Google
This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct
to make the world's books discoverablc onlinc.
It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct
to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc
publishcr to a library and fmally to you.
Usage guidelines
Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying.
Wc also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
About Google Book Search
Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb
at |http://books.qooqle.com/|
r/aiH, jao
f/.^' '/^0
b
h
UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK GENT
900000067044
\ I
O P E R A
GEOMETRICA
EVANGELISTiE.
TORRICELLII
I>iSoUdis S^dtrMtis DifeUJoHyper^oiia
De Motu . Cum Apfendicihus de Cy»
De Dimenfont TnrM^ eloiae, ^ Cocbles .
\ I
4
■
^r
r
<r: r
V.
C « f
ra*
DE SPHiERA
EtSoIidisSphaeralibus i
LIBKl DVO
inquibus ArchimedisDoarina de
Sphaera&cylindrodenuocom-
poniair, latjiis promouetur ,
£t <» omtii ffecie filidmrHi» ,qiuevilciru,yetintr*
Sph*Tamiex comer^onepolipm&rum re^ularium
gignifoffltit, •miiierftlms Fro^agitur,
AD SERENISSIMVM
FERDINANDVM 11
Magnum Duceim Etruriae .
A V C T O R E -
EVAnGELISTA TORRICELLtO
tiufdem Serenifsimi Magii Ducis
Mtthemttico .
Florcnt?gTyt>« Amatoris Maffg & Liurentj JpLandisitf44
sr tERioRv u pERM issr.
V ^
vTi •'
/
fi i ■• '
r ¥ ! •
* ^^ ^ .^
».
^. >,
jX J'^ i^> J.
' i^
:U\>4 .V.*> ;,4>., t. ^ i.
, \4
> .
V.
t t
s V
K*
M
DE SPH^RA
EtSolidis Sphaeralibus
LISKl DVO
inquibusArchimedisDodritia de
Sphaera & cylindro denuo com-
ponitur, latjiis promouetur ,
Et m omm ffecie filidorum ,quxvtlciru,vetmtr*
Spb*ramiex comerfottepoliponorum regularium
gigmpffiititoiuerfiitius Profngitur.
AD SERENISSIMVM
FERDINANDVM II
Magnum Ducem Etruriae .
A V C T O R E -
EyANGELrSTA TORRICELLtO
eiufidem Seremfisimi Mngni Ducis
Mathemdttco.
Florenf;gTy^>is Amaroris Manif & Liurent'i ip Landis i ^44
srpBRiosyit pExuissf.
•'•
«t
w.
Sertmfsimo M*gtM Dmt EtrurU
FERDINANDO II.
1. SCEREM frtfdSi , Setemf.
liUgieDKx, oitUtwia Utllmm
Setemfiim* Ce^tiuimTtuixai-
mm tnaximtjrciimetliii et Oa
«eminay^iefntuaJeteff^ tu.
c mex : Exipua emmjimt opu/ca-
.» v»c ^ &* ^r rebusMate mHra negle.
' Sis, tiemfe Ceometricis , Attamen , mjipillor, duo maxim»
Ceometria operapromoueiunt, cum 'veterem De Sphtera,et
CylindrOi nouamque De Motujiiintiam exequantur . Sed
egofrttfiraGeometriamexcuJoapudeumPrimipem, euinon
foiumhxreditariatfedetiamin^nita ejl Mathematicarum
diJcipl/aariieHjgoteeiiji., iSerent/fmus enim Cofmus U. Pa.
ter Tieusfiipendijs ceuherrimo CaUlea oliiatis; deindeSer.C,
Tn^JtVieStifsmaximtinhuiufmodifcientia cultares colto-
eatii,oftime dei>ionfirittiitiirteUigere,^anti momentijiat
, ' '" A 1 Mathe-
E4
Mafmmatick/cieiHU iftfiiip di/paftendij atercitmm acie^
lmSi*V9lin mumenMsi exornandif^ nfriiSttSt vtroMte
tempere beUi ^pacijque, Cttm enim (*vt de Mecha^ca/kcttlm
tatefileam) totumpenecimle commerciumponderejoumert^
.C^ menfaraadminifiretur , quis nm yideat omne~js hominS
negotium in Hatbematicis efie # qud tria quimtitatis^ generd
ctminScholisnofirisquotidie agitentufj, iUiprofe^p mttxU
me ytiUs Reip. hahehuntur, quiin huiu/modi Budtfs 'ver/i*
ti , exercitatiqite erunt, JJhelUrum itaqtte nen ^i^iUum
cat^a fenitus mala non eritqttatenus Geometrici/ttnt . . ifH»
ndm mala nonfit eo nomine quod/imt mei : ProftereabumUL
th oro ) nn Ulos quaUJcumqifint^ Tihi tamen dehitos^ r#M«
eue munifkentia editos^ S. C* Ttta/it/cipere dignetter eo vttlm
tUyquome quoqtte/uppUcemfitfiepit ,atque ed hummkau^
iqute cumtanti Princtpis maieffate coniunSla, amorem eU»
-citetiamahignotis* FatteatDeusomnihttsyotisTtUsi C^
S.C^Tttam^imperiumqiditttueattn^f^augeat*
Strenifi,C*Tute
• • 4
- -»lk.
Hamililmiis fettiui
SuauffUfia TerrieeUkul
PROK
PROEMIFM.
iNTER oinniaopefaadMathematicasdirct-'
plinos pemnentia , iure optimo Principem fibi
iocumvindicarevidentur Archimedis inuen-
tsiquaequidem ipfo fubdlitads miraculo ter-
. rentanimos. VerAmimeromnesIibrosegre*
gij Awfaonslong^cminetiUe^quiDeSphaer;^
& cylindro infcmMtur : nequeenim pofteritatis tantiim cooi^
fu , fed etiam ipfios Scriptoris iudicio pnnats tenet . Cert^ hunc
ipie intitulumfep»rfcrielegk,dignumqj prf c^cris iudicauir,
Siutantivirioinialumexornaretjoftenderctque. Hunctamen
quis attentii^ conliderare, &perpendere veiir» magninn qui.
dem inuentum feteatur necefle eft , fed fortaiTe non ^folurum.
Loquorequidemdeptimotanciknlibro, inquopartemoperis
Theorematicam,&omnemdodriax iauendonem cxequitun
quo velud iai^o fundamento , in fecunda parte poftea , quaix
coronidislocQ, problcmata qu^am tamquam corollaria ad
eam rem ipet^antia ipfe fubne^t . Titulus libri eft De Si^uefa»
& Cy lindro » qu; quidem verba apudnos idem fonant,ac H di-«
xKTet De Sphata, atque vnico lolido /ph^ali ; fed fphaera^
Ua folida > quoium vnum eft cylindrus, multitudine funt infini-
tX» vt mox pacebit . Ergo abfoluuor fbrtaile coniemplado vidc'
ri pocuiOec , fi eximius Author proportioifem, non tanciim eam,
guxeftinceriphxram, vaicumqueex fphcralibus folidis per«
quififfecvenimetiamomnemaiiamradonem, quxinterfph^
ram ipfam, & vnumquodq; exinfinicis fi^uaalibas folidis inter
<edic, oilendendfuniibiafluaipfifiet. Hocitaquepropoiinia ,
" ' erit, .
&infUmtummeuminpnefentilibello. Dodrinamnonfolum
dcSph^ra^&cylindro^ lcdde fphaera, & fphaeralibus folidis
omnibus profcquemur: Mutatifq; plerumquc Archimedafis fun
damenris , vniucrfaliori demonftrarione iDam complcdi cona-f
binmr» atque in omni fpccie folidorum» vel intrds vcl circa fph^
^^^.dcfcnptorum, propagabi^
' Exlibro ArchimcdisDeSphaara&Cylindro duo hseccol-
ligunturfpedantia ad illafoilda, qu« nos fphaeralia appella--
mus : Primum , quod fphaera dupla eft infcripri (ibi rombi folidi
«quilateri i quod quidem vnum eft ex folidis fphaeraiibus» geni
tum ex reuolurione quadrari infcripri»& circa diagonalem coA-
uerfi • Altenim; quod cy liiidrus ad inicriptam fibi fphaeram cft
fefquialter. quodquidem &vnum ex folidis fphan*alibus eft »
genitum cx conuenione quadrari eircumfcripri , & circa ipfius
catetumreuoluti* Stanribushsstcontemplarionedignum wi^
iiividebaturvnitrrfiliusaliqKiod problema huiufmodi.
DatopoUgpno quonnque nguhrifiuemtraj^fiuleirca eircm
lum dejiripto $ &Jiu€ tiroa dtagona^tm^fiuictrca catetumrt*
ifoluto;profortionem dicercy quamjaffum expofygonofolidum
habeat # adfaifam ex circulo fpbaram •
Penitus autem cx voto iucccifitinftittitacontempkirio • Naco
inuenta proporrione > fex ifta infcrius adnotata Thcorcmata itx
fe habere comiperi > quemadmodum hic fubijciuntur •
*
PrimafolidorumfpbaraUumfpecies .
r Siintracirculum delcriptum fuerit
poligonum regulare habcns latera
Bumeropaxid, &conuertaii]r figura
circa catetum B. Qiua^itur rario ipha?
KT ad fa^um folidom •
Continueturrarioradij poligoni
ad catetum ciufdem , nempe A ad fi ^"^.Jij^ A KC P
inquamor terminis Ai B, C, D. Erit -^^
rtbevp^ <^^ fphaera ad fblidmn infcriptum,vt diamc-
14J* i) icrfpharra^hoceft vtdwpla ifwus A^ad viramqj fimuIR & D,
'^' "" SecuM
ABC]>
Si intra circulum defcriptum liieric poligcj-
num regulare habens latera numero paria>&
conuertatur figura circa <UagonaIem. A.^
QHaeriturratio7ph^9ad£idumfphaa:aIe fo-
lidum.
Odenditur • Sphaeram elTe ad folidum» vt
quadratum A B. ad quadramm cateti A C
Tiftia Jpecies .
Siintra circulum defcribatur
poligonumreguiarehabens late-
ra numero imparia,&conuertatur
figuracircacatemm B. Quanrimr
ratio fph?r?*ad fa6lum fph^raio
folidum»
Continuetur ratio radij A. ad
catetum B. in quamor terminis
A, B, C, D. Eritq; fpb^a ad folid um, vtquadniplaipfius A. ad
B.feme],Cbis,&D.femelfimulq;fumptas. *" rtw?
Sluarta fpeeies. 'xjk. Ui^
Si circa circuium defcnfeatur poligonuni ^i*
regulare,habenslateranumeroparia, &
conuertamr figura circa catemm C QiipOT-
tur ratio folidi ad fphaeram .
Oftenditiir folidum eflfe ad infcriptam fi-
bifphasram, vtduo fimul quadrata , quoru
vnum fit ex radio D. alterum ex cateto Q . ^
ad duplum quadrati C xUf ^*
^fita Species. $(. "^
Si circ^ circuliun defcribatur poligonum
regulcre ha bens latera numero pariaj & con-
uertatur figura circa diagonalem A. Quaori-
tur ratio folidi ad fphapram •
Oft ?;iditur folidum ad infcripta fibi fph«*
ram
f
ram efle vtradius A adcatetumfi.hoc eft
ste»t.f. fpbaere
i
' Sittfdacirculuni defcrlbaturpo '
_'■ ..ligonumregularehabens lateranu
.'^. '.ineroimparia,&conuenatur figu-
la circaT& catetum. QnaEiiturra-
tio folidi ad Sphaetam • ■.
Continueturratioradf;Aadca- ^. .^ ^
tctumppligoniB,intribustermints "* ^ " ^ ~ A. B ^
i^BiC. Eritquefplidumadfphx-
7httr. r^n^vtAfemeUBbiSj&Cfemel fimulque fumptae, adqua-
'tiviij.iib ^plamipnusC.
»^ ^St>liduruhiitaq:fph?ralium fpecies omnino fex emergunt,
«^. & vniufcuiufq; fpeciei ratio ad f uamTphaeram innotefcit . Pof-
(eat fortafle videri tres tanmm folidorum fpecies , fi folida ab-
folute , ac fine fuis fphjcris confiderenmr . VerUm fi illa ad fpha
ram re^ranmr , ftatim relatio variawr , & proportio alia cour
, furgit, iproutcognata folidis ipfis fpfiaera infcripta fiierit, vel
circumfcnpta.
Qmbus demonftratis, varia pro Corollarijs Theorcmata
ftafim emergebjjnt j cm"ufmodi funt . Datis ex predi(5larum fex
fpecierumfoUdis duobus quibufcunque , alterius ad alterum
rationcm notam facere .
Conum aequilatetum circa fphairam defcriptum , effe ad ip-
.V, V famfph^mvt9.ad4. Nempcduplumfefquiquarmm. Pro-
.^- \ •• pterea fi circa eandem fph?ram.conus, cylindruJTq; a^quilateri
^; defcriptifint,triafoIida;nempe conum, cylindrum, & fphj-
ram forcihter fe in.continua proportione f efquialtera .
Sph^am ad<:dnum ^quilaterum fibi infaipmm effevtja.
ad9.
adinfcriptum cylindrum fquilatenHn ine^ikm
ad } late-
"• 4
ns
riseiufdem.
- RombumfoUdum xquihcemm fyhxri^ cirannfaiptum ad
eandemfphaa-amincomenfurabUemefle, nempc vt dumetCT
quadrati alicuiiu ad latus dufdem .
Spbxrale folidum exagoaale circa catetum reuolutum. efl<^
ad infcriptam fibi fphxrom iefquifextura .
Sphfram auttm ad ezagonale folidum fibi infcriptum,& cir-
ca diagonalem reuolutum , efle fefquitertiam .
£t alia huiufmbdi, qu^ quidem alcius per&rutanti innumeni
patebunt. Interimfatisfuperque mihieru aliqua appofuilfe»
qua; propria claritate vltird fe fe ofFerum etiara alpema nti . Ho-
rummaxim^pars Corollaria efle poterant pracedentium fex
Theorematum ; attamen illa demonilrabimus ex fola etiam Eu
clidis do<arina>fine ope illorum qu{ de iphaeralibus prsemifera-
mus ; Vt videre eft ad Propofitiones 3 o. & 9. fcqq. in iecunda
libro. CaeterumhuiuscontepTpIationisoccafionem,moxetia
&fcriptionisincitaraeotumpra:buitTnihi acutiflimus librorum
Archimcdis fcrurator Antonius Nardus Aretinus:huic enim re-
iero,atqueipfiuseruditiscoUoquijs, fiquidvere Gcomecricij
in hac fcriptura exciderit raihi.
Sveropleraque mala erunt, &fortafre orania, hoc vnum
culpandus erit ornatiflimus vir , & generc, do^ina , raoribufq;
confpicuusAndreasArrighetws Florentinus, quipoftmagna
inmecollata beneficia, editionem mali libri non iuaficled
iusiit. , . __
DEFI-
%o
DBFINlT/ONESi
Viu(cunquepoligoni<iegularis latera hdKntis oumero
j^mayDiagonalim vocolineam, quasper oppoika^ fi*
gi)ra? anguios ducitur « Catttum vero voco lineam , quat pun-
aamedia latenim oppofitorum conne&itifiuc earumdem ^mif
its. Cumfcunque vero poiigoniregularislaterahabeiitisnii^
mero imparia y cafetum vocolineam » cfm ab vno anguio per
centrum figurse extenditur •
2. Sipoiigonumquodcunquereguiare conuereatur^ fiu^cir
ca diagonaiem, (iue circa cacetumi donec ad eum 1 oc um r edeat
vnd e ca^pit moueri , folidum illud quod ex reuolutione circum-
{cnbitury^bdralejotidum appellare vi&meft • Parilaterum qui«
demfipoiigonumliabtterit latera numero paria > Impariiatc-
rum vero, auando poiigonumlatera numero imparia nabebit J
Si cylindniS) fiueconus» vel etiam coni fiiiftum plano per
axem dudlo fedum fit : commmiem fecantis plani > & curuas fu«
perfrciei fedtionem yocabimus latus cylindri» fiue coni, fiue fra
iliconici..
SupfojStioues •
. Si^{K>nimus.cuiufcunqueprifmatiscircacylindruma9queal
tum defcripti , fuperficiem maiorem effe cylindri ipfius fuperfi-
cie • Cylindricam vero fuperficiem maiorem cise fuperficie
prifmatis infcripti» bafim habentis reguiarem . exceptis femper
oafibus • Item pyramidis circa conum defcript^ fuperficiem ma
iorem effe ipfius coni f uperficie; Infcripta? vero pyramidis & re
gularem bafim habentis» fupponimus fuperficiem minorem ef-*
le conica fuperficie •
Demonfbanoir haK apud Archimedempropof. 9. i o. 1 1. 1 1
lib. I .de Sph. & Cyl. Si quis Ver6 ea tamquam nota admittet e
veUt, totumlibdlumnoflrumpercurrere poterit •
DE
".
DE SOLIDIS
SPHAERALIBVS
LIBERPRIMVS.
PKOPOSITIO F%IMAi
I 'CyKndrkefti fuperficies fecetur (rfano op*
pofitijjfaaiibus parallelo j eranr fegmenta lu- ■-
p6'&ie3<!yiindric«interfe, vtfegmenta axi^
fineJateris cy lindri > homologe imnpta .
- - EftocyUndnisreiaus A6CD,fe-
ceturqjplano E F oppofitis bafibus G f''^ '
paralIeIojDicocyUndricamfuperficicmAEF0,ad I
-cylindricam EBCF , cfse vt axis ad axem , fiue vt la- jj
tusAE,adIamsEB. ^ A *, ^
Producatur vtri mquc in infinitum cy lindrus,& ac- "'"p
cipiaturre^EGmultiplex ipfiusEA,iuxtd qnam- ^
liDetmultipiicitatcni, feftaque EG in partes ipfi E A
SRjaaIcs,aganturperpunaadiuifionumH,T,G;pIa- ^
nabppofitis bafibus parallcla. Eritque tam multi-
plex reaa GE ipfius EA: quam multiplcx eft cylmdri-
ca fupcrffcics E L . fuperifciei E D . ^
Sumatur ctiam rc^ E'M makiplcx ipfiof £B>iux-
I % De Sfhdra] (f foHdis Jphdralik
taqu?imlibctinuidplica|:16nem j fimiliq. peraifta conftfudionc
vtiupraj crittammultipres: redaEMrc^ EB,quam multi-
plexeft pyHndricafupefficics EN , fiiperficiei E C, .
• Manifeftum ergo cft.quod fi rtfCta E G maior fiief i^fiiie liii-
nbr, vel jEqualis, rcft? E M ; tunc ctiam cylindrica fiipcrficies
E L , maior erit , fiue minof, ver ?qualis fuperficiei E N ': & hoc
femper : Propterea erit, vt AE ad E B, ita liipef ficies AEFD,ad
fuperficiemEBCF.Qup^CTatd^monftwndu^ :.
• r ; ; Ffrofppio 11
SI fuerkquodcupqu^p^ifn[i4fe(aum,habensb^^
namregul&rem;habei^ue altkudinem «qualem quartae
particatetifugbafisjeritpcriraefier prifmatisajqualispoligono
fuaebafis. V^ ^ r
Efto p<iligonun[i r«gukire4BCD^F, fuper quo concipiatur
prifina redumi haBchS prt) altifcudirte AL quartam partem catc-
tilH. Dicoperimetrumprif-
matis, conftantem ex figuris Xi
re^nguiis aequalibus quaru
vna fit L B, aequaiem efse poli
gono fuae bafis • ^^
Ducannir enim diagona les
AOD, BOE,& ereda perpen-
diculari I M , iungantur A M ,
BM;
CumcTgoIHponaturquadrupIaipfiusIM^eritlOdHpUip
fius IM ; & idco triangulum AGB duplum trianguli AMB can-
dembafim habentis ; fed ctiam refianguhim LBdupIum eft,
trianguli AMB; proptercare<aanguIum LB «qualemt triangu-«
lo AOB ; & ficdc reJiquis rcatangulis , reliquifque niangulis :
Qu^c totus prifmatis perimeter ,xonftan$ ex figuris rc (aangu-
lis , asqiulis cft poligono fuae bafis • Quod crat denKMiftranau.
CwManum.
Co9ifia$ crgo i fu^d^aitituJofnfmaM mmmmruf^.
fit9
lihr Vrifttus i 13.
fittquautquartapars catetifua bafisteritptfimetefprifmatii
maior , minorue quampoligonumfua hafis .
Trofofitio IIL
SI &eritcyIindnisrectus,aiiusaltitudo ^ualis fitquartae
parti diametti iii^I>aiis > erit cylindrica fuperfides ^qualis
circulo fux bafis .
Efto cylindrus rectus , cuius ba-
(is circuius circa diametrum A B C
defcriptus j altitudo ver^ A C, ?-
qualis fit quattf pam dianjetri
AB.
Dico cylindricam f upcrficicm
^pialem tk^ circulo fua; bafis
AR '
? enim Mualis non eft ; erit circulus vel maior > uel minor cy-
Iindricafuperficie.
Sit primiim circulus maior quam cylindri fuperficies ; & fup
pofita differentia G, defcribamr intra circulum aliquod poligo
num ADEB. quod quidem. dcficiat arifculo minori def^,
quamfitfpauumGj &ideo eritpoligonum infcriptum adhuc
maius quam cylindrica fuperfides ( quomodo fiat hoc conftat;
ex Commcntarijs in Archimedem , & ex XII. 'B\cM6is : ) Tum '
luprapoligonum ADEB condpiatur prifma recium eiufdcm
cum cylindro altitudinis.
Cfim erg6 alritudoprifmatis eadem fit ac cylindri.nempe quar
tapjffsrect» AB, erit alritudo prifmatis maior quam quarta
parstcateofu^bafispoligonaf,&ideoperimeter|«fmat!s ma* £"^f •*
J?»7»:«q?^mpQligonumfu?bafis,&muItomaior, quam ey-^cJd.
Imdnca faperfi€ies<&ctum enim eft poligoniim maius cylin-
dricafupcrficiej.) iQiipdcftabfijrdHmreftenim contra pre^
miisasfuppofirion^s. , . . t
Ponarur deindc circulus minor quam cylinrdica fuperficies: •
^*W>^lrt#«^ttiaiG^ dcfcribaturiircjidituliim aliquod
. .> " poU-
14^ DeSfb£ta,&/oIfdisfi^^aM
poligohum regnlare D E F ^stl-^' ^^
C^uod cxcedat circulmn ''^
fpatio minori qudm fit C .
(quomodohocfiat conAat
apud Commentarios in Ar
chim.&in XII» Euclidis.)
eritq; etiam poligonum mi-
nus quam cyJindirica fuper-
ficies*
Concipiaturfuprapoligonumerigiprifmaciafaemaltrtudt-
mjoimcylmdrojeritque altinidoprifinatis quatta pat» catetE
lu*bafispoIigon?.(cuin prifmatisaltitudoeadem foatq: cv-
imdrii cylindn autcm altitudo eft quarta parsreca» A B.
perii.bu ^"?f^"^^<^^^<>,P<>%on^uodeflbafi$prifmatis.)
^ ; Ideopenmeterpnfmatis «jualis erkpoligono fue bafis j &
proptereaminorqudmcylindricafuperficies. Qupd eftcon-
trapraemtfrasfuppofitiones.
^Erit erg6 fuperficies cylindrica asqualis citx:uIo fuc bafis»
Qioderatdcmonftrandum.
Propo/tfh IV.
GYlindriredifupcrficies ad circulumfu? bafiseftvt latus
cylmdn ad quartam partem diametri ciufdcm bafis .
Efto cylindrus redus , cm*us re<aanxnilum a
" lar ^
fiaem ABCDadcircuIumfua; baS cfl^TvL.'
ABadBE. ^
' ProduaturcyIindnisvcrfusF,fe<aaque ^i
BF»quaIiipfi]BE,critpcrpntt:edcnten3y- P
hndrica fuperficies F C aqualis circulo fua
fetihth^ bafisBC. T . H*
^. ' ^«>-«ylindricafupafid^BP^cyl^
FCeft
LiherVrifMU' \%
F C cft>t ABadBF jfuperficies vero FCadcircuIumBCCob
(qualitatem) eft vt F Bad B Es Ergo ex^uo erit cylindrica fu--
perficies BD ad circiilum B Q vt AB ad BE, nempe vt latus cy-*
Indriad ^dianietribafiseiiUdem.Quoderatoftendendumi
Frofoptio V.
CYlindri redti fuperficies ad circulum quemlibet » eft vt xt^
dangulum per axem cjrlindriad quadratum £emidiame-
triipfiuscirculi»
Efto cylindrus redlus cuhis xt(^XRr^
gulum per axem fit Al^ & centnlm ba ^
fisH. Ponatur auftm circulus quili^
bet cuius femidiameter CD « Dico cy
lindricamfuperficiemad circulumex f
CD» eflevtreiftaagulum ABadqoa--
drawmCD* -A. EH
FiatexAE (quasr quidem 4«pars
fit re(S^ AL ) quadraajm F£» pix>diKaturmie £G «
£rit ergo cylindricafuperncies A Bad circulum fu^ bafis» vt fn tr^i
lAadAE»hoceftvtIAadAF»hoceftvtrc<aangulumJIEad *'^-
quadratumF£tfiue»ium^quadruplis> vt redbngulumAB rrim^e^
ad quadratum ex AH « Cu^cttlus verd bafis A L ad circuhtm cy
CD r eft vt quadratum ex AH ad quadratum ex CD : ergd ex %.du^
fsequo erit cy tindrica fuperficies ad circUlum ex CD > vt redan- «« •
uIumperaxemadquadratumCD» C^pd erat demonftralK
um« , ,
PttCof0liariQtritPt9Jf$fiMXI/mk i^Archim* deSphs^
tm^ Cytkndtik « Cmftat tnim qnidfiCD^ mtdiafutrit tpropor^
tionalisinttrlAy AL; qnadratum tx COaqttak trit rtffangn
U]AB. iyprofttrta^txdtmQnfiram^tj^dritamJuftrfiQkm
AtHl Sfmkm tfi sirnUbtx[C7> nrttfi tjf.
»
Frodifttio VL
CYIindrorum ruperficies inter fe funt vt eoruindem redan-
gula per axem homologe fumpta .
Smt cylindri re<^i quorum re^ngulaper axem fint AB,CD .
Dico cylindricam fuperficiem AB , ad cylindrieam CD eflWvt
redtangutum AB ad rei^angulum CD .
Accipiatur pro circulo quolibe^ cir o
culuscircadiametrum AE — *" ■
~\\)
E it ergd cylindrica fuperficies A B
«* ad circulum quemlibet AE , ut redbng.
ABadquadratum AF.CircuIusvero ex _
AFadcylindricam fuperficiem CDeft A- F E C
fer frd* Vt ^uadratum ex AF ad rei^gulum.
•"'• CDjergo ex^uo cylindrica fuperficics AB ad cylindricam
CD.eftvtredangulumABadredang.Cp. Quoderatoften
dendum.
TrofofitfoVIL
SI redaf^amisbafimhabueritpoligonamregularemque
erit bafis pyramidis ad reliquam ipfius fuperficien^ vt femi
catetus bafis ad catetuin fuperficiei .
Efto p)Tamis re&aiCuius ba-
fis poligonum regulare AFED.
vertex verd G, & centrum bafis
fitl. St&o deindc vno laterc
bij&riam in HjiuniSifq; GH,IH,
erit GH catetus fupernciei pyra
midisJH vero femicatetus bafis; ^ - »
quandoquidem omnia ttiangu-
la in fuperficie funt acquicniria» & sequaliaiotei: ki quod etiain
vcrumeft&inbafi.
Dico.
Dko bafim ad fupcrficiem cfle vt I H ad HG -
Triangulum coim A I F,ad triangulum A G F ( cum fint in ea
dembali)eftvtIH,adHG, ergo etiam ipfomm fquemulti- »,.
plicia,ndmpeb'afis»&fuperficiespyramidi5,ineadcm-rationc "•
cnint>ncmpevcIHadHG. Qw>d crat oftcndendum.
Trofoptlo VIIL
COni oe^Ti bafis adxcliquamcbnicam fuperficicm, eft vtfe-
midiaioeier bafisad latus coni .
Efto conus re^ , ciuus ba-
fis AB,veriex vero Caxis CD.
Dico circulum bafis, ad rcli-
quamconicam fuperficieni,efle
viDA,adAC-
Si cnim iia non eftjcritcircu
lus Afi vel maior,veImin.qua
oponete0c , vtadoonicamfi^
pcrficiem fir CjUcmadmodumDAad AC .
Sitprimummaiorj&ponatiffCamomaiorquantum eft/pa-
cium H. Infcribdtur in circulo poUeonumdefu:icns d circuTo j
minoi:idefe<auqQamfpacium£;h^ebitq;huiufmodi poligo- .
numadcoflicam fuperficiem adhucmaiorem rationem, quam
D A ad AC« Se^ dcinde vno poligoni latere AF bi&riam ia
HiiungannirDH, CHi&fuperpoligonoconc4>iamrpyramis
qux vctticcm babcatin C; feceturque DI ^ualis ipfi DH,& du
catur I L paraJclJa ad BC, imiganirq. IC .
Cum itaq. poligonum ad cOnican? fiqierficiem maiorcm ha-
beatrationemquam D Aad AC; multo maiorcmrationcm ha-
bebit ad fupcriiciem ll^ pyramidis,quamD A ad AC , vel D B
ad BC> Sed poHgonum ad fuperdciem pyramidis , perprxce-
dentera, cft vt DH ad HC jhabebit crgo DH ad HC , fiue D I
ad IC , multo maiorem rationcm 4juam D B ad BC> vcl quam
DladlL. £tpfOptereaICmiaorcfiecquknIL. abfurdup^.
C Nam
rt ZV Sphdrd, (ffiliJiifih/tralii.
Nam quadratumlC asquale cftduobus quadratis ID,DC!
cumquadrammlLieqniilefittintam duobusID.DL. Pona-
tur deinde ci rculus bafis AB minor quim oportct efle vt >d co-
nic am f uperfici em fit qucmadmodum refla D A ad AC , filque
tantd minorquantum cft rpatium
E. CircumfcribaturcirculoAB
poligonum aliquod cxcedens
circulum minori excefsu quam
fitfpatiumE. Habcbitq.poligo
num ad conicam fuperficie,ad-
huc minorem rationcm quam
■ DA ad AC; cr^6 poligonum ad
perimetru [ax pyramidis mult6
mioorem rationem habebit quam D Aad AC. Sed poligo-
rtri.tm nupiadperimetrumfiljpy^amidiseftvtDFadFCi proptcrca
""• DFaiFGmuItominorSraiionemhabebitquam DA ad ACi
quodeftimpolTibile. Aequ.-UcsetcnifflfunttamDF, DA.in-
tcr fc i quam^EC^AG i intcr fc .
Erititaquc b.-ifis coni recfti ad reliquam fupetficieni, vt D A
ftdAC. Qupderatdemonftrahdum.
Ccntlarium*
Hmfatct quod tututJuftrfitUi tnii^qualii tf tircult tui-
dtHHituiuifimidiamettrmtd.prop.filittttr CA,AD, tttm-
pttiitter lalut, ifjimidiamttrum bafis totti . Namfumpta mt-
4iainttrCA,ulD,trittirtuluiquifitixmtdia,adtirtutum
quifittxATl.vtCAadAb. Siditiam turua anifuplrfi-
f„ f,,, titi,<idiirtutum tx AT}, tftvt CAadAD. Ergt nqualit
«rf. ificurua ntiifuperStitittirculo, cuiuifimidiamtttrmidiafn-
fiirtit»aliifiti«tirCA,AD,
PropofitioIX.
CViusIibetconiteaifupcrficics,ad fupcrficiem cniufcunqi
.cylindri reai demprs bafibus , cft vt reaangulum lub b-
terc,& fcmidiamctro bafis coni , ad reaangulum per axcm cy-
lindri, „.
Efto
EfteconusABCcuiusbafisAQaxJs ** ^
,«- B rEi
lumperaxemfitDE.DicocofUcam^jh /K i I
■*• /IM I
vero B H ; & cylindnis cuius tedangu^
lum oer axem ut DE • Dico cotticam &h
per ndem ad cy lindricam eAe>vt redaa« ^
gulumBAl^adredan^ulum D£» i^TlHnC D
Nam conica ii^er^es ad •circuittm
fuigbafi5eftvtAB>adAH,iiueytre(fta fttiJm
gulumBAHadquadraounAH. ciixrutusauiemeK.AH/adc^- '^* ^^
iindricam fuperficion DE, eft vt qiiadratum A^ad re^angu* '
lumDC Propterea,exjequo,eritCDnica fuperficies ABCad
cyiindticamDE; vtre^angulum BAH ad re&angulum.D£«
Quod erat oftendendum •
■
mi.
COnicifiipMidksJl^^^ vtfeftln^
guiafublatetibusconorum> &-fubfcmtdiaaictris hiSSb
coiripraekeiifiu '. •«' ^— - r .r:> ' \ . i '
Sint duo coni re<5ti ^QD£F^.qtto a
rum axes BG, EH • Dicocuruamconi ^^
ABC fuperficiemt ad*curuam fop^^ •
ciem coni DEF ; eflfe vt ivdhn^akjm' / \ ^ f^%
BAG,adre&angul^ / \ /f\\
nurumiiibiatenbas coBQrum,.&£&* / I \ X I \
midiametris bafium compnehendun^ A G . C DH Jf
tur.
Conicaenimfupicrficiej^AiBCadcircitfqfii AQeft vt re^ j^ g^
BA ad AG^fiue vt re^oguhirti BAG; ad cw;!^ AG « Cir* ius. "
culasver6 ACadDFf:iteuWif^ft vtqiB«an|m AG,adDH;J
deniquecirculusDittJidc6nic.am fuperficiiemr DEP»eft vtqua- /fr SJW
dratu^DHt^d redangulum £B|Jt^j^g6 ex asquocuruaconifi)^ ^^
perficies ABCadcuniamDEI^» drft vtre^ai^umBAGt ad \
re^gdliimEDH* Quodei^oftendenduQi.
C s Lem^
to
De SfbdM^ & JoUdUfphxrdliB.
^^ v#
Limma.
SifueritABCDfruJlum^omnai^i^ .
fcijfum planis ad a»em ere£fts ( bec emm
modofemper intelligemusfrufta eonica ) E^
fecenturque latera A B , DC bifariam in g
fun&isEf^H.iut§gaturq\EH . Dico
reffamEHc4fmponfexv0raqueBt^A/p
mmpe exfimidiametris Imfistm oppofitar umfrujpe ponici .
/ungantur^BDiE/fLHiEtquoniam ui/$ /D. £qttak$
f^^. ""f^funt \ item AEyEB » aqud/es: erunt para/lela £Jr BI>. iirideo
inparal/etog^ammoaqualia eruntlatera /DtEAl . Obean^
dem caufam aqua/iafunt ^L^MH . Ergo tota EH aquaiis erit
ipp /D^BLfimulfumptis^ ^wderat^/rc.
befinitiines.
- Vocaiimasimpofterum bfmtati§cai^ Usieam EUmedii
tjfritnuHeamfrufiiconicr.
Reffangulum wrofifb EH & A^BlatereJru/li^omcii dki^
mus redlangulum propriuoi fiufti cohici •
Frofofttio XI.
Cyruafuperficies fhifti conici, ptanis ad axem tr t66$ ab^
fdin, ad coQicam quamlibet ruperficiem,eft vt re(ftangu«
iumproprium£^uftiyadre^an^ulumfiibiatere><'' ^* "'
bafis^ipfius€OBi*-
Efto fiiiftum conicii
.. • s'*- ABGDabfciirumplinis *
• •ad axem eredis, ^ue / /j/7 \ w
A
(fckm quilibet EFG,cu
ia^axisFH. Dicocur»
vm £taS& AC fuperfici-
cfn^ad cuniS coni EFG ■ a t ~T\r \x ^
fuperficicm.cfleA^t reai vA ;, *-. »«. H O
gdimfubA54cfubwwqucAI*BIcomentuii^ adredangu
Gompleatur contts AMD. cuius d^tum er at fiuftum , £idoquc
anguloMANrcda» &fedta AN cquali ipfi AL . compleatur
redangulumAP. Dudo deinde diametro MN, & iadaBO
parallelaad ANxrit BO aKpialis ipfi BI.con^leaiur etiam figu.
raBQ:^
lam fuperficies curua coni AMD ad fuperficiem curuam co- f. **'
ni BMCeft vtreOangnlum L AM ad re^aangulum IBM ; ncm- **""* *
pe vt re<^n^um AP ad BQ > & diuidendo, ent cufua fiiifti co
nici ABCD fuperficies^ad fuperficiem coni BMQ vt gnomon
A O P,ad re^angulum BQ^hoc eft vt re Aangulum fub A B> &
vtraque AN , BO , fiue AL , BI , ad re(5hngulum IBM . Curua
ver6 fuperficies coni BMC ad curuam coni EFG, cft vt re<aan-
euLIBM ad rcc^FEH.erg6 ex aequo curua fiufti conici ABCD
wperficies ad curuam coni EFG luperficiem cft vt re^n.con«
tentamfubAB,&vtraqueAUBIadredanguIumF£H. '^ i
Cwollarium» '
Pstet crgo quodfmfii comci A^CD fupetfaicsfitu bafibut
sifuftrficiem coni EFCtfivt rtfftmguiumpropriumjrufii ad
fthangulum FEH. RtffangulumMttempijopriumJrufiicom»
frebenditurfub rella ABt&fub vtraq; A LiBl,fiutpotiusfitb
A^,ir mtdia Aritmttica, quam dtmonftraumut aquaUm v*
trifipteAL,BJ,
PropefifioXIL i
CViufcunquc fruft i conici fupcriicies ad fupcrficicm cylin^
dri rc^ cft yt redangdum propriuih frufti ad rcdaogu^
lumpcraxcmcylindri* . .
£fto fiuftum CQnicum ABCD »
& cylindrus cuius rcdangulum pcr
axcm fitEF. Scccnir AB Diiaria m
H^&aganirmcdia Arimficdca HI
{quidmanterad BC. Dico coni*
cam fiiifti fupcrficiemf ad cylin-»
dricam £F,clfc vt roftangulumfub
H]«&AB^adrca3t^te£F;
Acci^
sr De SfbM, tf fehSs ffh^sUk ,
Accqnatur conus quilibet LMH cuius axis MO. Eritq;cnr-
fer frd- ualruftifi^erficiesadcanicam curuam LMN#vtredangultini
* ^ fub AB) Hly ad redangulum MLO^fed curua cani LMN ad cur
uam cyiindri EF fuperficiem , eft vt reftangulunfi MLO^ ad re-
^ngulum EF^ergo ex aequo curua frufti conici fuperficies , ad
curuam fupeifkriem cy iindri^eft vt redanguium fub AB» & HI »
nenvpe vt re<^gulum proprium frufti, ad re^angulum £F per
axemcylindri» Quoderatoftendendum»
CmlUrmm.
Curua fuperficies cuiufcunq; ^y ' vC
frufti ^onici ABCD aequalis dcs
mondramr circulo cuidam , cuius
quidcm circuli femidiameter E
mediaproportionalis fit interia-
tusABfiiifliconici» &interFH I j
media Aritmeticam eiufdem fiu- T | j
fti/ — ^
Edo quadratumlE aquale redangulo fub BA>FH « fumatui^.^
que cylindrus quilibet IL ; & erit curua fiufti conici fuperficies
fif ffs^ ad curuam cylindricamlL, vtlredangulumfub BA, FHad re-
Tlftftf/. ^^g^^ IL ; fiue vt quadramm E ad re^flangulum IL ; hoceft
' vtcirculusexradiofi^adcuruamcylindricamIL«Aequaleser- .
g6 funt inter fe curua fiiperficies fhifti cpnici AQ& circui us ex
radio Efadus . Qua^ quidem Arctiimedis Propofitio eft 1 6.. ii«
bri primi de Spfai. & cyL
Tropopth XllL
S^i. rirniliim tetigerit reda qu^iajn linea «qnaiitBr vtrimq;
^ |)roductas&conuettaturdrculus circaquemlibet fuiax6r
( dunimodo^^axis tangeme^n non fecet ) erit conki fiikfti fiiper^
ficie4qu;r altangetite linea defcribitur , aqiialis fuperficiei C)r«l
lindrl eandem alutuHinem cum frufto conico h^ntis^ & circa
eandemfphaaraindefc^ptibilis. ^
cifculiis iSDBQ quem du«diatnetri AB)CDfeceAt
angtt-
T » -■
UkrTnmm. -tj
atigttlos rcAos • Duas infuper cuigcntes habcat alteram DG
snextrcmkate diamctriCD» alteram vero vbicunque inl>&
(qualicer f>roducamr hinc inde IL
IMidumodo axem AB produ-
dum non fecent. Agantur deinde
per L, & per M parallelae ad CD,
re^LE,MF. tumfigura con-
uertatur circa axem Afi • Tan-
gensGH defaibct cylindricam
quandam fuperficiem cuius re^
gulum per axem erit EFHG:Tan
gens vero L M dcfignabit fruftu
conic^ fuperficiei s deniq> circu-
lus ipfe fphoeram circumicribet •
Dico cylindricam fuperficiem a linea GH defcriptam , & com^
cam fuperficiem a linea LM fadam aequaies elTc inter fe •
Ducatur IP media Aritmetica conici frufli ; & agatur IR per
centrumQieritq; IR perpendicuiaris adLM: Ducatur etiam
MT perpendicularis ad £G •
QioniamduoanguliTMI ,T LM vnircifio funt asquales,
ncmpe ipfi L IQ^demptis alternis TLM,LIS, cnmt aequaies re-
liqui TML, SIQadeoquc triangula TMZ.> SIQ^cum re<£hn-
;uJafint, fimilia erunt j Ergo vt T M ad M L ita S I ad IQ^
loc efl ( fumptis duplis ) PI adlR: & ideo red^ngulum fub
TM ,1 R (quod quidem eft rcdangulum EFHG.) equale erit
re^ngulo fub ML , IP . quod proprium vocamus fiiifli conici •
Proptereaper praxedemem a^quaiis erit fuperficies conici frui* ^
fti , qug a iinca. ML defcribitur , fuperficiei cylindri EFHG,ea-
<lemaltitudinemcumipfo£iiftohabentis,&circaeandc fpb^
ramADBC^defcriptibilis^ Qupd&c«
Vropofitio X I V.
* »•
s
I circulum tetigerit reda linea »]ualitcr vtrinq^ produ^
& conuntatur circuius circa aK6i%qui cum tangente con*
ueniat
14 7)e Sphdhra» tf filf^fP^rdiik
ueniatin cxtremitate ipfius tangcnris » enUuperfiaes com» quc
atangente defcribiwr , «qualis fu.crfiaei cylindn, eandem
cumconoaltitudinemhabenas.&circacandemsphaErAm dc-.
fcriptibilis.
Pofitis ijfdem vt in prarcedentis
propoficionis conftrudione ; fi li-
nea MLincidac in axcm B L pro-
du(5tu>fintq;aequalcsvtrinque IL,
IM^tuncdefcvioet ipfaML coni-
cam fuperficiem» Dico conicam
huiufmodi fuperficiem asqualcm^
effe fuperficiei cylindri E F H G*
eandem aititudine iiabentis cum
ipfocono, &circa eandcmfphae-
ramdeicriptibilis.
Fiat cnim^ngulus LMT re<ftus, & cufli LM dupla ponatur ip-
(ius LI» erit MT dupla ipfiiis IR , hoc eft «qualis diametro fphf
ra^9{iueip(iFH.cumautcm , perquartafexti,fitvtML adLN,
Ita TMad MN.erit redangulum LMNa?quaie r edtangiilo fub
TM, LNt boc eftre^angulo fub FH , L N, quod quidcm per
axcm cft cylindriEFHG • Acqualis ergo cA fiipcrJScics coni
f^btdusi OLMffupcrficieixyiindriEFHG^ Quod&o
Trofoptio XV.
SI circacirciJlttmdelcribatitt-poHgonamhabenslatera no-
' m^oparia,fiueaquatemario menfurentur^ fiue tantum
a binario , & conuertatur figuracirca diagonalem, erit vniuer^
jfa fuperficies fa^ fphaeralis folidi , o^quaas fuperficiei cyiindri
circa candem ipbasramdefcriptibilis^
£fto|K>ligonum ABCDEF « parilaterum ^ fiue d quatema-^
rio numerus laterum menfiremr , vt in piima figura,fiue tantum
abihatio^vtinfecuadai&coauertaturfiguracircaaxem AI^
nem*
lihr trifiiftil
^i
nempe drca
diagonalem
poligoni . Di «
co vniuersa Jf^
fuperficiem
fedi folidi
fphaeraiis ^- Ct
quolem effe
(aperficieici >
lyndri GH
IL eandcm
altimdinem
habenmci:miprofolido9&circaeandem fphaeram defoipti^
bilis, -
SuperficiesenimconiBAF»aequalis-eft fuperficiei cylindri ^^
ML ; Superficies autem fruft i conici , quas inter plana BF » G £
intetcipitur /^uali^ efl fiijperficieicylindri' inter eadem ptana
intercepti:& nc de finguiispartibus faperficieriim , quae foli-
duni fphanralc circumfepiunt ; Ergo omnes fimui fuperncies am
bientes fphaerale folidum a^uales erunt fuperficiei cyisidri
G H 1 1. • Qgod erat oftendendum • *"
A 1^«
Si circulMm dnd Sdmefri jiBy CD, f^M-
g^los reiJos secueriMy umdemq; circulum
du£ ^quAlesreCtA liued AF^ SG tetigerinf in
txtremifdtihus dxis AB. Tumfgurd circji
dxem AB commAfuf , iticrihtnt AP , SG
duos fircuios dqualesj cum tfsa Aqualesfint.
Ofortet segmentum cylindri csrca edndem
sfhstrdm descriftibilis reperire , cuiussufer^
fcies dquMlisfit duohusfimulcircuUs ex AFy ^
BG descriftis .
FidtdrigulusHGIrtBuSyCrhqiBldtitud^qudfiti cylindri
Hdmfroftcfdngnlum rcShmfiGJ^ erit re^dngnlumffBJdqud
D iequ4^
f4 D^ Sph^Sf tffilidkfphdrali^:
leqM4JrM$ BG i&reifd9$gmUm ABlhoc eB reffM^MUmLH
iJkwim: dufUim erit amddrdH BG. Profterea smperfcies cylindri L U dsu
fU erit circidi exBG dtscrsfti , dr ideo d^itdlis lom^oktts ^ircst^
hsex^G^AF JimHlssmftis . ^lgeddrc
Profofim XV L
w
Sl circa circtilum defcribatiir poligonum habens latera ni^
ioeroparia , (iue p quarernario !kieDfurentur»fit)e cantum k
binlario » & coiuiertatiir ngora circa ciatemn» qrit vniuerfa fiiper
ficirsiFadi^^aeralis j(cilidi. » ^qualis fuperficiei cyliodri circa
eandemfpbseramdeicripubilis»altitudinemver6 habentis a>-^
qualemlinea?co<npQfitieerdiattietrofpha3r«,&ex tertia prp-
portionalium » fi fiat vt fphazrse femidiaineter ad femilaaispoli-
gom» tta feixiUaiitf adaHam*
E A H
B
p
H
Y_ j[
JM.
ibcemdi^dia
diaxofttnAC^
BD adangul.
redosy&circa
ipfum fit poli^
fonafiguraha
ensl^eranu
meropana^fi^
oeaquacema- . '
Ho menfurentiTt vtinprimafigiira ifnie tantimi abinario» ¥t m
ibcupda: Tum cbniiertfitir figuracircacacetiim AC^ hoc eft
circa liiieam coanedentem biiedioneslateiiimoppofitonims
£x reuolutione poligom folidiun i^^hasrale ddCcrib^ur conten*
twn fub circuhiribus» cooieiiipie ioperfidebus» & voacylitidrl*'
ca, vtinprimafigura,fiuecirciilaribus»&conicistamiiiD»vtia
fecfmda. Fiatdeindevt/CadCX^]taCXadCir9<]uodfacile
ere-
mAom-ad axem #Dico vniuerfani iuperfidcmfolkti^^faaeralii
«qualem efle fiiperfidei cylindri ENOH »
Hoc aucem patet ex prasmiifis i Nam tota fpberalis folidi fii^
perficies » demptis drciiiis oj^fitis » asqualis eft fiqKrrfidei cy^
hndncx inter piana Ef?» FG con^rashenfar ^ Duo verd cwcu-
li oppofiti quonim centra A> & C asquales funt (perpraxeden^
lemma)fuperficieicyiindrica(interduoplana FG»NO« con*-'
tentf • Propterea vniuerfa fimul fphaeraiis foHdf fuperficies as
3ualis erit iuperficid cy lindri ENOH • circa eandem ijphasram
efaipti, & altitudinem habentis AM, quas componitur ex dia-^
metro fpbao-a? jiC » & ex ^eda C M , quat quidem tertia pnopor^^
tionalis eft ad femkiiametrum Ic; & feiniiatiis» CL . Quod &a
S$ circttUim ASCD dH^diamttri AC , BD
secentAd dngmhs reff^s; reifd dmtem lined
CE eOdem centingdt in extremitdte dxis AC
& connittatnrjiptrd etrcd AC; ifsd CE cirem
Inm descrtbet . Ofmet segmentum cylindri
circd edndem sfhttrdm descrifti reperitey cn^
inssnferfcies dqudUsfit circnlo ex C E de^'
scrifte .
Eidt dngnlns AEH re^ns , dnCletjnt fUn$
ferHdddxemereSf$. iHco cylindricam sn^
ferfciem MILN . acfndti circnle ex CE . FJf enim p^ dngnlnm
teilttmAEH yreCtdngnlnmACH yhec efireSfdngntnm ML^ d^
qndle qnddrdte CE . Proftereifuferficies cyUndriMILN nqnd^
liseritcircnleexCE. ^npd&c.
"Propofitk XV 11.
^ «
•r
SI drc2circalumddaibaturf)oIigoiHmlu^]«ntIia^^
mero imparia, & conuertamr figura cirdi catenim poligo-
ni : erit vniiierfa inperfides fadi fpfaaeralfs folidi cqualis fuper-
fidiet cylincbi circii eandem ipb^ram defcriptibfli», altiaidinl
D a verd
49 De Sfh^.^fiMirthAralih.
yero habetuis^tequalem Uae« compofita^ex cateto poligoiu/^
ex tertia proportionaJium , fi fiat y t diaoneto- circuli a4 /emila.^
tus ppligoni;itafemiU(us ad aliam.
B
^^ »
•
* <
4
V
N
tlM.
/
^ : Eftp ci^culusX^A^ O . E
• ^tppiigooMm Eif QHI. haben^^
ca ni^tieipinipari^ 5 & conycrtacur
* figura circa catptum £Q nempe cir
ca linea, qua? ab vno angulo £ pcr«
ducltui; ad bife^onemlateiis oppo
ini,^ pr ietprq; A4i<}iun fphaerale con
tejxvoi /ub <;pniciiS: l^perficiebus , ^
vnicoque circulo • 0^^ a^^^L^^ — I %
Fa^o deinde angulo redo jtffLj jyc
dudoq;per/^plano MN ad axeni
eredo« .Dico vniueriani fol|di fuperficiem asqualem efTe fu^
p^rficiei cylindri OMNP •
^ I Nam fuperficies folidi ^baaralis, dempto circulo ex CH. dc-
' ^' fcriptb , aequatur fuperficiei cy lindri iuter plana OP, QR con-
tenti : circulus autcmextC H fadfais ^ualis eft (prseccdens lem-
ma ) fiiperficiei cylindri iater piana Q^ MN cotitenti: Propte-
reavniuerfa folidi fuperficies ^qualis erit fuperficiei cyiindri
OMNP.qui quideii^circa eandcmi{rfH^am cum ipfo folido de^
fcribitur,altitudinemver6 habetlineajnfi^^qu^componitur
cxtateto£<7v&;alineaCZ, qua^terda propordonalis eft, fi
iiat vt AC diameter fphaeras , ad CH femUatus poligoni > ita €H
ad aliapi f V QSiod 4erat &X:.
Vropontio XVIIL
Hfmisphaa*!! fuperficies ^ualis^ft fuperficieicuru^ cylui-
dri eaad^m ipfi bafim, & eandem aititttdinem habenec
jEftohemispfaaeriumwf^Ci&circaipfum cyHndrus eiufdem
altijudinJ5^^i);EC, \ ^ ■
*9
HA
LihrPrimus.
Dico fuperficiem hcmifphc-
rif^qoaiem eflTc fuperficici cy-
lindri ADEC^
Si enim non eft aequalis, vel
m^r erit , vel minor . Pona-
tut primihn fph^rica fuperfi-
cies maior : fiatquc vt cy iin-
dri fuperficies ad fuperficiem
hcixiiipherij,quaemaior poni-
tur,itare^ AD ad AG: intelliga-
turq;cylindrus produ<ausvfqueadGF* Secfeturdeinde arcus
ABbifariam , iterumq; portiones eius bifariam , & hoc femper,
donec poli^oni circa femicirculum A B C dcfcripti femilatus
VL minus fit quam re(fla DG . (quod fieri poffe conflat cx pri-
ma Decimi) iemilatera enim poligonorum circulo circumicri^
ptorum ex condnua arcuum biie;Slione femper minuuntur pluf^
quam pro medietate^ vt ab alfjs oft^hfum e({.)Fa6lum ergo fit >
& efto poligonum HILMN, conuersaque figura circa axem
LO , fiat ex poligono, femifolidum fphxrale fub coincis fuper-
ficiebus compra^henfum* Cum itaque red^i DG maior fit qua
fcmilatus L V, multo maior eadem erit qutim LB , & propterea
pbnum PQ^ produftum per L intra ^m&x D & G cadct .
lam quia fuperficies cylindri AE ad fupcrfiiciem hemifphfE*-
rij eft vt A D ad A G , hoc eft vtcylindrica fuperficies A E ad
cylindricam AF,eritcyIindrica fuperficies A F g^qualis fphasri-
cae . Propterea, fi fphaerica fuperficies a^qualis fit cylindricae AF#
maioreritquam cylindrica AQjioccft quan^conico? omnes
HIZ.MN,muItoq;maiorquam omnes AS I L M R C^ quod
cii abfurdum • Eft cnim contra principium ab Archimede prae^'
miisum. . . ^
Affkfnfjinms comcdm qu4t defcribitur i linea HS mdinrem ef-
fe quhn ilUfHperfcies ,^jfie defctiiim k^^ned A S. quod fdtet
exii. hniHs . EeifdngHlHm enim froprium conic£ fnperfciei
. mnlth mditts eB qudm reifdt^ulHmper dxem cylindricfi qjndndd
:ptUcmfHb mdioritm Uteri^tts continetifff ^ \.
Pona-
f, Mas
ix XV,
buius .
Ponatur iam fphasrica ABC
mmorouacylindricaADEC. ^q^
Fiac vt iupcrfTcies cylindrica-*
ADEC adfphxricam^qus
pooitur minor; ita rc£ia AF ad
FL.Fiatque ex FL femidiame-
tro aliud hemifphan-ium LNI>
wiori conc cn t ii cam / & circa
ipfiiin intcliigatur cylindrus
L H M I : Infcribatur etiam
inaafeiiiicircuIumABC.figuraIateram«qualium, itavtlate-
ra ipfius non tanganf femicirculum L N I . (quod fieri poflc
conftat ex Euciide • ) Defci ibaturq; aiius femtcircuius femi^ia-
metro FO, qui contingar fingula latera fa&x fijgurg , &:conuer«-
tatur v6iuerfa figura circa FB . ita vt fiat femifolidum fph»:ale
AVBTCconicis fuperficiebus circumfeptum; ex femicirculo
autemFOfrataiiudhenufphaaium»drcaquod condpiaturcy*
lindrusRQSP,
lam fic; fuperficies cy iindri ADEC ad fiiperficiem hcmif^
ph?ri j eft , per conftru Aionem, vt AF ad FL, hoc eft vt AC ad
^ LI, hoc cft vt redhnguium AE ad re(5bngulum L M,hoc eft vt
iMfUf* ^ijn jj.j^^ ^g ^j cy lindricam LM . Qgare fph^rica fuperficies
fqualis erit cy lindricae L M» & propterea minor quam cylindri-
#ft i5.fo ca R S> hoc eft quam omnes conic? AVBTC, abfurdum.fph^
^ • rica enim fuperncies A B C maior eft quam onmes conic? AV
BTC,
Hemifph^rij ergd fiiperfides foualis erit fuperficiei cylin-
dri eandem ipfi bafim , eandemq; altitudinem habentis • Cum
'demonftratum fit neque maioremeiTe > neque minorem . Quod
crat&c*
TroftftiO XIX.
CViufcunque minoris portionis Sf^an^ar fiiperficie^ fqualls
eftcurua?fuperficieicyiindricm:^iiue^^ de«
faiptiu
Uher Triwms^^ fi
fcripd i & eandem akkudinem ctim ipfa poitione Jiabentis •
£fto minor fphdsre por
tbABQ&portiocylin-
dri FD£G;circa intcgram
(ph^amdefcripti> cande
tamen altitudinem HB cu
ipfaportionc fph^rica ha*
bcntis. Dico fj^^icam
fuperficiem ABC aequa*
lem eife Itipcfficiei cylin<-
^lriFDEG.
5i enim non eft eqnalis^ vel maior erit vel minor *
Ponaturprimummaior; & ipfi fphfricf faperficiei ABC.
conftruatur gqualis (yt in pr^edenti) cylindricu FLMG: fe<$o
deindearcu AB bifariam > & portioncs eius iterum bifariam,&
(iciemper^circumfcribaturarcui ABC figuca. multorum late-^
rum I N O P Q»jcerminata ad diametros , quj ducunturper pun
d^ A & C « Sitque per pr^i^fbm bifedioQem arcuum , femi-
la tus R O minus quam rec^ta D L , vt propterea planum S T, du-
<5himper O^ cadat intra pun(5ta D^ & L« Qucnudmodum in
pr^cedenti&cCoQuertaturdetndefiguravniucrfa circ^ OH,
& cx conuerfione figur^ I N OP Qtjaicecur poitio folidi fph^-
ralis fub conicis fuperfjciebus contenta.
lam fic « Quia fph^rica fupetiicies A B C . ^ualis eft per co
ftrudhonemcylindricae FL M G , nuior eadem erit quam cy*'
lindrica FSTG, & muit6 maior quam omnes conicae INOPQi
multoq*>etiammaiorquamomQesconicae AVNOPXCQuod
eft abiurdum, &contra principia Archimedis •
AfMmffimMs^yUndricdmfMperficitm FSTG mdiorem effe
$mnibMs c$mcif INOP SI^Hh emm fdfei . N4m exr3.M4*&
j s .hMtMsceBgipotefi ^eemcdU I N O P ^jtqudes eJfefMfetfi^
cicicjUndeicMccnt^mtAinterfldHMmST:i &fUnsimqM$d dn*
gaetMTferfMn^MlSss.
AffMjMffimMsetidm^dn&MtdngemfAV.^enicdmfMfirfi^
ciem^
t§.quim
ti
i,2 l)e SfhiAfAi tf fMils ffhAralil.
ciem ^qufp i Imed IV y maiorem e/e quam ilU qmafit Uned AV.
^odquidem demonjhdttir apud Archimedem dd Profofitionem
jj. de Sfhfra & cylindro . Sed(^ ex noftris deducifotefi . Nam
rectanguhimfrofriumfuferficiei , quafis i lined IV , m4UMs tfi
duam reiidngulumfrofrium ilUusqudfit i Uncd AV . Conti^
netur enimfub Uneis maioribus .
N^E
Ponatur
deindo
fphserica •
fiipcrfici
es portio
nis ABC
min.qua
cylindri
ca FDE
G.
Fiatvt
cylindrica F D £ G ad fphaericam fuperficiem ABQqua? minor
pionitur, ita FH ad HM . ¢ro T iemidiametro autem HM
fiat hemifpha^rium OQP,, circa quod intelligatur cylindrus OL
NP Intraarcumautem ABC figura infcribatur multorum late-
rum A V B X C per continuam bifedionem arcuum ita vt late
ra ipfius non tangant feniicirculum OQP, & conuertatur vniuer
fa figura circa axem BT • Intelligatur autem radio TZ(qu¥ t e-
da perpendicularis fit ad vnum latus figura? infcripta? ) defcribi
fphaeram , quae tangat fingula figurae A V B X C latera , & cir-
cahuiufmcwii fpha^ram defcriptus concipiatut fuus cyiindnis
\ lam fic . cy lindrica fupcrficies FDEGper conflrudlionem efl
ad fphsericam ABQ vt FH ad HM , hoc efl vt FG ad MI . hoc
ex 6 hw efl vt re(5hinguIumFE ad re(5kangulum MN , hoc efl: vt eadem
^^ • cylindrica FE, ad cylindricam MN . Erit ideo fpha^rica fuper-
txfUcd- ficies ABC «qualis cylindrica? M N ncnope minor cylindricaj
turinfia j ^ ^ hpc gft minor omoib. conicis A VBXC jquod cfl abfurdii .
AJfum^
tJbulni
>^
UherTmmti
Affkmffimms cyliBdricdmfiiperJiciem *• ^qudim effe emBit.
€9n$cisAVBXC. Sljipdfdset ex demenBratis . Smne enim tam } U toi
cylindrus ^s^uhn ornnes illd conicd eiufdem dltitudims HBi f^ ^-
circk edndemffhardm > ^ defcribtmtur .
Conft^ t ergo fuperficiem ABC ^qualem elTe cylindricas DP
GE*cum demonftratum fit nequemaiorem efTeinequemino--
rem. Quod&c-
CoroBdrium L
Exfrimd dudrum prsmijfdrum Profofitiemum
fdtetfuferficiem integ^dm ffhdrf , dqudUm cffe
fuperficUi cylindri fibi circumfcrifti , (jr eiufdem
cum ipfaffhdtra alti tudinis .
Cum enim hdmiffhdriiim ABC fuferficiem hd^
hear dqudlemfuferficiei cylindri AEHCj cjr item
hemtffhdtium dlterum AD C ^fuferficiem hdbedt
dqudlem fuferficiei cylindri AFGC^ erit coniun^im totdffhdtm
fuperficies fqudUsfuferficieicylindriJFEHG i exceftisfemfet
hdfibus .
Corolldrium U.
MdnifeStum etidm efi ex vltimdfrefofitioney
fufcrficiem mdioris ffhdrd fortionis , dqudlem
efifefuf erficiei cylindri edndem cumfortione dL
titttdinem hdbentis y (jr circi edndem ffhdrdm
defcriffibilis .
Cumenimintefftdffhptf fuferficies dqudlis
fitfuferficiei cylindri JDGL , dr demonfirdtum
fitfuferficiewftgmenti minoris ABC pqudlem effofuferficiei cy
lindri EDGF , eritreliqudfuperficiesffhard AHC , dqudUs r^-
UqudfufcrficieiEILF . ^odofortebdteSrc.
ffdiei.
Trofopsio XX.
«. », ^
O VfKilides fphaer^quacirqtU cft maxiou cuculi in 'eadem
fphxra defcripcibiiis .
14 De SfhM, ^f<4uUsfffhdraliS.
Sit ipbsera ABCD cuius diainettr AC; & cir*
ca ipfamintelligatur cy liiidnis eiuTdein aldtudi- B ^ _i ?_?
nis££HG.
Dico fuperficicm fphfra? quadruplam efle
ximi circuii in ea delcripdbilis . . _ _
Superficies enim cyliadri F£HG fine bafi« ^ I>
bus , eft ad circulum (u? bafis circa FG, fiue cir-
4^hu$Ms. ca A C defcripmm,vt EF a<J quar. partem ipfius FG , hoc eft vt
FG ad quar. panem ipfius FG ; boc eft quadrupla • Propterea
exfrim. ettam f uperficic» fpiMie^ae,qiiaccyiindricae eftaequalis «qiia*
pZtd^ dfuplaeritcirculicirca ACdeferipti, quiin fphaera oiaximua
' eft. Quod&c.
AUter.
SfhfricAfufitjpcits ABCD fqudUs tB cyUndricf FEHGicj^
Undricd vero FEHG 4dcirctdMm^^M$MsfemididmtterJ!$ AC^efi
1,bu$mr ^freSfdngulumfer Axem.£0 y dd ijtudrdimm ex ftmididmetr^
lACy ttemft ddquddrdtnm EG i (^ide^ffMdUs : fr&ftertd etidm
ffhfricdftifirfcies fqudlis.tritxtrctth cuiusfemididmeterfit
ACiergoquddrufld erit circuU cuiusdidmeterfit AQ.Ssfd&c.
JPropofith XX 1.
CVtuicuttq; portioms^f{^erg fuperficies aequalis eft circu^
lo,cuius femidiameteracquaiis fit liaeae quae ex polo
poitionisperducitur ad circuium, quiin eiufdem portionis bafi
Jcft.
£ft o fphaerac portio fiiie ininor ^ -.
filietnaior ABC.cuiusexpoio ' j
du6lafitrea»ABt Dico fi^cr- ^j
ficiem portionis aequalem efle
circuloquifitexABtamquam fe
midiametro •
Cum enimx]uadratum ABae-
qualefitre^nguloDBEc^dKpliiai,ae<]piale eritdc reAan«
guloGFIHyquodidemeftacre^ngulaiADBE* Prppcetea
circu*
UierVrimm i jg
ctrcuIusexABaequalisericTi^lkieicylihdri» cui per axem
Ct redang. GFIH , Sc ideo ae«|uali$ edaaKruperficiei ipliaed*
caeporttonis>ABC. Quod&c.
Tridhac TheoremdtA, qH/tfiqiumm-t exArchimede de/km-
ftMfHntiqindq$udemfecimMsneU&ar\£tthu»edm ^uiire ^«<
^eretHrtfedvmuerfmk'4ncd$ariM4mi»JiHliheU» idierei,
Profofitio XXIl.
SlntduoconireaiABCDEF. Sitq;cun»Bconi ABC f».
periicieifquaUscirculbaDFjneinpcbafisalterius coniD
E Fj redte verd IH , quf excentro I du-
citurpcipendiculariter adJatU5AB,aN 4(1
quaIisfital£itudoEL:DicoconosABC» B
'DEF,efle?quaIcs^ . h/\ '
NamaltiudoBiadaltitudinein E
eftvtBIadIH(ob^ualitatem)fiaevt^ I CD
BA , ad A I , nempe vt curua fuperficies
ABC ad batim AC ; fiue vt bafis DF ad bafim AC. reciproci.
Qjare sequales erunt coni ABC , DEF . Qupd erat &c.
CorolLiriHm .
«iHCfdtet qtihdfcenHS AUqms , pntJt DOF . hdfim qmdem
b^beHt DF tqHalem CHrH^fuferjjuiei ABC , HltitHdiMem vero O
L non fqHoUmperpemlifuldri IHi Itafore couHm-ASC ndcoMS
DOFyVt eft IH dd OL . N4m conns DEF Jtd conum DOF. eftvi
EL . ddLO . £rgo (fnmftis dntecedentiHm dqH4iihHs) comu A
£C 4dconHm DOF , erit vtlff idOL .
Trofofim XXllL
SI fucritrombus folidus A B C D , ex dubbus conis rcais
compofinis ; Sitq; conus EFChabens bafim EG aqualein
ft^rfidei curua? altcrius conorumrombi , puta, B AD; aldmdi-
nemverdFHaequalemredaeCL,(pi^quidem exvertice reli-
qiutcomfiCDducfturperpendicukaiterialatHS AB produ^
H s alte-
j^ De Sfhdra, (g folidis fphAralik.
alteriusconiBAD. Dicorombu
folidum ABCD^qiialem efle co-
noEFG*
Ducatur I N peipendicularis ^ A
adAB. Iam>conusBCDtadco- ^*
xiumBAD,eftvtCIadIA;&c6^ *
ponendo , rombus ABCD ad co-
numBADeftvt CAad Alsfiue
. vt CL , ad IN . Conus vero BAD
jp#r C9f. adconumEFGeftvtlNadFHiergoexaequorombusABCD
ffdui. ^ conum EFG eft v t CL ad FH . Ergo ^qualis . Quod era^&c
Trapifitio XX />.
SI fuerit conus fiue rombus
liblidus ABCD fedusplano
£Fa4i>afimparallelo. Intelli-
gaturque cx integro folido ABC
£) ablatus rombus foiidus EBF
D . Dico reliquum folidum ex
, cauatu AEDFC quodfupereft,
eqiiak effe cono cuidam M , cu-
ius bafis M fit aequalis &ufto cur-
ua?fuperficieiconicse AEFC in-
ter plana ELT , A C , intercepta? ,
altimdo vero M fit an^ualis perpendiculari DI > quas a veruco
ablatirombiDduciturialatusBA. .
Intelligantur tres coni a?quealti L, M, N . quorum vnicuiquc
altitudo fitaequalis xeA; DJ s bafis vero coni L fita^qualis curug
fuperficieiconiE&F. at bafis M aequalis fit fegmento conicae
fuperficiei ittter plana Ei^ , AC intercepto : coni tandem N ba-
fis asqualis fit vtri^ue fimul pra?dii5tis bafibuss fiue ( quod idem,
cft) integr? fupertoei curu<g coni ABC .
ManifeftumeftquodintegrumfolidumABCDasquale ^t
<:QaoN (peralterutraoi prxcedentium duartun Propo£ j fed
ctiam
Uhr Frimus . 17
edamduoconiX &M fimul fumpti aequalcs funteidemcono ^j^ ^^^
N. ergo intcgram folidum ABCD aequale erit duobus conis L ^imi .
& M Smui fumptis . Demptis itaque , rombo EB/^D , & cono
L s qui per prascedentejn funt aequales » reliquum folidum exca-
uacumAED/^CfquaieeritreliquoconoM. Qupd^rat &g
"Profofitio XXV
SI ex cylindro auferatur conus eandem ipfi bafim,.&ean-
dem altimdinem iiabens , erit reliquum excauatum foli-
dum,quodexcylindrofupereft, »)uale cono cuidam, cuius
bafis aequalis fitjiuperficiei curua? cylindri , altitudo vero a^qua-
lis femidiametro bafis ipfius cy lindri •
Efto cylindrus , cmus re<ftan^Ium ^ «
peraxemfitABCD.&exipfoauteratur A S p yiv
ponus BEC, vt diiftum eft . Sqmatur aiji- j^Nj /^"^l^s.
temaliusconusi^IL^cuiusljafis-FLae- BON C^ ^ ^ *
qualisfitfupcrficiei cura; cylindii, alti-
tudo «jualis red? NB.hoc cft femidiametro bafis cylindri . Dt
co rel iquum ex cy lindro folidum^ dempto cono BEC , rauale
cflecono/^IL*
Secctur BN bifariam in O. Conus ergo F\L ad conum BE
Q rationem habet compofitam ex ratione altitudinum H I ad
BA, hoc eft NB ad BA,&exrationcbafium, hoc eftbafis
quaecirca/*LadbafimquaecircaBQfiucquodidemeft/uper* 4, hmtm
ficiei cy lindricc ad bafim propriam quae circa BQhoc eft,Iine?
AB ad BO • Erit crgo conusVlL ad conum BEC, vt NB ad B
O, nempc duplus: folidum etiamcylindricum excauatum,dem-
pto cono BEC, duplum eft eiufdem coni BEC . Propterea fo-
Jidum cylindricum cxcauatum.aequaic erit cono F\L , cuius ba-
fis a?quatur fuperfici^i cylindri, aliitudo vero aequalis cft iieaii*
diametrobafiscylindri» Quod&c
Pw-
3l !DeSfhiatii^fgfiMsffh»M:
Fropofim XXVL
SI ex cono conus auferanir eandem habens bafin aldoidU
nem vero minorem, erit excauatumfolidumcooidi^qiiod
relinquicur » orauale cono cuidam , cuius quidem bafis aK|uaJ[is
fit curua? fuperhciei totius prioris coni^altitudo vero ^qualis per
pendicuIari>quxexverticcabladconidemittitur inlatus maio-
risconi.
•
EftoconusreiftusABCexquo aafe
ratiirconus ADC,vtidi*aumdft» Po-
natur autem conus E/^Chabcns bafi n
EG , equalem curu? fuperficiei coni A
B C \ altitudinem vec6 Wf ^qualem re-
d9.Dr»«qu( peiipendicularitet i^vertice
abiaa coni cadit in latus AB . Dico folidum conicura eitcaua-*
tum ADcBi dempto cono ADc , ^quale eflfe cono EF G .
•Nam cum triangula BLA^BID, redangula fint, habeantque
angolum communem A B L » fimiliaerunt • Sed conus EFG ad
conum ADCrationemhabetcompofitamexratione bafium,
nempecirculi circaEG,fiuefuperficiei curu? coni ABC >ad
••5?ij?' circuhimcirca AC, hoc eft re(5l? BA ad AL ; fiue BD adDI, &
h-fixtv . ^^ f ^tjQj^^ alti wdimim , nempe HF ad DL, fiue DI ad DL . Co-
nus ergo EFG , ad conum ADC erit vt linea BD ad LD . Sed
cdnus A B C ad conum A D C eft vt BL ad LD , & diuidendOj
etiam folidum excauatum ADCB ad conum ADC eft vt linea
BDad DL« Propterea conftat folidum excauamm ADCB
^uale eife cono EFG • Qupd &c.
Lemmd.
Sidb eddemmdgnitiUUne A B dtu mdgmtMdines i$$£qudlet
duferdntnr AC , mdior , & AD mincrfiierttq; DC^ nemfe differt
tid inter dhldtds , dtqudUs difftremiffiue excejfui^quo mdius rr«
fiduum BDfuferdt qudnddm mdgnitudinem E ^ Dico iffdm E
Br
I
UhnFtimm. S9
i refidm^ CB fqudem efe .
Pdfet hec . Cmm emm maius reJiduMm DBfitferet
tgnitudinem E excejfu DC ; fi excejfus dhycijisur^
erie reUqud CB fqudbs mdgnitudini E.Profteredmd^
gmitudoEfqudisefiminmreJiduc. ^odc^c.
VrofofimXXVlL
SI exconicoiruftoconusauferatur, quipro ba-
fi habeat maiorcm fruft i bafim, altitudinem ve- A
r6 candem cum frufto ; Erit reliquum excauatum fo-
lidum a^uale cono cuidam» qui b afim.babeat aK]ua-
lem fuperficiei curu? fi-ufti , altitudinem vero ^qualem perpen-
diculari qu^ ducitur ex vertice ablati coni in latus alterum coni-
cifiufti.
Efto conicum firuftum ABCD,
cuius maior bafis fit circulus cir-
ca bQ. £t ex ipfo auf eratur co-
nus J£C> cuius bafis fit idem cir-
ctUus circa BC ; altimdo vero /*£
eademcumfi-ufto. Dicoreliquu
folidum excauatfi dempto cono
f£C,equale efle cono cuidam»
cuius bafis aequalis fit curuae fu-
perficiei conici frufti ABCD . alti-
tudo vero fit linea £H • quae nimirum ex £ vertice ablatico»
fii cadit perpendiculariter in Ab latus conici fi-ufti •
Infaibatur alius conus AfD habens ba&n circa AD» & ver
ticem in F , Pucaturque A I paraliela ad J5 F , eritque tota I C
«eqnaJis vtrique fimiu femidiamecipi>afium,'4iempeipfi£A»
'tpCui; FB. Fiu deinde circa FB femiciicukis FOByin<iuo.
appUcetorjSOaequalisipfii^l^fiae ipfi Ejt;€riu{i circulus ex
lemidiamctro J^O difierentia inter duos circulos»qiioram femi-
4iaiactiifiBC^^^Q^£ue/r^&jEA*iicm0e ^ifejrcnoa in-
ter
40 lye Sfh^df ^ foHMs JfhArdlih.
ter bafes oppoficas conici frufti , hoc eft iriter bafes cononm
i5£C, A/^Dj&pFopftrea conus cuius bafis fi circulus cx FO
femidiamerro r altimdo vero FE , difFerentia erit , fiue exceifii^
quo maior cotius SEC fuperat minor em AFD •
Ponatur reda quaedam L , cuius quadratum aeqwjJe fitre-
dangulo ex AS in lC , eritque circulus,qui fit ex L femidiarae-
frof.xg. tro,aequalis conicae fupcrficiei fiiifti ASCD . Dcmittatur Jdeni-
Muj . que ex F reda -FM. perpendicularis ad A1& ,8ccxE rc(5la E N
paralL ipfi HM , eritque fada figura £HMN • parailelogranv-
mum re^nguhim .
lam cum propter parallelas HM , J? N,fint aequales anguU
BA D, N£D , demptis reftis lAD , FED , erunt reliqui BAI ,
NJ?/'aequaIes;&ide6trianguIaB-rfI,N£/', cum redos ha-
beant angulos ad I & N aequiangula emnt •
j . Mum cum autem redbngulum BIC fimul cum quadrato Fl aequa
^' ' Ic fit quadrato F B, vel quadratis jF O , O B, demptis aequali**
bus B0| Fl. erit reliquum redbngulum B I C quadrato/* O •
aequale *
C oncipiatur iam conqs AFD detrahi ex conico fiiifto A b
♦.*«- C2>, eritq;reIiquumexcauatumfoIidumdemptopraedidoco-
^* no,aequaIeconocuidamcuiusbafisfemidiameterfitL,aItitu-
dovcro/^M.
lam : quoniam ob fimilitudinem trianguIoru,eil NF ad FE ,
vtBIad BA, hoceft(fumptacommunialtimdine)vtre<5hui*
ulum BIC ad redtangulum BA in IC , hoc efl,fumptis aequa--
ibusjvt quadratum FO ad quadratum ex L reciproce, aequales
eirunt coni reciproci quorum aker altitudinem habcat FE,& fe-
midiametrum bafis FO ; alter vcro altimdinem habcat F N ^ &
femidiametrum bafis L • Sed conus ille qui altitudinem habeat
Ffi^ & radium hafis F Q» efl exceiTus inter ablatas magnitudi^
nes , nempe inter conos BEC , AFD ; Conus vei 6 ille qui alti-'
wdinem habet FiV, & radium bafis L , eft excefius quo maius'
»4. *ii- refiduum totius magnimdinis (nempe conus cuius altituiio FN^
^ • & radius bafis L ) fuperat quandam aliam magnitudinem, ncm-
peconum^QuiusaltitudoiVMy fiucBH^ i-adjuiaucem bafisLs
cric
LiiirPrmifi > 4}
crititaque haficmagnimdo, per LcmxMptxmiffvm$ cquaus
mioorirefidiaoiergocoQUs prxdi&m$ cuius altitudo EH$it
bafis circulus ex L aequaiis fuperficiei conici fi-ufti » aKjualis crxt
minorirefiduo» hoc eftreliquo conici fiiifti ABCO.denqpt»
cono B £ C . Qiod erat &c.
Aliter.
Sedt^mmnr Uem eBendere mimts Iditnefd demeuShMienei
Jsfe^ile erit ex dipeutute mdtewt^i^ veriMs ex temtitdte iit-.
genij.
Sit eememnfrufiMm ABCD
cuimsmdier bsfis BC^f^ *xiffi
dstferdtnr- cenus B£C, dltitndi-
ttem hdbens edndem cum frnfie ^
^fre bdfit mdiorem ipfins/rnfii
bdfim . CemfUdtnr cenns BGC ,
snins ddtnm erdtfrnfimn » duHd-
qne EH dd dngulos reifesiffiBGt
fendtur JL medidfrofertiendUs inter GB, BF , m/f ,• cirenlns ex
iLfemididmetredefcriptusy dqudlisfuperficiei ceni BGC .fidt pt, c««
tircdtLfermeirculns IMLiinqne dftetur I M medid frefortie» t*Mmi
ttdUs istter G%A , AE , eritqi ckrculns exfemididmeero IMfd^ns *^ ^;
^udUsfuperficieiconiAGDiJteUqnnscirculns exfemididme'. tJMmi
sro MLfdHns , dtqudbs eritfuferficiei conic*frufii ABCD. (fi
enm db d^ndUbus ^iqudUd demds reU^udfunt ^qudUd . )
Dico reUqunmfoUdnmfrufii conici ABCDidbldto eono BEC»
dqnde effe cono ciuddmycnius dttitudofit EH ; bdfis vero dqud-
UsfuferficieieonickiffinsfruHiihoe eficircnius exfemididme^
troMLdefcriftus.
Cum ,n.duocircuU ex rddijs I M •, LM fdSi xqudles fint cit*
eulo ex IL defcrifto^ dltitudo vnicuique eddemdfumdtnr EH^
erunt duo conifimnl (quorum sdtitndo communis EH , bdfes ve»
vocircnUexrddys^IMtLM)dfudUseono, eniusdUitndo eddem
£H,bdfisverocircnUisexILiiffeveroconus£qudUs eMf^Udf %tiMm
eonico *BECG^emfto cono BEC, ergo dno iUiconifqudUs erunt
foUdoBECG. ProftereidbldfisvtrinquedqndUbusconis,nem
F fi CO'
\
4"^ ^eSphira, (^foU^sfphdraliL
fe f0n9 , CuiHs bdfis ex IM eHy dUitmdo EHy (jr cono AGD (fnnt
eMm dqudlcsfeY z 2 . huius) remdnebunt fqndUd yfolidnm nem^
ve excdudtimfrujli ASCD, detrdito cono BEC , & conus cuius
dltitudo EHjldjfs circulus ex LM rddiofdSfuSyfui quidem fqud*
lis effuferficiei conicffruBi ABCD . ^odo^.
Definitio .
Si ex cylindro cyltndrus duftrdtur dquedltusy ^ chrcd eunde
dxem dcfcriftusyfolidum excdUdtum quod relinquitur , Tubum
cjlindricnm dffelldbimus .
Trofofitio JCXVHL
CYlindrus ad tubumcylindricum 3equealmm,eft vtquadra-
tum femidiametri bafis cylindri ad r e<5lang ulum bafis ip
fiiistubicylindiici.
J: Efto cylindrus AB cufvs axis
CD . Tubus vero cylindricus EF
(dempto nimirum cylindro GH)
?quealtus fit cum cylindro A B .
Dico cylindrum AB ad tubum E
F efle vt quadramm AC femidia-
mctri bafis cy lindri , ad redangulum EGI,nempe ad redhngu-
lum bafis mbi , hoc eft quod fit a differentia EG . & ab aggrc-
gato Grl femidiametrorum bafis ipfius tubi .
Nam cylindrus integer EF ad cylindrum GH,eft rt quadra*
(utn EL aa LG • quadramm . Et diuidendo > Tubus cylindricus
EF ad cylindrum GH eft vt redangulum EGI ad quadratum G
L. ScdcylindrusGHadABcylindrumeftvt quadramm GL
ad quadratum BC • Ergo ex aquo crit mbus cylmdricus EF ad
cylindrum ABvtreaanguIumtGJadquadratura AC* Con-
Berte0doigiturpatetquodpropofitum crat.
Fropofah XX IX.
DAt9 figurae folidae romndae figuram irifaibercaltcramque
circumfcribere excylindris sequealtis, ita vt defcripta-
fum di£Fercnt ia minor fit quolibet dato folido •
Efto
i
H
£fto cylindnis AJHC
D>cuius axis EF : datoq;
Intra cyiindnim Jfolido
AEDcirca eundem axe
EF reuoluto» fiue hemii^
ph(riu»fiue conus» vel co
noides (it » oportet ipii fo
lido AED duas figuras
excylindris aquealtisco
pofitas f alteram quidem
infaibere » alteram vero drcumfcribete ita vt circutnfcriput fu^
peretinfcriptam minoriexce^ qua Gt quodlibet datum foli-
cinmK^
Secetur hifariam cylindrus AC plano HG ad axem EF ere-
Ao s iterumq; cylindrus HD bi£iriam feCetur plano I L i & hoc
fiatfemperdoneccylindrus aiiquis puta AL minor remaneaC
quam folidum K • Tunc diuifo toto cylindro AC in cylindro^
sequealtos ac ipfe AL , driantur in folido AED fedliones M N»
OP. QR • Concipiamus fuper vnoquoq; circutonim MN, OP ,
QR , duos cylindros ^ altenim quidem verfus E » alterum autem
verfus partes F conuerfum « Eruntq; omnes (imui cylindri qui
verticem habem verfus F » an^uales omnibus (imui cylindri^
verticem verfus E habentibus(cum (inguli fingulis ^quales (f nt)
Ergo fi onmibus cylindris qui verticem habent verf us E, addas
cylindrum AL»fuperabit iam iigura circa folidum AED defcri-*
ptayfiguram eidem infcriptanvaifferentia ALs Nempe minori
exceifu quam fit folidum K. C2}K)d er at 6k.
CorolLiriim .
HimefMtt i/Mid ddidfgmrdf^Udd^ fiue btmiffh eriumJitJsM
€§Ms jfime c0Hdides <irc Jipfi dm( fgwffolidf ex cylindris aque^
diisc^mpefiu dlierdinfcnhifetefi^dlterdvero circumfcribiiitA
ntt differeniidiuter ddtdmfoUddmfigurdm,dr dcfcriftdrudlteru
trdm^min9rfitqu$lAet ddtofoUdoK y
Differentideniminteffigurdm ddtdm (§* dlterdm de/criftd^
fumminorvfiqieritqudmdifferentidinterdefcriftds(efi enim
F M fdrs
-«>w^
fmimfdem) erg$mmlihmin0Tq$timfiUdmm K.
Tropofitio XXX.
SPbofra quadrupU eft coni cuiufdam» qui quidem conus bi*
fim babeat ^utletn maximo fphas^ circulo » aldtudinea
vero eiufdem iphaar^ femidiametro aequaiem •
Efto circulus
cuius centrum
i\;.quadratum
ipficircumfcri
ptum (it BCD
£ ; iuadifque
5A, AD-
conuertatur fi
gura circa^
axem F G ita
E
j) --.I--
vt a quadrato
fiatcylindrus,
a iphasra circuhis ;dtrianguIo £ A D, conus E A D •
Dico fphan-am quadruplam eflfe coni EAD • Niii enim qua-
drupla fit , non erit ha^mifpbao-ium ^uale folido , quod de«
icribitur a trianguio EHA . circa axem FG. conuerfo (cum hoc
folidum duplum fit coni E AD • ) Erit itaq; hemiiphatrium vel
maius , vel minus folido tr ianguli £ H A •
Efto primum maius,fi poteft elTe ; fitque exceifus asqualif fo^
htlm^' lidok» Infcribatur in hemifphaerio figura ex cylindris a^qudal-
tis conftans ita vt ab henufphxrio dehciat minori defedu qua
fitfblidumK. Eteritfigurainfcriptaadhuc maior quam foli-
dum trianguli £H A. Secetur etiam axis AG in tot partes aequa^
4es in quot fe(^us erit AF • Dudifq; per punda fedionum pla*
nis ad axem ere€tis , inteliigatur in folido trianguli E H A « in*
fcripta figura ex tubis cy lindricis aequealtis conftans , quonun
vnus fit , cuius fe&io eft redangulum HO •
lam cy lindrus IL ad tubum cylindricum HO>eft vt quadra-
tum
I •'*«
ciimlPadredangulumMON.. Sedquadratum IPaBqnale cft
rcaanguloFPG,ncmpeipfiMON(namF P aequalis cft re^ae
BR , fiuc ME, fiuc MO , & rcliqua PG reliqu? ON ) crgo cylin-
drus IL aequalis e A mbo cylindrico HO • Hoc modo proccdcn^
dooftcndunniromncscylindriinhaemifphcrio a^ualcs omni-
bus mbis in folido niangyli £H A . Qu^re figura in hcmifph^
rio infcripta excylindris conftans,aqualis erit figur2ein folido
trianguliEHAdcfcriptarex mbis cylindricis compofitf . Sed
figura in hcmifphazrio defpipta maior ccat integro Iblido.tidan
guliBHA. £rg6ncccirccftquodfigiurainfcripta.infoiido E
HAcodcmfoiidomatorfit.parsfuototo, Qiiodclfcnonpo*
teft^
ptfxt
huims .
y
'-Vj
t
^
^ >f
t/
^k
\ /•
J'^^ m
Vtm
1 3C \
/N.
buiw
Efto dcindc,ff fieri
poteft ., hemifphan-iu
niinus folido triangu
li EHAi fitq;dcfe^
dtusasqualis folidok
Circumfcribatur
ipfi hemifpharrio R-^
gura folida cx cylin-
dris 2equeahis con-
fians, itavtcxceflus
figura? fupcr hcmif-
pha?rium minus fit folido K. Tunc enini ciccumicripta figura .
adhuc minor erit folido a ianguli £H A^ Concipiamus dcindc
folido trianguli £H Aaliquam iiguramcflrc circumfcriptam c6-
ftantcm ex tubis cyhndricis a^quealtisac cylindri cx quibusco^
ftat figura haemiiphfridcircumfcripta •.
lam primus cylindrus HV figurae circa hcmifph^rium defcri
pta?,cqualis cft primo mbo cylindrico figura? circumfcriptse fo*
iido triangttli £H A ; nam & iftc mbus , cy lindrus cft H F .
Secundus cylindrus G I ad fecundum mbum LM , eft vt qua fft ^s.
dratum GN ad rcdangulum LTF , ncmpc a?qualis (quadratum *""'' •
cnim GN , asqualc cft rcdangulo ONP, fiuc LT F, nam re<aa O
Nrc-
4i De SfhiTM» &fdi£srphArM.
N rcdx BC^fiue L £ , fuic LT^xq ua&dt , & reli<]ua NP rdi-
qu»TF.)
Ergo omnes funul cy lindri figune circa hetniiphfrium deJcri
pta^iioc eft eadem figura , anjudlis ertt omnibus umul mlns cy-
iindriciscircafolidumaianami EHA dercripciS} cumi fif^uU
iingulisxqualesfint. Scd hgura circa hemiiphxrium defo-u»-
aminoreratiblido triangull EHA. hfccefie igitur eft quod i&-
Udum ttianguli EHA maius fit » qaam<^ura libi circum&xipca .
parsfuototo. QuodeOenonpoteft.
HenufpKxriumigitirnequcmaiuStnequemiaus «ritfoUdo
irianguU EHA, fed ipfi »quaIe,lolidum ver6 triangtUi EHA du
plum eft coni EAD.ergo hemirphxriu duplum erit coni EAD ,
Sphxravero eiufdemquadrupla erit, Qupderai propoiitum.
Hin6f4tetfph*rAmfHhfefquiaktr4MtJfecylmdTi, cmms hM-
fisdqtiMsJit mdximoJfLer£ circuU, 4hitMiU 'ver^ di4mW»
Jfhttr4d^ti4lis.
N4mffh. ofieditttr t(ft MdftnimMADvt ^tdd^uBM^conusve-
W EA1> 4d cylindru £BCD eff vt vtiS^d^. erge exdqMoffh^-
r44dcylindrumEBCi) erifvt^-fda. NemftJtAJefqm^er4,
DE
47
DE SOLIDI S
SPHAERALIBVS
LIBER SECVNDVS.
Profofho Prims ,
ONVS quitibctcurafphxramdcfcriptu5>3e-
quattscftconocuidain, quiba(im habcat a>
qualcm vniucrfae lupcrficiei tircumfcripti co-
ni accepta etiam bafi > olcitudtncm vero xqva-
lcmradiofphaera:;
Efto circa fphxram , cuius ccntrum
A, defcriptus conus BCD, (qui vidcii-
cetfpharamtangat & lateribus , & ba-
fi) Ponaturq; alhis conus EFGi quiba-
fim habcat EG xqualem tum cmiae fo-
perficici, tum etiambafi coni BCO,
altitudinem vcr6 HF habeat «quakm
radlofph^AL.
Dico
4^ D^ Sfbdr4, ^ filidis ffhAfdlik
Dico conos BCD » EFG a^quaics circ «
Solidtim cnim conicum cxcauanim quod fit cx rcuoludooe
i^.f ./«r trianguli CB A citca axcm IC» aequalc cft cono cuidam,qui i>a-
^^ • fim habcat xqualcm curuat Ai{)trncieiconica? BCD r atcimdine
v.cro xqualcm pcrpendicuiari AL , nempc radio fpha^ra? : Taiis
crg6conusvnacumconofiAD(cumhabcant eandcm altitu-
dinem) asquales crunt cono £FG; Quandoquideiffi conus EFG
bafim babet vtriqs fimulbafi a?qualcm,alticudincm vcro alteru^
traexqualem. Proptcrea&conusBCD,quiduobdspratdi^
conisaequatur,aEquaiiscritconoBFG« Qgpd&c*
utliter.
Ducatur IM ^tquidifldns ipfi AL . &qu$^
u$i! uiMmanguhsCBldiuiditurhftrij^iUtftd
BA , erit vt CB ad BI , itd CA ddAI.
%. frim^ Suferficits^go ceni BCDfine idfij ddck
f4ftii . culumfud bafis efi vt CB ddBI » nempe vt
CA ddAI yfir comfenende , drfir cenuerfie^
nemrdtionis y erit vniuerfdfuferficies cani
BCD cumbdfiy dd/ifperficiem eiufdem coni
fine bdfiy vt IC dd CAy hec efi vt IM ddAL.
PropteredfirecifTQceddhibednturbdfes , drdtitmdines , erii
dgnms cuiusdltitudo AL , bdfisver}^ dqudUs vniuerfffuperficiei
coni ECD cum bdfiy dqudUs cono cuius dltitudofit IMybdsisve^
Tojcurudtduiumfuferficiesconicd BCDyhoceBcono BCD(dqud
les tnimfunt , conus cuius dltitudo IM , bdfis vero conicdfufer*
ficies BCDy &4onus BCD .fcr 2 2 . huius .)
Troftfim //•
COnus quilibct circa fphft am dcfcriptus , eft ad fphafiram •
vt coni ipiius vniucrfa fupcrficies accepta ctiam bafi » td
fiiperficiem iph^(«
£fto circa fphaeram ABCdefcripeus conus D£Fi
iufmo*
LiterSeeAnba
luffflodi conum eflfe ad fphaeramtVt co-
ni fuperficies vna cum bafir ad fuper fi«
ciemfph^;.
Ponaturconus HIL vtin praKed&*
ti t cuius bafis fqualis fit integro peri*
uietro coni D £ F vna cum bafi» akitu*
dovero P I raualis radio fph^r^ O C > '
critq; conus HIL ^ualis cono DEF •
m
Pli
i!^aturpercentrumOplanuinMN D < FB
ad axem eredum> & in hemifph^io M
CN concipiatur conus MGN •
lam conus DEF ad conum HIL ( ob ?qualitatem ) eft vtto^
cus perimeter coni DEFD ad bafim HL > conus autem H I L ad
conumMCN» (cumeandem habeantaltimdine) eft vt bafis %o.ef $•
HL ad bafim MN> conus denique MCN ad fph?ra . eft vt bafis P* t^i
MN ad fuperficiem fph^rf ( nempe in rationc fub quad nipla>
c^are ex ^uo erit tonus DEF ad fph^ram» vt vniuenus perime
terconiDEFadfuperficiemfph^f. QyiodSa:»
•
Trofoptio IIL
C"^ Onus quilibet citca fphfram de/criptu$ > eft ad fphfranHvt
J re^fhnguiumcQntentuinfublatere&femibaficoni tam-
quam vna linea , & fub femibafi » ad quadratu diametri iph^'^ •
Efto circa fph^tam > cuius diameter
D£, deicriptus conus quilibet A B C.
Pico conum ad fpheram efle vt re<5fcin
J^uluidfub B AD tamquam vna iinea»&
ub AD compraehenlum » ad quadi^a-
D£.
Curua enim fuperficies coni A B C
adcirculum fuae bafis eft vtBAad A
D, & componendo ^t totus coni peri-
meter ad eundemcirculum bafis vtfiAi AD fimul ad AD s hoc
• • •
G eftvt
i0 De Sfh^d^ ^ filidis ffhsralik
eft vt redangulum fub linea B AD> & fuo AD ad quadratum A
D ; cir culus ver6 bafis coni » ad circulam circa D B > eft vtqua-
dratum AD ad quadratumDF » circulus deniquecirca D£ ad
fphaerae fuperficiem , eft vt quadratum DF ad quadrattun DB»
ergo cx aequo vniuerfus coni ABCAperimeter ad fuperficiem
fphaerae ^hoc eft conus ipfe ad fphaeram pcr praecedentem^
erit vt reaangulum fub reda linea B AD , & fub AD » ad qua-
dratumDE. Qupd&c.
' CmUarium^
ProC^ToiUriofdteftoftenditofMm ^qMildierMm ddinfcriptS
ffharam , cjfe vt g . dd^. . Poftto tnim latere A C. ff^ erit reStsn^
gulHmfnh Utere cwnfemibdfi y ^femihdft^j. quddrMum vrro
SD zy.&qHAdratumBE 12. crgoconns Adffhdtdm eritvtjj
dd12.ftHevtp.Ad 4^
/ Scholium.
Pojfhnt hi^heoremdtdhonfAHCdfrofoni circdfolidorttm cit
CHmfcriftiontm , (jr infcriptionem : qudlid/Hnt .
SicircAj^hframfri/mAConcifidtHrj qHodftngHliifHisfdrAU
lelogrAmmisffhdTAm CQntingAtyfttque einfdem AltitudiniSyErit
frifmAAdffhArAmyVtferimeterbAftsfrifmAtis AdduAs tertiAs
ftrifhArifmAximicircHliJfhdrA.
Sivtr)>noneiHfdemsit Altitudinis; rditio frifmdtis Ad sfhfS^
rdm ctmfonetHT exfrAdiStdy dr exrdtidne dtitHdinum ; Altitn^
do AHtemfphfrA dJAmeter eft .
Si cyltndro circHmfcribAtHrfrifmA , quod singHlisfnis fAr/d^
lelogrAmmisfHferftciemcjflindricontingAt;sintq; eiufdem aL
titkdinis. Erit fri/mA Ad cyhndmm y vtbAsis Adbdsim: Hem^.
fe y vtftrimeter bAsis frifmAtis , AdferifhAriAm bAsiscylbidri^
idem verum eftde oono , ^fyrAmidibus circumfcriptis . ^
Si veroprifmA , c^ cylindrHs non eiufdem AltitHdinisfHerint;'
rAtio componetur ex rAtioneperimetriddperiphfriAmy dr Altitn^'
dinis Ad Altitudinem .
SiintrA cylindrnm iffcrihktHT frifmA eiufdem AhitHdinis ^
hAbens bAsimfoligonAm , regHlarim^ (^fariUterAm ; Eritcylin
jkrns AdfrifmA , vtferifhipriA bAsis cylindri Adperimetrumfoli-
goni
g0niregMl4rism eidem circHlo defcriftiy qu§dh^dtlMitr4mul
tiiMdinefMbdHfldfoligonibdsisfrifmdtis. ^dHerafHHi etidm
elt c$no > (^ fyrdmidibHs infcriftis .
^dndo Hero bdsis frifmdtis imfdtildierdfiierit , sine retHld^
^i^^ siHeirregiddris : Erit\cylindrHS dd infcriftHm frifmdy m
ferifhfrid bdsis cylindri ddomnes sinns drcuHm kldteribns bdr
sisfrifmdtisfHbtenforHm. DHmmodo nnllHs drcHsfcmicircHU
mdior sit • Slndndo nero dfcHs d/iqnis/emicircH/o mdior sit ; (^
qHdndo jigHrdrHm dttitndo non sit eddem ^c^dlid hHiHfmodi^m
tfi^demonlirdrifoJfHntfdcili quidem negotio \fedinftitHtmn m
ftrnm eft non omnemfolidorHm infcriftionem^ (^ eircHmfcriptio^
nemfrofeqHiifedilldm, tdntHmyfHfcircdffhfrdmen^ Helin.
trd iffdm i Proftered ddinceftnm reHertdmnr •
"Pr^ofitio IV. %.
SI circacirodumdefCTibaturpoIi^^
mcroparia,fiu$dquatcmario,fiue abinario menfurata,
&rcuoiuamr figuracirca diagonaicln, eritlaaum fphacralefo-
lidum aequale coixo cuidam qui bafim habeat aequaiem fupcr-*
ficiei folidi » altimdinem vero femidiametro iphaerae aequaif •
Hoc dutem qudndo numerusld
terum menfuratHr iqudterndrio
demonftrdtHmfuit db Archimede ^
Prof. ^fi.ftue mauis 2f* Ub.f.de Ci
ffh.dr cylin. ^dndover^bldtern T
numrHs ctidm g bindrio tdntum 2)
mcnfurdtHryOftendemusftc , erit^
que demonftrdtio (exceftis qna
de vltimo folido cylindrico dicen
tur) eddem cnm ed qudm dffertAr ^
chimedes^
EftopoHgonum ABCDEFG habcL. ™^ . ^iu*.iu«e.
tummcnfurata,vtinprimafiguni, Erg;d fcmipdigonum AB
G a CDEF
• •
•'\
5^ UJeSphdra, tffoUdisjpb^r^liK
CDEFhabebitkceranumeroimparia» latuique vnum tanget^
circulum in pun&o T » atq; ideo cylindricam fuper ficiem in co«
uerfionedefcribet. Intelligatur conu$ MNO» cuius bafisfit
circulus MO aequalis vniuerfx fuperficiei folidi iphseralis ,alti«*
tudo verd PN » asqiialis fit radio iphsene . . Dico fphan-ale foli-
dlim aequale effe cono MNO .
^ Rombus enim folidus fadlus in conuerfione figura? d triangti
^hffAf lo ABQjcqualis eft cono cuidam cuius bafis ^quahs fit coni-
'^' * ex fuperficiei defcripta^ 5 linea AB, aldtudo vero fit radius QR.
Soiidumautemexcauatum fadum incohuerfione a triangulb
BGQijapquatur cono cuidam cuius bafis a^qualis fit conica? fu-
perficiei defcriptaf a linea BC altitudo vero a?qualis radio fphg
tx QS . & fic femper procedatur • Vltimum denique folidum
%^'ffsf cy lindricum excauatum defcriptum a triano;ulo C T Q^ a?qua*
^^ le eft cono cuidam » cuins bafis asqualis fit luperficiei cylindn*
cae d linea CT fady, altitudo vero asquali^ fit femidiametro cy^
liodri , QT ; Et fic de f olidis circa alterum hemifphaerium TF V
defcr^tis . Ergo vniuerfum fpha^rale f6lidum,acquaje erit om-
nibus pra^didis conis fimul fumptis ; ijfdem autem omnibus
prardidis conis asqualis efl conus MNO (cum bafim habeat om
nibus fimul illorum bafibus a»]ualem > nempe fuperficiei folidi
fphfralis» altimdinemvero vnicuiqueillorum ^ualem, nem-
pe radio iph^r^ . ) Propterea pr^di^tum foUdum fphxral&fqua
lccritconoMNO. Qupd&c.
. Propofitio V.
SI circacirculutndefcribaturpoligonumhabenslatera nu^
mero paria , & conuertamr figura circa diagonalem : ha- ^
• bebitfadmnfpha^alefolidumadipha^amfuam eam rationl»
quamvniuerfa foiidi fphacralis fuperficies habet ad fuperfi-
ciem fphaerae • *
Manente praecedentis Propofidonis confhiidione ; Eflo
fphaerale fblidum cuius diagonalis , atque axis fil AB, ccntrum
autcmfphaerac fit C • Dico f|^cralc folidum ad infcriptam
fibi
H n
liief Switifim t
fS
ifphaeramef-
fcyVt fuperficies
folidi ad fuperft-
cietn fphaerae..
Infcribaturju
in hemifphaerio
conusDEF,&po
namrconusGIH
cuius bafis G H
aequalis iit vni-
uerfaefuperficiei
folidi f^eralis
vtin praecedenti
altitudo ver6 L I • .
aequalis radio fpbaerae9& erit per praecedentem fphaerale £>-
lidum aequale cono G I H.
PropteraequaIitatemerg6,eritfphaerale foKdum adconu
GIH vt fuperficies vniueiia fphaeralis folidi ad bafim coni G I
H> conus autem GIH ad conum D£F (ob aequalem.altimdine>
efl vt bafis circa GH ad bafim circa DF s conus denique D EF
ad fphacram , eft vt bafis circa DF ad fuperficiem fphaerae(n6-
pe in rationc fubquadmpla « ) Propterea erit ex a equo fphae-
ralefolidumadinfcriptam fibifphaeram vtvniuerfa fphaera-
lisiolidifuperficiesadiupetficiemfphaerac.. Qupd&c»
Tropoptio Fl
Q^ I circacirculumdefcribaturpohgonumhabenslatera nu-
jpi meroparia» &conucrfiaU]r figoracuK^adiagonalem^etit
fa6ium iphaerale folidum ad in£biiptam. fibi fphaeram vtam
ilblidiad axem j^haerae »
Manente praecedenttum conftrui5lione j efto fphaeraTe foli-
dum> cuius diagonaIis,.acque axis fit AB^centrum ver6 fphaera?
fitQ&diameterHI.
Dico
fer I $•
p:fartis.
iZ.f.fsr
tis.
frims f»
fartis • .
J4 De Sfhstr^ftfMkJfUrM.
Dicofph^
ralefolidCi
ad infcrip-
ta fit)i fph^
rameflTcvt
ABadHL
Circum
fcrifauur lu
circa iphae*
ram cyfin-
drusNLM
O.agancur .
quc pcr extremitatesaxis A, B>plana ad axem cre<fta DG i EF.
per extremitates vero dianietri HI. plana LM,hlb .
Eri^perpraocedentemyfphan^^ile iblidum ad fphan*am vt fu-
perficies^pha^ralis folidi ad fuperficiem Iphan^a? ; tioccft» ( fum*
ptisa9qualibus)vtfuperficies cylindriDEFG, ad fuperficieni
cylindri LNOM , hoc eft vt AB ad HI . Quarc fph«rale foli-
dum ad fphaeram eft vtasds iblidi ad diametrum fphaerar .<^d
Propofitio VIL .
SI intra circulum defcribatur poligonum habens latera nil-
meroparia,&conuertaturfigura circa diagonalcm', erit
fphasra ad infcriptum fibi fphaerale folidum , vt quadratum dia-
metri fpha^ra? , ad quadramm cateti poligoni •
*
Sitn xirc. cuius cent A, & diamet. BC poligonum reguiare»
cutus diagonaiis fit linea BQ& conuertatur figura circa BCDt
co fphaeram circumfcriptam ad inclufum fphaerale foltdum» efie
vt quadramm AQad quadratum catcti poligoni AD . Ducatur
enim D£ ex D . perpendicuiaris ad BC , & EF perpendicularis
4 •fticsu ^^ AD,eruntq; in continua proportione quatuor red? AC, AD,
A£,AF. ConcipiaturetiamradioADaliamf^aa-amddb}*
bi,
Sf
UkrSiemubts
bi, qiue fingulas conicas fupcrficies fo-^
lidi fphxralis continget ; necnon cylin^
driczxn^ fi quamhuiuunodi fphasrale fo
iidumhabebit«
Erit itaque fphm maior. ad fphasra
minorem, vt CAad AFj minorverd
i^haera ad fph^ale folidum , quod fibi
circumfcribitur ( perpnecedentem J eft
vtDAadAQhoCieft', vtAFad AEi
Proptere^ ex asquo erit circumfcripta^
A^han-a maior, ad infcr^)aim folidum
wharrole, vt CA ad A£mempe vt qua-
oratum CA ad quadramm AD.Qpod
crat&c.
. IProfofiM VIII. i u
SI circa fphaerale folulufti, nanm ck reuolutione pohgoni
circadi^onalemreuoluti,fi)haa:acircumfcribatur, &ai-'
t€rainfcribatur«Hab«bitcircumkriiHafphana ad folidum,dur
plicatam rationem illius,quam habet folidum ad infcriptara
4>h;)eram» , ,
Repetita figura Propofitionis praxedenris ; cum fit circum««
fcripta fjph^a ad folidiun vt quadramm CA adquadratuo^ ADi
folidum ver6 ad infcriptam nbi minorem fpha^am,vt C A ad A ^* buwti
D spatetrationemcircumfcripta? ff^aerse id folidum iphasrale
dupUcatameireilliusquamfohdumhabetadinfcriptam fpha^
ram. Qupd&c. ' .
"Pntifnk /X
SI circa fplmale folidum , naium ex reuolutione pohgoni
circa diagonalen^ reuoluti > fpher^^iix^
rainicribatur: Erit fuperficies folidi IpFcilMU mediaproponio*
nalis inter fuperficies duarum fphaerat um «
Manan-
Ofiendi'^
tur in 6'
tuiui.
si De Sphxird, (f fiMs fpbdfaUk
Manente figura » & conftrudfone
praecedentium propofitioniini . Dicd
tres fuperficies » nempe maioris fpbae--
rae,(blidi fphaeraiis,minorifq; infcrip-
tae fphaerae » effe inter fe in continua
proportione*
Superficies enim circumfcriptae i^hf
rae efl ad fuper ficiem uiicriptae, vt qua
dratum C A ad quadratuin ADsfuperfiv
cies autem folidi ad fuperficiem eiufde
infcriptae fphaerae, eft vt reda C A ad
redlam AD:£rg6 tres fuperficies prae-
di£tzc funt in continua proportione ; &
quidemperimeterfphaeralis folidi medius proportionalis eft
interfupcrfidesduariimiphacfanim. Qupd.&c
Prtf$ptio X.
SI circacircuIumdefcribaturpoligontBnhabensIatera iiih-
mero paria , fiue a quatemario , fiuetantum a binario men
furata;&cdnuenaturfiguracircacatetum; Eritfadhitn fphae-
rale folidum aequale cono cuidam » cuius quidem bafis aequa-
Ksfitvniuer-
faefuperficiei
folidi fphae-
ralis; altitu-
do vero ae-
oualis radio
j^h^ae.
Eftocirca
circulum fi-
gurapoligo-
na aequilate
ra ABCDE
H.habcnsla
tera
tetanumeropariat&conuenaturfigunckcacatenm Il^orie-
turq; folidum contehtum fub conicis , circularibus » & vna cy«
lindrica fuperfide , quando numerus laterum a quatemario me
furatur ; quando vero i binario tantumitunc erit folidum fph«*
rale fub conicis» & circularibustantum fuperficiebus compras-
hcnfumvDicova-umq;fphaeralefolidum»]uaIee(re conocui*
dam MNO» qui bafim habeatasqualem vniuerfas folidi fphaera*
lis fuperficiei » altitudinem vero rN asqualem radio fphaera? .
Hoc oftendetur fimiliter vt propofiaone 4. faAum eft Nam
conus qui fit d triangulo I A Q^ conuerfione circa axem I L »
arauatur cono quibafimhabeat^qualemdrculo qui fitex radio
lA» aiticudinem vcr6aequalem radio fphasne Qltquiaidem
prorfus eft • Soiidum autem excauatunitquod fit a triangulo
ABQ^arquale probatur cono cuidam » cuius bafis acqualis m
fitconicasmperficieifiiaaeilinea AB»aItttildo vero fitQ^.ni«^
dius fphaerar» Vltimumdeniquecylindricumfolidum excaua-
tum,fa£himatrianguloBQS(quando poligoni latera d quar
cemariomenfurantur> alids cyhndricum folidum nullumeft) V
afcquaturconocuiusbafis^qualisfitcylindric^ fuperficieifii^ ^^
dlineaBS.altinidover6fit QS^;&fic de altero hemifph^o.
Propterea vniuerfum fphasrale folidum fquale erit omnibus
praedidis conis fimul fumptis ; & ideo aequale erit etiam cono
MNO ^qui omnibus illis fimul fumptis aequiualet;(quandoqui»
dembafimhabetomnibusfimuliilorum bafibus aequalem ex
fuppofitione ;altimdinem ver6 vnicuique illorum aequalem»
nemperadiumfphaerae^) Quod&c.
Profofitio XI.
SI circa circulum defcHbamr ix>ligonum habens latera nu-
meroparia»&conuertaturngura drca catetum, habebit
fa^mfphaeralefolidumaditifCTiptamfibi fphaeram eamra-
tionemyquamvniueria folidi fphaeralis fuperficies habet ad
ft^rfidem fphaerae •
Manente prac^coctf propofitioDis cpfinidtione^fto fphae^
H ralc
5 8 DeSfba^d» tffiMsffhATdlik
rale f olidS
cuius catc-»
taSy &axi9
iitABiCcn-
trum autem
jQpihaerae !k
C. Dico
fphaeralc fo
lidum adia
fcriptam fibr
ftStacramef
fcvtmiicr
faipfius foli
-diliyerfici-
es ad fuperfickml^liacrae^
Concipiaeur ctiim in bcnniph;unk)i^€Oca^ DA^&inttUij^-
tnraliusconusPGHsCiiiQsbafisFHacqDalis (k vniuerfae fu-
pcrficici folidi fphacralis>aitituda vjt^ro IG ^ualis radio iphae--
rae > & eric perpraccedcnccm ^haerale folidfum acquale i;oao
f^GH.
Propteraequalitatemcrgo>erit4>haeralefolidiim ad conu
FGH, vt fuporficicsvniuerfa fpfa«ralisfolidi , ad baiiiii coni
f GH , conus autem FGH > jul cooum DAE /ob aequalcm akt-
mdincm)cft vtjbafiscirca FH«adiia£mdrcaD£;denxqueco
iphan-ale folidum ad inictiptam fibi fpha^am^vt vniuerfa fpha^*
TahsfohdifupcrfidesAdiupcffidcai(phaer:E. Qupd&o
Frapififia XI!. \
SI ch*ca circulum dcKi:k)atfu: j>dl%diium liabens lateia
numcro paria , Sicoaiahwar&g^^
bitfadumfphaeralefolidum .ad infcriptam iSMJ^ha^/aoi^ai eam
Tadonen)» quamiiabet compofitaredalinea ex dxamietro fpha?^
.ne> & ex tettia proporttotMlj< iS^jKyf iamimasaa^ ijftm^d.
" femi-
^MM
tikirSictmiiiii f|
leinHatus poUgcniiyitafemilatusadaJyu^
Manente prae
dentium propo^
fidonumcoftra-
^^oneyeftofph;
ralefoliddcuius
cacetus, 8c axis
£it AB \ centrum
autem fphcere fit
C* Fiat angu-
lus CDE rc^aus, eritq; BE tertia proportionalis ad femidiame-
trum CB> & lemilatus poligoni fi D . Dico fphaaak folidum
adinfCTiptafibi fpharaeflc vtEAad AB;nci^vtcompofita
exdiametro/ph«a?AB>&tertiaproportionaIi B&ad diamo-
trumfph«-2e AB . Concipiaturcirca fph*ram defcriptus cy-
lindrus FLMI,& perpun^ A; B5E .producanturplana FI,LM,
GH , ad axem eredtei »
Erit ergo , pcr prxcedentem , fphaerale folidum ad infcripta
fibifoha?ram, vt luperficies folidi ad fnpef ficiewi fph«rat; hoc u.pri.
cft , fumpris ajqualibus, vt fuperficies fyiindri I^GHL ad fuper- /*'*'' •
ficiemcylindriFLMIihoceftvtlineaAEadAfl. Qupd&c ^W^?
"Profofttio XIII.
SI circacirculumdefcribaturpoIigonumhfl&eiiBlatieranu-
mero paria , & conuertatur figiu-a circacttetum \ erit bJSSa.
I^hg^ale folidum ad fuam fphasram , vt doc^adrata, nempe vt
^dratumdiagonalisy&quadratumcatedfkfiid, adduplum
quadrati dufdem catett ,
Eftocircacirculum, cuiusceittFum A, defcriptam poligo-
num habcns ktera numero paria,& conuertatur figura circa cat-
cecum BC : ia^oqi angulo xt^o ADE> erit f^r praecedentem^
' H a foH-
iblidumfphierale
ad fuam fphjeram
vtEBadBGDi-
c6 infuper folid&
jfohaerale ad fuam
iphaeram efle , vt
quadratum ex A
D, fimul cum qua
drato ex AC , ad
duplum quadrati
CX AC. A r^
Nam EA ad AC eft vtquadratum DA ad quadratum A C j
«ccohiponendo, eruntEA,& AC fimul,hocefttotaEB,ad
AC , vt duo quadrata D A , AC fimul ad quadratum AC ; fum-
#»f tff ptifque confequentium dupUs, erit EB ad BC (hoc eft foUduin
^ -Iphaale ad fpharam; vt duo quadrata D A > AC fimul » ad dur
plunlquadratiexAC. Quod&c.
Trapo/tfio XJV.
Q I intri drculum defcribatur poligonum habcns la««a «o-
^ mcro paria, & conncrtatur figura circacatetum; erit fpb
ta ad infcriptum fibi folidum , vt integra diamcter fphcr?,ad fc-
cundam fmiul , & quartam proportionalium , m ratione lem*-
diamctri fphaera ead femicatetum poligoni .
Sitin circutocuiusdiameter AB po>
Jigonumhabenslatera numero paria,
& conuertatur figura circa catetii CD :
Ducanturque perpendiculares D F ad
reaaHE,& FI ad HDj &erunt qua-
tuor lineae EH, HD, HF, HI, in conti-
nuarationefemidiametriHEad femi-
catenim HD . Dico fphaera ad infai-
.ptumfoUdumcire^vtdupla HE ad v-
tramqi
Uher Stcundm 4 8i
JRamqjfimdDH^HI. Veivtinte£ra<Iiamcterf^^ CI.
latelligaturalia fphaora intra tolidiun infaipta. Erit ergo
cxterior^haeraadinteriorem^vtEHadHIyfiuevtduplafiH vuims
adduplamHIjinterior vero ^hm adfolidumfphaerale eft» *»9d<ci-
vtduoquadrataexHD,adduoquadrata HD)H£»hoceftvt'''' .
duoquadrataexHI»adduoquadrataexHI>HF, hoceft ( vtftrfrft.
infira oftendemus ) vt dupla HI ad HI > HD j Proptefea erit ex
arquo (phasra extenor ad infcriptum iibi iphaerale foIidum,vt du
pla HE , hoc eft integra diameter fph»a?> ad HI » & HD fimul ;
quse quidem funt fecunda» & quarta in ratione femidiam. i^h^
rae aa femicatetum poligoni • Quod &c.
SB^ddMtemdJpmftmneH oftendtmMs. Dico vtduoqua-
drata ex HI ad duo quadrata fimul HI> HF • ita eiTe di^Iam H I
adHI,HD,
Nam ob angulum redum H F D , erit vt quadratiun F H ad
quadratum H I , ita redtaDH ad HI ^ & componendo» fumpcLt
3ue confequentium duplis, erit vt quadrata FH> HI, ad duo qua
rata ex HI , ita duae redtae DH, HI, ad duplam H I • Conuer*
tendoereo, eruntduoquadrata exHI, ad duoquadraiaHI>
HF.vtdupiaHI^adHIsHDfimuI. QuoderatfiK.
Vrpfofttio XV.
s
I circa circulum defcribatur poligonum habens latera nur
O mero imparia, & conuertatur figura circa cacetum polieor
ni, erit fa^tum fphasrale folidum asquale cono cuidam> cuius ba-
iisaequalis fit vniuerfaei fuperficiei folidi ^ altitudo vero radio
fphan-aefitxqualis.
Efto circuli centnim A>polig. ver6 perimeter BCDEFGH*
£tfintIateraeiusnumeroimparia;conuertaturque figuracirca
catetum BI ^ vt oriatur folidum fphaerale contentum fub conicis
fuperficiebus vnicoque circulo circa diametrum £F defcripto •
Ponator iam conus 1 M N > qui bafim habeat aequalem vniucc-
&fuperfideifph2nd[isicdidijaltiind^i^ OM agqualem
radio
radio fyhxxx AI . Dico folidum
fplmalc dequalc cfTc cono LMN.P
Agatur pcr ccntrum fphaer? pla
num PQad axcm crc^dhim , quod
tranfttcrsey fccabit aliquod latus^
poligonifpota CD *
Erit iam rombus folidus , fadus
a conucriione triang. BCA , aequa
%ippaf ^^ ^^^^ ^ ^^^ baiim habeat arqua-
11/, km conic« fuperfidci h&x i li-
nea BC ; altitudinem autCm Mua-
ktn radio lph?r? A R . SoUdum
vero conicu excauatum quod fic
ex gyro trianguli CP Ataqualc erit
co no» qui bafim faabeat ^ualem fuperficiei, qu^ fit a linea C P^
• ••• \ f J*.# 1__ A O ^ I • I
If/.
rf/.
altimdinem vero ;qualem radio iphgr^ AS • Spiidum quoquc
^ excaiiatum t &dum ex rcuolutione trianguli PD A > rauatur co-
no, qui bafim habeat gqualcm fuperficiei coniceqi^nt a motu
lincf PD^ altimdinem autem ; qualem radio fph^r^ A S • Ea--
demprorfumeodemmododicunturdefolido conico cxcaua--
tOjfadloiorianguIoDAE; &de vltimo cono fado dreuolu-
tione trianguli EI A ^ Pf opterea totum fpfajralc folidum ?qua-
le erit omnibus pr? diiSlisr conis fimul fiimpris y vel cono L M N ,
qni omnitnis iilis pr^didis ^quiualct : (faabet enim bafim omm*
busfimulillorum bafibus ^qualem, akitudiAcm vero ^qualcn^i
ymcuiqiillorum.^ Quod&c#
Sciotium .
AttuUmusinhdcPropoJitioneTheor.23,24.(^2j.p. fdrtisi
^dm exgyro tridnguli BCA oritttrromhtisfolidMs vt in 2 j.ffdr
tif . Exgyro tridngnli CPA orittirfilidttm qttodidm exedttdtH^
qudle relinquitur Jiex cono dufcratur YOmhusfolidus : vt in 2 4.
*f.fartis . Uenique ex contttrjione tridnguti DPA oritttrfolidum
quodddm excdudtttm hdbens bdjim circularem P^ qualerelito-
quiturjicxfruftocomc«cotouj duferMtxr hdbens bdftm edndem
cum
Uher SecuniHS . 6s
^um mdimre bdjifrufti cmci ^ dltitudintm e^mqUi fJtndcm vtin
rrpf^zj.f.fdrtis.
Fropofith XFIL.
SI circacirculutndefcribaturpoligonumhabens lateranu-
mero imparia, &conuertatur %ura circa catetiim '5 habe-
bit faiSum fphgrale jfolidum ad infcripram fibi fph?raixi,cam ra-
tionem quam vQiuerfa Iph^ralis jrolidifuperficies habet > ad fu-
perficicmfphjrg.
Manente prfcedentis propofitio-
snis conftrudione , fit fpherale foli-
(dumcuiuscaterus , fiueaxis fit AB>
ccnttxraverofphaerae fitC. Di-
tco jphaenale folidum ad infcripta
ilHlphaeram^fie^ vt ipfius fohdi
iategra fuperficics ad luperficiem
ijphaerae-»'
Concipiatur in hemii^haerio
;Conus DEF ; & intelligatur conus
•GHlcuiiisbafis GI jqualisfit vni-
ajcrlae fuperficiei folidi ^^haerolis^ altimdo vero L H aeqaalis
iitradioyJiaeraeai&eritper {Haecedentem, fphaerale folidu
aeqHalecono GHI •
Propter.aeiqualitatem erg6, erit§)hacrale fblidum ad corfu
G HI, v t fiiperncies vniueffa fphacralis fof idi ad bafim coni 6
HI > conus autem GJHU adxpo^m D£F ( ob aequalem altitudi-
nem)cft vtbafiscircaGIyidfaaffmcitdiDP. conus denique
DJE£»ad iphaeram^efi: , vt bafis circaDF ad fuperficiem fphae-
, rac(nea^e inxatione fobquadrupfa. ) Propterea erit ex ^t(hk ,
i^haeralefoliddm adinferiptam fibi fph<iera,vt vniuerfa fpiiae^
.lulisXoJidifuperficicsad iiiperficiem fphaerac. Qupd&c. -
* ,
Pro-
64
De Spkar^, & folidis ffh/arM.
Fropopio XVI L
SI circacircuIum4crcribaturpoligonumhabens laterann*-
mero imparia»& couertatur figura circa catetum poligon^
habebitfadumfphaeralefolidumadinfcriptam fibi 4>haeram
eamrationem ^quam habetiineacompofita ex cateto poligom
& tcrtia proportionalium ( fi fiac,vt diameter fphaerae ad lcmi-
latus poligonit ita femilatus ad aliamt ) ad diametrum fphaerae*
Manente praecedentium conftruftio
ne»fit fphaende folidum c uius caretus,at-
2ue axis fit AB , centrum vero fphaerae
X&diameterDB. Fiatangulusredus
DEF » eritq; BF tertia propordonalium »
pofita diametro DB pro prima» & femila
tere poligoni BE pro fecunda* Dico
fphaerale folidum ad infcripta fibi fphac
ram efie vt tota AF ad DB*
Concipiatur circa iphaeram cyiin-
diiisMNOP>&perpun<^AtD»B^F»planaagantur ad axeni
credac
Erit ergo^per praecedentenufphaerale folidum ad infcripti
fibilphaeram» vt fuperficics fphaeralis foiidi ad fuperficiem
fphaeracshoceft^fumptis aequalibus , vtfuperfides cylindri
GHIL ad fuperficiem<ylindri MNOP i hoc eft vt reda AF ad
BDperprimamp^paitis. Qiod&c;
Trof<fitio XVI II.
Sl circa circulum d^fcribatur poligonum habens latera nn«
mero imparia9& conuertatur figura drca catemm poligo»
fiii habebitfadumfphaeralefolidumad fphaerameam rado^
nem quam habent quamor fimul termini nempe 9 maximus, mi«
nimuiqi cum duobus mcdijs ; ad quatuor miQimosiTquandd r%«
tio
do redae GB ad GD continuau iucmin tribui termtau .
y
Efto circulus cuius diametcr ABii ocn-
trum vcro G, ipfiq; circumferibattir poli-
gonum liabcns latcra dumcro imparia»
cuius catctus fit CB> & conuertaihr figu-
ra circa CB ;Faftoque anralo GDP, rc-
^o> crit ratio rcdac GB ad GD continua
ta in tribus tcrminis GB,GD,GF; vripro
pofimm cft , Dico folidum ad fohacram
cflTc , vt GF, GB, finml cum GD hvs fum-
pta , ad ipfam GB quater fumptam •
Fiat alius angulus ADE rcdhis ; critq;
folidum ad fphaeram per praeccdcntem , vt CE ad diametrum
fphaerae AR hoc eft vt EG^ GD fimul,ad diamctrum iphaerac
/funt enim aequales G C ,G D^ hoc eft vt dupla £G , & dupla
GD*adduasdiametros,hoccftvtFG,GBcum di^ GD, ^nemdu
ad quatuor femidiamctros G B« Quod erat demoiL &c; m imfis
^Mddxitm dffkm^tumfuit^ ^ifitndemMs fic . Dico ipfamEG
bis fumptam , aequalcm cflfe duabus FG, GB #
Qupniam ob angulum redum , redangub ABE , G B F , ac-
qualia lunt eidem quadrato BD,acquaUa erunt & inter fe; ideo-
que larera eorum reciproca, nen^c vtABad BGfubdoplam,
ita eric FB ad B£ fubduplanKaequales crgo funt F£, £B« & ffe$
rcdae GF, GE, GB . funt in proportionc Aritmctica video £ G
bisfumptaacqualis^ritduabusFG,GB« Quod&c
Trofogtio XIX.
SI intra circulum defcribatur poligonum habcns lateranume
ro imparia , & conucitatiir iigura circa catetum poligoni ,
crit fphaera infcripmm fibi fphaeralc folidum , vt funt quamor
fimul maximi tcrmini , ad maiorem reliquorum femcl ^ & mc-
dium bis > & miaorem femd fimiptum ((yasdo proportio CD
- I adCE
fi Di Sfhspdlt^ (M^ f^dirM.
T
7*r9pofith XXli.
►%-^^
7,
Sl eidem/phxrae duo jfolkli {larilateta , & &mlia»,ciu-ca<pie
idiagonalem rcuoiuKa , ftheram dtcumTcnbatur, altenun
. verd inlcribatur; fuperficies fphsEntinediapr(^RioaaU$cn^
im& ibperficies duorum folidorum ♦
#-- ■ , • '
Sii circuius, cuius diamcte* A B
aqut' ipfi duo polig<»a > ah!M%im
circumfcfibatur, afeerumverdin-
fcribatur , habeatm vtrlimqi latera
numero paria > & (it numerus late- .
rumvnius oequalis numero laterfL
akerius, vt fph^ralia folida fimiiia ^
cuadant. Tumconueitaturfigura
circa diagonalem CD •
Dicofiiperficiemfada^ fpha^ae
mediam proportionalem ^flfe itt-
ter ii^erficies fadorum folidoru .
DucaturexcentroGre<aa GLad. ..,
contadusM&Lj&radioGM fiatfph^ralMH-.
lam fupcrficies folidi AF ad fuperficiem fphaera? IM intra ijK
fum infcr4>V ^A ^^ folidum AF ad fphan-am IM > per 5. huius »
nemp^vt a»i3 JS^ ad GM> per iS. huius, hoc eft vt re^^gufum
AGM ad duadraium GM ; Superficies vero fphaera?IMad fu-
peij^ciem Maeral ^FeHfl vt quadratum GM ad quadtiaeimi G
A . \ Ergo ^x seqiidiuperficies foildi AF ad fuperficiem f^^ianras^
ALerityt j^ei^xifgtuum AGM ad quadratum G A » netnpe vt re*
aaMGadGA.velvtre<aaLGadGC. Sedfaperfidesfphai-
Va? ALF a^fuperficiem folidi GE^fl vt LGad GC • (quo^ fc^
bat6r eddeite mfo^ vtfa^auiti fftii^lupra ) crgoin C€mtmiia<prO'^-
.portibnt^ iiint ftLperfities vniuer£i fotidi AMF , fopdrfici^ ^tw ^
rffALF.&fuperficiesfolidiCE. <22Pderat&c.
CmU
Littr Seauubis i
*f
Hhe fdtet itidmtiM^dfi eidtmfoUd&ffb^dlifMtdteto ftr-^
04 didgondkm rnoiUfto dMdffbdtd , dtirdcircMmfiriidfttrydln^
Pdnj^eroitafmbMtm^tsfrtftrficits in coatitmdfroforti^Mt crMMt
wterfc.
Vroptfim XX III.
s •
SPhao^alia foli4a parilatera ciicadiagonaletn reuoluta, & ei
dem fphxrat> vcl ax|ualibus fphaeri^ circumfcripta, ioter jfe
funtvtaxes.
Sint ckca circufaim cuius centriHn A 6xki
poligona diflimiia > quorum latera numero
paria fint, &conuertantur circa diagona*
lem« Sitq; alterius fa^onim iblidorum B
FC>axis RCjalterius vcro nempe DGE^
efto axis DE > Dico foltduniBFC» adrfo--
lidura DGE eCfc vt BC ad DB ;
Hocantempatet. Quoniam folidumB
FC ad fphan-am eft vt BC ad diametrum HI; fphaera vero ad al- ^ *«hm4
tcrum folidum D G E eft vt;diamcttr HI afl axem DE , erit cx ^' ^
aequo,folidumBFC*adfoiidumDGE,vtBCadDE. Qupd
cttt&c
m
ff1u»Mn , 4d tMtfurn qtu/utidiuk D0£fi(f^Af tmdcM ffht-^
rgmiiffftvtiH^AdHH.. ...
Citm tnimfotidtanBrCjadffkttf^mftv^ tJjdJtiyOiit di-^ 6Jmut,
Hidend* exceffus SFC Adffharam , vt BH ddHA . Eadem 94-
tiM€^haf^4dtxc^jfimJD6M€mtMlS\djt^JfiI)ingoex£att4,
txceffus BFC ^dtxceffum DC£ yffifra/fh^ram erit vtiU^^d
»D. St«d&d^ ''■/\'f
** i ' t « \
•(
fn~
^6 De Sfbdra, tf foliSs ffbitralih
"PropofiM XXIV.
, - « k
SOIkla fph^atf a parilatera , eidem, vel asquaHBiisvfphaerisi
lAfcripta » & drca diagonalem retk>]h]taKiuttih«er ie isbdxhK
plicata ratione catetorum . - . / i
Infcribantur incinculo ciittis diame^ *
ter AC duo femipoligona ABQ ADQ
& cbnuertarar figura circa diagonalem .
ACr vt defcribantur duo folida fphasra-» . B|
lia vt imperatum eft .
Dico folidum fphaerale fa<£):um ex po
ligono^ABC , ad lolidnm fphasrale hA,
dum ex poligono ADC> effevcquadra
tuq[icateti I E 9 ad quadrarum cateti IH •
7Jmiut, SoUdum enim ex ABC ad fpha?ram> eft vt quadratum li^ad
fri^^' nuadratumlC 5 fphasra aucem adfolidum AD C, eft vtqua-
' aratum ICadquadratumm> ergpex aKjuo iblidum ABCad
folidum ADC eri^ vt quadramm Ifi ad quadratum IH • Qqod
erat&c.
V
Vrofofitio XXV.
SI intra aequales, vel eandem fphasram, cuius diamcter AQ^
defcripta ftierifitdupiolida^fpbazralia parilatera, quomm
duo latera fint B C, BD ;^exnittahturque ex puni^s Q D , per-
pendiculares CE, DF ad diametrum > erit foiidum cuius latus /
BC, ad folidom ciliusiatus BD; vt Afiad AF .:'-
Ducantur enun oc <%ntroIadlatera£C » BD |)eipendiculjb- .
resICIH. ■ • ' ■.....; , /■><•-■ •
Reda E A ad reAam AB,e():viquadratum AQadqttadrA«*\
tum AB ( ob angulum in femicirculo re<5ium ACB^ reda autem
BAadAFicilvtquadratumAB, adquadratumAD, ergo ex
aequo
;ri
■-■■ tJter Seamdm •
«quo re&a £A ad re&am AFtC ift vt qua^
dranmi AC ad quadratum A D , hoc eft
vt qnadratuita IG s4 quadiratum IH« hoe
6ft vt foHdttarcmiKsladrs eft BC ad foli-
dumcums latiis eft BD. •Qupd erat
Trofcfitio XXVL
'• • •
SI intra fphao-am cuius diamctcr AB dcfcriptum fit folidum
fphaarale pi^ikteriisi /jk circa diagonalem reuolutumj
dcmittaturque ab extrcmitatc lateris BC quod diametrum
cbnriiTgi^ re^Sa CD perpefidicuJaris ad dia^tmm<ijfculi AB>
crit conus cuius bafis circuhas A F-
CBE cflttttMo vero ft AD , fubduphis
fblidi fpfa^alis ;comis vcr6i cuius ca-
dcm fit bafei & altitidb DB , crit fub- ,
iiuplus di£fercmia?,quaeimer^haeratii.j
& folidum Iphacrale cft«
Sphafflracnimadinicriptumfolidum — i.bmm.
cft vt quadratum diainetri ad qyadratum »cateti AC (cft enim
AC ob angulum reftum ACBtSequaHs«cat«o poligoni,) hoc ci
vt BA rcda ad rcdjfcm AD • :
lamquiac()nu$f,cuius bafis AFCBE altitudo vcrofitABj
aequalis cft ha?niifphaa"io in cadein bali conftituto ; crit di<5tus, l^i^'*
conus,hoceft hemiff haeriiiih,adcoht;mcuiUs bafis cadem A
FC B£, aititudo vero AD, vt AB ad A D. Sed hcmifph?fium
eiiam ad femifolidum eft vt AB ad AD i vt oftendimus fupra*
Proptcrea conus cuius bafis circuius A f QB E, altitudo autcm
AD ,»critaequalis fcmilbiidofphagxali^fiue fu^
ndis. Quod&c.
d$ni€ro DSy fitidefkm e^c^ce/asMns , qHQfphwafilidum
fnfierat..
Sjche^
40.
* ^fu* defcribunttir imreMolHtione fij^r^ iihiUntism^tiSy^^U^
vnum en FC , &foUdumffhdr4lecir(tttr4Ml^j s<li*!(tlt^tp ft>i^
guUsffh^oidibus ^ efuarumvniufiuiufqi maximus tirculusjt
tirc^ diametrum FC . Axisvero aq^uoHsfttfortionirtSta ex AB.
^juaintercipiturinttrduasfn^neUiulAfesadipfm AB dttifas
*xfuntiis F<^C. (jrfc de reUquis , Sadhoi Mibt •
Troprfim XXVII. ^ '■
SI dacmcirciao^duopoiigooa pariUtera alterum circtun-
fcribatur, alcerum vet6 infcriba«ir ; & conuertatiK circumi
fcriptumquidemckca cafetum, .ittfcfj^mim va-qcir<;a diaap^
nalem j erit differentia inter circumfaipwm ik. fph^aqi, ad di^.
ferentiaminterfpl«enim&infcriptum,^rtqMdrawpaIateri$arr
<umfaipti ad duplum quadraii kterisinicriptio
Efto circuli diamctcr AB , latus
vero poligofti circumfcripti CD* &
infcriptiAfi. Dko exc^ifuni, quo
inaiu5 iblidum fphasram fuperac,4d
cxcefTum, quo fphaera fuperat minus
cfTe vt<}uadratumC D ad 4uo qua^
drataexAEw
j^, Solidum enim circumfcripium eft
ad fphasram vt duo quadrataCI » I A
ad duplum quadcati cx I A ; ergo diuidendo» crit exceflfus folicfi
^^- fuprafphaeram, adipfamfphg^am, vtquadratum C A ad du^
pium quadrati ex IA>(iue vt quadr.CD^ad duplu quadn ex; AB
Sphaera autem ad exceflfum, quo ipfa fuperat minus ioIidum»eft
vtquadratli A&adquadratumAEi vclvt duoquadnita ex A B
4id duo quadrata^ex A£. Proptcreaex a>quo exceflus folidima^
ioris fupra fph^ram i ad exceiTum fph^cx fupra minus folidum #
cric •
tiher Secundia i ri
ciitvcquadtatiimexCDadduoquadfataeKAB< Qgpd&c;
Trofiftth XXVlIt.
«
QVodlibet fphaerale foiidum circa diagonalc reuolaeum
(cuius latera numerp quidem paria (inc, fed nullo
i^^ mododquatemariomenfurentur^vtfimttf. I0.I4.
a 8- 2 2. &cO iAfcriptifibirombi folidi dupliAn eft«
^ Sitfolidumqualedidum eft AB
CDEFG.circa axc (iuediagonalem
DI reuplutum . Manifcft u eft quod
diio latera oppofita BL.FM.coijtin-
gentfphan-am in extremitatibas At
G, diametri AG, quae quidemper-
pendicuiaris fit ad DI. jquadoquidf
laterum numerus a binario tantum
menfuramr,nonautem aquatema*
rio .
Infcribanmriam duo coni ; nempe ADG in femifolidc^ ha-»
bens altimdinem HD • ; conus vero AIG in hemi^hasrio • Erit ^ c ..^ ■.
igimr femifolidum ABCDEFG ad hemi(phaerium vt axis ad **^
axem , nempc vt DH ad HI , hoc eft vt conus A DG ad cottuai
AIG (cum fint in eadem bafi \) &pennutando fenufolidum ad
ibum co num ADG,erit vt hemifphaerium ad fuum conum AIG}
3uare duplum erit . Propterea omne folidum, quale didum eft
uplumeritinfcriptifibirombi folidiy QiK>d.&c«
Si hemifpbdrmH ABCy & conms efmcmHquertCtms DMS AMr.
Jcm dliitmdinem hdbuerint FB;erif hemiffh^rum sdfrMdi&MHi
CMHmvtduflumbdJishefniffhfr^dibdfimeiHfdfmcem.
SitvtfomtHriEtiHfcribdMr in bemiffhdrio cohhs AUC .
tritcrgocomtsABC ddfonum DBEvt hdfis AC HdbdfimDEi
K ^ fnm-
famptif^^kniecedentium duplis ^eHf he-^ \ . u '
mifpharium j4B C ad conum DBE vt du^ ^^^
flum bafts AC ipfius hfmifpharjl ^ ad JXE
iaftm coni. ^upd eras c^r.
.P A
^ TrofofHio XXIX.
>« . -«•« »
q:
Vodkbet ff h§rale folidum ciaa diagonalcm feuolutuni,
cuius latera aquaternario menlurentur, ad infcrip-
^^ tum fibi rombum folidum , eft vt fi^rficies infcsip-
r«,adfetoifupecfidmdrcunafcriptae.
*•
Sit folidum quate diaum eff ABCD-
£• cui infcribatur femirombus,hoc e(l co
vm ACE; ad alcimdinem ver 6 hemifph^
rij fit coHjis AFE^ in bafi AE..
fuhmt. Eritergojpsimifolidum ad^hemifpha?^
rium vt axis ad axem > hoc eft vt CG ad.
GF,fiuevtconus ACE, adconum AFE
^iuhtemm in eadeirx.bai\^,& permutanda
. eri^f emifolidiim ad ftuun conum AC E ^
vt hemifph^rium ad alterum cooum. AFE , hoc eft per iemma
pnemiiTum » vtduo circuli ex HI > ad circulum ex AE , vcl fum:-
\a& duplis, vt quatuor circub.es. HI» ad duos circuios ex Afi;
hoc eft vt fuperficiesinfcnpta^ intra folidum fp) israeL ^ ad femi-r
fiipeiflciem circumfcripta^. Propterea etiam duplaL eandem
rationem habebunt». hoc eft tomm fpharrale folidum ad infcri;>
ptum fibixx)mbum. fbiidum erit vt didum cft... Quod &c...
^ BoMM itiimc^nclmdhfhlidimffhafmh ffodicittiH effh adin
fcxi^fmfthi rombum^vt infcriftus infaligono circulus adfemi^,
circulum circumfcriftumivelvtquadr^umx:ateti GH adfemi^^
quadratum diagonalis GA eiufdem foligoni .
Lemma . •
: Si in tridnguh a^uUatcroi infcriftus fitcrtt nh^tthtt . £rit(
circu^
.■*■•.
1M
IJierSuitnidm.^
) >: ^.
'^.
€i9€ulHsdttrcmHsdldmetafit Idtus tridnguU ^ tfiflushfmf^
ticircuU^ \
■^^ ^ «.
'j
E >
A p
, ^ Tnf&ii4iurcirculusASCiHtri4ng. dfui^
ktftroJiES. SitqucG funfiMmrCcntrum^
circuU , ^ trjidnguB ; frtftcfCH DG dufU ip^
j ius GC y hoc eft ifsius GA . Ergo ifuddr. DG
^snndruflutH quddrdtiexGA. KJr^Uddr^um
dDAtrtflumdriteiufdem GAi ^udrc etiam
circuiMs cuius femididmeter sit JDA triflus
erit circuU cuiusfemeUdmeter sit CA. ^od
erdte^c.
* > ~ " » • •
intio XXX.
SI clrca circulum defcriptum fueric triangulum «quflateiafn
& reuoluatur fi^ura> erit fadhis conus aequilatcrus ad infcrt
ptam fibi fphaeram vt 9. ad 4«^
£(h)circacirculum ABC trianguluni
aequilat erum DEF > & coouertatur i^ura.
Dico fa^him conum ^quilaterum e(ie ad
infcriptam fpbaeram in propoctionedi^la
fefquiquano» ncmpe vt p . ad 4.'
Concipiatur in hemifph^io G AI conus
GAI« Eritiamperlemmapra^cedeascir'- p
culus cuius diameter D F triplus circuli
cuiusdiamete;rGI;fedconusD£F adconum GAIr;uionem
habctcomppfitam ex ratione altitudinum fi A ad AL s quse trip«
la eft : Et ex ratione bafium > nempe circuU DF ad circiuum GI
quae (imiliter tripla eft : quare conus D £ F ad cohum GAI ent
vt s^ ad vnum , lumptifq; confequentium quadruplis , erit conUs
D£F ad fphanram fibi infcripcajn» vt $. ad 4. Qupd er at &c«
K i
frofe-
fn\
^"S
Trofoftio XXX L
• • 1 «
SI drca eandeth ^haersm dcfoipti fincicdiitis» & cylifidras»
amboaequilatdriichinttria foudat iteinpe comiSyxyli«H
dnis> & iphaerain contiaua propordone fefquiaitera •
Hocautempatet. t^ofitaenimfphaeravt4.eTit/^Corol«
lariumProp. 3o.pypards/cylindrus vttf ;conus aoceni ofteo-
fuseftinprxcedentieirevtp. Quaretriafoiidaenincintierieia
continua proportione fefquialtera * Quod &c»
Tr4iftifim XXXII.
SPHan^ adinfcriptum ijblcoAum asquilatenun eft in ratioiie
numeri32»ad9«
Sitin drculo cuiuscentnim Am^
icriptnm triangulum {quilatermn C B
D. & c5uertatur fiHura circa CH. Di*
co fphasram effe ad fa^Sumconfi (qui*
laterumiibiin£aiptumvt32.adp* ,
Ducatnrdiameter £F ad angulo^
rc^s ipfi CH t & concipiatur in he-
mifi^iaaio conus ECF : Pun<3um A
critcentmm mm circuli > mm etiam trianguli asquilateri 6OD9
^propterea C H feiquialtera erit ipfius CA^
Sed cum etiam ICL fit trianguium a^uilaterum» erirCApo«
tentia triplalpfius AI , ergo & circulusex CA, (iue eac A£ tri-
))Ius erit circuli ex AI; ideoq; conus ECF^ triplus coni ICL « vi-
delicet vt 24» ad 8« Conus autem I C Lad conum BCD ob &
militudinem , eft vt cubus A C ad cubum CH 9 ninunim yt 8»
ad 2 7. Qoare ex a^uo erit conus ECF ad conum B C D vt 24«
ad 2j. Redudaquerationeadminimos terminos^ erit conus
£CFadconttmBCDvt8*ad5. Sumptisigiturantecedentium
quadru-
quadniplis^bfraadinfcrilliuinilibi coauacquiUtenimnityt
^XMikf, C^odcnt&Ci
trofi^ XXXIIU
ROmbnsfoUduszquilaaaus circa b^xnm defcti|itus eft
adiplaaifptHcriunvtdiameiertjaacliuiiidlaiiBapfdenii
Efto cjuadranm ABCOcirca circn
Ititncuius centrum £ ; & voiuaair Hgu-
ra ciicadlagonalem BD ; Dico rombu
(olidumaRiuilatenim ja^um ex reucK ^
lutionc, euead^lixramvt diameia i
quadratiadlanueiufdem. '■
Imejligatur in hemitpb^ioconus F
GH. cuJusbafisFH.altitudo EG, 8c
ducatwIM.
Eritiamconus AEC culusbalid AC limiHscono FGH,vter
gue enim re^ &; reiftangulus cft . Ergo conus ABC ad conQ
FGH eritvtcubusBE-adcubUBi EG, nempe vtreaa BE ad£
L.CfunteoiniEBtEGiEI, ELincontinuaratione^ fumpds
9utemconfequentiumduplis,eritconu$ABCadhenufphxriQ*
vt BE ad £G, & propterea totus rombus foUdus ad totam fph^
tjmfibiinfcriptameritvtBEadEG, hacellvi diameter ali-^
(uiusquadraiiadlatHseiufdem, QiKxlJtc
P«yoy7ria XX XIV,
SPhzraadjnfctipiumlibicylindrumvquilacerumellvtdia»
jQeier^uadratiad3.quart.Iatcriseiufdem.
Delcnbaturintracirculumcuiujtcentnim AquadraiumBC
DE, & voluanv iiguracirca cateium AG , Dico fph^am ad cy-
lindtuinBCDE,elfevtd)aiIlctei: «licuius qujdratiad^. quart,
hteiiseiuldcm.
Inicl,
' fotelligatur circa /[^maip alccr cy
lin<irusaBquilaterusFILM. &produ^ ,
aaAMiungantur AD,<X)« Erunt
ob fimilitudinem triangulorum, in |
continua ration^ FA» AD, AC^^j A^^^ A:^^ rf^
^tquiacylindrifunt fimiles, nempc ' »-
«quilateri , erit cylihdrus IFML ad ■
Cylindrum BCDE vt cubus FM ad
cubumCDjhoceftvtcubusFDadcubumDG, fiuevt cubus
F A ad AD , hoc eft vt reda F A ad miarta w AP.. Sumppfque
antecedentium fubfequialtcris, ent^haera zd cyjiodru BCDB
vt dug tert. ipfius FAad AP j hoc eft vt tqta FA ad fefquialte^
rainipfius AP iiiue (quod idem eft)vt FA ad 3.quar. re(Stae ADi
Conftatergofphaeramadinfcriptuin Gki cyljndrum afquilatc-r
rum efle vt FA ad j. quar . ipfius AD; hoc^ft vt diameter alicur
jus quadratiad 3. quar. lateris eiufdcm . <^d.&&
» ....
' ' *
Propofuh XXXV.
SOlidum exagonale s hoc eft fpha?rale foUdum genitum ab
exagonocircacatetura reuo4uto^ feptupkun ellconi ean-
dem fibi bafim , & alritudinem habentis •
* Efto exagonum aequilateram,& -^qui-
angul.um ACDEf B &conuertatur cir- '
ca catemm HI ; anfcribaturq; conus AI C^
B . . Dico exagonale foHdum ftiftum ex
rcuolutiotte , feptuplum elfe coni A I B • *
Producanmr C A , FB donec concur-
r^nt in aliquo pun^ao L, eruntque ob exa
'Sonum , quamor triangula asquilateria O
C A,0 AB, OBF, ABL, aequaliainter fe.
Concipiatur ergo conus CLF perfcaus; ericque coniis AIB<IU-^
plus con i ALB,quandoquidem eande habet bafim AB, fedal-
tim-
UbtrSecuffdufl 79
atudmem habet HI dupbm ipfius HL .^
latr^conus CLF . ad conum ALB, eritob fitnilimdinem, vt ^
cubus CL ad cubum LA , nempe vt 8. ad r ; & diuidendo fcmi-»
folidum CABF erit ad conum ALB > vt fcptem ad vnum . Pro-
pttreaeiiamdiiplaeandem rationem habebunt,hoccft folidu^
exagonale intcgrum feptuplum erit coni AIB.. Qaod erat &c.
Trofofitio XXXV L
SI circa circulum dcfcribatur exascmum , & reuofuaturfi-
g^urajeirea^ciatetum 5 erit^hasra lextupla coiii, qui eandetn.
bafim ^ &eandem altitudinem cumfolido habeat*.
Efto circa circulum cuiufiT centrfi
XexagonumABCDEFv&conaer- ^ ,
tatur circa catemm GH ; infcribatur
que in fado foiido exa^onali co- g
nus AHF, qui bafim haieaticifai.- '
lum circa AF, altitudinemvero QVt. . .
• • •
eandem cum folidb * Dico fpharranv
fextuplam effe coni AHf ••
Concipiantur duo alijH:om; nempe LHM ia he^fphaario»^
AlF f uper bafi AF conftitums ad centrum I - > \ .
Erit crgo propter exagohum ,.trianguium AIF »|uiIateruiniK
& ideoipTa IGuipla erk potentiaipfiusGA. CQnftac igituft
quod circulus cuius diameter LM ^dupiaicilicecipfiu$ lG)iCH
plus enit cifculi cuius diameter AF , & propterea conusL H M
triplus crit coni JUP^^S^^lfg^lja dJ^tenv«iubd^-u{4S. erit coni AIF »
&ideofexmplaconiAHF. Qupderat&ci
Tropofiiio XXXVtL
SI clrca civcuhim defcnbacdr lexagonHm t &^ vdltiatlff:%n-*
racircacatett]mrencfa^tai*4bj[^uto.ad &^m fpb^an»
r
• •
^o De SfUfM, (f foUMs ffhMrM.
Eftd circa circulum cuius ccntrum I
cxagottumABCDEF.&conucrtaturfi- '
guracircacatctumGH. Dico folidum 9^^ ^
5>haeralc i&aum , cfle ad (ph^ram vt 7* //Vx
add.
Concipiatur cnim in folldo conus A
HF, vt in duabus pr?ccdcntibus propofi-
tionibus .
Eritcfgo(^pcr35.huius)folidumcxa- A fi F
gottale ad conum AHF vt ^.ad vttUm,co
m
€ed»
lidiun ad {phxsam vt 7« ad 6» Qupd &c
.jqiiare
dcfnb
Sit eicdgMnm ABC cuius eentrum D »
Dico diagondem ACfotentii ^Jftfcfqm
tertiamcAtetiEF ^ B
Hoc dutemfdtet . Ndm duStd DB. erit , -g
ARD mdngmum dquiUterum , ob epcdgo . . .
numidrADUtuseritfotentid/efquiter A
fiumferpendiculdrisDEi ergo/hmptisH
neisdufUsy etidm ACfefqmtertid eritfo
tontU iffus EF ^ ^nodcjrc
'.*
Vrofoftth XXXFIiL
SVYaaz inrcripti (ibi fbiidi exagonaiis circa diagonalemre^
uoluti > rerqivtertia eft *
Sit in cif culo cuius centnim A ddlaiptiiai exagonum BCDEF
G i iimdlifq} DH»DL » DM* DI*c<Muiercittiir figiva circa dtago*
nalemDG» Dico fptUEraminicripti folidi exagooalis fe£|uir
ter-
4
m
««
lHtr Stcmubtt
jKrdain efle • Circulus enim>cuius dia
' meter H I» fefquicerdus eft circuli cu-
iiisdiatneterLMCperlemma praece-
dens ) ergo conus HDI fefquitertius
cft conyiLDM»«fumptifqiieauadni-
|>Iis»erit fphaera fefquitertia foudi
gonalis* QiK)derat&c.
M . h0€ emmfdtet txfrofofitionc 2 1. hmtu . . ' "^ "
Trofofino XXXIX.
SI idem exagonum duplidter reuoluatur, nempe drca caifr*
mm,&circa.di;^oiuiem>Eritfolidumdn:a catetum re«
uolutum , ad folidum circa diagonalembia fubduplicata ratioae
aumerorum49. ad 48. Nempe vtraduc q. mim^p. ad nuUcem
q» num.48.
Efto exagoDum asquiangulum » & as.
auilaterum ABCDEF>quod vtroq; mo-
o concipiatur reuolutum 9 nempe circa
catetum HI & circa diagonalemDA ; vt ^
inde fiant duo folida i^aeralb iater ie |^j
diuerfa fpecie;&intra vtriiq; inteUigatur
fphan-a infcripta. Manifeftum iam eft B
^per lemma Propofitionis praxedcntis)
wagonalem AD potentia fefquitertiam
efJfecatcftiHL SiergoponamrHIratio
nalis 5. erit AD radix ^adrata numeri 4S. ^ .
Manendbus his • Solidumcircacatemmreuolutum» adin«' \
icriptam iphaer. eft vt 7. ad tf ; Sphacra autem ad folidum reuo- ^' **'**
lunimcircadiagonalef ftytHI,ad AD, neni^. vt^.a^ lad. ^. k^mim.
.pp. 48. Qjjiare ex aequo erit, foUdum circacdtetiim > aid folir
.dumcirca diagonalcm vt 7. aj radicem^auadf atam dumeri 48.
L Nem-
$% DeSpbjtti IfffoUtsfphi^am.
Hempe in fubduplicata radone numeroium 49» 4S* Quod
mt&c.
. ', •
Sihmiffhdritm dtituMnem hiitkritfuyd0pl4m4^euiMs<$
m : erit himiffhdtium ad CMUmpradiifum ^ vt hdji^ ud idlm .
HjAedth^miffhitriumABCAltitudiriem
HBfubdufiam dltitudinis flE eoni DEF.
i^ie^^htmif^isftmm efe vt
eiretiUuACddeirtulurn'^^^ * '- •
CotBciftAntur enim duo al^ coni ABC in
hemiffhdrio , & niFfnfei^ufi DF. t!rh
ergb eonus ABC dd eonum Z>BF y vt bdfis
AC4dhdfimpF'yfimftifq;duflis^erithe^
miffhdtitmddeonumDEFvtbdfisAC A J> i* t Q
isdbdfiml^ ^ Siii^^^ftire.
T , . • • ■ . •
,- - • ■ • •...,,«.. •«•
* ■ . •■ •
Propofifio XL.'
SOIidum paritaterumcirca catetum reuolutum ad mfcriptum
^ fibiconum,rationembabetquamABadBC;fadQ fcili-
€^ angulo DBB redo;.
H A I
Bftopoligonum FGHILE habens la
tfcra numero paria , delctipttDn citta cir-
ciiiumcuiusceiitrumD. & conuertatur
£gura circa catetum C A » fiatCj; angulus C
DEBredu^. Dico folidum ad infcriptfi
iibi conum F AE , efle vt AB ad BC .
f t hmu Erit enim folidum ad jplueram vt B A.
ad A C, fumpti^; confequentium dimi-
dij$,eritfoliuum ad heml^baaiumvtB
■AadDC,*fed (perlemma ^ratcedens^ •
hcmifph3Brium eft adcoiium F Afi, vt circulns ex DCarfcnwjf.
tem cx CE i fiuc vtieaa DC ad CB -, crg^ cx aequo eiit ^aerai.
kfo-
ie foUdum ad iofcriptiim fibi coniitn F AE>yt i^ ad B»C • Qupd
crac&c
c
Vnfpi» XLL
Onus inicriptus in folido drca catetum reuoluto , asqualis
eft exceifui quo foJidumin£:riptain (ibi fphaaram fuperab
Manente figura& conftrudlionepraecedentis . Dico fi fphae-
ra auferatur a iolido FGHILE » quod refiduum, quod fupereft >
ablata fphasra» acquale erit cono F A£ •
£(l enim fph^ rale folidum ad fphaoram vt B A ad AC; & per n kmut^
conuerfioneii) rationis,^folidumad iilud refiduum erit vt AB ad
BC* ^t^ ^per prxcedentem ) folidum ad infcriptum fibi conu
eft vt AB ad BC . Aequalis eft ergo conus F A£>in folido fph^-
ralitnfcriptus»omnibus(imuIfojidulis annularibus qua? circa
iphaeram funt; (iue difefeqti^qua? eft incer iblidum inlcriptanv;
queinfolidofphao-am. Quoaerat&c.
*
Prop€fitio LXIL
HEmifphanrium ad exceflfum quo fua fphaerafuperatur afo-
lidoiphaeralicircacatetumreuoluto» duplicatam ratio-
ne m habet diametri Iphasra? ad latus pdligpni , ex cuiusf reuoliv-
tione folidum genimm fuerat •
Manente praecedentium figura , & conftrudione • Dico he«
mifph^rium, ad difFcrentiaminter folidum » &rinclufam fpha?-*
raiii^ eOe vt quadratum AC > o^ quadratum F£ •
£ft enim iphasr a ad folidum circumfaiptum vt C A ad AB; i \ Mm
& diuidendo , fpha?ra ad difierentiam inter fphatram & folidu ,
crit vt ACad CB ; fumptiique antecedchtium diroidijs, erit he-
mifphaeriumadpra?di(^amdi£rerentiam,vtDCadCB, hoc eft
vt quadramm DC ad quadratum Cfi i vel vt quadratum AC od
quadratumFE* Quod^rat&c#
«4
pe Sflnara, (ffolidii jfhiralih.
SfhfrdddfoUdumeBvtdugqmddrdtdexCDAddMfimalqaM
13 ^^ JrdtdCDyDE. Erg^ dimulcndo erii/phsrd dd dijferentidm in^
ier iffam (jrfolidum vt duo quddrdtd exCD ddquddrdtum C E
fumftifqi dntecedentium dimidijs , erit hemiffh£ri$tm dd diffe^ ,
rentidm inter/fh^dm ^foiidum i n/t quddrdtttm DC dd quddr.
CE^fiuevtquddrdiumACddquddrdtftmFE. SlSPd^c.
CoroUdrium.
£onfidt etidm hemiffh^riumdd conum FAE infcriftum im
ffhitrdli folido yejfein duflicdtdrdtione ACddFE , nemfe dxis
eoni dddidmetrum idfis eiufdem * ^udndoquidem conus FAE
demonjhdtus eft dqudUs differentid interfoUdumffhdTdle im^
/crifidmqi/ibiffhfri
s
Profofttio XLIII.
I cxagono regubri (imile cxagonum infcribatur» ita vt in*
fcripti anguli pun6a mcdia circumfcriptorum iaterum co^
tingant^&conuertaturfigura circa catetum maiocis exagoni»
cirit folidum cxagonale circumfcriptum ad infcripru vi 1 4.ad 9«
' Sitvtponitur: Conucrtaturque figu-
rft circa AB ; circaq; A B diametrum c6*
cipiatur fphsera , quae quidem maiori po-
ligono imcripta erit » minori vcr6 circti-
foipta.
/rr 37. * £rititaq;foIidummaius ad fph^am
•wn/ . vt ^ ad 5.pcmpc vt 14. ad 1 2; fphaera ve-
i» ^^ f5 jid minusfoiidum crit vt 1 2« ad 9. Er-
g6 cx sequo foiidummaius adminus ciit
Mii/^^i$. Qioderat&c;
/y»/i-
U^er Secwfduf *
8s
TrtffoCttio XLIV.
SOlidum ipbflrrale fadum ex reuolutione alicuius poligotii
circa diagonalem^ad foltdum ex reuolutione eiujfdem po-
ligonicircacatetum; eft vtrecbngulum fub diagonaii» &ca*
teto > bis fumptum , ad duo iimui>|uadrata | cjuorum aiterum ex
diagonali fit , alterum autem ex cateto •
Bfto poligonum regulare quodcum-
3ue>haDen5 laterannmeroparia> cuius .
iiagonalis iit AB , catetus vero C D. £t
concipiatur poligonum conuerti. duplici
axe;nempe primum circadiagonalem
AB ; & iterum circa catetum CD • Dico
folidum ex diagonali ad folithun ex ca-
teto effe , vt redangulum BED bis fum-
ptum , ad quadrata ex B£» & ex £D : fi*
Ue vt eorum quadrupla •
Fiat angulus £ B H redus , feceturqf biiariam DH in I; eritq#
£1 media Aritmetica inter £D}EH : lam foiidum ex diagona- 6. htnm
li ad infcriptam fibi fphaeram eft, vt AB^ad CD ; fphaera verd ad
foiidum ex cateto, eft vt CD, ad CH; crg6 ex SBquo foiidum ex i » Mm
diagon.ad folidum ex cateto,erit ut AB ad GH,fiue utEB ad EI,
(funt enim fcmiflfes re^arum AB, CH . ) Cum autem BE me-
dia Geometrica fitinter HE , ED ; ipfa uero EI mcdia Aritme-
tica sit inter eaid. erit folidum exdiagonaliadfQlidmnex ca-.
teto ut media Geomer.ad mediam Aritinct.incer rc£txs HE,£D
SedratiofefteHBad £D,ead.eft acquadr. B£ ad quadr.ED;
propterea erit folidum ex diagonaii ad folidum ex cateto» itt ipa
tium medium proportionaie Geometricuru ad fpatium medium^
Aritmeticum mter quadrata B£ , BD • Spatium autem niediii
Geometricum inter quadrata BiB , £D « eft redtangulum B EDs
medium ver6 Aritmeticum eft quadratii £D, cum femiiTe qua-
drati DB* £rgo folidumcs diagonali ad iolidum ex cateto erit
vtredangulum B£D ; ad quadramm £D cum femilTe quadrati
DB > Vcl ( fumptis duplJs^ v t re<^nguIucQ BED , bis fumpmm t
ad quadramm £D bis , cum integro quadrato DB • Siue vt re-
dangulqmBED bisfumptum^ adquadr^ta B^s £f)« Qnpf^
eratocc. . v .
AffkmffimnsfeCldngMlum BED^ medium fHfefti$nM^ efic
i^tet quAcbtdtd BE ^ ED . Hoc enimfAHt in fHif^^^t p»kttp^
cunquereciis duabus Uneis .
Ajfumffimus etidm quddrdtum ED cumfemtffe quddrdti DB^
e/e medium Aritmeticum inter quAdfsUdi BMy EP • ^jgfdfdfet
quddrdtum enim BEfuperdt quddrdttm ED quddf4t^ )^lf.
«
Cordldrium^.
Hicfro C^oUdriddem^nfirdripoteJi^foU^^^xdidigondlifa
Rum,femfer minus ejfefolido , quodjit ex c^dseto ; qudndo idtmi
fohgonumcoffuertdturcircddfdgotodlem^ (jf^cb^cdcdjiietttnk. Qty
monjhdtut hoc modo •
Supnidm re^dngulum BBJ>, Ifisjtfvoffftm^ ff^^s ejt^ 4^olru%
quddrdtis BEy ED ( funt enim in continud rdtione quddrdtum
^Bjrelid^ulumDEB^cftquddr^ftitmED^dfifi^qi dufld mediu,
mnor eji dudbus extremis mid^nitudinft^usr.) Et efivt reHdn^
gulum BED bis fumftum ddquddr-. BEy E Djfmsd^ itJifolidum
cpc didgondli ddfolidum ex c^tcto ; EritfoUdtfuo ex didgondli^
OfMtus qudmfoUdum^ ex ^dteto^ ^odefdt ^c.
. SiquisdUtemqudrdty qtfo^^xctjfkfolidttm ex; cdte^o-Juferet
plidum ex didgondU . Hocmod^iUumfrofortionenotumhdhe'^
; J^dfidt vt dup quddrdtd BB » EDjmuJL^ f^imffdrdtum qutd
^exdiffirtntidrc&drumBE^EDyitfltndftufolidum
ftkdbebit excefum quo mdiusfolidumfuftrdt mi/ius
Prof0^
p ^ •
tMriteUndm^
t?
Trofojtm XLV.
SI intra paligomiin regu&rc piuilatermn inlcribltur fimile
poligonum,itavtanguliinfcripti bifediones laterumctiv
cumfcripdcontkigantsconuertanircs figura circacatetum m4io-
ris pbligoni; Erit maius folidum fphf wle ad minUs» vt funt duo
iimul quadrata duarum diagonalium ^ ad duo quadrata minoris
cateti«
^iflopbligonum p^rilatemm ABC^&a
intra quod infcrib^ftur fimilepdligoAum
ATC&cvtidi^umeft. Conuertaturqs
iigura circa AC catetum inaioris p(»lk(a
ni . Dico folidum fphf rdle A B Cad lo-
lidum A I C effe vtduo qoadrata fidiul
chlaramdiagotiaiiamt netnpe BD> DC •
^d duoqciadratamin^scatetiDI. Gx^
cttm(crib&tur folido AlC iua fpb^a^n^
alteri iblido infcripta erit#
lamiblidum A£C ad infcriptam Yphasram, eft vt duo^ua-
<lrataiimul BD»DCaddupiumqua<lraii D C (per 1 3^ huius.y
Sphaera vero ad inferipMtfi foiidpnieil,vt duplumqu^ddm DC
ad duplum quadrati DI ( per 7. huiiis ) Ergo ex asquo maius fo-
lidum fphaerale a4 n)ii^4s ifil^i dupjSmwl.quadrata BD^DC ad-
duplum quadrati OI • Quod crat S^c.
?t^it& :XL¥i%
J
• «1. «/ f .
Ilfdem poiitis: ii conuertatur Aguracirca diagonalem maioris
poligomGC^Eritsaaiu^fididf^niiijdi^^ atis
ACmaiorisfolidi«advtrainqueIimul»tieipp<^fenUcatctuin D
C minoris, &quaft3iiifropartiQiidliumGF.;.^
gonalis minonsa4iei33katetum;ita£^icatet^
teftiaadquartam. -^ . i ::.
£&ofoliduM^fofi<a»ftME<;:iH.<di.A>M«toafe-
udum
Udiun IBt) . vti di<aum eft . Duca-
tur , DE pc rpendi(!illarts a*d GB>&
BF ad GQeruntq; in continuapro
pbrdbnc CG;GB,GD, GE GRob
angulos redos.
lam folidum maius ad iphacram
cft vt AC ad HB Tper tf.huius;fph5
ra autem ad foiidum mtnus eft vt
HB ad vtramque fimul DG. GF
( per 1 4. huiusj Qa^e cx a{q«<?fo-
lidum maius ad minus cril vt A G
ad vtramque fimul DG. GF . nemr ':
pe quod propofitum itierat «
; Cmlldrium.
SisdnJofoUddfr^diSfddb exdgom gemtdJkifim^dtmmfirA
turq$i0dpvJiUre£fdAC3i.J3Q.&GFmufumt. nemfeDG.
iz.& GF. p . Ergo in hoe cdfufolidum mdius ddminms efet v$
ji.ddzi.
Stiferefi nunc vtfoUdd ffhdrdlid dbfolute confiderdtd htterfe
conferdmus , &hoc quot modisfieri fotefit : quemddnmdum im
froemio oferis nos cfefdHurosfrom^erdmus .
Tropofitio X LV 1 1.
SOlidafph^ralia parilatera circa diagonalem reuoluci, ioter
fe func vt pa^depip^da bafiquadr. cateti, aidtudinc ve«
ro did gonali corumdem .
Sintduofolida iphseralia parikteracsr
ca diagonales AQ DF reuoluta . Sintq;
HI,LV perpcdiculares adlatcra CB , PE,
Dico folidum fphaerale A6C ad iblidum
DEF . efle vt pai allelepipcdum bafi qua-
drato HI ^ltKudioe oerd HC»adpanule9:
llkp Skcmdmi If
ep.bafiqiiiclcaMLV> akitiidyneLF
InteUigaturvtnquecirciifii^ 7.M11/;
Ikiam ABC ad fphaaranifilMri erit yt quadratum IH ad ottadcb*
ttm HCiZue /'ftunpta comnmni aklmdine CH ) vt paraiktepM
fiedum bafi qnsbdrato IH> akkudine HC , ad ci^^
faautemABCadrph»umD£F» eftvtcubus HC ad cubun»
LF« AcMiaBraDEF» (vt nuper in altera oftendebamus)ad
fbhduminuih DEF^cft vt cubus LF^adpandleiepipedom bafi
^<ibrato LV » akkudine LF : ergo ex asquo erit folidum ABQ
adfeiidumiipbaaraieDfiF^vtparaUickpipedu^ bafi qiliKiraK»
HI , altitudine HC> adparalielepipedumbaii quafdcaALV^aK
titodine LF . • Qopd erat &c.
imtatdddtdpAiidiMfktifH^^JktMm i^mftM^dkim
«w# wcmnJtriffAimcu 4^ 7 Ammfi§mi iotfiiiitiAfmMt^
'^nfofkm XLVni.
SOIida fpban-alia parilatera circa catemm reuoluta inter fe
\ funt, vt parallelcpijpoda baii qufidr^ diagonaIis,aItimdi-
ne ver6 quas (it aequalis cateto , & qaarta? proportionalium , (i
fiatvtdiagonaiisadeatetilm»itacateBtsacltenam»&itt
adquanam*
Sinr dno folida fphaeralia circa catetos
j^^DreuoIota. Continueturqueratio
A ad B in quamor terminis A,B>E,F . It6
ratio diagonalis Cadcatemm D conti-
nuetur inc^painor termims C,D,H>I « Di**
co j primum^Gdidum ad fecun^mi efle vt
pandlelepipedum bafi quadrato A» aitini.
cfineveroB & F; ad fxirallelepipedum A3&S (^ PUI
bafiquadrato C altitiidisie vei^ D&L
NampdoMim£AUdumad4'l^^ («*^<
M Abia
9> 7)e Sphtifd > tf fiMs fphdralik
A bis fumptamracceptaq; comtnuni bau auadrato A ; erit foii-
dumpnmumadfphasramfuam,vtparallelepipedum bafiaua-
di^to A 9 altimdine vero B & F fimul» ad duos cubos A • SfMue-
ra autem prima^d iecundam fphsera eft vt duo cubi A ad duos
cubos C • Sphaera tandem fecunda ad folidum fuum, eft vt duo
cubiC>adparallelepipedumbafi quadrato Caltitudine ver6
D» & I (imul (quod oftenditur vt nuper fadum eft in prima ffii^
ra ) ergo ex asquo primun^ folidum Iphao^ale ad fecundum > erit
vtparallelepipedum bafi quadrato A>altitudine B& F ftmul,ad
parallelepipedum bafi quadrato C altit udine vero D & I fimui •
Qgpderat&Cf.
litm c$mclHdif$teBfiffhM^t nntiftMhir imtrdiffd fUidd
UifttiftM iuxtd Pr§fojiti0nem is.hmittSifitfedlterdin/criftAydL
terA^erhciretimfcriftA idxtd i}i& 14^ huius • ^dmde i/erk
termiuifrafortietns dljj euddant stfrofofitis^ vt im hdc , & im/e*
quentibus ^fcidsjfri^oirtionemfirnfer edstdem ejfe , in quibufeun
que tdndem terminis euenidt .
Tropofitio IL.
^ Olidafphaeraliaimparilatera funtinterfe vt parallelepfpe*-
l3 ^^ > bafi quadrato perpendicularis , qux ex ceatro poligo^
ni ducitur in latus eiufdem,altitudine vero aequali praedi<5he per-
pendiculari> vna cum dupla eius , qpx ex centro ad angulum po
ligoniducitur, & cumtertia proportionalium ad duas pnedi.*
da$#
• • •
Sintfolida fphan-allaimparilateiasCircacatetosB^&D. re-
uoluta • ^onp^uctOr raxio perpendicularis B ad radium poligO:*
ni A in tribui terminis£> A, £ • Item ratio D. ad C in tribus ter*
ndnis D^,]^ continuata fit • Dico folidum primum ad fecun^
dum eflevtparallelepipedumbafiquadratoB, altimdineveri
aequali^femd^Abis^&fitfi^elyiimdqifumpcis^adp»
- • lepipc*
9J
UkrSicimdmi
lepq>eduin baii quadr. D. ald tudi^
ne vero arauali D • femcl > C bis>
& I femel umulq; fumptis .
Concipiatur in vtroq; folido fph^
roli fua fph^ infcripta, eritq; foii-
dum primum ad fphasram fuam vt
B & fi fimul cum aiq>laipfius A ad
quadruplam B. fumptaque commu
ni bafi quadrato B • erit foiidum
primum ad fphaoram fuam vt paral-
ldiepiped& bafi quadrato B.altitudine verd B & E cum dupla Am
adquatuorcubosB. Sphaera autem prima ad fecundam eft,,
vt quatuor cubi B ad quamor cubos D; Sphasra tandem fecunda
adlolidumfuumeft» vt quamorcubiD. ad parallelepipedum
bafi quadrato D. altitidkieD &I cum dupla ipfius C Tquod
oflenditur vt ni^r fa^um eft ) ergo ex asquo patet quod propo
fitumftierat*&c. ^ ^
Trapo/ftio L*
SOlidumfphaeraiepariljttenimcirca diagonalem reuoluc&»
ad folidum fph^^ale pariiaterum circa catetum reuolutum»
cft v t parallelepipedum bafi quadrafio cateti , altitudine diago-
nali bis fumptum » ad parallelepipedum bafi quadralQ cateti fi«
imil diagonalifque > altimdine vefd cateti •
Sintduofolida fpha^
ralia > quor& alterum
drca diagonalem A
fit reuoiutunHalterum
verd circafatemm O
Dico folidum primu
circa diagonalcin , ad
Iblidu. fecundum cir-
It Hiuk
bis fumpcum, adparaUelepipediimbafias^^ii^^qu
altituiiiii^ vero C
f . h$uut . Intelligatur ia vtroque folido infcnpca fua fphcra. Et efit Ib--
lidiim pioium ad(fhxt9xn fitam > ¥t reda A ad B^fiimpCfcQ; M-
dem^ft£<)uadrato B ; crit folidum ptimam ad fpbvram t^m^
vtparallelepipeduqfi bafi quadrato B tliitiiditie ver6 A ^ ad <»-
^ ' bisn^ ) (lue vt ^ ujplum didi {^arallel^ipedi ad diMis cubos &
Spha^ra vero pdmaadfecuniameft yVtdttQcubiBii ad^UMct^
bos C . Sphan-atandem fecunda a«l f6lidum 6m» «4ft^ vt-dm
quadrata ex Q ad duo quadrataC > & 1^9 fumpWiyiet^oii i f iWM t
aki&M|inH?t2i^, vtdu€MttA^ »lparatk1e^pediimlHiiitopi
lji)uadrilxsG&D.^fttefMdite ^roptei«aex»^p«^
tet^uod pro^(kum ei9t •
t$h$imi
iProfoftfio Li.
•I
Sdidum fph^rale parilaterum circa diagonalem fHMidlmnny
ad folidum fphaerale imparilater um efl > veparallelepipe-
dum bafi ouadrato cateth^tividiiieidtagpnali quater fumpmm;
ad DaralleleDiDedum bafi auadrato redse iilius aua? ex cenrro
V
tifliiitit«i aiditfctfyr«ii&a»<
, t ■ . '*
Sintduo folida fpha^ralias nempe
primum parilaterOm circa diagonale
A conijeffliril, ajterum vero imparili^
termiicircacatettim C reuoIutum.C6
tiniictur ratio C a<l D in frit^teinunis
QDiB^. X)ico primum fc^um-a4
fecundum ((Te, Vt parallelepij^c^kfti
bafiquadratoB» alcimdine A quater
fumptum , ad parallelepipedum bafi
qi4dMmM^^
^»
,k
ftnnliiniptis.
Nsm ioHduni iprinMimad /phxrun /tam e& vt re Aa ^ ad Bi
fiue &Difitac6inniuiu faais quadwo B j vt pxralldqiipeduni ba*
fi^tadnaoBaittkQdincA* ailcttbiKnfii VelBtpatallelepipie-
ABnpraedi^nm^iiainiiaHtianiviadcubumB qtkcer jumpnun
^zra^uer^ ptiinuii kcMaiam eft ut quatuor aibi B ad ^iu*
laor cubos C, Spii»ca«iflmqafi Jsanbia ad iblidiira iiiuni ^uc
•IM fa gi^Ain 4 » ' h riiiis^itftiirpUfltoor cabiC« »d {»aQil<J«*
pipedum baii quadrato C. alutudincMro jb(|0aHi%^ iC i5f fi
cumdqplaD.nmuI fumpUl.\ ftlipterca ex a»^uo'patet quoa
propoiitum erat .
Tropofttio LIL
SOIidum fpharale parilatenim cir^ catetum reuolutum , ad
. foUdumfph.tmpariIatmim,efiutparallcIepipcdum bafi
■xqualiquadradsdiagonalia&catetialtitudine cateti bis fum-
ptum»: c centro
ducitur > altitu-
tlineue :ntroad
unuma liumad
duaspr
Sintdi
parilatc
tum } alt
conucrf
nueturintribusterminisCD.E. Di- ^^^-^ ■ .
coprimumfolidumadfecundum ef T I I
fe , vt parallelepipedum bafi atquali I 1 I
quadratisB&A,aIrimdinever6A, C X) B ^'
bisfumptum; ad parallelepipedum
bafi quadratu C, akitudine ver6 a»]nali C, & E, cum dupla ip-
fiusD.
NamfolidiunprisaimadfphxramfiumeftiVtduoquadra- i
uB
^4 ■Af SfhMTS, ffJiiiMsfihdralik
taB&A>addupIumquAdrad A. nuefunipta conunntu altitti-
dine A . vt paralleletMpedum bafi xquali quadratis B & A» alti-
tudiQC A ad duos cubos A . Vel vt dii^um parallclepipediun
bisfuft^)tuni»adquatu(x-cubos A.Sphaoraautemphma adic-
cundam, eftvtquatuorcHbiAadt^atuorcubos C. Sphxra
detvque fecunda ad iolidum fuimi eft vt qbatuor cubi C*ad pa-»
talleiepipedumbafiquadrato Caltiaidine xqUaliC&EfCUsi
di^la D.( ut oft^um fuit in PropoC 49» hxdm* ) Bcgo ex asquo-
psuet quod pfopofitum fiierat .
FJHIS,
MOT V
GR A VI VM
Naturalitcr defcendentium ,
Et Proieitorum
L 1 B K l D V O*
4
Inquibusingenium natune circa para-
bolicam Sneara Ludcntis per mo-
tumoftenditur,
Et 'vnmerfd Troieihrum doMna *unms
defcriptione femieirctdi,
sifolmttir.
V «•
»7
.\'
DE MOTV GRAVIVM
Naturditer defcendentium .
> -r
LIBEK PMIMFS.
CIENTIAM demotuG.&Pr.apIu
ribus quidem tradata^ ab vnico (quod
ego fciam ) Galileo Gtometric^ de*.
monilratami aggredilibet. Fateof^
quodilletotam hanc fegetemtamquS
falce demefluit, nec aliud fupereft no«
bis» nifi vt tam feduli meiToris veftigia
fubfequentes, fpicas colIigamus,fi qu^
ab ipfo vel reliftfle fucrint,vel abied* :
iin minus , Liguftra faltem , & humi nafcentes violas decerpa^
mus > fed fortafTe Sc ex floribus coronaoi contexemns non con-
Cemnendam.
Principio quaedam demomentisgrauium propcmemus^ vt
aliqua fuppleamus > quas quodamjnodo opportuna videbantur.
ad fcientiam • Deinde qua?dam de parabola , q\xx nobis ,ad.
propagationem huius do^fh^inas vtilia videbuntur» Reli^
quum libri primi propofitiones emnt de motu accelerato ;
illarumque ordo quo ad fieripoterit in tam diuerfis rerunu
materi js , negledus penitus non erit» LibeOus alter deMo-
tu proiedorum trai^bit, ampliata Galilei doiSb^ina > & de«
monflrationibus plerumq; mutatis. Tabulascert^^ quasipfe
fludio , ac labore compomit » omnes ex tabula .finuum a nobis
folius tranfcriptionis moleflia >'decerptas exponemus nam hy-
pothefis noflra, iuxta quam proie(5tiones furfum fadas contem
plamur, apert^ indicauit nobis tabulas a Galileo elaberatas in
ipfis finuum> ac tangendum tabuUs exprefs^ inclufas > & infer«
.. N ^tas I
p ^ ^De motu ^rauium defcendent.
tas eflfe debcre . Poftremo normse cuiufdam militaris conftru-
C^foAtxAtixh^c&^^s ,^uae cutildiuerfa fit avulgarf ndrmiycu-^
iiis ope vniueirfa Tl£S toroieritaria adminiftratur , certe \ & /cien- '
tificephyk>r6phos docebic quantum axis cuiufc]; inachina^pro-
icicntis eleuari debeat,vti)Husia(Suspropofitae, acdetermi-
nata^menfurae cuadat . Quin etiam omnia problemata iucun-
da fcitu, vfu non inutilia, quae circa hanc materiam proponi pof
funt , foluca vnico intuitu in.afpc<Slum dabit ; vt ibi fufius expli-
cabimus . Definitiones omifimiis,& genere fcriptionis contra-
Ao • laconicoq; vfi fumus , quia dum vniuerfam Galilei doCtri-
nam pro fuppofitione pr^mittimus ki^ori erudito fcribere pro-
fitemur,
Aciftrus de Motu ndturdliter 4c€el€r4t$ Gdileusfrinciflum
fupfonit , quod (jr iffe non ddmodum euidens futat ^ dumillud
farum exa^ofenduli exferimento nititur comfrobare . hoc eB .
SuppO' ^^^^"^ velocitatis eiufdciB mobilis fuper diuerfas planoru in-
/itGa^ dinationes aquifitos, tunc eflfe aequales , cum eorumde planorii
lilai ^l^^^^^o^^s ^equales fint ,Ex hacfetitu>ne defendet quafi^ni^
ntrfa ilUus do^rina de motu tum accelerato , tumfroie^OTsnn \
Si quis dtfrincifio dubiiet deijs qup inde cofequuntur certam
omninofcientiam non habebit . Scio Galiteum vltimis ^ita fud
annisfuffofitionem illam demonHrareconatum.fedquia iffitts
4rgument4tio nmlib.de Motu edita non efifaucahac demo^
mentii grauium libellino^iro frafigendaduximus ; vt affore^
M quhd Galileifuffofitio demonfirari fotefi , (^ quidem tmme^
di^tb cx illa TheOnmatiquod fro demonHrato ex Mechanicis
iffe defumit infecundafortefext^z Profofiticnis de motu 4cce^
lerintOyvidelicet . Moment4 grauium aqualiumfuferflanis inp^
qualiterinclinatis^efie interfe vt funt ferfendicula fartium
squalium eorumdemflanorum . Verbigratia .
Sintflana a b . c b. indquaUter inclinata^ &fumftis aqua^
Hbus a b , c b . ducantut ftrfendicula a CiXf / ad horiz»oniem
bf. SuffonitGalileusfrodemonfirato^ momentuminflano a
b • adfHomentum in flano chataeffe vt eH zt . adc f . Nos
fMi4 ir^huiufmodi Theorema mn incidimus^ hocfrimtim atiquM
dcmon^
ff
Liher Vrimui t
dtwtnfifMtone c^nfitmdyiinus: ftoHnus
dd ofiendendum idquodGdliUoffincifi^
umfiuefetiM eft ^ accedemus •
Prdmimmus .
Duo grauia fimul coniunda ex fe mo«
ueri non polTe , niii centrum commune B
grauitatis ipforum defcendut .
^u4udo euim duogtduiaita interfeconiunifafuerintyVi ad
motum vnius motus etiam alterius coufequatur y erunt duo illd
grauia tdmquam^aue vnum ex duobus compofitum^fiue id 0*
brdfiat^fiue rrut. ic^ ^Jiue qualibet alta M<^hitnicd rdtune%^a^
ite dutem huiufmodinon mouebitur vnqudmy nificentrumgtdi*
uitdtis iffius defcenddt . ^dndo vero itd confiitutum fuerit
vtnuUo modo commune ipfius centrum grduitdtisdefcendere
pojftt ygrduefenitusin/udpofisionequie/cesidlids enimfrufird
moueretur i hori^pntdli ^fcilicet Utione^ qua nequdqudm deo^^
fumiendit.
PROPOSITIO I.
«
SI in planis inaequaliter inclinatis, eandem tamen eleuatio^
nem habentibus, duo grauia conftituantur,qu«ittterfc
caudem homologc rationem habcant quam habent longitudi*
nes plan orum, grauia aTquale momentum^ habebunt •
Sit 4 ^ • horizon , & pla na ina^quaUter
inclinata cd\cb . Fiatvt j#r ad ^^,ita
^rauealiquod i^. adgt^auc ^» Etgrauia
na?c in homologis planis coilocentur, in ^ -^
puuiftis d^Scb. eiufdem horizontalis
linca?. Conne<5lantureriam aliquoimaginario ftmiculo per d
c b . du6to , adeo vt ad motum vnius motus alterius confequa-
tur.
DicQ grauia fic difpofita «quale momentum habere: hoc eft
N M inea
• \
qrpo Demofu£ra0mm defiendent.
in eainqua funcpofitioneaquilibrataconquicfcerei neqi{ia:««
fum aut deorfum moueri # Qftendcmus enim centrum commu
ne grauitatis eorura defcendere non poflc , fed in eadcm fem-*
per horizontali iinea ( quantumlibet grauia moueantur ) repe<-
riri.
Non habeant {i pofiibile eft «quale momentum t fed altero
^ prgponderante moueantur , & afcendat graue 4 verfus r , dc-
icendatq; graue ^ • Aflfumpto iam quolibet pundo e > cum gra
j^- lie 4 fueritiri r, & ^ in </, erunt lineas acy ^^.a^ualestquia
idem fiiniculus eft , tam dci^ quam ecd. Demptoq,*comnuir
ni ^r^ remanentaequaies 4<^bd. Ducatur ir/paraiiela ipfi
€b ,;& connectauiur punCta € d • Kft igitur giauc ^r • ad graue
txm% ^"^* '^ ad r*, hoc eft vt 4e ad f/ihoceft bd. ad </ihoC
^AtMm. ^dgzdge reciproce . Eft ergo punftum g centrum grauita
4ifuspom tis commune grauium connexorum, & eft in eadem linea hori«
^^ zontaliinquafueratantequamgrauiamouerentur. Duoergo
grauia iimul colligata mota funt , &, eorum commune centrum
grauitatis non defcendit • Quod eft contra prdsmifTam asquili*
brijlegem.
PROPOSITIO II.
MQmenta grauium ^ualium fuper planis ina?qualiter in--
clinatis , eandem tamen eleuationem habentibus , funt
^ in reciproca ratione cum longimdinibus planorum •
Sintplana 4bybc ina^ualiter incli-
nata , & ad idem puni^um t . eleuata^*
Sintq,- in eifdem planis aequalia grauia 4 ^x^-^O
& c . Dico momentum grauis c ad mo- (^^'1^^'''^'^^ ^^{ ^
mentum grauis 4 , efle recij>roce, vi4b^ #^A <\
^dbc* Fiatvt ^^,ad ^r,'ita graue 4
ad graue aliud d, & ponatur d. in plano
/ r • Erg6 per praecedcntem erunt ipforum 4,8cd. momcnta
asqualia .
Momentum autem c . ad momenmm d. eft vt moles ad mo-^
iem ( quia funt in eodero plano^ hoc eft vt moles 4 , ad molem
d: hoc
Vilioceftvt dBtZd ^r. Eftci^omomcntam /-«ad 4f,vclad
momentum 4. ipfi moinema ^* iequalc ,' vc 4 ^ , ad ^ <• . Qu6d
erat&c.
IdemqModBic demnfirduimtts exFrimd Pr»p»Jiti»HeyqUit
fumfto frincifio deditcebdt 4d imfo^hiUt oSiendetitretiam^h'^
folMti, & djftrmdtiite ex if^s Mechd»icdfrijtcfpi/s .
Momentilm totale grauis ad momentum quod habetin pla-i
no inclinato, eft vt longitudoipfiusplani indinatiad perpcnd!
culum*
Sip^ifCA centYum z.ffhdrd grdftis in
fUno cleudto b c . &fi$fldniferf€ndicm-
l$mc e . dico momentnm totdle granis a
dd momentnm pecnUdre qnod hdbet in
fldnohcyejfevthc.ddct^
Producdtnrreiid d a .percontdifum^^
^fer centrum a . qud ideo ferfendicuU*
ris erit adfldnum b c . ^ quolibet centro
f. fidnt quddrantis fortiones d g , a h • (^ ducdturi g . hori-
xontdis , c^ d i , a 1 . ^trdq^ dd horinzontem ferfendiculdris ,
Idm Angulus^ f d c • reStus eft \ & an^uU b , c .fimul ^qudles
funtreCto , ergo dbldtislAc^ dce, dTternis farallelarum yre^
manent aqudles f d i , c^ b . Sunt ideo fimilia duo triangulart-
cfdnguldiA i , b c e . Idmfic.
Sed qudndogrdue circumferturafemididmetro f h , fiueiz^
mdnente funSio f tunc momentum totale eius ^hoceB^ momen*
tumquodhabetinfituhy ddmomentumquodhabet in fitu a,
tft vthi. ddi\ ,fiue ai.dd ii, hocejfdi. adii.velhc.
ddcc^ obfimi/itudinem/riangulorum . ^oderat fjrc.
^upddutem idem momentum fit grauis conftituti , fiue i»
funUo a quddrdntis a h ,fiu^ infunSio d . quadrantis do.fi.
uein
.Tr%
10« Dem0(HCramumd(fie»denf.
d^quider» ^ftgulus fontfftgenti* iffQlinoiiiftem MnMfntffl»,tte',.
queAuget.
HincPropofitiofecundakerum. • i-
Momenta grauium aequalium fupej: planis inaequahter mcima-
disfuminreciprocarauone^cum loBigitu^inibus pianorum,
• «
« I
U$mentum in ^.AdmdLe.fnomtntmf .
f€YfY4^cedeus lemma^ ejivi cdi.adch^
totdeAutem momentu ddmomentum in ^
^.ejivtfc.ddcd; eYgoferpeYturhatdm ^
tationem^momtrJum^4^momentum^r .
ejl YecifYoce \vt ci. ad c b &c. ^od erat &c.
CoYoUariuni.
Hinc colligitur momentu fpha^rae grauis fuper diuerfas pla-
norum eleuationes femper effe vt linea illa horizontalii qu« a
contadu in ipfa fphsera ducitur .
Sitffh^Ya gYauiscsYca centYum a^W ,
flano bc vtcunqueinclinaio ^drducOr
tUYhd. hoYt\ontalis a contalim ojlen- ^ — >v yj ^
demus momentumffh^f in fitu in q^uo f
eH , ejfe lineam b d , {fofitafemfer dia^ \ ^^
metYOfYO momento mdXimo^fiue totalky ^^^^'^^-y^
:PYoducatUY hoYizon dh£y demittatur .
^uefeYfendiculum cf.a jjuoliiet fun^
ifOy&iungatUYcd.
Angulus c aqualis efi angulo Ahh. fer jz. teYt§ i eldem
dhh. ^fi aqualis c b f . adverticem^ergo aquales funt intcY fe
. dnguli e , d* c b iyfunt infufeY triangul^ c d b . b c freifangu^
la , eYgo.fimiliafunt intCYfe . Sed iam oHen^imus mnientum
totaleffhaYa admomentu quod habet in eleuatoflano effevthc
ad c fy nemfejvtsf/adiameter e b • adhori&Qntalem b d , qu^t
intYaffh^Yam a contaStu ducitur .
Siwrograue nonfit ffhirayfedqufdcunqifoUdum z.habe-^
bimus
465
Lther Prhmtsl \
himtifnihihmnus fmguUeius momen^
td infingulis flanorumeteudtioHibusfa .
tilime . Solu€mus.€tiam ProbUmdPap*
pilib.S.Profof.p.famofum afudGuido^
baldum^ & Cabeum (jr^.
Sitgraue a . inflano a b , c^ qusra-
tur in hocjitu momentum eius\ fiuefotentia , a qua in hocplano
^h .fufiinetur .
Ponaturmomentumtotategrauis ; vet^potentiam quafufii^
netpondus a . inptano perpendiculari efie b c , cf circa b c ere^
Clam ad horiicontemfiat femicircutus c d b . quifecet ab . in d.
Dico momentum grauis a ^fiue potentiam qua iltud fuSlinet
inplano a b . efie b d . Ducaturperpendicularis cf.a quotibet
puniio e. & erunt trianguta c b d, b e i.fimitia ; quiacumfint
njtraq\ reclangula , anguli etiam c b d . c^ ^funt alterni . lam
quiamomentumtotale grauis admommtum quod habet inpla^
no eb.efivt cb.ad c(y erit etiam vt cb ^ ad bc\. ob fimiii^
tudinemtriangulorum y Efi igitur momentum grauis inptano
a b • vtlineaintercepta b d . ( pofitafemperdiametropropotali.
momento.)
^o adpropofitionem Pappi . manifefium efi , fipotentia b c
dquattir totali momcnto b c . potentiam b d . £quari momento^
inptano b d .^arepotentia b d fufiinebitpondus a .inpropofis^
plano bec^r. ' ^
.f ',
Scholium:
lamdemonfirariprimumpouB Pro^
pofitiofheia Gatilei de motu accelerato .
Sit enim ^ngulus a b c redtus^^ zc;per^
penciictilarisadhori\ontem cd. (jrpro-^
ducatur a b A.Erunt d a^ac^a bycwwmf
proportionates\atper2.huius^motMnt}i^ . • . ^:.
in2iC.admom^ntdinzA.efireciprooe^td,d^diC.hoc efivt 2iCy
ad ^b^ Ergo tfi homotogc^ momentumin a c ^admomentum i»
a b ^
ijpr^ De mofugrauium aej
a b , vtfpdtifim a c , Adf^mum ai) ; quare eodem temftmferd^
gentur tpfaffatid a c &z b,- Sufponimus hlc cum iffo Galtleo^
^ebcitdtes in diuerjis flanwum imdiuatiombus ^ ita ejfevt
funtsnomentaquando eademfuerit moles. Sed cum angulus
a b c.fonaturTcSius^erunt b c • a b />? cir^ulo cuiusfublimefun
Hum eff 2L,^ diameter ac . ^jipdiir^. .
PROPOSITIO III.
M
Affumi*
turdGa ^
uum 6. partium^qualiumeorumdeniplanorum.
^^^V ^ "• ^^9 ^^^
accd. t r 1
Sintparces a?quales aby 4r»pIaaorumincqualitrrincIina-
toruni, & eorumdem perpendicula fint bd.ce. Dico momeo-
tum grauis in plano ba^zd momentum eiufdem in plano c a^oi
fcvt bd y^d te.
Ducatur bf. ipfi c ^ • ^quidiftans . £ric« . .
queperfecundamhuiusmomenmmin^ >i^
a 1 ad momentum in bf hoc efl in ac.
( funtenimptana^/i ^r parallela)vc
fb^zdba^ hoc eft vifby zdca (cwm fint
Muaies partes ba^cA) vel vt ^ ^, ad ^ e.
( luncenim ^uiangula triangula/iJ d^ d
f r • ob lineas parallelas • ) Ergo momentum in ^ ^, ad mo-^
mcncum in r 4 , eft v t ^ ^, ad <-/ . Quod erat &c.
CoroUarium .
• Hinc manifejlum efi momentdgrduiumfuferfldnis inaqud^
Uth incUndtis effe vtfuntfnusreffi dngulorum eleudtionis .
Sludndo ver)>ffhffd ttonmuedtdt in dliquofldno liberAfed
dUigata adextremumfenddidmetri^ manente alio extremP^ ipfd
fer quadrantem circun^efdtur^ erunt mometa eius vtfuntfintts
fomflemttoti^^mguhfum elcuationis. Ndm momentum^ a , dd
momen^
405
.v; • ;. H^ Trimm.
AUtcrbMiiUmMs menjkf4m momenU^
ffmnffhfrf^ femididmetro' ciYcumduU^^
in^noquq^l qHAdrAntisfHniie . pMende^
mnsenim\
MemenidffhdrfferqHddrdntemcircHmdHBf epvtJkntH-
ne^ herizsontdUs , qnd dfHnSfo CMnexionis /jfh^trg cnm didme^
troyintrd JfhdTdm dtKHntnr ^
SitqHddrdntiscemrHm Zy/jfhdri
^duis circd b , dr dfnn^o connexio^
nis c. dHCdtnr horizontklis cd . 2)/-
€0 momentHtn ffhfrf ejp cA. (fojitd
femferSdmetroffbfrn fro nuximo /?-
mfttotdli momento .) jDemitSdSHrfer^
fendkHlum bc^ MomentHfn totHm
ffhdTd ddmomentttm qnod hdbet i9i\j .
. dSlvt ^fj^ ac yvelvt ba, ddzt^
boceSf hc.dd cAy&fHmftisdHfUs^ vt hc/ didmettr dd cd
^orizontdlem inffhdrd , jqHddHcitHr ijnnifoconnexioniu
^oderdt^c.
Si v^^ grdne chrcHmdH^Hm nonjtt
Jfbnrd dabHntHr nihiiominns fingHld
tins momontd-^ocmpdo . -^Hfnftoin ho^
rizontdli Umd qnoUbet 'interHdtU a b •
^dt circHlHs z^. 2)i€0 circHiHmhHnC
fngHldJingHldrHmcUudiumHm snomen-^
td metiri: Et momdntHmgrdiHsin c. -ef
fe Uncdm inttrc^ftdm ad . (fojitdftm^
ferdidmetro a%.frotHdUnfomento) £fi enimtnmentHmto^
tdle ddmomeiftHminc.vlt e a .ii d^i^oteBvtc Zddo^f^vefvi
^B,dd^dnemfedidmeterddUntdm^interceftdm.
Eddem ^d^eritPotentidquffuftinetgrdHeinJ^in C^ flftf^
5^ . • ^'''-«i X
< ' /t
* k-
tolH
De mofi ftamum
fonAmMfottntidmqHdiUMdfufi^inain t. ejfc Z^.
Ajfumffimus tnAngulk acf, ^dg.efftfimiUd^fm^ tum
fc{fdnguUfint y hdbent dngulum commune^dd a «
\' V
>«
« Scholium J
l>imcnfirdnfccundumfotcfiPr0fafitiofcxtdpdUlcidcIi$
ittdccclcrdtcfcr tcrtidnihuiui ^frfmijfo koc Lcmndsc %
\ . «
Si circd cdndcm fciidm lincdm a b .y^r «
fitftmicircuhtSy & quddrdns^ drinquddrdn
tc ducdtUfqudUbctftmididmetcr b c • Etit
b d» ihtcrccftdinfcmicirculo dqudUs iffi c
C • ferfcndieuldri in quddrantc . Ducdtur
tnim ^d.tunctridnguldSidhybce.erunt
^trdqirccfdnguldy&dnguU abd, hct^ funt dtterniy erg§
funt Squidnguld ; bdfes dutem a b > b C • funt ^qudles ^ quMrC
ctidm bd^ce. UtcrddqudUdfunt. ^uod crdt ftobAMum ^
Propofirio Galilei Sexta.
Cum iffo GdUleo Mechdnic^ dcmonfirdtd.
Stt circulus ddhorizantcm erecf$is a c d
b. DicotemfordUtionumfcr cb .db.
q/fcfqudUd.
Sunt cnimfiifer fUnis ch^dh.fcr ter^
tidmhuius , momentdt^t e g, fh , W efivt
C b iud d h. fcr lcmmdfrfcedens. Ergo cum
fintmamcntdvtUngitudines fUnorum\eo^
dem temforefcrcurrenturiffdfUnd c b d b > quod crdi firofofih
$umdcmon^dre(^c.
P R P S 1 T I O I r.
^T^fmporalationuinexquieteperpIana eandem eleuatio^
jL Qem haJbenua» fuot bomologc vt loi^gitudmes pianbr&.
~ g^
107
Litar Frimus\
Siot pkoa dhr^f, findwt dejuotio*
nem ^^habentia. Dicotempus latio^
nisper. 4 1 jultenipusper 4k efT^ vc dc
Sitip(anu{i4^»4r terti^i pr6poi:tio«
aalis d € . MoQientum ergo in plano ^ e
ad ihomentum in plano db^ eft vt db ^
ad ^r.(perfecundamhuiuS|)hoceftvt dc. ad^ir « Quare
lationes per ^ c , 4^ temporibus aequalibus abfoluentun quan-
doquidcm ita funt momenta v t longitudines /pati orum • Pona*
mus latQ tempus per d e^ eflfe mediam proportionalem dc . Er^t
tempusper ^i^ Jpfa di ; tempusergoper dCy fiue perir . Cni
«qualia tempora funt^ Q&dc^Scpcr di cA ipia d t &c. Quod
erat &c.
Aliter.
ftfcedens T hecremd pcterdt demenftrdflfine vlld fuffofitic
^nc. DemanfirM fnim Cdlileus in Prof. 4f. demotn accelera^
tOytemford Idtionnmfa chordds omnes incirculo aqudlid effe.
idq; tribus modis frobdt .infirimo ^ & tertio fubefi frincifium
. fuum nonfdtis euidens ; in/ecundo vero nihilfupfonitttr , fra^
ttr iim di^um Theoremd Mechdnicum i quodjt^ iffo teHe^ dc^
tkonBfdtum dniedfittfdt^ ex iffo immedidte^ tdmqudm Cttrolld^
rium^ necejfdrid illdtio fud tertid Profofitionis^ immo &fug
fetitionis yderiudrifoterdt .' Std quidlffe tertidmfudm Profo^
sitionemy qufnobis qudrtdefi ^ medidntefudfetifionefrobdt^
ms iltdm dbfoluti ofiettddmsu ex frofofiti^nibus ipsius GdUlei^
^UftmlUm fofiuldtutn includutot .
SiniduofUnd a b^ a c • quorttm eddem ele
mdtiosit ad , Dicotemfus Idtionisfer ac,
ddtemfusfer ^h^efievt ^c.dd ab .fd£fo
enim dnguk a b e • reHo , dgdtttr circtdus chr
cddidmetrum zt^uitrdnsibitfer hy&fro^
ducdtur a c f « Erit z b . medid frofirtiond^
lisinter fayZC^&crunttemf^raferaby af . dqudlid^ vto^
O a fien-
roS^ Demfu grauium defitndent^
RenditOaUleMssintfUciier exiUoThemmdte Meckdmfosine-
fudfnpfosisiQnc .
Si iYgefonamnstenffHs Utionis fmc^iffjt iffm a c erit^me
did fufortionalis 4 b , tmfns ftr a f hoc eft ferfeiffm a b .•
(jrc.^dre temforM Utionum ex quietoferfUnii edndem elena^
tionenihAhcntiA funt homolo^e ^^tlo^giiudinesfUnor^tmf^
bp€ d(monStr0kimusJine ilU fetitiottf , tmus ^Grstatemfequeto
ii Theoiemate oJiendeinMs .. ^
■
F X o F a s i T I O' ri •
GRadus vdocitajis ciufdem mobilis fuper diuerfaSpliah<M
' rum incttnationes acquifiti , tuucajquak^sfunt cum.ccK
^^ "^ rumdcm planorum deuatioacs aequales fmt • ,
.j
Sjnt d uo.plan* a h\ 4 e .inarqualitcr ihcliriata, quorum cfc*-
U^lionesflntiqualcs, vclfiteadcm^^. Dicogradusvddci-
tatisjicquifitosin ^.perdefcenfum 4^,&in ^.perdcicenfom
4L^ . aqualcs intcr fe effe .
Quicunqj enim fit grad^us rdocitatisaqui* .
fitus in by accepto cius fubduplo, graue mo-
'tu.«quabili > & teporc cafus currit id^m fpa-
"tiumcafus bA. Iccrumjquicuncpfitgfadus.
vdofitatis aqiiifitus in .« , acccptodus lub-
duplb, eraue motu acquabjli^ & tcmpore cafus currit idcm fpa.
'tiumcaTus<r4.
Tempora igi tur , & fpatia fiint proportiohalia nempe. Tcms-
pore b 4 cuiritur fpatium b 4i motu «quabiJi: tempore autem cM^
fif4^ di currituirfpatium C4 niotu aquabili,ergo gradus vdocitatis funt
^•^^ . . aeguales.C^rcctiamilldrumdlipfiiBqualesertmt;& ideograi
^^^*'* dus vdpcitatisin/^,.3rin c. funi a?qualcs ..Qued erat&c^
jiliterfir circutUmfiXtitProfoJitionis Gdliteifacit} demou.
Jhdbitureademconcl^ohocmoda. ^
JEx Lhcormififa Mechamcv deduxtrat Gatikustcmfvrafcr^x
Tlji^a t- . (^^^'^li^n ife., liicoxroo ylm^cfnsinfuncfis b^drc. ^r^tr
• * . LiBtr Frimus^ l 109
itiffm^eddem dUhiulme.^ ^ ex quieiein a ttefcemdentiumj
4^qeiaUs efie ^ ' .
^SfiA enim^a b ,'^. ^f • sqttdHtemfweperAf-
gMMu^) erumfimfesns w-.byC^ i.pHmiiSiVtfunt
f^tiM^eMf^ «ab» \i ^(Aceieptis enimearmn >
fkbdsifi^ nBpi4&temfeare^^.metu4tt^uahili 4Uf^
rsentsir ffatiA b a S^quatefubdsifliilk imfetus^
/iftstwffatid^^freftered etidm ilkrtimduflt
%ft eddfmffdti^irMnt»)Jj»feitts ergV Uf* ddim
fetum i\ ifivt ab^dd 2i i\imfetusverhin {^.ddimfetmn.its^
G • eSivti-A.ddjib,^ (^nimfe^vt ttmfetrdf quid a b , medid:
frofortimali^^fl^inter fa^ ac-) Er^ensqudUyimfetsts^in
ls\i*ddimfesMmin!C^ efiis^t^^h^^dd iffdmmet^^b,^ Jludre
imfetusinhj & c.funtttqudks.dre. Vetfic:^
Grddus imfetus in.cM^gr/tdtftnJtt- Jiy,€fivt €Z. dd zhy
wl hzydd 3i£jcum/9ffj c:k9 ^htaf.fintincantinudfpet.
fwtiorte^ Sedgrddtfietidm imfe^tts in h . dd grddum in f »
efi ftt b a w</ a f ( vtfufrd demonfirdsumus .) £lujtre vterque
gtddus c, &b. ddet$ndent,i.^^itn^gprdmnch^et s & idetf.
^qudUsjunt. ^oddtf..:^ ......
ferpriml
Gal. dc
1' .t
HtncfroCcrolldrio cxtrhaemus iaquodiniffi^
frfgr^demenfir^tiotfisjtJienfk^fijnemfe.Jm
feestsfii(4uiHminfi^ecboffidtmu^.^^sdi>qMd^ ese.
femaofuhlimidefcjUdnt^AfJfiV^^^
d9ifd4\bof.tfijmtfettiiii$$s^^ A$}^
« > \.
\ •
■i\v
J
•i\i
. Scholium: •
Ctfm deincefsfufurutfitfirmo^e lineis qstds fdrdholdt ve^ ^"
cdntj nop^if^e^uenikitJi^yfdtfe^ft^ illdrumfaj^udsin or^^
din^mi^i^ ctn/id^rmtis^ fjfu/^ qstdtUvt: nec^ffaria ncbir
j^rfmonfirjtre . . iS /V emmfiet vt£dratJatds dcctdcrejfof^Ktus d£ '
-0 l 1 Cfiikt' '
I ! o De motu Cr^mim deptndent.
i tiam (quodnon fcriffit GaUleus ) nMurdUtcr cddentitmjt mt*
ti^d^vnicefaUAm^ PrfmittinmsfrmffrtdStiqtMitJtiffofitttm
vnictcrfjmCaUleidoSirindm de mottt c^iilius o^dm vefiigidfc^
quittmr^^fAttcMidijAddamT^heoremAtaaitiffc rte^eStA colU^
gimsts r HicfratifttpftfffomtHtm ma Prftfcjiiimo^ ie Pard^
boU^quAs ipfe ofafifuo dc MotH Pfoicitcrtmi^frffgts^ idterAm
Afollon^i quidem fedMdrtcfrofrio dcmmfirdtdm AGoMUoi
alteramvfrVfe/titHf etcJfoHonqUk^.frof. ij^^drftmftdm^
(^demonfirAtdmk ^' '^^^ ^- c ,i
^ ^^f^irna^cU^uiftfmodi.
Une«,qiJiCfftti%|>arabolaiB bafiparalfcfadueuimii:, fonc
in fubdupla ratlonc pottidoum diataetri ad^irciticeBi parobol^
inierceptarumV' " .'> -- -
Secitsidd^cfoifi.kiC\ ^
* SiinparaboIaaHqtiodpunduin d futna--
tui-exi^db iinea docatar bafi p^rallela db »
& portioni diametri b c . ad verticem inter-
cept^» afqiudis reda linea c d. ponatur in di^
re^m« Redalinea dd^ qwe ab extremo
pofitxlineastermino i/:adpiui^m 'd in parabola fumptum ^
ducitur,parabolam conting^,^^i^e^ a nobis aUquo mcdo oBc*
dctUT fofi Prof: ty\ ' * . X ) > . V .^
Hac iffe • Hisfrfnti^tciiqHd nol^is cfortund dcmottfird^
himus : Etfrimb animadHcrtcndHm -eH^HUodnjnaqHaq^ptr^o^
laqHandamrcffashUncdmfccHUdrcm nabct\ cmns frifrictds
fTAcifHA hac c0. : DmSia sntra fardhlamqi(dcHnq; hnca hdfi
f araUela , quadratHm dHiiadqHalc cfi VeitangHlo^qi^fiib Md
fccHUari Unca ^ (^ fortione diamctri advcrticcm fordholf dh^
fcifiAyContinetnr. ExemfLg. ^adratHmrcUa ab fqndc
cH re£iangulofHh b c e^ iUdfecHUari Unca contentoi (^ hocfcm
:fcrvbictimq;fHeritdHiiazb
Vocatur aHtemfecHUaris HldUnca LatHs Rcftttm\^
^HaverodHcuntur dquidifiantcs hafi ^ Ordinatim dffUcd*
tadicHntHr,.
■\ .
tikryPnmJStr "* iir
/ jf f s I tr I o r j»
MAnente figura >&conftiiidione fia^
dem quam ponit Galileus ih arima
iamdidarumpropofitionumde Parabola.
Fiatvt^^>ad^^.ita^^.a<i 4^^Dico
^ r • cffe iatus reifttim *
Suiimtur enim quodliberpun^ton in pa^
rabolaquod (it/&ducatury^.parallelaip
ii db I item per g. aganir ig L par^la ad
r ^* eritq; ^^M parallelogrumum.£tquia
fadumeft vt db^ ad bciu bhzA ^r.erit dgadgiM ab ad
^^•hoceft vt bh ad de iiuevt^//ad At. ReAapgulum er-
^ogd ^.a?quale erit reaangulo ig /, hoc eft quadrato>^ , Eft
crgo r 4 . latus f edum «
Corollariudi . *
Hincmdnifefiifmeftyfilincai^ . eriimdtim dfflicdtdfre*
ittcdtur vfq; ddvherieremfcmtf^dbeldm in m; ipfdm g m f*
qudlemforeiffi fg. eciem enimi^d^ ofienditnr qHdc^tditnm^
Oi^dtfifnddrdtmm^fifqtfdri.reffdnguU i^letc.
fjtoposiTio r I /.
SVblimitas parabola? apud Galileum y quarta pars eftlate^
ris redi eiufdem parabola? .
Maneatconftm^O Prdpofitiohis V.deMom proiedoru
Galilei > qua ipfe reperit fublimitatem parabola? •
Fadum ibi f uit vt ^ ^ • altitudo yzdbc /"a^qualem nempe &
nidio bafis dej^xtxbc.zJA aliaito» qux fit b d^ &luec erat fub^
]imitasapudGdikum>pro^bimufqiip(a^cirequart^ late-
fisreftipartem. - ^ ;^,^^
Quidratum < 4 . ouidruplum eft m»drati
ic. hoc eft rei^guli di di (p&t canflru6li4L .
aem ) ergo etiamredangulum f ub ^^ ^ , & la* . ^p^
ttreredoquadruplumcriiemfdcmwr^^iftd s y^"!
communis t&4i6 altimdo redangulorum, er« j^^
go bafes, hoc eft latus redum» quadrpplum
crit fufadimiutk i^d.Q^dScc
f.
Ikfiniclci*
^4ndoy^tinprdct4eMifgitrd^ftfmitttrmA9^fdy,4Mf sx
n;muclincd h i • q^tf d^dlisfit qttdttdfditti l^ttris r^ili^ ttmc
funffumivocdtur/^CftspdrsAolf. Hd9s^cB$mf€jrgdtS\fMt^
ii$imfuiUfdt d > ctjccmm i ^qudliter diMdrc i vcrticc fdrdbc *
Id i ncmfctdJttitm vtrittqiqudtttddfi qttdrtdfdfs Utcris rcHi .
yy Edalineaqu^^ex foco parabola; ordinacim applicatuc^
J[\. dupla eft portionis axis ad verticem intercepts , Vcl •
cqualis eft femifli lateris Re^^
Sic latus redum dhiti fixrus d^ Redaagoh;
hiA bdd^ quadi^upium eil quadrati 4d..{s^
cum habeaixtcommunem altttudinem dd^ ba-
fis ^ 4 • quadrupia eft bafis d d^) ergo eti» qUa*
dratum cd . quadrup^Iumcfteiufdemquadra^
ci ^^.Eftigitur^^duplaipfius^^ifiueasqua
lis:femi(fi lacerisrcdi* Quoderat&a
f R f X> S 1 T I I X,
«
SI Parabola? quotcunq; circa eandemdumetrum fin^Iinef
qua? in iUi$ p^ciinatim ducumur , proportionaies erunt • .
J>it fjiametercf^^jn^fnupis ^i.ordinatimautemdui^iiat c^
€d^^h/\tg.DkQtSi^yt cc ^dglfpilxdc.^Afi..
Sunt
Sttnteiiimquaclrata> *c»zd g^t vt tt^
CtxdczAdh, Q^ulrataedatA ^f ad/?
funtvt dCt ad di, Ergoineadein ratio*
ne funt quadrata iner fe i quare ^ ceda r r
9Agbi\iaicStdcziifi, Q^etat&G
PROPOSITIO X.
* J
TEmpora ladonum ^ qideex ^mete fm^
que funt imer fe vt linex :• q paraboia a^liott^ aoipa^
per quas grauia defeenderliar •
Sint fpatia quadibet Ah,4tt&'
ue perpendicidaria (iue inclinata *
&circa diametnim ^rfiatparabo
h quaEiiibet ^f/« .'«i^ biCliAatiiai
ducantur ^^. r«. Dicotempus
pcr i(^adten^usper«tf.efleyt'^
J,zd r^.Stfflt emn» teo^Hwa m ..
fttbduplaratione ipatiomm ex Ga
lileo,(ed line« ^^»«)r.iuntinfubdaplankiioiieipiKiorUfli(qata
quadrataearufuntvt ^^,ad ^^.)ergoeademratioeft &tein
po|U,& linearii ordinatim^ad ipatia applicaurQ.Quod^etat; ^
, ^ * ' ' AUter.
Sifonmus temffu Uti§»hfn l*m nShm a£ effiiffiim^
mttUtmsteaimterittemfusfmki ^medidfrvftrMtuMsith
terfftabihemfeifjrd.hd,'(^ toi^fgrzc midfMfrMt»
ti0fkUtfce&e.(^jStJe/»gtdis, ^gdre^, « : ' ■ r
•*.' »' •
i ■
uj" . Cmbllarium;
Bimmdtttfeftimi eB imfetus grMMim i»piefrti§mmidi4^
metrifdrdtilStefeittterfevtUiic», i»4mdi»4tim Hfflicsm^
md^^^xtrm^iffmMmfmitmimpui&M ^ S»mt eiiim ex G»ii,
U»,i9ifftt»iVtifr»temf9r»t fed esrdi»»tim d»a»f»»t vt hft
9ff^M,erg0itifet»sf»»tvttrdi»iitimd»0»x^c, >
i
Ii4 ^e moHif§¥iMtmi^endent.
SI Line^a verticr:patab«teT%jii4.ic£tellfim ckKaii0ir«
enint itnpetus in fiot liaatfiiiii»A^ti^l}Qr<UBalEim (Sx ij^ar.
rum terminis applicatae.
Sitparabolacuiusveftex 4«& ducanturex
veitice^iKr>4f. i;)kdiiiip^KiQ:A»4(in<fit7: 1- .^
vtit^ad^e* Maoi&(lunu|ftt'€^knpetO)& .-7
in ^, & r.funtijdemacin d. & r^ In^t aur
tem&in e. funtvt ^V.ad ^.(per Corolla-
riumpr»:edcnsjierg6eciamiai^& /#^fiiOt:vl^
idf^ti. Quod&c ;./.u . : ,..!. ; . ,1;
PMOPOSIT / ft JT: /. Jtt;.
7' OJ . i ,1 :■ , .- "
TEtnpdra latfomtm, qnae IrBciceidobfiun^r pfHVdnes dm
metri ex pun<5lo fuUinitkfttttcioiiecfe \itichpi?da; qpae e^
codempundoful>limiducuntur,adpiHi^jperiE^e9}si9vqu«^
ciii^Ci^vditUbtitndttdUtcxtq^^ .-.A
/jSmi)afittirvtcUNiq};42>4'<&ducaatucoiidi : i^U^o-:
natim tJ,fe» iunganturq; ddfd^i.Dico tem D .
pc»»l^f Qnum.p«r .^ A » 4«* pocti^ne» diaraetirt -
itaiii^iQjterieyt%)t'.4-4«E>Ar.. x -,■-'- '.vs^-.
.^^enioApQBattir.tempuApeiv ^ettciAfak \:>^^
tempus per 4^ ip£a ^dusois^ fi&jne^ fiKQpot
tionalis. Etcumtempusper 4/fit 4/,eritte'
pus per 4 r . ipla de mediaifvt^htaililis « Qgare Scc, ^
•j -
• N • ^ • 1
i > ^ • . *?^:
:a
iiintinterfc* .. ....,.'■ <.... •> ^ . ^. ..-^isu ;>'••<•, -.^^.-sviv
• ■ «.
t.r
>f«i
^ tMmmt^pif^ tmttmmim ftut* fHffi-
circMlus a b c , CMius funiiitin pikme fit a . &
-chord^t a b , b c . infemicinMl$Mid€mfMnBitm
h^ftiftatf . Dt{97e&if^ /)« x- h % rm^ *tt
cfuiiteiH A,&pi^'bc'i»fii/Miepei0'b .e/ei0fii4
lia., VtrBmqyeiirimnft^MiSfi^,^^y&fer bc
Mquute e^ tempeti fer di MM mt rt t m zoexGMilee
ergdfuntiquAliMhit9tftttmf9rMf«rtrttU»*4f ac, ab»bQ/
^id^c. \ ...... .-. i
•t '
^fi» « F 9 Sil T / O X •/ /' /.
T<nnp<«r«lBaomimp«rfeciiieBaiiactr<>s ijaaJr^nrisercfti *•
qualia.ftmtceoi]sanbiis rtim iccaiuiiim , ,tiim«tiaHi tangeotum
aagulonimooi^fefQcdtt elendonis, qua tomt cietiatc <u-
>)
« «
Sit quadrans ere^his dic. femidiaineter»
qua^cuna; bd. Sc tangens 4?ir4 ^ofoJt angulum
t id^Y^rettuoiefiicfcft* Oico tempus per i/^f ^
<|ualeeircteaiporiper fecantem ti^ (iue per
ttfRgemcn t i^« quairum vxFaq(« beoqpe ^i eft
fccans » e d tangens anguli Ahdy nempd GOtti
plementi eleuationis femidiamecri dh.
PropoiikUmautctflm^^fkimeftpth^hnii^ cft
criad£ulum.^^^. litre^ngulttmL^ &ideo ten^oriipervi^m
P R Or^ O S I t I & X t y.
n
S/ ^Mb oliqMo pMt^flAitd^UMerfiiittil^ititUitmttdig^idijm*
tMti&MbHlt e0daitfmtatdiittittM»tMtff$aii4etdeMtem
ftttfimtd i tfitndittmtiUMetti Ctt^^ntitPnfuf.M, dtmttM Mt
teltrMtygrdMiAhuiufmedifmf^t^Mfti^ikttiM^ditttklteircMU*
iniiMmtnfim crefcentitreperiri^StdntehtcdicimMs,
• ^ V M Si
Si graue,qu6d petpendicularit^ <krcendic» cewtnim .tame
cdndngere poflfet , reUqua grauifteodan fimul ttmpocc fiogih
la in Aiis planis conaiieicerent •
\ ■
Sitplanumpdpendiculare d^/mff^ovfr
ninoeritccnttitthcerrflet Si(ematqri»ceiitr&
, ^>&fiatcirc&Iu$ ^«'i^.qwtranTeatper centrtt
terrje ^,&perpun^m 4. d<^«auiadigre
diuntur • Pofito deinde quoiibet i»buio 4 ^ > du
catur i f . Oflendit Gaiileus grauia eodem t£-
pore ad ^ , & ( • peruenire • Igitur eodem tem«
pore conquiefcunt omnia ; quia cum fit te n raec em i^ u m i^ 8c li*
liea tc perpendicttiaris ad planum dCteat r« pundum infi«
mum plani ^r; ergo fi aUquod grauevlteritts procedere^ alcen
deret .Quod eft impoflibilei Ergo&c»SuppOfiimusquod gra^
ueiliudpertinensaacentnimterraeftatimqutefcat» quod am-
biguumeft&c#
$1 cuxulum in eodem punSo duo circuli interius > & escteri*
tts ccmtingan^& per conta^bm dua? re&x linea? agantur, erunt
interceptfinter duasperipheriasiaeademrationecttmincer«-
ceptis in reliquo circub o
Sitvtponitur;&contadus fit 4. Dico eflTe
vt^r.ad df/m 4/ad 4^.DucatjarAi.tan
gens , qu« tres circulos contingat in 4 & iua
Erit anguttts quiad/. (in alteraofegmen
to ) aequalis angulo 1 4g . hoc eft ipfi %dd
hoeeftvtriqueipforumadAy&r.Sunter «
go #c> ^^>^paralldiat#Quarevt ct ad ri/ intercepeac iSh
terduasperlpberias>ita ^4 ad tff^i hoccft 4/. ad ir^ Jnter^
c^ptffioceliqaockcalQtQg^ ..,%
,%
fXO
r
'^f 1. !
Lsier Minui »
••^
/-^
*'7
producatur
fMOPOSJTIO.XV,
SI Planadiuerfiinod^indinataadvoumpundttmconcurr
rati^& grauia dimittamur eodem fimul temfMV ex aliqua
circuli peri{moia*cuius in&num pundum fitoMQCurfu^ plano-
ruin 4 ipfa grauia feniper in aliquo circulo (imui^iirpofiia comr
meabunt. j
Sinrpiona ^^^ perpendiculum, & ri • vtcun
qae inclinatum > quae concurrant in ^,^ per c5
curfum ^ tranfeat quadibet peripheria bcd. ica
vt ^ . ftt infimum pun(5li4m ipfius * Dico grauia
cx ^,& r.eodemtemporedemilTa femperin
aliqua circuliperipheria cbmmeareiqux uran-
featper^*
Si cnim ponamus graue 4 delcendifle vfq; in _ ^
id. aequalis ipfi4/»&per<.&per^ agantur duo circuli qui
priorcmciculumcontingantinpunAo L EritperLem.prasce«
dens vt ae, ad cf.itz t^d.M ^^.ergo f/^8c ^^.funtaKiuaies.
Sed ^i/,^^.exquietein i. eodcm tempore peragunnr, er«
goetiam^r, r/.eodemtemporeperagentur^^funtenimaKltia-*
les lon^itudine^&inclinationeipfis id, 4^.)C^egrauia4^
r, & inhnita alia demiila fimul ex peripheria^ c ^tfemper in ali«
quaperiphcriafimuldifpofitareperientur. Quod&c.
DAds quoicunqs fpatijs • deinceps in dire^lum continuatisii
viiicdq»fu«ktionistempU0adfoti>ere«. v^
Sint fpatia quotcunq; dein^
ceps , (iue aequalia fiue ina^ua-
lia^^s Jiriri/.vtapparetinpri
ma figura & circa diametrutn^
4 d fiat parabola 4g. ducan-
turqs orditfatinl ktycf^dg..^
£ntparalle)a?<iiametFo tk.fi^
^i^ 9 >6 i, i ^ tempoca eife
(patiorum rc^dlue ditbc^td Hoc eium patet. Nam b «,
fe ^/96 . tenipus-eft jpfias dh\St f^. t^ei </^. tanpus eft ipiius
«r . quare Ji^i tempus eft fpari j i ^ . &c. dt &: de t«lic|Di$. - «
Ptteft «ris^finefdrAoUiiitm.faftiktc imtd^ .Hf.fiftfe^ii
.ddfigur*^ •'/Mmmt a e dqH^lii iffisk b:,ffim9^Mffwi/mi^
ilmiedt/0ii fyfw^endicMUrii Md a ^fi£idn»dcfmictrimU^ircit
dianutru e b, e c, e d. ^^*-. quifecent rlitdm a Otififcn^is ffi.
o. />«•» z(tii,io,ejfereffe{fiui tempora qumfita fpaticrum
3i\) , b c , cd . (^ir< ItjimfifcHMmtiimfmffr^h ^^ffe^ihoc
it^ i.irerittemfMsfer 3.c*.mediafr^9rtionMiis,^jOi4j^iai.cr!-
W iif^ftitdiferetitif b c ,0rie (i '; ctdimmodte^tttdicmr um-
fusfcr cdyejpio^^afefat4tJij^^ ., . ; . ;
■•■'..'■.. ' .5
Pmftfnumftt tmbisifmiehimfiAiime^arMUfibrum (qufdff^
jme yj^ingenioseieferit Galiltus) ^.iuerfo modo •cinjidtraik^
^et^nfm vt noi/isflus lucis ^irnt , ^ in^tm.infingidii.fa-
raifiUftmSHs detcrminandos , ■6'-*iarint..ine»Hi conciffenif*. .
'fUcnit -has^o^ofmont^ftA titulo J>:rmttu acceleraio 'fonero ,
AicetfafiMtjdiqtdddtfroioa^ioney ^uiafiinli^tca^fariAoU de
^ener.t^earnmyqnadnitium iiAem-exiffertke^ ab iffo mtttu ni-
^iiraliter acceitrato dttiwmt ctmcipnntn^tfmevila inMmmm
iinumimftlitntiumoft^ . . 1
^imatiUdHquodexAf^odom^^^^oidcm K > '^
aen^efoitagatJuoffatiai^hi.bcȣ>i^iffmni p
^emninotranftrefn^funiinmcifuantMfiiinng ^ '
rdefoKifftritjracedtneilofiimie.rranfeatdnimfi „ y, U
fofjibiUjtnfer d . «r^tf ^«£tf ^/ij^J^ 4^ a. m^ . J»C J>.
^n^ereeonfecitffatiazhyi^hdyfmd^cdn* .
^dfilffefitnm . ^■enim umfotu cgnfieft zb fimMfiimh^
'^fedjfffamhc. ^uane conJUt&c « .
P :« O P O S IT J ^ril^^
PRopofita quaiibetparaboiacuius v^xtoi&Mftatctm^
.aum^iguod fublancrepciiK5,«^ %i«le4J8dat ▼%
iaiif,idtclBpuo£to f .iCtiitiifflpetttte^coBce^, horrizoofjb-.
Iiiar$oniieioacfu'.»ijwiin profoiUiMn parobol^dieiacjbjUT' .'-,
i . t
pefitsparabol^* SiHDatur ian in fftrabolaquao , ^ /
mnuisprodudaaliaiiodpiin&^ «. Dicograr . /
Mpoftcafmn perii/» hbiiu^ontaliceiiconueiyriml
ifi ^ ; cttm ioipetu iash conc^ptOrper tpltim 4 punSumtcaft
fett^ Dcbetautempeft ^dzontalcm conutinofi^
&o t fai^am,grauitasfuamdcrccniIisofe(aU(Kicminch9^
Ducanturordinatim ch^ ef. Ponamufq;tempuSjCafuspcr^iu,
^{k: cb. Ereograuchorizoataluc^conucrrumin ^,decurrcft
mooi an^uat^i&tepore^fiss duplum tpfiMs c:)S^ rpianiim«hoc ^ft
lenipqne ri'.ipiam 4?4»V€itcmpoi^/( ^c^dtai veJociGafcJ!^
ipfam/V • Graue igitur impem per ^ r , (ii^ pcr. ^^^acijpi^t^it
conficit hocizontaIem/> • tc mpore /> .. »; fafMr,
Scd codemtemporejfii^decurritcnamperpendicnihrefB if
rquandograuitasincipkc^eraviin^ v:tincafunoIlr<>>erg^^ tet Umi
dc ^cpocc coniurit tf^ &/r^Quaiic ^giiw.onininacr^Bfitij pj?r f ^ /riecri..
1 fanfirergo^gn^ poftiOiiw^ ^i^ |>tt ftigula propjof^ ;pfl!r,
rabolapun*<aa.. ' - . A <.^.-:h. - ::. : ;./. .. \^».^.;i!-;
''•'• ■••■ "^ •••■• '■"' •■■'•' • ■ • .• ■:'.•.. -J^k.. '...•■',
ocdiaaftimdittritui^pn^KMadkultrfm^verof^ ^ ^
•ilnriigiHRi pii2fccdctiti4Fiib!po{itioJni»..^;^ ^ «^ : i , <o-r ■! ,. - .,^
vtraq^quana parti lateris.recti.Quiaimpctus funt.vt||gpr(|^it.j>-«Mi^
impetus^ad^s ex Ain btdwt ex Ain c,vt igfu «A^^i Pnogontiu- ^-
iio De $mm^£rdm$m defi
dumin parabola» impetus horizomalis in eo; erie vtcJk. Q^oeh
doquidem impetas liorizontalis eft indelebiiiter aet]uabilis •
Examineturiaiii piau^Hri quodlibet ^ • ln^ietus per pciidicula^
risquieftin r ,eft tdem aciifipetusnaturaliter cadentis per^yf
ex qufete in ^.Vtero; enim dekenfus venitab altimdkie ^, vbi
habent initium accelerationis • Impetus autem cadentis ex ^,m
yCeft/r.ergoimpetus perpendicutjuitfiiii pun^ e.parab^iat
ak/e^ Quare in eodem pun&o parabolas funt dpo inqieus^i-^
ter vt r ^«qufeft exfoco, aitervt/r^qpeex punda examina-;
t6applicatur# Qupd&c.
w
Schoiium*
Hinc poflec oft endi demonftratione dit^a prbpctecas tan-f
gentis parabol^ , (iue Theorema mauis ^ fiue Prpblema pQfitoi
priMshocprincipio/ ' - : i.'
\
Si mobile aiiquod ^ inprimafigura
ex anguloparallelbgrami alicuii^ , vel '■
ex quolibet pun<5h> diaifietti fctmir^ai^ -
quaoiljtefduplici (imul l^ne, ti^pt^ { >i
progrefltua fecundum lineam 4 r» & Ia«
teraU fecundum a^ vtcunq» inclinata.
fitqiproportroduarum veldcitatumeademac proportio late*
nmdc ad ^ihomologe. Dico mobile iturum eiTefecundii
diametram ad hoceft perip&niid^ttBMi^ \ ^
Si enim poffibile eft fetaoir mobUe^xira diamc^^
quod pundum/ » ducatiirq; e^ parattela^Ki^tf^ • Ergo quapi ^
propordonemhabent fpatia perada i^mofaiiit eam Iiabebimt
&impetns: iiempe vtfpattumprogreifittumperaiftum^^adla
teraleperadum ^r^itaimpetuspro^elfiuusadimpetumlace^
ralem>ideoqm ^g ad :ge ita ^^«d di ob fuppo(idoiMrm>£»
tieirrad ri/^fiue ^^^;; ad;»';e(Ieiirci^a^le<2i&^^
lumdepars;
t r' . •• ."v
V^* ''•*''/ ' "l .**
Efio
L^er Wmiis: ^iit
Bfloiamm^fecttnda %ura quodltbetpundum d incurua
parabolica ^^r^&appiicata 4^,fa^fq>aBquaIibus Jc^ ce^
ducatur ^r^quamdicotangentemeflTe . £fto focus/1 & ap<
plicata ex fbco vt&zfb . Erun { iam in d duo impetus alter pro*
greffiuus deorfum fecundum diredionem iinea? cdy dlter kce-
ralis fecundum i/4,eftq;progrefliuiimpetus ad lateralem ra-
tiovt ^^ ad //iperprafcedentemPropofit. fiue vt cd ^Add
( cum fquale fit redangulum {whed^ femiflfe lateris xt&ifl^
quadrato dd) £rgo njobiie dum eft in pun&o d feretur iiecun-
dum diametralem ^r ^ ; fed fertur etiam iuxta parabolicam ii-
iieamquapci^curren5defcribir,ergo reAa dc^ ¶boiica no
f e intcrfecant in pftttdo d » fed tangunt .• &c. ' Harc demonftra-
uo pecuHaris eft-^oparabola; fed & vniuerfalem habemus
ptbquairbetfediioneConica> confideratis a^qualibus vdoci-
tahbus vniuspundki^qttod^ualxtermouetur in vtraqdinea qu^ -
exfodsprocedit. . ,
Eadem ratione demonftratur Propofitio i S'. de lineis fpira*
libus Archifnedis vnicai breuiq; demonftratione » non foium
qiiando tangens confideratur ad extremum primas reuolutio*
nispun(5ium]fed vbicQnq;punAum fit incuma fpiraJi femper
oftenditur periphaBriaiquasper pundu contadus ducitur f qiui'-
iis cuidam redae linea^&cQufle Propofitiuncula cumoiim ioter
atnicos a me vulgata fuifTet , Clar. Vimm Galileum meruit ha*
bere laudatoretafi • vt extaat ipfhis epiftolas apud nie »
Immo & hac ratione oflenduntur etiam vnico Theoremate
ta[ngentesquarumdamcuruanim>interquas»omnium iinearu
Cycloidaliuin^ytb^^euiterattingemusadfinemlibri deQua*
dnituraParaboIae^omittentes demonftrationem tam tai^en*
ciumiquam etiam fblidonim^&ceiitrorumgrauttatisipfius Cv^
cloidis ad euitimdam molem. ^atisfit interea ledorem hic ad-
monuiirequ6d fi Cydoidis fpatium circa bafim conuertatur»
erit folidum ad cylindrum ci^cumfcriptum vt 5«ad %. fi uer6 cir
caiaiigentem bafi paratlclam ut 7. ad & Centrum Cydoidis
axem fecat ita ut partes fint ut ^.ad % . Demonftratur etiam ra--
do fblidi circa axem ad cylindrum circumfcriptumiitem in qua
Q^ linca
linca axi parallela fit centrum femicycloidis . Ciar. Vir ikito-
nius Nardius oftcndit qu6d fi Cydois circatangentem ^ipa-
-■ ralleiam conuertatur folidum ad fuum cy iindrum eritfubfe£]ui
tertiumiquaromaia iortafle aliquando edennir,interea ad opus
reuertamur.
Si inHiametro paraboiae aequales fint 4^ ex vcrticc tScdS.
fion«x vertice» Eritquadratum ^ r . aequaie quadratis df.cg.
Sitz\i. UtMSTe&um , & comfUdHtm: tt^dmguU c b , d h J
^U a c • db . pnMHtur fqMles^ trit .j^
nifM^MUmhli. dquale dHobusreifdtfgm^ q^ |y ^
Us dh>ch,/riy {qnodidem eB)qH4dr0tMm
tb . dHoins qHddrMtis dt.c^.ffHMleerit.
Sijiod&c.
PROFOSirtO XJX,
tMpetus in punftis parabol» funt intcr fc vt line» ordinatiiii
applicatae non ad ipfunetpunda » fed tarito iongius a verti-
. cequamaeftquartaparslacerisre^* «
Sit parabola cuius vertex d. (ocus/. Sumpto
que in ea quoliberpun^o ^ » Dico impetum i n^
r ciTe vt de^ qua? applicata fit tanto longius i ver
- tice^qu^mipfa^^^quantaeft ^/loempequar J^
' tftpat^latcrisre^»
* Impetus cnimquiiimidfuiftia c^ fuoit tbyhf^ ergo momcn
lU^Iimt ^^^'"P^'^^^P"'^^™P^^^^^ ipfis^ua
m 4imi: k . Sed & rcGUde . ^qitatur potenda ipfis e ^» hf.^tx le(n-
ma pra^ccdens > ergo momentum de .. eft momentwn fiue im*
peti»c6pofitasexdttobjasiiUsquiiimtio pun^r. Qu^^&c.
« "
'• . .V
fMO'
/
I
r^t 'kid i^& s-rr^ f^^o "^x X.
I
IMpetusinqn<)fibetpaniboI«]i&^ideiaeftaciinpje^ ^;^
uisiuitnraUt^cadeniisexfHbliilauaiefiiBul» 9c altinidiQf^ ■»»«#«•
eiufdemparibbl^ .
V .•
Sitparabola cuiitt*iJdtudo r^^firf^limitas 4
t . Dico itnpetam in pun<fto h eundcm dfe ac
naturalitir cadentifS ex 4. in r .
Sumatur r/. aeqiialis quartf parti laterisr re^ »
hpc eft ipiS 4^Eritf nipetus in pundo ^ : ut Wtit^
r/CperPraecedtotem. Atimpetusetiamcadea-
dshatundit^per ^/yfiueper i^r» efteadi^tiiiinea efi ttf^o
idenvimpecus eft in pnndo /ft parabola; > acmpun^o i* « grauis
debpfi ex fublimitate (imul & aititudine db^t^c. Q^od erat.
p i P S I T I O X X /.'
t
TEniporaladonuih perdatai(}10tfa$ horizontale9pb1Fjca<^
fus h perpehdiculo, jfcqualia enint » quando akttudifiet
perpendicttbruni dnpiicatam raitonem hamKrintiUii» ,-iqaani
horizontales linea; hab em .
• . I
iUiusqoam^» 3_A \
r4^,eodem . \7_\
. Sint horizontales Une« dat« *t,cd,9i9X
dudines perpendiculares fint
e 4 . ad/r. m duplicata ratione
habetad r ^. Dico poft cafus td ^^^
temporeperagi 4^,de^i/« j . :]9( .' ^
Hpcaptonpatet.quiacumGnt ^ihicd.va ' >
rubduplarationeipfarum esyfc, ensitetiiun>t temp(»a ca-
iuum,5cideo vtvelocitates, fiuevtimpetasquifuntin4^& r.
ProptereacumiSntvelocitates inr, & #»vtipfal|KUia cd^di
homolog^eodem tefnpore^fafpadaperagentur. QKKi^»
4
C^ a ^ Pita.
\»4 De m6i^^i:4f0Uf9$ , dffcendent.
JLj ^crcun^uiuucanxtbili.sjqiij^ e^ coii^enatw Impe*
mpriusaquifitopercafumdiametri ecquiete.^^ai^^ .
Sit 4 ^ . ^iameter parabola?, & ^ ^9 ^ e • ordi-
natimduaaf. Dk6m^,^Qf^^\m^
^i/»&poftcaiumiir.ipfaQir/^;.a?qualibusjteraL,, -
poribuspertranfire* . -. .
Sunt enim altimdines peitpendicular^ dl^d
, r.induplicatarationefpat^orumhorizontaliuoi^ ,\ ^
_bdyce.o\> parabolam« . Qffiire per prasceden**' . .^
tem eo^^cempore perageiitur ipfa . fpatia,:(ior^pp£alia ^ boc
efiipfa?ordinatimapplicatacipoftcaiij$ 4^i|4f «;|Quod &c*
? »
* \
FROPOSiriO XXllJ, '
•^- ' '■• ^' \ t \ .', . \ O, ;V <-,
t
4
frt^ £m^ora lationiffii qt» £unt^ veniceperxliametrii^
V :X' tiones fimul & fuas prdipatimdu^as, funt ytipfa? ocdi-
naiipi<duda^iaddita.tamfnii0g^ m^diet^te late^risrediJ'
Sit parabola cuius vertex d , focus h , ordi
natimex foco^&^&icii4i q|ia? a^qualis
enttlatet-i redo • Demobfirata enim fuit ipfa
c h^jMit h iMupIftipfius hd^&i ideo fubdup*
la la^eris reAi . DuciBir per i/ parallela dia-
metro 4^/« Dico ten^us laitionis per A^^
f« gf>^]^^ * €i%tXk\U.ih ficde fingulis .
.iTcnipuscafuspcr^iA eft^f^c. fedcwmdupla fit^^. ipfias
4^.temptts per ^r»idemerit, ac ^i db^ nempe hc. Ideo
«r « tempus eft omntum bf. e i . &c. ( cum eodem tempore om
nci peraganmr per Prae^dentem) .Tempof a jUitem caluun^ pcar
db^dfftunt ipfae bf e $ . Propterea tcmpus per d bf. erit fb^
\ t
• * f
B
&i i^i ; &stul^vtlj^ < jrcf^jH«tein per 4 rvi • erjt J^c;fia»|il cum
Aliter idem oflendemus»
»/} ba / i)^^ itnmuttmfw. kH^wi^ .i^ ; . ^;/-'^^ '
a b c ^ b c .s^umJ^tmijg^Jdt^isreiii jdr jh , u/T p»
Pcdeji^gu{ifj^ Temfus fuimfer a b a ^ */./,'
bc. c^^^ \>Q.dufUmdUitudwisfo3^^ ■ - ^^: . . / •
ca/um ab ^ttmfus erit ekdem bc» C^r/» ^ ^ ^ , ,. . ,
itdq^^^mptsfef. feb-ii^/«^ i> • ^fV^ftfs ftt c b. tdift\ minus erit^
fUdMj^/fdiium:mi0^4*ej^ s fum id^m imfffHs retinedtur * Sfi^
mdtur ergt.if/drHtfi ^^^i^^^AmM^ &erit f
b, temfus ifjius c b ^o^cdfum a b .
CdterumJtinedmL ihcfjk/efuiffefft Idtmsreifi^cnontmfd^^
€imus . Heifdngulumfub Idtere reCto , c^ a b . fquale e/i felid^
gtA^ CL b £^^virum0A$f9i 4^dtur:qud4rdto b c. ) ^^^ifr^ ^r<:£f-
_ f9ifH$dlfdkilfuntMt^ds\h^fif^ ddhsi.jMh^ftfU^
ifdddtu^ re&umidd\ it^d ilTiHs^/uhduild erir. Ej^itd^i ^^
pusfer a b c . ///2r B c . cum b i./emifeldteris reSi i ^pd <-
Pdt&c. * ^
,'. ^SrtfdtdMM abc» ^itc^frtic^eincUnetur -- -<^^
a c . e^ ordindtim dufidntmt f 4 jtxfunRa tc«.
«^ b e v/r umpffcden a.<i^inj. . . ^ , j,
' 2)/r^ b e . m^ijdmfrifartiifldUm effe tn^ ^ ^r. ^ ^ ^
/^ cd , c^ f e * ,£>? enimd a i^ a^i Wc d*
^ fc Jf dufjifdtd r4Hffti:i£fi^^^
^dremedidfrofortiondlis e^ht Jnter iffdi
iTdt (jrc.
p M q:p a.s IX i o,..xxjr^ ,\.,,
T-
.> !k
■V . » '
V\
* hbrizontem incliQatae/unt vtlim-^gi^^perf fi^^iL^
mor-
. • 44 < »
^ \
^ brilifikltiftfdtictntar iti pitalb^ki» Cttius ' ^iaineter fir H<»i<
zon,venexauteinpunduinindinatkMQll. ''■
> •• ' • • • ■
Sit Knea ad horizontem inclinata ^^ V «
fithorizon iir.^&circa diametrum;4#r^<!S^
^fcribatur parabola quse fecetii ^ « in qQ^iibet
pundio ^, &ducatur^^.adhbi^i2toii«eftu»
perpendicularis ; ^manturcf) {>unda qtiadi^
bet ^ • & ^ ; ac ducantur ordinatim i^ ^ > ^ r
/i. JDico tempora cafuum per ^ h , & per r/? efle iA^^d/.
ehimponamusteihpusper ^a dk i/,^ttcmpiisper gA.mc
diz proportion^Iis iJ^;Scper tf. media pit^onionaits df. Va
demonftratum eft in lenimate prsecedend . Quare &c^ ^
ATH
• \
p R o p o s I T I xxr.
SI in parabola lih^a ^ ^ ex vertice inclinemr »
ducana: de^ quainclinatamfecet in/l ^fitipfit-^/^rem^
jpuspcr ^/.&reliquay2/.tempu$perreliquam fh* Quando
motus veniantexquiecefemperin 4 •
Tempora cnJm per df^h . funt in fubdupla ratione /patio-
]iun//',<(^.,(iueb'nearutn je^Ac, SuntideotenqK>Yavt'r^,
edyi^ quia ift$ funt in illa fubdupla ratiotiie j vel
vc «d, */; (funtenimconanuf r^,- edf ef)
Qiiare cumtempus per df. flt ef. 6c per /t6, fit
«d^ etitfd» nempe reliquiim tempus,tefflpus per
/^. i:e%wttni^atiumpoftquieteiAiD4;Quod
(. \»<v
Lemma>
Imetiitetmrtx^oertieef^or^dfre&d ib , (^pj^MMt tdm^
^dtinvertieere^d ac . Dtu^Mnr qitdms dtid ^l^qMdtccttrrdt
fdTdhU iit i i &iiteUndt4 imc*. Z>ie9 d c . medidt» Prtpmi»*
^ditmejeimterchtdi.
Efiemmhc^Ad^i Ungitud^t *vt cz^ ai
ad» vflbcdd At.f$temtii.^tM4te ineemti^
mMMfrepertiemefftnt b c « d e .9 i &€.(!rAtMe
diseSt^ ^gedefertekM efiendere.
PROPOSITIp XX-VI.
SI Horizontalislineaparabolam conangatstempora ca«
fuam ex pundis parabol^ vfq> ad horizonte \ (iue ex pun-
&x% horizonds» vtin fecunda figura » vfq; ad parabolam \ erunt
ut lineas parallelf inter horizoiteem> & quomlibct alia^m ex con
ta£tu inclinatam intercept; • .
Sit parabola bde. cuius uertex c ^^ ^ ^ ^ c
&eamin^.tangathorizoh ed. Ssc
ex contadu ^ • ihclinetur utcunq; c a
ducaturq;expuni%> d. dd. horizon
tipcrpendicuiaris • pufia iam qua-
libetperpendicillari ef. Dico tem
puscalusper eh. t&tfe. &c« & (ic de fingulis » Po^amus
tempus per dd. efle dd:^ erit tempus per ^ ^ • ipfa fe . media
pro|:ortionalJsutidemdnfiratumeft» Quare&c
p K o' p o s 1 T i o xxrii,
T^mpora lationum per chordas ex uertice parabolf jndi-
nataS) compofttam rationem habcnt » ex ratione lon^i^
tudioum chordarttmj[^ e;Csratiane ordinatim applicatarum»c&»
trari^.tamejii^imptanim «
Sint chords ex uertice dhy ^rr.&ordina--
rim^lucanair h d^c e. Dicix tempus per ^ii^.
ftdtcmpvisper dc. habere rationem compo-
fitamexratione dt ad dc^ ^exratione c
t ad hd^ Sienimconcipiamuslationesil-^
las
""t^t De motu ^amimdefceHdent.
las accelleratas ixquabilesi iieri«^& gciHiia per {p^atia ^m^cm
rcciirrere cum grdfdu fub^duplo.impetiiis quem kjtbebincin '^;&
i.Gai.dcc^ erunt tempora recurfuum eitiem aC tempbra caiimm . Ti^m-
motuac, poraaulem lationum aeqiiubiliuth xompofiiafti rationem ha-
ULde mo bentexrationeTongitudinumfpatiorum 4^, ad ii^; &ex ra*
tu^qua. tione velocitacum contrariefumptAmta*^ ^aAi^. (imi enim
velocitates in ^ > & r eaedem ac in ^, & r > & velocitates in d^
- & € funtvtt^mporai^.4r^.)Ergo^riamtempofacaruuiiitta-
turaliteracceleratorumper MbyMC* compofitamraoonemJia-
bebuntex i^fdem rationibus ^^.ad^c.&^^.ad b4* Qupd
erat&c. •
^i -.
pROPosirio xxrxii.
TEmporaiationumperciiordasesruerQce paraboi^> fdiQt
vt tincoe ^quse ordinatim applicantur non ex termiois
chordarum» fed ck pun(^s diamiecriin quae cadtmtHaese redos
angulos continentes cum ipfis cbordis^
Sitparabolae diameter Ag . & chorda? ex ver- •
tice (int db.dd. iiantq: anguli abf^ a dg. redi,
& ordioatim ad punda fg. appUcentur fh^gi^ ^ ^.
Dico tempora lationum ^txab^ad. eCfe ipfas or h; ^
dlnatimapplicatai'/i&>^i, ^ ^. ^ l \
Tempus enim per ^r ^ . a^quale eft tempori per ^J
af. exiftente angdo a bf. redo • Item cempus •
per dd. ob eandemcaufamaequaturtemporiper 4^.Tem-
poraautemper^/.^j^.funtjpfe hf.ig. ErgotetnporalatiD-
numperdiordas^^.^^.(unti&/,&^i. Quodcrat&a
Proponetmr ttidm hpc m$do .
• #
#
Tetpporalatiofiumper chordas ex verticeparaboie funtvt
Hneaequf applicantur non ex terminis chordarum , ied tanco
lo^ius a vertice quanta eft laterts re^ k>ngitudo«
0/lep'
tUer ^rhmii^
cpttfmn emm tfi imfirfetdenitjtepiuf» a b»
(fitBtdmiilk^hc reif9)ip tiMeMm cA.Ok»,
temnc Ume4m d c tdmte lemgims i^ertiee 4ffUeA-^
t^tmeffeytpnmmiffd b e, qtuuU4 eli Uueris reiH
UtegifmHe . Hee efi ippm e c iMms re&mm effe .
BecMtet . Eft emim re&dmgmlmm c c a. <(f M*
le qmddrat» ^b . «^ mtffttmmreSmmsdh^freften
redmmeft, ^gfderdft^e,
Corolbriuin.
jqium$Uhttftn€Umdidmtxv€fHciifutd ab, 4r
fiftionimdxiffiHTiffindintim ac;. cui tmmm
ddditmnfkifitindifi&nmUtms nifmm a€» itd
n^t Utioms fidiit fir z\s ix qmiiti imz^ &fir e
c ixqmiitiim e.
PROPOSITIO XXIX',
TEtnpora lationiun per lineas ^uae ex £bco parabolc indi
nanmr* funt vt Uneae ordinatim applicatae non ad punda
tn<juaecadunt inclinataiuin perpendiculares, fed tant6 ftVO;
rius verfus verdcem , (pianta eft quarta pars lateris re^ .
$itparabolacuiusvertex4* focus i, Sccx
fbcb indinetur ic* fiatqjangulus 6ed, redus.
&dpundo i/.fumatur verfusverticeniparabo»
laelmea'</«.aiqualisquanaepartilateri$ re^.
Dicotempusper^r. eflelineam e/, Tempns
cnimper ^^.apquaturtemporiper^</x>bangtt*
lum^r^.redum,hoceftper4r.^funtenimaBqiiaIe$ id,de)
fedtempusper4e,eftipla«/.cfgo(ciiipusperii/, yel i#»
€mcad<em e/, (^odeatCec,
a
PJtO*
qip^ De mkiiwifdkimdMfcendenf.
r^ M B) ^-^Si^ t> f ■<>■■; -Jrjr*»
D
/» IV
Ato plaao kicliRatb perpendicidum €ti^ffts<f»odto6eM
temporcac ipfuth plaflum inclinatum<H5nficianir .
A.
. . Sit ioclinamm pt anum 4 ^ . cuius erenatio -^^ ^ • .j^
fi .t vt 4c. ad >4^. ita 4^,adaliam; qa^ Rttil^
Dico planum ^ ^ . ex quiete in ^ , & perpendicu- y
km ^/r « ex quiete in ^.eodem temp6re confici . ^ z^
Tempus enim per ^^.ad tempus per 4Cy eft
vt 4^ ad 4r/.temiiusetiftint>er i/r.^^dtempas ^^^
per 4c . eft vt 4i i^mediapfoportion^fiys ad m^; quar& tempo«
raper^^^&i^^aBqualiaerunt. Quod^rat&c;
P Jt P S I T I O XXXT.
AD datum perpendiculum planum infle(5lere data? longi-
tudinis > ib n perpfcndiciUiAn i^film ,> &finflexum planu
codem tempore abfoluantur .
Detet dHiemJongitftdo d4ti ft4ni minw tj^t
f^oferfendicHlf^ T jAi
Sit datum perpendiculum ii ^ , & data plani t^\
longimdo fit r ^ minofperpebdiculo'*^ Fiat vt ^ £ g
h. ad r . ita r ad aliam quae fit ^^ . &: e Jkr pun^o
d aptetur de . oKjualis ipfi r. Dico tempora lationum per d€\
Scptr46 effe acqualia .. Huius demonftratia congruit cum pr^ ^
cedenti>quando^demiacontinuapropottioneiuntii^> de^
di. Quod&c. ,
• ' \
' ' ' . * • . » •
M 1 ...
> M >
f ji p o s i T i o: XXXII.
Xjl
I >
I> datumpetpeDdicuIum 4^, pranuminffedere ita vt
cum per^ndiculo quemlibetdatian angulum acutum
-" :v /* con-
.'j'.
contineat^ puta.ci)uttkm ipfi ^«m^^ eoden tenipOKe acipiiim^
perpendiculumaMdluacuC'4
*
f idt circa diamotnim iij^rdroilHsqui fecet ^^
in ^/.peniifsaqjpeipetidiculjvi^^.campk^^
paraUelografnmum. ^ ^ r/«
Manifeftum eft planum/V • qusfito noftro fa*
tisfacere. Cumenim/V.^qualis fitipfi dd. &
a?qualiter inclinata ob parailelogrammum , eo-
demtemporeabfoluentur/r^^^vel^^. Quoderat&c. ^
, ^RaPOSJTIO XXX 111, '' -» - -
AD datum perpendicuium dc^ in figura Propofitionis
X X X. & ex dato in eo pundo 4 . planum infle^iercf
quod codemtemporeaoipfum perpendiculum conficiatur ex
quiete»
Reperiatur inter dcyCd media proportidnalis dby Sc ha«
bebimus longitudinem plani alicuius . Applicetur b^ iongi-
tudo ex 4 f (itq; illa iam applicata 4i: Manif eilum eft ex pra;«
cedentibus Propofitionibus ipfam dk. &perpendiculum dc
eodem tc mpore abfolui • cum fint ia continua propoitione dc
4^4r. Qyoderat&c*
PROPOSITIO xixir.
SI ad perpendiculum aliquod d b , planum c d inflexum iie
ad angulu femiredum»Erittempusper r ^.a?quale tempo
ri perpendtQuli , quod ipiius ch. duplumfit.Pit>p(>netur etia
hocmodo. Tempus perdiametrum quadrati ere^> aequale
«iltemporiperduplumlateris ere^»
Sitcd. fUMim vtfuffpfut» . veljit didmeter ^ndtkati.eit^
i0s Ut0s c b . €re0iim Jit .fothttmr^i a b . ai^d^iffiiu cb.Din
• . .•
]}a De mofsiiCrsmtm defiefulertt.
ddc b poieniU eSvi a b ddeMmlemch . Ungi^
tudine , nemfe in rdtiene dt^U y erunt cdntinud
frofertiQndes a b , c d , c b « ^ju»eferfr£cedet$
tes Prefefitiones eodem temfere nbfoUentttr fer^
fendicMlmm a b , (jrfUntm incUndtttm c d.
^oderdtc^c.
pROPosirio kxxr.
AD 'datum perpendiculum ^^ ^planum , vel piana incl
nare ad damm in horizome pundum # , ita vc indinai
plana&perpendiculumipfumeodem tempore abfoluantur.
Debet autem pundum c. Diftare a pim-
^o ^ • no amplius quamiitfemiflis ipfius dk
Fiatcirca db. circulus dedb^ &erigan]r
€ e. qua? omnino incidet in circuium • ^aiias
wcbienlainfoiubileeifet)incidatini/.& e.
Du^q; ef. dg . paraileiis horizonti t c .
Dico plana fc^gc. ad pundum c inciinata ,
codem tempore abfolui*
. Cum enim eb.fc. fintdiametrifigura^re»
dangui^ ereiftf » & ideo asquales ,& f qualiter inclinat^eodem
tempore peragentur . Ergo tempus per ^ ^ , per r ^ , vel per fc.
vnumatq>idaneft* .
Eodem modo inferturtempusper^^ ^uale tiit tempori
per^i, Quodcrac&a
pRoposiTio xxxrr.
IN datocirculocuiuscentnimeft ««.Diafnctruin appre iea
vt teropusperaptatamdiainetruin ^quale fitcuilibet dato
tcBipofl* y
, .Debet autem daniro tempus miuus efletempore cafnspec
- . > dia-
IA& Trkmis : il$
diaroctram perpendicularem •
Ponamus tempus per diametrum per«
pendicularem cd.tw €d. & tempus
datum fit ^^.Reperiaturipfarum sd^ed
tertia proportionalis qu^ ^tfd .Sc circz/d
fiat circulus/i6 d. in quo ex pun^ d. apte
tur ^^•^quaiisipfir^Poftremoipfi td^
agaturperii.parallelai/. Dicodiame*
trum #7.datotempore r^.abfoiui.
Cum enim tempus *per # ^» fit r dt erit
r dy (^quia media {vopordonalis eft ) tempus per /^» hoc eft
peri d. ( per fextam Galilei de mom accelerato^ hoc eft
peri/.qu^rauaiis¶llelaeftipfii&^. Tempusigiturper
diametrum il.dk ^^.Quoderat&Ct
PROPOSITIO XXXVII.
SI fuerint ^^.^r.adhorizontemperpen-
diculares» &fumatur.vbicunq} pundum
€y fiue intra » fiue exn:aparaliela$ , fiatque ad e.
angulus i/r^rc(flus»Dicoperinterceptas dd^
i c. femper efle tempora ladonum ex quiete
equalia^Ducamrenimper d df. parallelaip»
uic. eric angulus/Ii d. ^ualis angulo r; & ideo redus . Qua- f^f *»•
retemporaper/W.^.lateratrianguiire^nguli» cuiusbafis >i^^
ere^eft, aequaliaeruntinterfe^ &ideoedamper bc. dd.,
( funt enim df.bc. latera 0{^fita paraUeiogrammi,qua? fem^
per eodem tempore peragimtur • ) Qiod erat &c.
*
PROPosiTio xxxriit,
SI abeo<iemhonz(Midspiin^o4.adicleinplanumper{)ea
diculare ke . dao pkna inclinemur ab utd ^ qualiter ab ia
clinationefeniire^diftantia,temporalationumper ipfa plat
oa indinata» fqualia eruntinter fe .
Erigatur ex d peipendiculum s r. Fiatq; ^irculus circa tri^v
Quia
th^ jDe mota^fraiikm )iifcenient
Quialinese ^b.Ad. per hypot; aEX}turlitar 4i-'
ftantabillaqiMeanguktin;re^m ^iir.^ btfanam
iccat, o^qualiterdiftabuntcoamabipfis <i^r A^&
anguli ^/^c>^^r.^qualcs€Fi»it9fed.^4.rt &^^..
d. flmt altcrhi» ergo se^lcs erunt 4A c ^pcdi di :
quare triaiigula rcdangula ^ct yddc^ «^uiaj^ii'
laerunt,&vt ic.ad cdy itaeritr4.ad ri/;&;
ideopervlrimam terri' EucL refta c<a^ circuhimcoiitinget.
Scd catH horizontalis , ergo pundum m • eft pundum infimG
circuli , & ideotempora larionumper «6^ v ^^ ^qualia «fu&t •
1« ^ . . * \
Alit^r.
flot idem ofiendcmHsfin^dt/^Mlo yCurinfd qudddm inMetfi§^
•ne . Sinteddempldna a b , a d fudmuis h c non fit petfendi^
culum yduthmodo inclinataptandfitciintati^uioscumJjotizot^
te ^.x.^^€umflano hcpefmutatimaqualcs^ikitctB cab A^
quaJemiffij3LdCy& c^dipfizbc.
lam fofitum efi ttiangula a b c , a d c^
efiefimilia. Imaginemutiamconuettifigu^
ramitdvfhcjit hotizonydr ac faBafit
fetpendiculum . Habebttntin iUofituflana
a b,a d .ejfdem inciinationes quasanteinuer
fionem hdbebdnt yfftmutmm tamen . nam
a b minus decliue etit^ ^ a d ^ magis ; habe^
buntque flauA in tofitu eandem communem
eleuationem . Etgofer 2 .Jfuius , wit in eofitu inuetJo Momen^
tuminciinationismaiotis '^d^admomentuminciinatUnis mi-
notis a b , w a b .n^ia^ a d . J^efiiiudmusnunofigutam inptifti^
numy'&Jfabebimus ( fetmutaiispianisjeafdem inchnatio^
nes. J^icamusigitutitetum. Momentuminclinationismaio^
ris a b .admotnenru inciinationisminotis^,d .eBn/t ^h.adz
d . Sluarexumfint^om€ntavtffatia,eodem4empor€Mtmtu.
/jtrab.ad. ^^deratcjrc
Poteratetiamproponific. Siabcoacmhorizomispunao
■ - - — — • *t
it duoplana adaliquociptaiium ^rinfledantiir^itavt 4^ ad
dd Gtvttc adr^.erunttemporalationunQpervtruinqiincli*
natum planum a^qualia^
PHOPOSITIO XXXIX.
• f
I
• I
St fuerit quodcunq; planujfn eleuatum 4 ^ , & quodcunqufr
horizontale fpatium dc^ fe^um bifkriam in d. Dico ft
ponatur tempus per 4 by t& m b . tempus per 4 ^r poft cafum S 4
cfle femiflem ipfius 4 c^ nempe 4d.
Ponatur enim 4 r» dupla ip(ius 4h. *
lam fi fupponamus tempus per ^ ^ .. efle ^ ^^ ^^*^
4b. erittempusper^reademxrA.Sed E c? p H/
ii fpati j 4 r e(l tempus. 4 hy erit fpati j ^ r
tempus 4d .(t^ enim vt fpatium 4 ^>ad
Ipatiu 4 r, ita tempus 4 ^, ad 4 d^ Quare cum tempus per planu
eleuatum 4 ^ • fit ipfa 4^ . erit po(t caium h 4 , tempos per ^r .
dimfdia4r. Quodopoctcbat&a
« » * *
Hd^ Pr&pojhio re ifjk cMgrnit cumffofof.^^s.GdUlti de JI/#-
tH4CC€ller4to , Hos ilUmdiuerfo modo frofofuimm^ ^onfmlem^
tes offortuniuti eorum qu4 hincfequuntttr^vt iufra afpdrehifk.
. :-f Jt.Q f O S I T J O X Z.. " j
l
SI ex terftiinis 'm' &^v alicuius linea? horizontalis ^hio plana.
inxqualia dd i<khi pundtum r. compofita fuertm^^^
tnaiuS >^itn9inus ^^&cH^e^nttfllongkudinis pianorum ^^ualii;
fit fenaiffi hdrii2:0ntatis 4 h . Brit tempns lationis ^kc£\x ex ^
vfq,iS*>.*«^aW^^ c pcr if^^Wqfi»
cund<flikterininum 4 horitontalis fpatij •
V
' IDtiitidatur'^^ .-bifatlam in /. erumergo ^^» kd.^ «q|ual«(
i^^4. PoAanuisiemptttpert^r^e^^.^^^^^
•■ • • •
f ] ^ ^e mm^ydmmlie/cmle
cempus 9d ipfa r^y&perduas chtha^
tempuSiper.Praecedentcm, erit ckdi Dem* -
pe (qiiale ipfi tempori c d . Quod erat &Ci
Problema»
/^/;yr mdnifejld eftfclum f foblemdm ;
fUfjtm , inuemire cd.iia vifi t^ierminis a , d* b • nd^nnm
funclnm dno ilUfUna comfonaninr, iemfns laiionisfer mafiis
aqualefti itmfori Uiionis per minns t &lforizontem fimnl ^ .
Hematnr expUno a c • fors c d aqnalis ipfi a
e ftmiffi horizoniaUsfpai^. reliqnnf^ a d > w/
flanum quafiium .
SiverofaCfadeiraCHone ex cdi nihilreli*
quumfiiy velfierinullomodopo^ty froblema
infoUbile erii . Demonfiraiiopatei tx Prdoe^
denii .
Daio vero minoriplaM a d , (^fpatio hori^niaii ibito^d^
demfignra ^fiipfi ad .addainr d c.qns aqnaiisfit a e ^femifi
htrizoniis , maiusflanum quafitnm erii a c . Debeni anitm v*
traqipUna a d ; a c ^finml , «f^i^r^ tfifefpaiio a b , 4/^Wx infoU^
hile tjfeiffoblema ; Mini duo laitra iriangnli rtliquo dtbtni tjft
maiord.
^ando daiafuerim ipfa duo plana iufqttaUa ad,ac> &
quaratur quantumfii fpoiiuin horiMniale^ tx cnius titirtmis
funffis trigidaiaplanapojftniy dtadvnnmfunBtimctmfont^
itaviitmfuslationisfermaiusflanum^ aqualt fii itmftri U^
tionisftr minus (^ftr hmzanitmfimnl; Accifitiur dijfereruU
fUnorum d c , quf duflicataffaiiinn htrixanioU quffiium a b
txibtbii . Dtbtni anitm irts Unta a b » a^ , a d talts tjfe vt
triang. fojjintcofintrti aliasfrobl. tJftiinfolnbiU.Htrnmom»
ninrn demonfiratio cum ilUfracedeniis Propofiiiotds congtnin
idto rtm indicaffe fatis duximus * Ubei hic obiter recenftrt
quafdamfrofofiiiuncuUsy qnamqnam ex 3. Cotoic^nm dtptn^
dtatiffarnmdemonftMtioiaff^ebii tnimtxjfsndmrdmtiidmi
circd
€ircd byfirhleM quMfddm mgdsmediuidmfkiffi ddmemm/fe
&4mtes . Si cui cenied mnftdcemtt Jigrefiene hde frdtetmiffk^
fjmcdbsceuitdref$terit^&dd frefpfitierfem 44- fe cenfcrre.
Mdteridfrfcedentinm hdnc centimtdtiemem tmmis exfefimld^
PMOPOSITIO XLI.
SIredaIinea^^.inquacitoraeqale$paRcs ^r>r^/,^/^,<^;di-
ui(afuerit,&expundis r,r,excitentur duzhyperbola?»
quae fe^ones oppoficas dicuntur> quarum fbci finc ^ , & j^ • Snm
p.toinalter^earpmquolibetpunfto/« erit tempus per/W, ««
quale teftipori per /i^ , ^^ •
Hoc enim patet ex pr«cedeniib us « Mam
propterhyperbolamlinea/Wjaequalis eft
ipCisf^ yce.pcr$t. tcrti j Conicorum^ .
3ed rr.fcmiifiseft fpatij liorizontalis d
h . per hypotefim , ergo asqualia funt tem*
poralationum tamper /W> quam per/f, ATq^
td. Quoderat&c.
PROPOSITIO X LII.
SI datumfithorizontalefpatium4^terminatum,&lon<>i.
tudo alicuius plani/. data fit maior quam d b . Secare o-
porcetpIanUm/.induaspartesinasquales ealege, vtfiexter-
, minis ^,^, fadtapIanaadidempunAum componanwr, tem-
puslationispermaiusplanum,»qualefittempori lationis per
minus plonum & per horizontalem fimul .
Hocduplici modo abfoluemitt. Primuai contempladu^,
fiue per relolunonenb deinde pra^c^ .
Refoluriuchocmodo.fiiaumiamfit quod faciendumeft.
&iuuduoplana r^)f^>vtimperatumeft,Qempe«qualia &-
S mul
V I S De motm^rMtmJtfiendenr.
roul ipCi /f ScaSim>^ vr tenipiis
per #i«>cqualeftrtc;0ipon per>^.
Is.. Pfodixcarar #^, vtriffiqi in r, .
#jr |, l/^&lc a^bd. OKjuales ffnt intcr Jc •,
Cww., Ccrtumeftquia i<^,?iifimula?qua
lesfuntipfi r,/,pttn<Siim ^ eflein^
cUipii , cuius axis maior eft c ^/, & &ci funt ^,f , punda • Cer*^
tHQicttiMii^eftxqiii^traQpuspcreajequ^ th^
h d , idiem pumSiim e ede in hj^rbola cuius ^bcrikit d^ ^, &
vcrtex k^ ( diuisa nen^ ak , iaqoatuor partesasquales^ qua«
tmMTiSL6thb:^hoc2m£m praecedcRci •.
Eritergp pundum e.in comiminiconcurliidciantm/e^on&t
fcd dua? fc^oncs datae funt ; quandoquidem dantur foci com-
munesvtriufq; #, & A > & c d\ data: eft axis maior elttpfe 5 da-
turq; i h. diamctcr hypcrbolae «ncmpe femilfis ipfius dh \. qua«
te cciam pundum e ..datum CM^
Componetur hoc noodb •. Fa^:^ igitur duabus fe Aibmbufli
hyperbora,&ellipfirqua?c0ncurraatin c*^^ ^pmfio rducan
mr ^#, ^f , crunt r ^> #i, fimulaKjQaks ipfi/I & erit tempus
per rii,aequalctemporipcr r^,^4,,fimul,obhypcrbolam^.
Quod oportcbat&c.
. FaciUus tffm% hpc medb pra&ice mfigura. feqventi •
Secctur ab ipia linea F* pars/»y,qua? ^
ae^palis fit kxM ^^j liK)rizontalis a V^ P x ^ h ^
^ •. & rcUqua Im «^uidatur bi£uiam ia ^ B
9., Dtca 41^, «w efleplanaquaKfita, *
quat^ a puo^ ^ tociisKOW
piUM^UH»^ ipqitalia iaficnt tcsafiQca Katiqnam^ tampermaius
planum^Mi^quamperflttniSiit^fimidfcum horisMfitci^»Hoc
autem perfpicuum cft cx Propofitione 4 1 . cum diffcrcntia lon-
S^OMitaiifi^^ jfitpfficooAiMaiotKm ab^i^lts icmi(!i
^atijhorizontalis iT^. Q9od9Mte:>
pj?a-
idkmWmml t^
I
DAto horizoniali fpatio ^h » datoq; angulo Ijic » qui mU
norfitangi^o tKktnguli cqiiiiaceri » (aii^s enitn pro-
iileg»iiiiblttiiiledEbt) oportet oriaAgatum cooftiniere' qu(kd
^al^at bafioi ^ ^^ & aneuliim ^ 4^ ^
4|aale (« teinporifer f J, ^ ii^
Diuidatur ^^^ • in quatuor aequales partes
.^fUarumyDa&i/^^eic vmice d^ £ocis dy
fk, ^iiff h)r^i>ola4}iwiecetredam^^,»
in r . < fecabit enim o^imBQi vt ffifra denuxi-*
ftrabimus«^ Dico c etfe tertium qua?fiti m-
angulipundum. Dudkaenim^iwpacetdid^r
rentiaminter^r^r^^effefenttiremipfius >^
propterhyperbolai»,&propicrdiuifionemiineje it^ in qui^
tuorxqualespartes^Qiiaretcmpttsperr^^a^qu '
per ^ ^^ ^ ^ : Qupd ei^ar &c«
m^ i !]•'
■N »
^odMtfem in pfkceiemi figMrd (Jhpf$Jm dmggU b
mM$re^itdmfi^f^gfdMsndd0g^liM^0iUt^ acirjw
ftTboUconuenidi^Jic demonHtabimus infequenAfgmd^
Sit4fymfSUoj\>Q.EatgOTi{Ut$gulu99t^ /;
af ^Msde efi quarff fdriifigmMfer^s.
tertijConicBrum^ ^l^^ddrdtum etiam fc.
0fU4iU eSt eidem fudrtd pdattifgitrf^ fer
frimdmfecundi Conicorum : erunt ergo 4»
fuMid:mter fe reSdngulum e a f, &qudm jS i :ft P A.
drdtMmic. ^narevt z(.dd {c.itdfc *> -r «^
ddoL ^Jioc eS ddidiStmt igitmfunCtuA ca itofemkircuk cuhts
didmeter eJidsL,(^ centriib.SedciifintfqndUsh£.z f.fercm
firuaioneinfrofcjitionefrfcedentii&dngnlidd ijremfini,
€Bjihzdxis^icdddxemdfflicdtd.eruntnqmdUscb,c^.&
tridnguUm ^hrc , aquiUterum erit . \^dUht ergo knedqnn
S a ' ddfun^
» i
CT40 " DemomgnQm^^^
4dfun£tum d • augulum Qontinedt cum d a . minmrem Mguh
SibCftrijinguli squiUt€riiConuenirt0mmn$cum bcj* ^Mfe
infgurapitjtdtdcntis f^opo^iiohisdined, ic^ cinueniet ctnm
sfymftoto^ ^ idep etidm cum hyferboU .
j ■ ^ •• ■ . '. • •• . . ' ■. ; .
P R O P O S I T I O XLIV,
EX infinitis fpeciebus tri&ngulorum redangulorum, vn«
tannim eft qu^ habeathaiic prerogatittatn, quod fcflicet
tempus per hypotenu fam ^uaie Ot tempori per reliqua duo hr
tcra.
£t h(c fpecies-iUa eft <\mx prima omniuni , hoc eft » quae ii^
minimis numeris habet tria latera comenfurabitia i Ntmpeia
Aritmetica proportione numerorum 3. -^. & 5.
ExponatBr triangulutn iC^ ^ ; cuius latus
ab horizontale (it 4.&i c. eredum Gt 3«
4biypotcnuia autem ac.Gi^. Perfpicuum
ieft anguium aba. re<fhitix efle ; cum qua-**
dratum ac. 2 5.sequale(itduobus.quadra-
xis cb^ba.g.SiCi 6. Manifeftum etiam eft
lempus per r ^ . ^quari tempori ^tx cbyba.
<umdifferentiainter ac.cb. iita-femiifis fjpatij horizontalis
ab.opoAtft/^.
Dico pr^erea nullam aham fpeciem triangulorum redan-
glilorum habere ilJam proprietatem . Nam ii poflibile efi , ha«
beat . & iit triangulum iilius (^ccki ipfum adb.
Quia tempus per 'da • a?quale eft tcmpori per dba. erit di^
ierentia inter -a d. di . sequalis femifli horizontalis a ib. Pona-
turindiredumipfi otb .linea i^^qu^ ^qualisfit femifli hori-
zontalis ; erunt iam adyde. ^quales inter fe ; & ^/^ » r ^ , ob ea-
dem cauia squales inter fe ; quod impoflibile eft . ImSta enim
ae. eflet vterq; zngudusdacy cacy rauaHs angulo e . quod eft
abfurdum. Nullaergo fpecies trianguloruredangulorum rcpe
ritur^prneriamdi^tam qu^ habeat fuperius eaarratam pro-
prieta&em.
fofemms etim demnBnire ex imfiMtis /peeietMs tridngm^
letMm ohUqMMHgMlmrttm > 'qMM vnMm MngMlmm dstMm hdbeMt^
fMtd 40 . gr^dMMm ^ VHdm tdntMm/feciem efeqfutprddi^dm
prefrietdtem hdbedt . ^inetidm e^eiideretMr ex ittfinitis by.
ferbeldrMmffeciebMs^vndmtdntMmfpeciem tfieqMd iUdmbd^
bedtfrdregdtiMdm . Sedttoneftumti emnid hsc minntd emt^
cledtimfercenfae^ vtleffmsfdtientid^benetuientidq; vlte^
wiMs dbMtdmnr .
P R O f O S i r.IO ZLV.
« ■
SI Fuerit quodcunq; mangulum dbc^hz
benslatera db^bc inaequaiia» puta db
maiuS) b c minuK & bafim horizontalem . Di-
co eodcm tempore fieri lationem perbA. fo- ,
lam, & per ^r , fimul cum tanto* horizontali -^ F I D <J
^tio quanta cft t>is difierentia inter ipfa latera .
Sitenimdifierenriaimerlatera cdy cutusduplaponatvr ce.
PeWpicuumeft b r,r^,fimulacquariipfi bd. lam fifuppona*
mus tempus per ^ ^, cffc bd^ erit tempus per bc. jpfa bc^8c
poft cafum bc , cempus per r /« eritdimidia ipfius rr, hoc^ft
c d. Aequale eft igitur tempus per b ii temporiper bc^cd^
mul. Quoderat&c.
I jfdem pofitis .• quando ^ r ^in eadem figura ) minor fiierit
quam bafis trjanguli • Dicoduograuia eodcm temporis mo*
^ menio demiflTa ex b per latera bdybc poft eonuerfionem ho-
mcntalcm fadamin dy&, ^«conucnire in pu^o bcfisyHquod
quidembi&riamfecetipifam de. Oftenfum enini cft eodem
V mpore peruenire duo grauia ad punda 4. & ^. ergo cciam re-*
liqua fpatia df^ ef srquali tempore peragentur,cum fint aequa-
liaperhypothefimV&gnidus velocitatis acqua^^s ^nc.per Y«.
huius»
t>RQ.
14^ Lemimft^km JUfciHdent,
F * ^ f O S l T t m ^LVK
POiito qnoiibec tria agitb M^€^<sm
bafef^honKOBtiparaUeiaiik^ St '
graue ex^ece ki veidce 4 pcratofinaa A. , .,, ,°
latasi»fcaqWtiodej»er!Mfi«*A^uBi :■- / \ /
itnpctu coDcepto conuertatur, bafiq; per / \/
z&z cum eodero impetu per alterum li- 3 ^
tus A ^ afcendat, impetas ille pffcbicet
graue pcr aibenfum i ^ . vfqiie ad idem
pun^um^.exquodifccflfarat. . . - '
Compleaturpandlelogramum .**.cii^*«itq} ^rf* lionrou-
-talis, & quia impews aquifituspcrdcfcenlum ^*. perdttcit gra-
ueperpranum^</.vfq;ad</. pcrScholiura Prop. ai..Galilei
dc Motu Accelerafo, iaeminjp<$tas <poft wanttiito bafim
motu«quabili)perJucetmobilcex ^yk^tUi ^.liwxcaim h^
.tf^/jequalcSj&aBqualiicrinclinatae^ Q^e4a:«
Lemma. . .
Silnter fiitdUUshmamtdes a b, c d.
dit^Jinedfufriut bd^daL.eritttti^s ^m- ,
fusfervMMm b d , ddtemfHs afcenfus fet
Mterdmdsit vtefiiffa bd i«/ da." EB'
tnim temfus edfus per tfM^meumqv Iiiretm$
exG^dileOy^UAle ten^tri 4fe*»fus fer ean
demyquMidefiMafeet^ustumimptmfetdefctnfum 4qtufii9*
Sedtemperdeafuum fer bd, tf ad/iMr/ v/ b d Adxdt erg§
etidmtemfuseafusfer hA^Adeemfds^^eenftu fer da» «'//
^bd.-^da. ^spd&c.
P
IJiOPOSJTIO XLVIl.
«
Ofito quolibettriangulo Jthc. cuius bafis b c horizontalis
fit , fi fiant lationes ex quiete in vertice d . vtrinq; pcr tria
' latcra, •
Lihr Prmm. M4i
latc» y erit tempus lationiim per 4 r » r ^> S^j^ «-•
^pidleceaiporilatiomuxiper 4i, bcyHd^.
Ponamusenimtempuscaiusper ^^«.efTeipsi
i^^^erittempusLper ^r.feioiffis ipfius. bc^ per
Propofit..4o«iiuius»cum ^^fithoFizomalis/traa.
imifla vera bafi motu aequabiii », tempus ofcenftis*
pcr ir iceritipfa € d pec lem»^praec6d.£ockm^9d6: cum fit te
pus caiiis per di. ipfa.4£^erit tepus cafusper diCi^^dt^Sc pef
horizontalem e k eriticmiifis ipfius c ^, indcfier afcenfum h d
erit b d. per lemma prascedens«Eflergp tepus per vrramq>via
tamquam duo lateratrianguli fimul cum dimidia bafi • Quare
tcmpora per vtramqj viam> fiue d-JkCdi fiue ^1^:^41^ aK]UdUa ii;i«^
tecfeerunt.. Quod&c.
PoJlifitJimiUddfmiM^dnd^fgimtfcI^ irreguld^
rsBMJi, Sed cumhfcommdjplirdbreuudtc cxequi nonfojjtnt^
cxiJimduieorumdemon^TdfiancmiJ^ud crudiias plus. mtlefHM
dUdturdm^qudmdoBrind..
■
E R OF a s i T £ a^ xirijj..
AD aliquod perpendicduin:^ta.dtiO}plan}i diueriR IbiK
gitudinis ab eodem horiaontis puDifto wA^^i^ uuvt
temporapefin£»apiisuD2^«fquaiiaiiiit« Vdi«
Proponir aliquis geminos afleres 4>&iu.
diucf ff longtfimtiais, ealcge vt ab vno eor
dcmqspumSb iapaaimcmo infle^ti dcbeaar
ad panetcm>& grauca cx £iiiigiis eor2. eo»
dem tempocc demi£i , fimul iu^t:mq,\ush^
pore &raBiuff in iQrram *-
Compooatitur djic k ad,aogul(brc<ftuflK:
fintq ; cdydCjSc produdia c Cy ^ pcrpeii*
dicttMsfit^^/. Accipiariiriamifi pauimowo difta^
paritte^/>qua?arquaIisfitipfi/"^;Tumapun£lo 6. iaA^^tanr
vitcsiipi^kMm^JkiJd^^^jj^^ 9dyt dcv
DIlo.
J44 ^DtmomQrauiimdefcendenL
Dico tcmpora pcr / A , & per ih . asqualia efle .
Concipiamus bafim c e . qrianguli e de y clTc ad horizontem
eredam . Manifeftum eft tcmpora lationum per e d^ dt. ^qua-
lia eflfe . per lemnu Propot 13. Sed cum duo iatera c ^, df.
duobuslateribus ih. /&^.a;qualia (iiit vtrumq; vtrique,&an-
guii cfdy ig h . itQXy fi ex quadratis ^quali($us dchi. deman*
turquadrataaequalia ^Z*. ^^ . remanj^buat o^quaiia qqadraca^
f^ yg ^ > & ideo/5r .gi. lineae cquaieis erunt i & propterea inte-
gra triangula cdf.ihg. jequalia,&fiiniliacrunt.&tcmpu$
per ih • aequaie tempori per cd.
Eodem modo oftendctur tempus pcr7i&. aequale tempori
er dc. C^arecumxqualiafiattempora per cd.de. aequA*
ia erunt etiam per ih.hl. Quod erat &c.
PROPOSiTlO I L.
\
SI ex ^ piUK^o fublimiori cir-
culi ad horizontem eredti
traue cadat vfque in centrum b^
: inde per quodcumq; planum
iiue eleuatum, fiue deciiue, con-
uertatio: cum impetu iam conce-
pco;grauehuiufmoditempoFecafus 4^ abfoluetfpatium hdi
quod nempe aequaie fit vtcifq. tum femidiametro b c % tum eda
ipfius perpendiculo ce.
Seeuutcdpiuaiisip&ce. Dicptempusper^^,exquie«
cein ^,^ualeeuetemporiper bd. poftcafum ^^•Eft.n.ob
^ualitatemvt dc ad cb^ ita ce ad bM^ hoceft cfflAfb^St
permutando vt ^^ ad cf. ita cbz^A bf.in vtraq. fi|ura .
Sedinprimatantumeritcomponendovt^//ad c/y ita cf
ad hf. In fecunda vero erit . Conuertendo , per conuerfione
rationis,&iterumconuertendo,yt 4f/ad r/, ita r/ad hf
Qjmre in vtroq. cafu tres linef df cf bf. funt in contmud pro«
portione .
lamfitempusper ^^ponaturd& 4h:% erit^cmpusper/^ip
fa/i^.
fft/i(,^per/^tmpi]seritEDediapropomonafis/^ Qtiare
tempqs per reliqimm Unedb « i»empe per t d^ cfk reliquum tem«
pori$,nempei^r. Idem ergo tempus eft iationis per di ck
quietein 4>&per ^^ pQftcafum ^^ •
InbM jrof^fiMne reipfk demonfifdMHft dw Theottmdtd
GdUUi > HeMetu dccelerdio \fed quid^dlde ddremnoBfdmfd^
ciunt^ eddemdinerfd iternm rdtiene c$ntemftdb$mur > vt Incem
feqnentiCeroUdriefrdferdnt. '
Sigrdtiendt$trdUtercdddtex a in b.
{^exb ttim imfetn conceft4h^per qmod^
Ubetfldnmm b c connertdtnr . ^adrir
tttr qudntnmffdtif fer fldntnn bc dtjol
Udt mobile temfore cdfus a b •
Fidt circddidmetrum ab. circulus
a d b , centroq; b , & interudllo b a r/r-
^i^iW/ ac • Dico^due deUffumfer a b 1^7^ exfumio b rjfffi
imfetu concefto conuertdtur fer fUnum inclindtum b c> /r^/^
rr dqudUtemfori cdfus^fercurrereffatium dqudlevtrifqi fimod
bc,cd*
Si enimfoficdfum zhgrdueconuertereturferfUnum qnod^
cunq; b c > moruq; dqudbiU frocederee^ grdUe huiuftmdi fer fU ou M,
num h c temfore aqudli temfori cafusffdtium fefdgeret dufln
iffius b a 9 ergo fercurreret ffdtiumdsifUmiffius hc. temfore
Cdfus ^fifoii cafum dqudbiU motu f/rocederet , Sedfuferneniem
teoferdtionegrauitatis^obilenonfrocedet motn dqudbiUfu^
ferfUno b c i Sluin immo tempore cdfus a b ^grduitds fromouo
bit mobile fufer fldno b c tdntumffdtium qudntd eSt incUsd im -
circuloUned d b (quo enim temfore grduitds trdhit mobile ex
a iu h.eodemtemforetrdhitetidmex d in h fer if.GdUUide
Aiotu Accelerdto .)Ergo dufU h c infrimdfigurd dddendd erit
4 b » conffifdnt enimdeorfnmtdm nootns dqsutbiUs^ qudm motus
fduitdtis i Infecurtdd verofigntdi dttfU h c detrMtendd erit
h(quidmotusgrduitdtiscontrmttsefiimoinisqudhiU)^
T coft^
/4< ^mtu^f^miiJi^^
CorpUariuiii»
fr^ CmlUrk dmimddMniimas qnd
fiffdm diifmdtxfMm&0 a dmfelU^
tffrm$f0 veldfij^tm fjtrimrimmtdl^
aJb ^f€r4gMqiSi»t0 Mi§ti$$€9ffmt€ffM
tium zbiMqueeodtmttmftTe qtt^pf
Utie zh gtdHitds $9MU ndtftrdU dcar^
fttm trdhdi fer rdtttttmffdt^qMd^d ep
a c • ficettttet a ittterttdlk e b fttt eirctdtte b Aei ^•&cifrcddiM^
tttetrttmzQdUtitcirctiUt.zhiCyWteitdeitf^tdftmttAe^tlem/im
fer imfetuferfUttd ^ d >a e> a f » e$demtett^eferdgetfittfft^
Ut ittterceftds c{yic yhdrZh^cetitmtit^d/tttritMtttmm
<.«
SI doo^raunt lieiiuKantar eodeia «coipons moincMo^
^liei6pianiekiutipuoSis , & poft cartnn per eandcfii
'horizontakm lineam conliertaatur ; grauia in quodanipuo^
Imul coaiiffifentt^qiwrf in iKNrizoataiicantumdiftat a ^onoe-
kiHUO'^(uaiaa.cilduplan)edi(propoiuonaIi» iotcr al t it ndinr t
diiium»
Sitplamun deuanBn s^, tnquo fimu»-
mr dupi^iaslibctpundbi^ ^ .» <3piibii»duo
frauiadeniitraotureo4eiBiimnl<ten^>ore*
ita)9cm>4rinediainter4^,^r.&ipfiu»
4 f . dtlHa fit hocizoBtalis k i, Dico^uia
-cptLi^rbpuiido dcnifiiex 4.8cr.inpaiido/comMtiire.
iungaRireium «^*&conipleanr parailcfo^mraum ^tfg*
CUiiK|;fitii^«<dteplaipfiiK^i«»crit/r.lioeeft^l.duirfa rr*
laiQ fic* Mobiiepoft cafiun r i . ftio impetu currit liomonta«
Jitertempoiecafiisri^di^iam r^. tt^tempore rr.curr^
^IMkniflfettdupliiBff « hOG«ft ipfiun l^* Ttmpote ^ctar
iitte*.
Liier Pfmmi 14^
mtegroe^ fiuotlatfocicsper c^,& Sgfictodenektempon ftt
ca(bper^irfquareeodece{torkmonKntoeitmtgra afcer&
3iiidem in g ; alteruni autem ia h . Sed reliqua etiam ipatia ^
«^^•fqualibustemporibus peraguntur. ^Velocitates eniitt
funtvttemporacafuum,hoceftvtr^.ady^.fed fparia iJ^d
ob fimilinidinem trianguloruiti (unt vt veiocitaces^quare vti di«
^kiiqfMft ^ualibustempodbus peragcntur «^
Sunt ergo coniun^flimtempora pct di^^J. ^ualia tempo^
ribus coniun^im per chybd. Quare duo grauia&c» conue*
niefminpun^i/t Qaoderac&c.
I^em^iterdemonftrabimus ,
&$mftts vtc$t9q^ dtituiinibHs ^c bc. Demittdnttir dtt4
^gtMid e^dfmtemfort ex tiydrh. Sit^; d c. medid intcr^dftis^
cuins dnfU fon4fnr h$fix»dntklii c e«
Dica temforn tdtionnm ace.bce. ^^
^itdtidejfe^
JFidt circd didmetrttm ca fdrdbold
ftt^nn^ne ^l^ndvihrticem hdbedU in c. -^
dncdntnrf, ordindtm a f . b h . NotnrA '
tfimfdTdbotdttdfffe zi.dd bh. vteft
ac dd cdfVelvt cd^ dd cb.
Idm. Temfttsferzc.efiz£^fjrfer cc.foIicJfnhtic.eJl
b h • {fi enim temfore f a .grdne^cnrrit dufldm a c, temfori b h,
tmrretdnfldmdchocefiiffdmcc cn^ fint frofortioniles f
a ddzc^vtlih^dddc.JEodemmodo. Temfnsferhc. efi
• hh^drfercc.foficiffnmhc^efi^if .( fi .n. temforehh.onrrii
dnfUm h c » temfoire a i .ctirret dufldm d c. hoc efi iffdm c e .
c^md fitnt fr^firtiotodtcs vth h .ddh c . itdSL fdd dc .)
£rgo temf^ Idtioknm a c e .fnnt tinen a f . b h . Timford dsi^
oemtdtiottitm hct.fnttttinedhhyzf.^dreconinnitimtem^
f^rdfer ^C^cc. dqtkdiidfnnt temforibns fcr b c • c e. cottintor
&im. ^odetdi&c.
. CoroUdNnm Primttm .
JHUnc maniiefttim eft datoquolibet fpatio horizontali ir.
T 2 cuius
1 48r De motu grauium defcendent.
cuiusfubduplaponatur ri/« Sicircamedil
r ^ » d uae.in continua propordone fumantur ^
fe^cb* Tcmporapcripfas.rf,r^,aKjua* ' li
liacflctemporibuspcr bc^cd. j^ ^
CoroUdritm //•
Manifldum ctiam eft tempora perpendicularium, & tcmp6
ra hbrizbntalium lationum reciproce awjualia efle .
NajB in figura vl^im^ denionftrationis , tempus perpendicu
Hac.tik af^ eademq; af. eft tempus horizontis c e . poft aU-
umcafum^c.
Tempus autem b h. eft tempus cafus b c. idem vero tempus
eft horizpntaiis latioiiis poft aliutii cafum 4 f ,
PROPOSJTIO LI.
SI fuerint duo plana ^qualiter inclinata> a b • maius, c d. rsA^
n\}Sydcb J.tn horizon • Sumaturq', 6 1 . media propor-
lionalis intcr longitudines planarum j & du^aa t cf^ ponatur/*
^^duplaipfius ^^.Dicograuiacodemtemporedemiflkex d%
Hc c. poft cafus ^btcd^ixx pundo g . conuenire •
Sunt eptmper praecedentem tempo-
rabtionum per ^b^fg. fimul equalia
temporibus per c d . Scfg . fimul . Scd
etiamtempusper bf^ poft cafum ab
aquaturtemporiper df poftcafumr
^•^cumfintfpatia bf. df vtveloci-
tates ebf cd.J. crgo coniungendo tempus pcr omnes db^
bffg. «quale erit tempori per omnes cd^dfyfg^Scii^
grauia conuenient in g. Quoderat&c.
s
PRVPOSITIO LII.
I Fuerint duo plana ab. maius, cd. minus, aequati-
ter » inclinata^ ita vt lationes horizontales 9 polt ca-
fus
Liker^rlmus. 149
fus in prima figura contrari^ inuicem fintjin fecunda vero ad
eafdem partes • SuniatiBra; media proportionalis inter longitu-
dinespianorum if^Scht J/dvph gCj hoc eft ditferentig
incermediam bej &minusplanum>dudadeindeyi&)a?qua--
liipfi r^,¶lle]aad ^^iiuDgatur eh^ quasfeccchorizon
temin jf ^
Dico gra
uia ex 4.&
c • eodem t5
pore demif-
fa, fiverfus
i conuertan
tur in pudo
i conueni-
re*
Ponamustompusper cd.tStcd.ytlbg. {Ibt (equalem #
Ergoinhotizontegraue r.tempore tg. curret duplam bgy '
&tempore^^.curretduplam jr, ncmpe df. £ftitaq;tota
eb. tempUs pcr c df. Eadem quoqi tb . tempus eft pcr db.
Quar e codem icmporc peragenmr c df. Sc db., Rcl iau* au-
tem fi.hi. eodcm temporc peraguntur fcwm propttr nmiliru-
dincmtriailguloiiimfpatfa/i)^/» fintvt vclocitates hf^ebJ)
ergo coniundtim idem tempus crit tam per c diy quam per 4 bi.
Quaregrauiaconuenientin i. Qupdcrat&c.
In fecnndafgwd non dehent Utioncs horizantaUs ejji con-^
traridxndm graniantinqMdm conttenirentfed ambp wirfusfar^
tes-i.
, y" p R o p o s ir I iiii^
DAtis duobus perpendiculis abjcby inuenirc fpatium ho-
rizontalcquod cumalierutro datorum perpcndiculorii
codem temporc conficiatur »
Ponamr bd.xqixalis ipfi ^r,&circa ad. fiarfcmicirculus:
ponaturq; horizontalis be. di^laipfius bf. Dicolationcs 4
bty
<t«
iio DemmGr^tutmdefctHiemi
biycie. c6dem tempore abfoiui«
Hoc eniiri patet f>€r CoroUaviufn prim&
Fropofitionts $ i. NamaldtiidinGs perpen^
diculares ^^«^r.funtcontinuji^propoiffo
nales circa if. feinKIem fpattj hiwiMntaiiA
Quare h6am eft quod &c.
pRorosiTio Lir.
• * *
DAtoquoIibetperpcndiculo,& quolibecfpario borfzoo-
tali ,• aliud perpendiculum reperirc » quod cum dato fpa-
tio horizontali cod^ra tempore conficiapur acprimumpetpea*
diculum cum doto horizonte •
Sit pcrpendiculum damm ah.Sc ho-
tvton 6 c . cuius femifns fit i d. lunga*
tur ^k/ifiatq;angulus tdf.^A horizontfi
a^UatisanguIo bady qjlkieft ad pet^n*
diculum^ Dico tempora lacionum per
fb .S c iimaU &pcr ^ ty h r» (imul, aequa
lia eflfe. Triangula enim redangula /*
b d^ddh. fada£jnt a^qwangula . Qua*
ttvt/i^.ad^^.itai^.ad ^^.Ercum^^.remiflls horizdn*
caiis fpati) mediafit pli^rtionalisinter perpendicula ft.di:
crunttcmporapery3Jr,&per^iv.a6qoalia. Quoderaf&c;
P R O P O S I T t Z F,
4s«a"* i3 ipias tf^^.poftcarum<4brcuioritemparepercttrri,qua
aliud qiiodcanq;perpenidiGUliid]f cum<eodem ^abo horizoiKa*
SI itKkhotitohtxlis j$. dbpta ^f|>eHdi^ 41 1, Dico
ipii
Erigatur ^ ^. perpendicuiaris ad 4^ jt
Scper tfii pun^, circa diametrum rd ^
a^turparabola,^^i.cuius£x:us«rit ^
/
#«(poi$Cii<Bimeft rfi.duplafflfiiis4<..) Suniatttriunqiiod»
libetalJudperpeiidiculuin ri^aducaturhorlKomalis id/.
Tempusper r^eft ^^.tempusautemper ^t. eftidem ac'
tempuscafusyergocempusperr^^.eftipfa 4/^ bisfumpta*
Sedtempusper ri.eft vi^ctempusaucemper i^/.quantumfit»
fic venabimur • Veiodtate d b . tempore d i. currinir 4 b . Sed
velockate r i . tempore di . non curretur eadem ^ /^^ Fiat igi^
tur vt velocitas r / • ad velocitatem ^i^ ita tempus d i ^^d aliud
ml. Et critm /.tempus ipfius 4i • poft cafum ri .. PateiLergo m
Lci. primam & tertiam-proportiojiaiium , «aioresefle quam
dupla medise » faoc eft quam di^ bis lunip^ . Quar e &c.
fjtopeijTio Lvi.
SI di. korizontalis dup
laftieriteleuat^ dt^ Di*
co , quo loQgius a pun^o e. &
demictatur graue , cotardiu& ^ J
lationcmfuamvf^;iiii^abibl. c .^^~v l
uere* __^^^ "^
Demittatur ex pun^s r, & 3
d. Duo grauia; oftendrn^
dum eft niaiori tempore fieri larionem per i/-c^.qiiam per ^ ^
i. Fiat circadiamemim 4ir,|)arafo9la i#i»/.&ipfis cM.^e.
fittertiaproportionalis d^. Ipfis^iutem i/^,4r .tertiafit 4*,
& ducantor ordinatim linea? ex pun^ V) r j^ ^ ^ ».
Quiaquadratoeidem^r, asqualeeHvttvmq; rcaangtrhm)
^rfjJ.r^jf *enm{h{ceademrcdangula«titiali4lhT0l' fe; pro-
pterea latera reciproccproponioiudiaiiaba*ftt vAempe vt i^'
ad ^r.ita r 4,ad dd. Sed inhaccademproportione obpa«»
rabolam^fumquadratar^/lad^iir^A r ?ad V^ , ergo propor
tionaliafunt etiam latera,nempe vt hf. ^dgm.ixzcIzA di .
extrenurautem ^M^i^r maioresfoMquafbiHedffc^, cl^iSc^ »
estrem«fimuifumtempusl»fonis ddi, at^iic^^fanttempus "^^-^'
Jationis idi. QiMu-etaidiu»|AfolttaBrljifi9^ 4uam.Sir.
per fdS. Qsioderat&c- ^ i-r» ,
Idem
i^i Demomgrdwumdefeendknu
Idcm infmur etiam de piitiftis^»&>&»fupra ip/bm €i ifiunptif»
Sunt cnim tempora eorum > aK|ualia tmportbus |mndloriiro e.
xnde ean & ^.vtrufnquevtriq;&c.
dem ,
PROPOSITIO LFII^
^ m t
Sl ab aliquo pun<fto linea? circulttm tangentis in pun^ Ah
blimi, grauia cadant in periphieriam Sc inde per chordas
horizontales conuertantur • erunt tempora lationum per vtram
que chordam S^ ei us perpendiculum , asqualia . "
Tangatlinea ii^,cirbuIumereAum, in pundo fublimi ^.
Et fic tangens horizontalis omnino erit / SOmpto dcinde quo-
libetpundo ^. grauia demittantur perpendiciUariter in peri-
. phaeriami & conucrtantur fiue in r , fiue in d . Dico tempus pcr
i^r^.&per iii^.idcmeflc.
Sunt enim horizontales c e > df. aEX]ua«
les , cum c h . fitparallelogrammum reda
;ulum , & r^ y df. iedae fint bifariam in g
lc^&.pundtis.
Quia ergo ^i^.femiflisfpatijliorizonta
lis media proportionalis eft inter altimdi*
iies perpendiculares sc^dd. ^linea enim
rfiJ .tangit,& 44^.circulumfecat)eruntper CoroUarium pri-
mumPropofitionis5o.huius,temporaIationum dce^ ddf.
asqualia. Qtioderat&c.
Et per fecunaum eiufdem Propofitionis Corollarium ea-
dem tempora reciproc^ eoualia funt &c.
P R P O S I T I O Lrill.
TEmpusperaxemparaboIa?» & eius ordinatim applica*
tam fimul , aequale eft tempori per quartam lateris Kdi
partemt & eandem ordinatim applicatam «
LskrPrhfif&2
Sitaxisparabolx> ditcmordinaximzp
l^cata^/. £t&cetur^</. fleqikli^quartx
partilaterisredi. Dico tcmporaper<<^/*
6cp€T Jif. aequalia effe inter fe . Diuida-
cur ir.bifariamiri r,:
Erumtumquadratum «jjtumrfdiangti-
lum <c^(/,fubquadnipUquadrati r^> Sunc
idcoxquaIiainterre>&ipra «^.mediaproportionalu eftitw'
ter <<^,^i/.C^areperCorollariumprimumPropofitionis f o<
huius , tempora per dic.Sc per J& e xqualia funt &c.
Suntetiam per fecundum elufdem Propofitionis CoroUx*
riiun, reciproc^xqualia .Qupd fatis fit ofteadiirecircaaxxuai
grauium nacuraliter defcendentium .
FmhPrimiLihi* " "
K D£ MOJ
DE MOTV
Proieflpruin •
LIBE-H SECFNDVS .
ROIECT A tmnc yhellortm^immdtyMqut
> iirc%t(0 terHteHtid ditemHs : $HfremMs hic U'
; hrnm GdlHeifruitu/ , /u^rgmd etiim^lwidt
Oftendif GdiileMj inl^rp
4e MotM Preie^orum,qu0d ^
ft molfile dliqtiod a fldno y^""^ A
horizontdli ab deciddt yimpetu frihs hiri- C '
xantdUth concefto ,fdrakolam dUqudm ,vt *
. b c . cdfufuo defigndbit , Verum efl ; dummodo Uned a b qu^
eftdireliiofroitStioms ddh0rix,ontemfueritfdr4Ueld, dr qudn'
dofordboUittitium \i ■,fa6tumfuerit ex 'vertice fufreme ifffut
purdhoUjftuef^ueitidem efi) ah extremo dxis faraboUci fUtO'
.£fo b . ^dttdo vero UuedfroieSionis a b non hori\eataUs,fed
furfumfutrit , vtldeetfum iaeUndt4, erit quidem Unedfroieffi
qudddmcurnajdrftfccontingentinuieem tumUnea reHddi-
reBionisiuxti qudmfaSfafieritfreieSiioy tnm curuaquaerit
femitafroieiii ; eirftinRum contaStus erit idem acfunBumfe-
foratienis iffius froiedi ah inftrumento imfellente . Sed
hancUnedmcuruam ^ ejfe faraholam , ^ edndemfrorfusfard-
bolam efte , qud di eodem mobiU horizoatdUter frius concitdt»
exifftusforaboUt vcrttce defcriberetur , hdclenus deftderdtmt
fnagis , quamfrebdtttr . EBfrofe^o eademfaraboU , vtUtt if-
feCaUUtua^rmdtin CoreUarie Profof. y.de motit Preie^orut
neq\v€riftmiUerdtddeoocuUtuiningeniumnehbenefriitscir-
fmtnffeffdfoft^iffe . Mtamen , veritas ilUus CerolUrij manife-'
SdfeaitMsnsnmtilUSf^tiibMsobUqiiitdtesfin/^olarMmigno-
Uler Sehmdui i isi
minsfammms mnfuetit . Cmmitaq\ froitCliomisvtfUiitimsmi
famtfer limeas ad hoYix^ntem in^Unatasy ex qnibns orimmtttrfd
tabola obUqna^non habentes initinm ex vertice^ qnalesfreqne^
tifjime occnrrnnt in omnibnsfere iaitibns machinarnm , imm^
etiam neq\ verticem, neq\ axemhabentes^ qnales fnnt froieSHo
mesimclimatfdeorfnm > Incem CoroUario Calilei^erre conabi^
mnr^ & cttinfmodifit limea cnrnafroieiiornm vmiuerfalins dc^
termimabimns .
Defimitio^
Diredio proi edtionis dicitur linea reda qu^ cangit lineaiiu
curuam proiei^ in primo pun<5to eiufdem lineas cuniae. quas
quidem dire<5tio in tormentis bellicis efteademac ipiius ma-^
chinasaxis ..
PRaPOSlTIO f R I U A.
SI graue furfum proiedum ex d. aficendat motu
Deficiente vfq; ad fublimiuspundum fuaslationis^. idem
vero mobile a?quali tempore ^ & eadem velocitate quam in pu«
^o a habebat,fedmom»juabiliafcendat vfq;in r# Dico 4
^» dupiam effe ipfius ah.
MiUtk
SAMo
Si enim non eft dupla , ponamus aliquam a d dup- ^d
Lunelfeipfiusii^. ^
Concipiamus iam cadere naturaliter mobile ex h
in a. Gradusilieimpetusacquifitipoftcafumex ^in
d. eft ille prorfus qui vehit mobilcad eandem altitudi t
nem h. eodem tempore » & motu naturallter defici&e. - a
Idem verd gradus i mpetus eodem temporei fed mo-* *^'' *^
tuasquabiliperducitmobile ad altitudinem ^^duplam cafus
h a . Std ille idem impetus qui per fiuppofitionem perducit mo-
bileex ditib mom naturaMter dt^ficteme, illud perducebat
edammotu^uabilieodemqjtempore ex ^ in ir. Vnus erg6
y % idemq«
^iS4 ^e mofu Proie^omm
ideinq;gradus impetus eodem cempore ; motuq^* squabili per«
ducit mobile per duo fpacia inasquaiia 4tpj$J^ Qiipd eft ab«
fiirdum«
PROPOSITIO II,
SEmita proiedorum^qufcunq; illa fiti^fublimiori fui punAo
bifariam fecat perpendicuium quod inter tiorizontem» Sc
lineam dire^onis intercipitur «
Proiciatur mobile ex d iuxta diredione
vtcumq ; eleuatam d t . Patet quod iine tra- ^^
^one grauitatis procederet mobiie motii *^!f^^
tedo 9 &^aequabili per lineam diredionis 4 £ i -J^
h. Sedgrauitateintusoperanteabipfadi-
re^ione ftatim declinare incipiet > crefcen-
te femper deniationis ineniura;& defaibetaliquam lineam cur
uam Acd. qua^cunq; fit. Hasc linea pundum aiiquod fublimius
ca^tens habet ; illud nempe quod efi aicenfionis extremuni > &
primum defcenficmis • Sit huiufmodi pundum r , & per r du»
caturperpendiculum bch. Dico hb. duplam effeipfius hc.
. Abilralumus motum horizontaiem;hic enim m6tus,quo ad
lationem perpendicularem de quaagemuseft tamquam non ef
fet ; cum iUam neq^ iuuet « neq^ impediat « Concipiamus etiam
mobile liabere ien^er fecom (iium perpendiculum hi • hori-
zontali quadam latione vna cum ipfo translatum ex d verfus ki
in quo perpendicuk>afcend«tgraue , motu quodam continuo ^
fedfempermagisacmagisdencientc^apuado h vlq;adpUR«
^um^r. Con&:it€tgo mobile in fuo perpendicuio tempore
Exempli gratia •€ . ipatium Jfc. {cd& mocu asquabili afcendif»
fet cum impetu & cempoce oodem^ reperketur in h ^deberet
cnimobmotmnaequabilem effefcmper in communi fedioae
JUnearum 4^,^^./Qiuref erprascedentemi fjpaducn hh* ip«
fios hg dupium«il«Q|jiodcrat&;c.
PRO.
LiSer SecimdMS •
'57
K O
P R O P O S^-f T I O 11/,
t
LIneacurua,qu«dcicribitur^mobili fecundum quamlibec
cieuationem proie^o > parabola eft , & prorfus eadem ,
quamdcfcriberetmobileficum horizontali impctu proicere*
tur a vertice eiuidem linea? curuae •
Sitlineaproicdioni$dire<5Uua 4^. vt-
cumq;-elcuata > & linea curua 4cJ eycu-
ius fublimius pun^ffaim fit/. Diicamr po-*
pcndiculum l/g.Sc ctunt per pnecedcn-
da aequales //.y^ • Ducamr horizonta^
lis/i , & perpcndicularis 4 A^ ^runt iteru
dKjualcs //. sAy & wi, /^. Diuidamr d
k . in quotcunq; panes ^uales ir /, /i, / m
mh.Sc agantur perpendiculares per pun-
Cttkl^iym. Mani&Aum eil quod fpi^a asqualia ^l, // , imym
^,percurrerenturamofailitemponbus asqualibus, fimom a^-
quabili » & (ine acceflu noui moms deorfum y ab imerna graui--
cate procedentis, moueremn Sed<]uia ei fiatim atqi aproicien-»
te dimittitur in 4 . fuperaduenit attradio grauitatis, incipiet co«
dnuo d Hnea direcftionis deorfum deuiare , & dcuiationes tales
erunt vt linea l c . defcenfus vnius temporis (it vt vnum : line^
vero /^.defcenfus duorum temporumiitvtquamor , & me.
triumtemporumvtnouem» hf. quatuor tempomm vtf 5m& '^CfA
fic dcinceps ea lege vt femper<)eicenfuum fpa<ja iim vttempo
rum quadrata . jQuia ver6 4lyliyimy mS , funt asquales , eruitt
b<0.^iysny nf. ( quod inter eaiidem parallelas iiht) aK]uaIes .«
& cum Gxtfyid^^ crit m 0.S . €T^o reliqua need vnum. fquan-
doquidem tota m e erat ^. ) Ipfa verq iJ . poiita fiierat vt ^.nec
immutatur • # / aurem ^qualis ipfi mn.cfis.8c addita / e , quas
pofita ftierat viium> erit tota # e ytj.At h 4. ^ualis ipii hfcvSL
^^.£rg6cumfpatia/if:i,/rf^i#,tfi&.iinta?quaHai&>2rr,i^^r9
^^•iintvt i»4,9.i6.&iic deinceps vt reliqui femper huitae^
riquadraci»erit linea procedens ex/lper pun^ e.d.^^4 .pa-
rabola
/ ,
i$s He m0tm ProieBdrum
rabola reda cuius vcnex/. & de qua agit Galileus . Scd h^c
eadem linea eft tradus proie(5)ioiusoblK|U^ ex ^. fad^ per fup
pofitionem noftram •Ergo linea curua>quf deiciibitur a mobi-
li fecundum quamlibet eleuationem proiedo , eadem parabo-
la eft quam defignaret fi cum impetu horizootali opponunaex
vertice ipfius proicifhim hifkt •
Manenteeadem conftru(^one> &£gura, dico etismpofl
culmen» (lue verticem/i mobileex ^ proie^in, in eadem pa
rabola continuare motum fuiurv«
Sumantur 6^ p^ApCiim gquales;
erit defcenfus / r . quinq; temporum vt
ij. & qt. fex temporum vt 35. Sed
cum Bf. (it i5,ipfa pf. eft 24» & qm
32. Reliqu5ergo/r,/ir/,funtvtumim-.
&4.&C. Quarepun^yjr,/. perquig
incedit mobile funt in eadem continua-
ta parabola in qua funt e , Scfi
Linea etiam curua » que defcribitur
a mobili fecundum quamlioet dire^io-»
nem deorfum proiedo , parabola eft9&
eadem prorfus quam deiKxiberet mobi-
le fi horizontaliter concicatum a uerti^
Ce ipfius proiceretur «
Manente eadem figura propofitionis
tcrtif • Sit linea proiedionis deorfum
fa^ 4f. » & fit impetus idem qui fiierax
in proie^ione 4L furfum « Manifeftum
eft quod mobile fi motu ^quabili moue
retur percurreret lineam redaro 4f. Su-
manturiam dhyhf. ^uales tum inter
ity tumetiamipfi ^/.patet etiamqiiod
ipC^ 4h.hf. motu ^uabili, temporibus
fqualibus abfoluerentur cum ^uales
iim t Sed quia grauitas fiatim incipit de-
• ' orfum
LiBer Secundus. tsp
«Mrlumtrahere , mobile a lin^areda ^/deuiabit» & erit defcen-
fus tg . unius temporis utunumji eritqs f qualis ipfi /r qui fue-
ratdefcenfus uniuse^>ru(ndemtempQrum. Defcenfus autem
j^J • duorum temporum eritnt 4.& fic fbmper deinceps . Qijia
uero ^ 4 « eft 1 60 erit ir ^ « 24» & addita ^g , tota eg erit 2 5.
Eodemmodoj/jfeft 32,&/^^4.er^otota id. eft j<5.
Cum itaq. iint ^quaies ih^h^ei.ococ.hayeg^id^nt^s^o^
tinuato ordine numerorum quadratorum,)ut 9. i ^. 2 5. 3 5. erit
linea c dgd.nonio eiufdem continuataeparabol? : ergo linea
curua qu^ defcribitur amobilideorfum proiedto parabola eft ^
& prorlus eadem quam defcripfiflfet fi. a uertice ipfius, cum ho*
rizantaliimpetuoportuno proie<^m fuilTc t •
Diximus c$im h$n^Maii impetuopponuna^ quiafimobilc
cum eodcm impemfroiceretur ex p horizj>ntalit€r deorfum.^ (^
ex zfecundum ^Xfttrfum^neifudquumeandemptarahoUm de^
fcriberet Vitraqi latione ^Requiritttr enim maior imfetus infro^
ie&Mue tx ^ftcrfumfaSia adhoc vf eandemforabolam defcri^
batquamdefign4uiffetfiex p hortMntaliterfroieCiumfuifiet.
JELatit vero vnius itnfettts ^datium vt eademfatab.euadat^^erit
bac ^
&imobile horixjtntaUterfroieCfum ex p. quolibet imfetude^
fcriffit faraboiam p c a» adhoc vt ex tifroieiium defcribat ean
dem^dtbetimfttusex a adimfetumex ^.effevt an ^^ am.
Tttnc enimfimobilt iuxta tangentem a nfroiciatur cum im^
fetudiifoeandemfarabolam acp.fercurrct.
Si quis autemyfrofternmmerorum dfflicatimem^ ettquuati^'
tulimus non demonUrutiwtmftttet yfedcomfutum , vetexem^
flum^ habeat hic demtnfiratianem furam^ framiffo hoc lettt^
mate.
Lemma^. ,
Sijucritvtt a c ^ a h.fotentid:, itac e adh cf ..
longitudine , drfintfaraUtla c e , b d » DicOi ( con»
iunSik a t) iffamh i.medidmfrofortitnaiem eff^
interduas ccyhd*. ^ j..
JEfienim c e adhdJiim^mdHte^tz^tk^h^ ^
. V V j s bo^
1^0 DembfH Fmt^srum
Siverh^vtfunt zh^zCt2Ld.pote$§-^ t^l>
tii ) itafuerint pdrdUeU b e > c f , ^ g.
UHgitmdine yfintqi a h, i g • stqudles^Di
eoetidm^htyii^aqndUsejfe.Efienim J^ j^ — "^ — ^
ga dd^i v/ gd ddic^ vel per prdce^
dens yVt ic dd cf. ergo dinidendo erit
vt %i ddia^it^ iiadic.eodemmodooJlendemMseJfe vt gh
adhz^itdhtad ^b. HisdemonBratis. Efi £c ddhe.lom^
gitndineyVt ca 4i/ab,Wia ad ^hiVel %h dd h^velbe,
dd tb.fotentii. Ergo he mediaefiinteric.ht.Iterum.
EH ic adhc longitudinevt ca adyi b , vel i a ^^ a h , vel
a i ad igjvel cf ad fi fotentid . etgo ii mediaeflinter cf ,
be. Intere4^demver)fmediaeratetiam tb^ergo fi^ eh. 4«
quaUsfunt. ^od erat prdmittendum\
Refumfta iamfigurafnropo/itionis /. >&isriir/ yfiAt vt anted ex^
pofitum eBproieSfioper lineam a c d e f • ducaturq; reC^a a f. ^
dccipidntur aquaUs ap.fq. Eruntokdefcenfionem ttatttraU*
ter acceleratamfpatia 1 c. m e , bf • in dupUcata rdtioue tempo*
fum aU ^VA^^ih. drideoperpracedensUmmaaquaUserumt
C p , e q ydrpropterea remanent aquales I c , n e (nam tota 1 p »
toti n q • aquaUs efiyproduHa enim i d r • erunt aquales a r, r f;
^ ipfa i r eandem rationem hahehit 4^ i p, c^ W n q , /yrM^«
qudmhdhet ra ^ ap.velrfdd fq .) Ergoomnestinea qua
€x fverfus i dfuccejftue defcenduntaUned f h .funtaqudles
^nmibusefrfinguUs iUis refpeCHuh^ quaex a 3^
^/^iir/ i^/TM^ i d . fucceffiue defcendunt kli^ /
nedzh^finguUfinguUs(quodenimpSenfum ^/
tftdefoU vte.ofiendipoteSideomnibus .)Sed k o i^
#mrr/ /5 ^ , qudrumftries ex a incipit per fup "^ '
fofitionefunt interfe Ungitudine vtfunt a 1 »
a.ni , a b .potentii , <rj;# ^/i^w #«Mr</ //Ce ^jri*
fum erdo incipit ex f. erura hngitudine vtom ^
-^^ itkffo^ th .potentik . ^dreUnedenmd
acef.
^ L$^ Sicimdiif . ^ fst
ti$$femfr0ii&eieddefkfdr^ebi efi^ ^m^tmdefign^etfi ex vmi
€€ f cMm imftttt B$rit^nt4U efertttmfreieSfMm/kijfet .
Si mebile freielftim , dtm$ forM^eUm a b c fer^
ettrrit^indliqmiffiitt fUM&e b. emni grdmitdie
/ftliaretnr^ tunifriiuldtibieferUnedm reifdm b
d^tangentemfdratiln Utionemfitstm cetinttdret
motu femfer difuulHU . SM/mdequidem demftd ei
effettmnisctu^dquMfmtiim MtinfieBere fi/fet^dmt dccdera*
rcy velretdrddre . Mdn^fium etidm iB^tmfitum^fittxmibi^
^ lis in qudlitit f^niini tdngintis bd> iundimfemfirfittttrum
firequifiiirdttnfutt^ih.
PROPOSITIOIF^
IMpecus iti pun^ parabola^ vt foiK p<utione$ tangentiCi > ii^
ter duas parailelas diatnetro intercepus •
Propofita parabola dkc* ducantur e, i3>
tangentes di^igych.^ quibufcunque
pundi^ d.h.c. tum daa? linea? par allel^
diametro vbicunque Gxiadiyib. Dico G
lineas interceptas di ./g^ i h . iplos im .
petusqhifonrinpun^ ^tf^^.^.propor
cione reprefentare •
r Vnaquaeq. enim ipfarum d.i ^fg, i h .eodem tempore abfol*
ittretur a mobili)qaandoquidrpr ogreffio borizontalis qine tn-
ta* duas parallelas ^ th.e&s eodem fentper tempof e debeac
abfoloi» vbicuaq« repertttur loobile , & p^qttamcunq; incli^
nationemprocedat. Sed motusinipfis luieis interceptisfuiat UmfiJf
«quabiies «ergoimpetuseruntvtrpatia* Quare impenis ipfius ^
di, vel punifti d. erit vt linea di . Ipfius aittem;^» vel pun^
f#)etftvt/^. dclicdeiaoips. QuoderatSoc» *
X PRO.
{^^ Demm7^me0A&m
«Vi
,PAP P O S ITi.Q f^'
IMpttusinpundlis parabola? a^qualit^r vtrimq; a vcrticc di-
ftantibus , aquales funt, inctr ic» licct alter aiccndat , aitcr
vcrodefcendat^. .; ,.
. Sumatur in p^abojla proie^onis fa<£te vcrfiis.
^ &r,pundaqu«uis^^r»quas\aequalit^ diftcQt
a vertice t » hoc cft j qus (mtin cadem horikOQ-^
taii linca 4 c • Dico impctus in ii & r aequalcs^ fif-
U • ;Accipiatpr4/a;qMali>ip&^4/j& ducaniEur 4 -.
e»f4iiqu«^Hmvtraq»i{Cang«j)scrit^Du(;aatiirctia ,
W« >fj(%g^^ diamctrop^rajlelfi^unqstiilum ^ ^
foerit i &' producantur tangentes Ah^4g^ Erit cr .
go per prseccdcntcm impetus in d vxfh. &i0V ut r^, quasfi
^quales fucrim^aequalcscruotimpetnsjnpuniftis 4 & r.
Latera ^^,i/r .funta^qualia^&i/^commttnc; anguli aute
a^i^rc^i^icrgpanguli ^if^f.^/^i^funtfquaks» Anguloaiir
tcm ded ^qualisi^u /A^.obparallclas^&ipfi ^f^. ^qualit
t^cghy itcm ob parallciasscft^ecgo triahgulum r ij'^ ^<^qii
rc^linca/f.bafi parallela, ^arcyijf,*^ ^quaks fqnt* .
Qupdcrat&c» y . ♦
f -
Coroll»riarti> *-
Hinc c0lligeTef»fMm^fMi^4fm<&hntMh ZyqMedfrmfhi^
leexfsiftilo crefleilatMrretrcrfumfertdmlfmffuimvidmcmth
iai^iktedewh d^dtmqi MreJ^ituee qMmh^et iMfun&o c yfit
:4wSi^f^m ip^fHmh&AAndill^iUf^ianeMfit^m bAehM
iAX^^K^^^f^^^ftAm defiffymi
1^4
' t
s
fteiuieiKlurn«ftalit^aciopninolibro,eimdetn efTeini-;
-C . ' .' petum
petiii»paraboI»inf'A^acj;nuiscadcatisnati]raiicer6K pQQ^ao
iubiimitatis i/yufi). in '<«.:.
Ducanttir tangentes 4 ty h/,^Gtke
parallela ipfi d.c . Nptum ei^ «ft per
4. huius itnpetum parabolf in ^. ad*im
pemm parabol? in << , dTe uc />/ ad ^ ^,
cum iint &/,8c4e inter eafdem ad dia-
metrumparaUdasiQtercept^. Agatur
per 4/ & « aiia parabola </«/^ . &impe
ote C4&^per '<(/<«, adin^mmcarus per
jf^»«rifttt^Jpplicata ^« ad applicatam ci(. Si crgo fiierint
^qualestangens V^&appplicata ^*,erit€x^uo,iinpenis in
6 ad impemm in ^ ut ^/ad cL nempe aqualis . Oftendo 6/
yl^, ?qualfts tflc, fic. Secetar ci biferiam in /, & erit per
demonftratainpr§cedentilibro,f/ media proportionalis in-
ttt Cii>6c dd^ ilamfic.C^admcum caa^ re&bktmAixmcdd
fub eadcm altitudine', eftutriiadjf^, ergoqnadracuijl^j^
ad^uadraaim ci eft uc r^ ad dd. Siimpttsautem quadrjito-
rumquadrupliseritquadratum/r adquadratum ch\Kcd2ii
dd.^ componendo quadrata/r, c ^, uel quadratum/i^ ad qua
dramm ct eritut cdzjidd^ hoceftucquadracum r h ad qua-
dramm de: icdi quadrata «r^ &^r. fqualia funt , ergo euam
quadrata/^, ck QuareaEqualesfuntlihe^/i^, r*. (M>d
cra't&c.
PROPOSITlOril»
SI ab eodem ptrhao , cum eodem imMai , & eadem dire-
dfone fiantproiediones utrinque t lUMftim nempe , & de*
orfumrmobileutrinqueperpordoncs untUs eiufdemq. conti-^
nuatap parabol 5 pcrcurret.
FiatexpunAoi#"Cimidii«dlione i#i.pft>fe^'ofurfum dc.
drabeodeiiipunaodire^on^i^^ibtproieaiodeorfum dd.
X 2 Dico
DioofM^ymm, !Sc duKJmcoKOTiafanTfwU
rabolain efle •' Si enim condnua noii.^»deinic« ^
tatur mobile exvertice ^verfus ^.perparabo
lam cd. Tuncniobiledum^iiV/.non fitcon-
tinua parabola» non per ipfam ^f ^> fed per aliS
lineammeabit»qu2fitifr« Vcrum mobile iiu
pui^iStb 4 eundem habet unpetum fiue ante afcenfum s< # fiue
- poft defcenfum c d . Mobile ergo ex pun^ 4 . quando venit
/^ eic r meat per r^i^, quando vero pCDiciturex d cum eodem
impetu 5 & dire^one curritper di. Qiipd eft abfurdum*
Cum enim in vtroque cafu difcedat ab d cum eodem impetu »
cademq;diredione> debetetiaminvtroqscalupereandci^li^
neam 4^ ambuiarc« Qupd &c»
P R O P O S 1 T I o r l I J.
DAta qualibet parabola d mobili furfum prokfio defcnp^
ta > proie^o perpendicularis furfum eiufdem mobili$
i^Qcx cum eodcm impeni » tandim akendet , qiian:am cft aggre
gatum altitudinis t & fiiblimttatis fimul datx parabol^ .
V Sit parabola dh^ cuius altitudo c t^ &c fubli- v
mitas ^i/.ponaturq; 4r aBqualis¶lielaip*
^cd. Fadaautemfitparaboladproie^ionc
, ex 4 vcrfus i . Dicofifiatproiedio cumeodg i
impem perlineam d< furfum,mobile vfq;ad
piindum € peruenturani elfe • Impetusenimparabol^initfyfi-
ir. rf4^ uefiatproiedioex ^»in ^,fiue ex ^ in 4, idemeft^vtoften-
hS. diniftis . j Ai ex Galileo tdem eft ac naturaiiter cadentis ex J ia
f y i^ii impetus naturaliter cadends ex ^ in r ille eft qui reudiir
mobile ex ^ in d^ttgb etiamex 4 in r • Qijpd&c.
J^fiifpJlnumq0Umioddii9mim^€t$mnw^^ iiiumm
/fdt^sd€t€mms^$mm^v9(Um$wf^ idUdmimrdtim
\
II
rArf
dMM ab. tMmftufusmfiififi. Sitiimfttisdsum
tmtttts ftumtms ri^surittttkd frmiemlttmm^Uk cx t
yffituifstmmMmftmiStmferftmiicmli h. Simt^ ftm
i(m€fi^Mimtmtfi^tti^tmttmm^ir(t4td€ttHS€tt\i
Leinmayi
Circ4dim$€tftmt zh. fermerticeM a> &
qmodmis pmmCfmm c • mlid^ mtq; dlidfdrmboUmtfm
cmSitmctmr. Si^mimpff^ilccfijfimtcircddut
mctrmm a b fcrfmm04 a c^ c .dstdfjstJtholtt, &
cx c ducatmrtrdimmtim c h.tmm dlid quttlibct
mrdimctmr df. S^udrdtmm crgo cb, dd dmo
illd fmddrdtdimdfffdlidfdsfecdmdcmratiomcm/jdict, mcmft
^mambahct bsL,dd ^L ^od cfi dbfurdum. Ergo circd di^
rmctrum^su , .. ^
f R O P t^ S I T J O t X.
DAtoimptm bd rhQceftquantw eft naturaKr^r cadentis
ex ^ in 4f iuxtd definiuonem^ dataq. direftione a /, iux
ta quam faciea d a proiet^o cum impctu dato . Oportet ampli-''
tudQnem, altitudiacm,totaa>q;futuramparabolamhuius pro-
ie^onis repcrire .
Ducantijrpcr iT &; ^ horiromalesli-
nc? dJ.iLQc^u fecnicircuUis dfh cir
cadiametrum 4^,quilineam4romni«
no fecxibit > cum ipfa d ^tangens lit . Se
cet in/, & ducatur fe horisontalis , &
producatur/^ ?qualis ipfi /< . demura
agaturper jrperpendiculum Igd. §m iam circa diametrum
/i/perpuniaa^ & ^•parabola-r^,qu«vnicaerit perlero.
maprgcedens.neqj.alttpwabola^rcadiametru^ ^ perpun-
W S^ * d^Wijfomtk Dicohanc fiffcpatabolaai qu«fi--
« tam»
tangat parab^lanSvi v.<*. £ft «oim r^Hid W.\ipfi«sy^^^»IWr
plapercc«»flni^«l^in>&id«(y^iiale*fanx ^t^S^^ ^u^*>i
tangenft eilv. > .- - »i v: .:k .a;v^.v -i. .^^ '-^ *-
InfupttA PicahaoojiwttAoi^m ab Miq!*jtf<J*o<*«^**J'^'
Sunt enin|.4t t ^^Ak,&i»m^^i ^^^ytg iftlcitt^i f/
femibafis, & ^ /, in continua proportione .♦ quare ^/'fubUqai-
tas cft ('per 5 . propof. ^ euu Cor*llarium Galilei . )
lam (ic . Impstijsparaiwl? -45« iu puna» '-4 untxts eft qua
tus naturaliter cadeniis cx / in </. per i o. Galilei . hoc e ff^ex
Mn i<. fiuepcoic(aiafcend<^teisvrx rf in^. Habetergopa-
rabola inpuncao 4 ctianMiii^tMn dat«n . Quare fe<ftum cft
quod&c. . . • .
> f-«.V
StdquU h*e prtpofim nugni erit monifnti profeifMOtfH *S
i^^^^ oBen^dmus etidm alio modQ ,
i M M
\n
.4-»''*
* w
Kl'^
Sit impetus datus idem ab.?>c eadem
direfitio afc Qiweritur parabola <5u§ *
fietabhacproiedione. Fiat ut ante cir
ca diametrum a h ietnicirculus» qui it--
cabit lineam a c , cum dd^ fit tangens .
Secetin /idudlaq.horizontali efgixsL
ut^qualesfint r/i/^,defcribatur» fiue
tamquam defcripta concipiatur parabo-
laperpunda Ayg^ circadiametnim^^^^ DicohancefTepa-
rabolamproieiSki, fi a pundlo a iaciafttr,iuxta dire^ibnem d
^, cumimpetUii^. Nifienimcumtinobileperhanciamdt*
dam parabolam» curret omnino per aliam > qus fit 4/ . Repe«
riatur uenex» fiuepundhun altius cfteris huius parabol^ ir ^, &
illudfit/«
Patetprim6qu6dpuni5him/e(renonpoteftin linea Idy quia
cumiineaiirtangatutrainq.parabblam5fecaretur id axiscd
munis bifariaminduobus pudditi uerticibu^ parabolartttny
abfurdum.NequepoteftejQfeinlii^ea^^* Quia^a^ peiriier*
- ticem
\
I
abfurdumrfoUj^qim /V^fi^caairixi&riapicx omnibus (ibipa*
ralldis laaQgul^ f 4^» .
Sh xampjmidiftB / . vbicqnq; ducaturq^ / r/. horizontalis .
Qma fn^fmj. fiint aequales^per fecundam nuiu^er unt nr^r^u
& /^r f^/fv. aifqpl(?f i & qfiia jpa^^^bola >^^: imperum haber 1 4 .
bpc ^ik^m^isji^A puniftitfniubiublimitatJs » &ideo lineas oft
pr^fm.m continuapropojrtione erunt ; & redangulum of m .
quadrato / r sequale > coiiimutatifqs lineis cum iibi ^ualibus »
, re<ft.^gulum/iy^a?quale erit quadratp /> .Puni^mergo r eft
in femicirculi peripheria • Qupd eft Abfurdiitn,rei%i enim linea
4/indiK>bu9tafmu»>pitf^speriph«^^ Quare&c»
' . '. • • - . . - .. . ' •»
„ . - /CoroUaria.^
. ^if$cmd»^!(4i^ifmji^jd4tCimfitit4UciiiMJmd
cMiU^JiKvefki^f^id^^^ Sidefcrikdi0rcir^
ca e a ftmicirculus a d e » d^^i dltiatdiMs^ & dm
fliJtftdimm^ ^^^ d^eddem
tefemfer eodtm^jmftiic^ ^sfdHtf^oieCiionesfer
lincOs diKtjifiiiiodfi, tleudtdf^ ^ c , a d , a b . Proie^
cUq^iid{eCiih4iM^4i^^c^fi9i ac j^endetvfq^ ddborixsm^
tdlem fcfrodffbHMi i idihis dst$emfd&Ms iuxtd dire^ionem a d
dfioemhaie^it ,M Hn^M , b.d^. frodnSd • Froieiiionis dntemfe^
cnndnm lincdm ii\>/d&d^m^imd4ltitnda drit sn horizdntdli
gb frodnU^A^ . . \ ^
In liho (^fipde mi^stpMmdUitrMceltrdto ofteditnr^ fro»
ieffddteodfjf^i^if^fifn^ lO^y g^JfJfidtfis dinerfimode inclindfis
fnlcidntnr/emferddvnumidemqyfldnnm horizdMdle f^t-^x
nite.HicvirodffjtretfingnUsfroUSlornmMfcenfifines vdtid'^
ri^ ^andoferdmetnfnr^mfinf mihfnb'ti£tofnkrofroicinntnr
inxtd dinerfds cieuAtiones : Minns enim dfcendit mobile qnod
\Ifni/^^zh^ nHn0siJ^n^4^'imittitiQr, fnnm ilktdqtuldfer
M9, ^ jC^ «iff ^f << cUfUfUikfiriieihm^ ""..}.
j. f !^ W9^ jWSte^fe^»^» jtthodfedndndfofc^ vtjd :
Um6nisf€tpndic^i^fkmn^
Manifejium etiam efi ^amplitudines ommifem^ Amgeri^
i£^sct^erhfai£am adartgutkhtA^.eifttm; - . **-
.- ^afitmreaa-^tYo^vfjueadf^fef^
dvnec fertitur^tttikttefca^t \ qtto^-dccidiimfrUii^Mtferftttdi
culari, qua^tiMlamkabciamfUiVtdirteUl' ^ '• '^
. Dettique^bftYuatre ticet amflitudirtesforahlarum db nekm
imfetufaiiarum^ijuarttm eUuathnes aqualitefui attgulo ftmi^
rehitdifiettt^itttajeaqualeceffei^ \ -
Cum ertim Ituea a b , a c * aqualiterdPHetii 4h eleuatiette fe^
mireCfa^ erunt arcms d b , d c aquales . quibus infifiuut squoles
duguli; (jr ideo arcus b a , -C ereiiqui ex quadrautibus fquales
eruttt , ergo etiam^fitms eorum b g , C f^qthdts eruttty ^ftofte^
reaasnfhtudinesintegr^farabolarttm ^quaquidem quadft^U
fuittfinuumh^scLerutotaqudes* - -' ' ' *
?atet etiamfrmBionmtt aqtidiief' kf^ft^reBd difftttttimto
altitudintSyf^fubiimitaiesreciproic^ittterfe ttfitdUs ejfe ^ kn
efi altitudinetn *vnius , fubiimitdti dlterius aquari .
Corollarium ergo erit quod GaUieo Titioremafitfis arduttm
fiteraty nerttfefroie&ionemfemireSiam omium maxtmam effeak
eadem imfetufaClarum . Si enimfortatur an^ulus c
a d fetnireSitte erit c d femidiameter , hoc efi maxi^
ntus otttnium finuum qui in/emicireulo darifojfint .
Patet e^tiam iutegram amfiitudittemforaholafemi
reCia duflam efie iinedfitbiimitatiSjfiue imfetus a b
qstia demenBrtttaeU quadrttfla re&a cA^hoe efkjltt^
flaiffius;ib.
pRop^oirrio x.
»«^ .•
DAto impetu & ^titudine imietuenda fitdfredib ftoAa qui
faAa fuit proiedio: inueni enda euam fitamplitUido^.
ie^oois . Sicin pnKedeoti figura , impecils 6ms^^ «^oata
altinf-
akitudofiCiir.fiatcirca 4^ {emicirculus ^i/^,&clucantur €dg
horizontalis y 4 d autengi ad pundum d. M ani^^ftum eft ex pr$
cedentibi|s,dire(5tiGnemquae(itam eiTe 4 ^,amplitudinem vero
integram eflfe c d * quater fumptam . KuUa enim parabola prf-
ter illam quas fit iuxta diredionem 4 d. cum bab tat impetum d
i > habebit altitudlnem ^c.
\.\,.PR0P0SIT10 XI.
DAtoimpetUy&litudine inutnienda ikdire^o iuxta
quam fada fuit par abola ; inuenienda etiam fit altitudo •
Sitdatus impems 4iy8cCit4d quarta
pars data? amplitudinis • Fiat circa 4^
lemicirculus 4ci,8c erigatur dc e (quas
fiin femicirculum nonincidit problema
impoffibile cft J fecetq; femicircuium t
in pundis^ c.8cc. Dico vtramq; dire-
^onem fiue ^^ ^>fiue ^ir, fidatusimpe-
tus it^,adhibeatur,paraboi^diefigna-
re^cuius amplitudo quadrupla erit lineas 4 d. Hoc enim ex prf^
cedentibus liquet. Nam proiediones fa&x cum impem 4^
iuxta dire<5tiones 4c vci 4 e amplitudinem habent quadrup»
lam ipfius ^ < > vel/Sr . veL 4 d . quac inter fe ax]uales funt • Al«
titudo vero efle poteft tum linea 4/y tum etiam 4g . Vt appa«
rct&c.
PJiOPOSITJO XII.
DAtaamplimdine ^^» &diredione 4^«inueniendusft
impetus , & aldmdo parabol^ .
Datisi)fdem>inueniendafitmenfura linef perpendicularb
ad cuius apicem afcenderet mobile fi cun eodem impem fur-|
fiim perpendiculariter proiceretur #
S\mmi4d^ quartaparsipfius4^9&erigaDturpeipeiuU<
17 o D^mtu Proieihtum
culares dc.de. fiatqs ahgulus 4c crt^ ^
ikus. Dico itf^. efTe iitipetum proic- i
dioniSj Sc jdc. altitudinetn . Semicir
c|iius £nim circa diametrum d e . tranfit i
perapguium redum 4cc Ergo para- a
boise> cuius amplitudo fit a ^,& dir e^p
dc^^m^misdk^d.
Patet etiam altittidlnem para bol? *ue lineara V r . vel ^ / •
Cumautem impetusfit 4e manifeilum eft proiedboneoi
perpendicularemfurfumex m faiaam afcenfurarfi efle vfquc
ad € jiuniftumjiiproiciaturmobilecumeodemimpetuaq^
fada fuit parabola jit.
£x h^c^prepofititnecoUigerefoJfumns qu^ntU ffdtij ^fceto^
j4tferrensgUtns ^fiqn^ndo 4h dneo .qnaUb^tormento fnrfnm
ferfendicm4rUeri4ci4tnr.:cninsqnidemff4t^ menfnrn tnntd
erit y aftexnnUdferfendicnldrinltitMdinefineArte^fine ndtnrd
fdSid^^efrehendifoJlftt \4nt nliterexferimentofnhidcete .
\
P K P ^ S J T J O XtlX.
Ata altitudine ^ ^ , & dirciSbione A c . reliqua^
reperire .
-! i Ducatur perptindum i. horizontalis hc xju^ in*
n^^inipfkm 4#inpundo^^. Piatq;.an^us dcd
xe£k\xs: & circa trian^ulumredan^uium jicd* tran B^
iibitfemicircuIuspropofitiQnisp.huius. Ampiitu- X
tudo ergo quodri^Ia erit ipfius h c dcimpetus icat
jid. Qupd&c
T R F O :sjr J O XIK
• * ■ '
^ Ata alritiKime if^, & .bafi (cuiusmicn qiMT-
taparsfit/(f)^diquaieperire.. 3
Coinpleaturredbuigulum.A4 c.d, 4&.<liaineter .d j^
^ !dircctionemipdk;abaJFactoxlein(le.angttlo4</^
:recto
redo , erit dt impetus , vt ^ile ex praKcdemibus colligi-
tur&c. , ,
FkOFOSITIOXF,
PRoiei^operpendicuIaris/urrumaBqiialiseft dimidiae bafi
proie^nis (emke&x/G fiierir ab eodetn impetu fa^a«
vtraq; tam perpendicdaris , qu^m femire^ proie^o .
Sit parabola f emire^a dbc^Sc fuper
dd media amplitudine fiat quadratum T
d def^tni d e dia^eter ipfa direx^p fe- c
mireda . Fadoq; c jrcay^/Iemicirculo» ^ |/
tranfibit femidrculus per i centrum qua
drati , & erit df impetus j quare proie^
dio perpendiculari^ iiirfum vfq; ad/pun^um af cendet
tetegopropofitum* '
F R p o s I T I o xri,
SI &^fueritproiedioadeleuationcfflatiguHremit
amplitudo integraeproie^onis erit latus re^um def
tseparabolx,^
• 1. >*
Sit eleuatio lemireaa luxta lineam dbt hJBeim. "
que fit a profeao qu^Iibet parahola dcd, Dico yp
<r</.e(feiamsre^mhuiusparaboI«..CjumciMm ^ P^
angulus e d i, (emireaus fit , dtb reaus., enint X 4 j
fq«^ia4atera 4^, «^ . ergo^e, duplaeritipfiiis
«r.Sedcum ^emcdia^MropoitippaUs fitittser latus reaum ^
* tf. eritlatusreaandupliuBipfius ^ iMMpcauuale ipfi dt
Qipderat&c» . , : , • .
/
PRO.
17*
De mom^^^irkm
')3i
A
beat*
P £ P O S I T I X y I I»
D proiedtonesjequalesfaciendas, tninotimpettis
quirtcurin ea, quaeaddeuadooemfemiredaijifierider.
^'- i
Demoaftratumiam eft , fi ab eodem impe-
Xa h&x fint proie<5tiones , iongius procedere
eamquaeadangulumfemiredhimfueric explo ;
fa. Sintproif(^'ones<<^.{emireda,& e.e,
non femireda. Dico impetam ipfius r. c . nbn *
femireia» maioremfiiifle quamipfius ^. femirea«. Si enim
fiiiiretaeqnalis,tuncampiitudeia(9us df ex demonftratis fiiif
fet minor quam 4e.vt yerbi gratia -«/j fed<nim aequaKspona-
tur&mplitudo,maioromninoimpetusfuitper ^r. quamper d
hi veiminorimpetusrequiritur infemire«aa quaminalia»
Qgoderar&c.
^» i'
• *
PROPOSITJO XFIII.
Empus , fiue durationem vniufcuiufque proie.5lionis de*
iinire. -^ f-. .. :
. 'ConflruAd folita praEcedentium fi- « '
gora,fitproicaio4^f.oponettempus, '
fiue durationem dus reperire; hoc efl E
.quantoteporefiat ktio ^r paiabolam
dic, Scimus iam ex Galileo idemtem
I>us«flelaiipnis4(^«-., &<XKl6ndisex-^ • - V
in 4? . bis . Poaomus crgOit«npus<:adieittiS ntituraliter cx/id
4* elfe/ir i erittpiOempiKp^ led niedia propordonalis 4g, St
h£fc ^pijr. ecQQJin&mg metitur^mpus-facionis per r^, fi-
ueper)^^,^perfem^}araboIam^r,verperimegram eria
|>arabolam 4^^, Eandem enim radonem inter fe l^bebunt
durationes parabolarum,quain hd!>ent foniparabolaifi t & oos
logwaiur <leprqpottiQDtf)us« QoadeiiieDfijris*
^ y PRO-
1
L$$er Sicmabii .
>7J
f R O P O S J T 1 O X/X,
»
DVradone$proiedi<miim{iimvtline$ordinarim applica-^
t% in aliqua parabola ad fuam vniufcuiuiq; aldcudiaeai #
Sintalcitudincsduariimparabolarum dt^
Mc.(z quocunq;impetti fiue eod^m, fiue nd>
factasfint» &quaicuiiq; bafes habeant» fiue
^qualesyfiueinfquales.) Fiatcirca r^i.pa-
raoola inuerfa d/d^ & f emicirculus . 4gi.
Eruntque tempora parabolarum vt funttera-
poracadeotiumper eji^ ^^jhoceftvt cd^
//'per X pr^edends4ibri . Quod erat&c.
Suncinfuper ^^,^itf. ineademradoneac cd^hf, quare
etiam^^ ^j^ir.chordaeialemicirculo erunt vt tempora para-
bolaciimd£«
T Ro r o^s I r I o x x.
PArabolarumas^pulembafim habendum impetus in puncto
fublimiori funcin contraria radone temporum, fine dura-
donum earumdem » i
Sint dux parabol; dc.nf. qnaseandem
habeantbafim» &eundem axem bc • fiat<^
circa^^. parabolainuerfa^V^. Dicoim*
petumin c ad impetumin/*effe vifdy ad
CM. Impe(iiseniminpuncnsy;&/'funtpu<^
riilIiim(>etlisiionzontales»ibcuiidamquos ^
conficituiiacioiiori^cont^ -4^.
Cumltaq;eademiadohori2ontalis itf^abfoluacurtemp6rtbtis t^t^*
rr</^>emmin^etushorizonMles redproci^ut/y ad rr^^
per3«Propo£(^DeMotanawcaliterAcceIeratD« ""
\. ^
,-,*».'
. »*
,• ^ , * .
pitou
t 4
.« •
^74
Dtimim^f^9&mtm
p M p a s i T I o j X I4
IMpeturflpurum horizontalem, qui inuariabilis eft femper'
idemiii urioquoq; parabd^punccacie&iire*
It em etiam & perpendiculacetn uariafasiiem . Re
petita prsecedentiumpropofitioQum H^iica % (jappt^
ijimus , ut femper , impetum totalem^ fiue compofi«
tum pf oiectionis , quem habet mobile in oiincGO 4 ,
eflfe tamquani naturalirer cadentis ^t.iin,^* &-
hunc ponimus elTe yt iinea id. . .
Siti^i^altitudoj&^i^fublkmtasparabol^ Er
g6 iinpetus cadentis per id fublimitatQm paca|>olg,»'emutli^
fiea^r,mediaproportionaIi$incer>i^,^u/. ...
Atifteimfwjtuscadentis cxk m d eftiflcfurus horistoiita-
lisqui latipni ineft iaquolibetpuiicto|)ararbolij , & cftimiarii^
bilis . Quare in vnoquoq; puact6 parabol^ impetus horizonta^.
liseritutlinea bc^
PerpendicuIari^aeroinipeQi^qaiai^iBp» v
molationispunctofic determinabitur* Ma-
iierite femper unica fuppofitionerhiipetum Ql^
iif et cafus per < ^^ ^ elfe ipfaro . e d. Impetur
perpendicularisinfineparabolae h^ eft tam»^
quamnaturalitercafleiltisex h in^^ uelexiir
iri^. EftcrgoutmediapropomonaUs4^^
Qypd&c^
Sed cBenddmMs eiiamff» Cm/tdrk , qujmd» vMrieit» im^
fetusreffemiihAdhwix^tnemy. eittpiem gUhifenei 46 eeJem
tmne»tefroieaiierefcifeHimimftutsfei^feMdieMUris.t$eMqitf
ddmedMm crefcMMt eleMdtieMes twm^titiy MtdtitMdiMts f^rs*
teU»fededrdti9MeqMdcrefcitiMfeMiieircMl4eit0rd4A{, HiMC
MimddMerteteUcetfMfMrMmfMtevtidem gUbMsferreds tedem
termeMte eitflofMsdMmadhmxAMtemredit dUqMsidoteSidfir'
ttifefqjdetMerMmtrtticidttqMdMdeqiver^MeqMegldeiem dlicM*
mldtMMdlfderefejjtt*
■>
/
UBer Secundm •
V^L :
K
N
/^V^
A
etidm menfmt^ , JiHiiHdicjtsmom€M9YHm vemit4
tis^ aggregdmumfer/pdtid b a , c Oy.
*
P R O P O S I TJ O XXII^
IMpetumcompofituin,fiueabfoiutum, quantus fitin quoli*
bet pjindo pat^abolj demptnftrare y
Infolita praecedentium propofitionu
figura,fumanirquodlibctpuna»m.#m ^^1^^.' P
parabola gAdM ducattir horizontalis
^^/^•Duc4ttffq;r^.Dico(^ft;aa/em- jd
pereadem/uppofitione impemmfilicee
pcr tg eflfc tg ) quod hnpetus compofi &
tus iri .#, fiuc in /, cft jreAa 1 1^ Gum
ftiimimptnwiiipupaopacibolc >i ftytnafuralitcT.cadenws
•cx pun<aoiiibliniitati5 r^vfqi in/, vei ex c vfq. in /• erit ilfe
hnpctus vt r> medjaproportionalisinter ^r , tJ. Quod crstt
&c.
/^(fm etidmhocdlio modo eonfidcrdbimus .
JSiexpnn&ofHUiini dlicmus ddtdpdtdholfMi^pdrdhldcir*
cdednJhemdidmensmdefcriidtnrjlinef ordindtimduffd inde-'
fcriptdydtttrmindbmitiimfetnsdbfolntos injingtdiffun&hf^
tdkotfddtf^
Sitddtdpdrdboldzb^Ci^nspgn&nm
fublime fit c . Circdcommnn^ didme
trumfdtper c pdrdboU qudMot c d ,
2>u&ifqufprdindtimquot.cnmjUineh 3t
e ,fg. hi,bd« I>ioo imf0tttc input^
Sis z^f, h , b ytp^ofmthmf a e, I g-
x!^h&niiMocjr^ot.^n4t0iic*u^itt^ a^f r M.paairfMt
vtim*
jf^4 7>e m^tu Proie^amm
vi impetm c^dtmtmmper c a > c 1» c m , c n » ntmfe^^^f
Lemtna.
LtMed a b • fU4m im ff^cedemibusfref
menfurMimpetusfonebdmms , ^ circA quam
femicirculum defcribebdmusy qudridfjirs eff
Uteris reSHfdrdboU b c ^fd&d db horizontd
lifroieStione • Fdtet hoc exfrimo iibro^y cum
zhft imfetus^ hoc efffublimitdsfdrdboU
b c fecundum GdliUum • dttdmen demonHre
turdUter.
CdddtmobiU exzin\>y& inde horixdntdUt^t conuerfitm
defcribdt fordboUm b c • Sumdtur b d • dufU iffius b a
Ergo 'mobiU jemfore cdfus fercurret horizontdU ffdtim
b 3 , eritq-y omnino foH temfus cdfsis in ferfendicuU d c.
Sed efl etidmfemfir infdrdboU b c » ergo in c communi concmt
fu erit . Cum ergofdiidfit defcfnfio d c temfore cdfusy erit d c
dqudlis, ba • Pdtet dutem quddrdtum bd dcfudn reBdngid$
fubc6yetquddrufU ha(cumvtrdq; cd^b a/emijfisfitiffiusb
d .J JBfi ergo b a quurtdfurs Uterisre^i fdrdbolf b^riMntd-
Usbc. Sinod&c.
PROPOSJTIO XX III.
OMnes parabola? ab codem impetu d h
£i<5t( idem babent latus redtunu (dum
inodointeliigaturpun^m 4, ex quo fiunt
proiediones efle vertex omniu obliquaru«
parabolanim Sit horizontaiis parabola dd^
& non horizontalis df\ fumantur ia tangen
tibus ipfaru sequales dc^de.
Qjiia idem impetus eft per ^ ^, & per ^ r,
ip& dc^de^ abftrada grauitatis operatio-
QC I eodem tcmporeabioluerentur s eflentq. grauia eodem t&
""V
LihwSHtaMs. i^f
p(»rein>.& #.'fedcttmgraurutscfpcrerur,&iclein(ittempus,
cqtiales «imt dcfccnfu» efytd, Quadratum autem m c . »qua-
tur reftangulo M>«dBc quadrupla d i , cum demonftratum fit
in Lem. pr«ced. re^am s h efle quartaip partem lateris re^pa
rabolf ^</,quareet}amquadratum ^«r aequaleeritrecaangulo
lub f/;&quadrupta /ih. Eft igitur eadcm ^J^quartapars la-
teris redi omniqm parabolarum ab eodem impem fai^arum.
Qijpd crat &c.
CoroUarium •
Hinc mdmift^um efiftmfiYfuUimitdtemparabeldnm tfcen
^tHtium yfiue liHedmimpetuSy qudrtdmpdrtem effe Uteris reffi
UUus fmUuupdrdhld ehH^us , qud verticem hdbedt inpUH^
SofefdrdtienispreieSH di inMrumejut^ imfeiientt ,
Verbigrdtid . Stm^lefofi cdfkm a b ex ^uiett
in a , conuertdturttem horizdntdlithr ^fedfer qudm^
libct imclindtdm b Cyfdrdboldmqi defcriidt bd.Pd
tet tinedmimfetus yfiuefublimitdtem^h effequar
tdmfdrtem tdteris re{fifdrdboidi hA.eonfSderdtd
tdmenfdrdbold obliqud b d itdm eius vertexfh
fun&um b , & dffUcdtdrumreguldfit tdngens h c •
^od dutem hfc conuenidnt cum doHrind Co^
nicorumy fic demonBrdbimus . Sifdrdbold ab
duds tdngentes hdbuerat ^c ferverticem y fi^ b c
nonferverticcfn ifumftdq;fiierit^d qudrtdfdrs
Idteris reCti , Hico inn&dm d c dMgttkste^hsfd*
cerecumbc.
Jgdtur b f ordindtim . Cttmfint dqtt/des f a , .
a e« erit quddrdtum h f. qud^u^^Jum qukdrdti c afedidem qud
dtdtum hiqnddrt^UtmefireajmguU fad, hoc efi re£fdnguU
Qti^. dqudUdergofuntqu4drdtmmczy&teadnguUm$ eadj
dngulufq; e c d . reBus .
Hic,nififemitujdhsromofird.effi(yfdcimmieUceremus df^
monBrdtionemfoci . Si enimproductreturhd . effentferqudt^
tdmfrimi elementormm dqudles dnguU d e c , d b c • feddd rem
nofirmm.
Z HU
li ^ 8 Dmhtu Proh^ti^m
[ €usfit c .ftjfimstur sittUUbttftmQum a ittftifhtt^^ »& Mtii^
patittt du€4tttr a d . 2>#r^ IdtusrtSfutttfiatMboUdh'
liqudK)€rtic€ttihabtttttjitt a» tftqttsdruflutitU^
sttsjtutttfmul d b , b c ifut lintu c c ,y&rr UttJtd c a
f^uducAtur . jDmcmut tangtttt aCy&tttb ydgd
tsct b if^dlUUtdngtnti a e iC^ a f duddturfdtdl
leld dxi b d • Eritpcr idm dtmonfttdtd quddrdStmt
h e . if^iirif/^ Ytiidngulo b e Ci quiidrufld ttidm dqud
Ud tfunt ; hoc tftquddrdtum a e , wl f b , dqttdle tritrtffnm^
gulofub b e jxfrqttAdrufld e c > W/jv^ f a » <c^ qnddrttfU eitf^
Jtm cc. StidTtiffd tCy^tid db, bc ftnmlfunt qunrtdfdrs
UtsrisrxififdrdboU oiliqtu cttius nserttxftt ^&didtttdt^ a£
Nos duttmcUctbMmns in fttdctdentiCo^ j^
roUdrio^j Untdm a b ^ qud mttitnr imfttnm
froitSionum^fttu qudfubUmitds eBfdrtAd
U.ohUjqud bxis/trticdm Jhdbtntisin by tftfe
qudrtdm fdrtdm Idterosiroffidiufdem fdrdke
Ub&^^odejfeverumcenftemMttimnsetid
ex doSlrind AfoUonq , cum Usted a b ttonftet txAty^ exfitiU^
mitdtCyvel^lMdrtdjdrteUtirisre&ifArdboUrtSjt qnsvtni-
xtmhdbet dL
9 A^ r s 1 T i^. X X 1 r.
Vaelibetparahola infinitas habaXuhtiociieatts.
%i enini per f>widim (tibtime d»cpsik
tfiperit Galifeus« liaea ^orizomalis dt produca-
tur-i<)ua^etJinea peq)enilkuiaMs.auaE«xfaaccle
nutaturin j>arabolainXublimitas eiuldem parabo-
Jae crit, dttmmodo in^)etus a mobili per dercenfiioi
4U]uifiais «onnettatiir.iion per tineam iiQdzoQta^
laln« fedxaiigeiuenu
« .
Plropofita fitparabola mSc, aiius fublimfetf sd, ikpcrJ
j^aturhorizontiMuidiftans Je, Oetnittattirttnr qu^libet e
*. parallclaipfi Jm, Dicor^fublimitatemcflcparabol» 4
^r,dununodomobileinpundo k conuenienti roodo conuec
|atur,hoceft|>crtangentemin pun<So i. Vel. Oico^raue
poft cafum r^pcrtaBgehtem Sf. fiue ig, conuerfum.propo.
fitamparabolampercurrere. £ft eaim idem impetus cadcn-
tisex c in i,acvenientisex dper Min i, Cumcrgoinvtro
quecafurepcriatur in ^ idem impetus , cadcmq,- dircaio,fiac
veneritmobileex # in ^, fiueex /per ^.in ^. continuabie
ihobilepereandemlineam S^f curfumfuum. £adem dicennis
deconuerfioneper Sm poft eundemcafum ei . Qmic t^ ^
blimitas eft parabolae ^ii r . Qupd&c
pRQpasiTio xxr,
DAtisbinisquibufcunq}, fiueimpctu&diredione, fiuelm
petu&liaidincuueaniplinidioc&dire^oae; fi>>
cum parabolae reperire . , ' '^
loxta duo data conftruatur figura propofi
tionum praK:edentium , & producatur db c
donec concurrat cuoiaxe parabcffg dc . Di« .
co c focum efle parabolas r Cum enim per :^
conftrudionem asquafes Smebybd^ asqua- ^
leseruntetiam ^r^^^rinter eafdemparalle
lsiStSce4.dc. Scded fublimitaseft para-
bola?/i/>ergo dc quarta pancftlaterisreAts&propterea r»
focuscritt QK>d&c. : . ii,
Cbrollarium.
HincfMetf»MiU,qmtfemfeQ4tfim B^erefieim «1»^
rizeMf4u limedi Mimirervere fniiei$efifiam femsre&sfiemm
MefeftAhmmitt%^fiku»t«sfMf94hiii^pi*m» >
4M^
Z \
PRO.
IM
DtiinmP^eu^um
\.
.1
P
P ao P if S l T t O XXP"!'
Arabolaproiedtionis horikontalis nuuunU oainiuia cft»
<|uae fieri poffiat aJi> eodeoi in^tu .
. Sit kppetus db . fiatqs drculus dJt. Sit
etiam parabola iadus horkontalis bc^ Si
alia parabola i e ^ Dtco maiorein efTe para«-
bolam b c • quam i e^ £ft enim h 4 reAa fub
loAiusparabdi^ ic^ Schd reda fublknitas
pa^abol^^r, Quare bc omnium maxima
erit ;>cum m^djorem habeac fublimka tenv idcoq. maius lalus re
ctum« Qupd erat&c
p jt p s I T j a xxri^.
I^ Arabol^ ab eodem impem&^ar, quarQ dtrciSHapesssfaa^i'
liter ab horitoiMe vaimq;diila« &dufi^
dem pxirabolf portiones funt »
Sit impetus abSic fiant prolediones iuxtd
dirediones bcy bd^ squalibus am^lssab
horizonte bi vtriniqi;tdiftaiites,DiQt>para«
bolam b e ¶bolam i^. |)ort]ones ^uf
demparaboiseefTe* Prodocamrenim^ij^.
Demonftratum eft Piropc^doti^ 7. huius,
qupd fi fiat proiedio cum eode impetu iuk«
ta diredionem bc^ (iue bg^ parabolx harumproie^ofiuoB
v)iafti eaodetnq;coDtimiatamparai3^^ efficient. £dt etgo
b h eadem paraoola ac i ^ s quare eriam bftzAtia parabola^
eritac bei quandoquidem asqualiter inclinanmr iliredidnes
/^,^^,idemq5efti2ipetus,
•^ « ^ T o s j r To xxriii,
ab eodCfii^paD^ ^vt^QavodeniiQipedi ^k «codeoHS*
poris mometuo £mul jroidaiitur ^uia per diuerfas
jocli'»
s
Lihr St€smdus . ist
mcliiiadariesiurfum omnia grauiafcmper
in periph^ria alicaius ciitulicuius ccntrum erit in perpendicu-
Sit fada proicdio horizontalis i e^ & non
horizontalis qua?Iibet aha 6 h iuxta direftio ^^
nem bd. Sumftoqjinhorizontaliparabo-
laquouispundo ^, ducatur perpendiculum B
rr,&hori2ontalisrefta</l Seceturq,- ^^/ ^
^ualis b r, & demittatur perpendiculum dh
«qualc ipfi ce , vei bf. Dico grauia eodem
fimultcmporccflrein ^ &in >&• Cum enim aequales fint * ^ .
i ^•eodcm fimul tempore grauia eflTcnt in r & in ^ fi ^uabi*
Ji motu proccderent . Scd cun^ grauiras operetur , ergnt graui-
um<defcenfus eiufdemtemporis, ^fquales. at per fuppofitione
deicciiAi^ vniuseft r r , crgo dcfcenfus alterius erit d h. Q^a-
rcgrauiafimuleruntin r &in i^ . & propterea in pcriph^ria^
circuli , cuius ccntrum cft/, nzmfe.fh ?quales funt , cum fint
faccxa para^d^jgnmiM^ bcybd. ^isgniz,^
VerMw ergo efty nenj^hm^ntend cMdeMtU db eodem fm£fo
fer diuirfas pUi2orMm imcUnMtiones yfedetiim froirftdfenfer
effe in eiufdem circnliferifhmrid . Exemfti ffratta ; ftqnis^ e»
atiquofunCfo grduid ffmcertf ctm eodemimfetMferdiitfrfAS
inclindtionesyMiudqigMt^wnfteret todem temforis inftdnit
exquieteydrdb eodemfmnSh ; videret grduid froit&d femfer
in dliquo circulo diffofttdcwmedte^ (jr huiufmodi circulusfem
ferhdberet cen tpum in grdnt Hhy fuodndturdkthdrfccndi
emiffumexfuiett^.ivt^diehmtB. '^ \
P R P 5 1 r J O XXIX.
9
l ab«odeiiipnnAD,&«tim eodem fcmpcr*^"]'?^'
proie<fttone$ >verticesparaboIarum, Ciof^
oittaiccilfiwiiniptodUtrcBitinrpliaenAdis lup^i iiv^>v ^
..V. ius
iusquideminaiordiamecerhorizontalisfit» &dttpfai iniiioiw*
Sit itnpetus di^Sc circa a b • Piat ibmicir
culus ddh . tum fiantproieiSiones iuxta tan p
gentes dd^d^^ Dico vcxiic^ paraboloiu
elTe iniupeificie fphan^oidis ; qua? habeata<*
xem dh, &diametrum horizontalem dup^
tam axis dh . Demonftramm enim e(l Pro^*
pofitione g. huius , quod produdtis horizon
talibus^ perpunftum d^ & A/per puniftum ty quae duplar
fint hnearum fdjhe^ demonftratum inquam eApunda g &
i efle vertices parabolarum. Sed punv^ g^ i ^unt in fphae-
roidis fup^rficie, dequadiximus (efl: enimvt gfa^fd^ ita ik
ad A^;ergopatetpropofitum.
Spbfrd €rg$4i£Hmtaf$s d^cendennsfroie^orurH eS infdferfi*
cie fphfrotdis iUiusfpeciei qu( didmenum hdbedi dufUm dsiis,
Lemma L
SiteBdUned dudspdr^otds contingdiin eodmfnnBo^fin*
qnefdrdholdrnm didmetri fdrdUelf^ ifjffdtdhoUfe mntno ea^
tingent in illo eodemfunSlo .
Sit reffd lined ab fns infnnffo h
dHdsfdfdbolds c b d , f b h • contingdt ,
(^ hdhednt fdtdhoU fdrdlleUs dume^
tros , Dico hninfmodifdTdboUsfe mnttta
€0ntingere. Si enim non contingnntf
fecent ; & intelligdtnr dlterdm fdrdhoU
^nmejfe cb h .dlterdmveri f b d « jfgd
Nr hi fdrdUeUdidmetfisyffr cd ^fdtdUiUtdstgenit . Erttnt
V^^^^udles ci, ihiitemf^ndUs £i^id* ^god ejf imfofihi^
Lemma //•
Sfdyp^Mdzhc^dhc femntnlcontingdntinh^^bd
htdntdidmeh^sp^^lUUsiDicohdsfdrdhoUsnnmandm dmp&
,ms €onnenire . ,
^^^^^f^l^^^f9tnnenidt^tin(.&dti€dtitthhft(rdai^
Udid^
L$$er SecunJb^ •
^MMfis ci trdindiim frodtKdt» . Hd- ",'
bebit er^>qiuubt4tMm fh tdmdem rdtit. *
mem dddtte qtuuirMtd c i , e i , nemfe qitJt
Met hhyMdhu ^deH imftjjtlile
nge&e.
it%
f Jio p o s j T I XXX,
S
I ab eodem punao cum eodeiQ fcmper impetu proieiftto»
nes fiant , parabol^ omnes contingent fuperficiem coaoi-
disjparabolici.cuiuslatusredumquadniplum fit proie(ftioiiif
iurfum j>erpeodicu2antilr.j&ds .
Iitin^)e(us dh,ti^iKzeth fiatcircilkis ^/l^.circaqtaxcm
eU> fiatex veftice k parabola^/^^auns focus Gx. 4 . Fiatiam
proie^oiuxtsLi^jamlibeteleuati^mcm 4^,fmQaturG|; dewcmak
hsif& df. &demiiroperp«idi€uIe •hei* fiat fuaparab
ciEcadiametrum-M txpua^ 4«^€rit<]}h^p4rabola femitiu
vroic^abiiDpetu i^f iuxtdlineamdircduiain 4d, Hvox. h-t
wbu-
f.c^mk. fublimitashuiusjparabol^f Ducoftir tri quaecomicoirtcwn
parabola tlc Ccnueaiatiii/* Dicoparabolam jfpecond-
nuatam contingerd parabolam tUiriL Dtacamor cmiina-
tim /;» , & /r vfq,- in ^ .
SuDtper Lcmma Propol. 24, proeccdentislibri in continua
" ratione /«r, ofy ef\ Quadratum i/^.quadruplum eft redango-
li ^ ^/bb parabolam cuius focuseft a. & quadratum efcxxca
iitperconftrudionemquadruphim quadrati df quadruplum
etiam eritre(5languli dfb . His d^monftratis ficprocedemus .
Keda «r i ad rediam ^/Bfr4.fextieftvc mlad fe, (luevt
quadratum/p ad quadratum/V ( fumptiiq; eorum f ubquadru^
plis^vtredangulum ^^/'adredangulum afi^ hoceft^^omif
la communi aititudine ) vt re<5ta ^ ^ ad af Qoarc diuidendo
erit vt mfadfb , ita bfzdfd^ & proptera in concinua ratione
funt «r/*, ^/i/"^ ; fiue ne^he^ei.
Tranfeat iam parabola d e . per pundu / . erit quadratu 4 / ad
quadr./ niViieyzden, hooeft vtquadr. ^ >& ad quadr. e n hoc
eft vt quadratum bh.ad quadratum ir /; & permutando , <pu*
dratum ai ad quadratum ^ i^, erit vt quadramm /^ ad qua-
dratum L Quare fn^nL ^uales funt . & ideo parabola 4
^e.cum tranfeatper/.tranfitetiamper /. Sumatur tandem
b r aequalis ipfi ^ X9 .& iungatur rl . Manifeftum eft r / vtram
que paraboiam contingere , cum fint a?quales tam mbybr^xvi-
ter fe • quam n e , efmiQx fe . Ergo parabolae dpe^Sicblc(t
mutuo contingunt in pundo / per primum lenuna; neq; ampli-
usconueniuntperfecundumlemma. Quoderat &c. .
Sfhdrd ergo totdlis dciinitdtis proieSforfm eB in fttperfcie eo»
noidisfdrdbolici^euiusfoctis eJifuttSittmex quofiuntproieSfio^
nes\ & Idtusreifum conoidis quddruplum efiproieiiioms per^
femUculdrisfurfum. Dtm^nRrdittmtnimfuitfinguUsfingu^
Utrttm proiekionum pdtdboUs huiufinodi conoidis fupcrficiem
dtiingere , tmmqudm a ctdeve . Proieffd igitttr , eodtmtemp^
refuntin fphfrgfupctficie y infine^cenfionis funtinfphpr^
dis fttperficie ijupremd illnmnd&mtdceS incenmuUt purdtu^
Ueifuperficie .
Lcm-
-9 ^
ch,hf.
dUmtiffim • a h defcrifU dfymftoujHnt ; hoc efi
SHmfemf^mjfgisMc^
t9f€n^4^Mie$$i$mty'
. Ke£fangiilumffib a d drUiere reHo diffetentid
^ efi inter qnadrata b g , g e , item etiam inter quadr
Ergo redanguLa etiamfub e 5 , cf ' ^^ s"^ *ar>Afi^u>a H)na tinta^^
fub icjclit tamquamvnalineay aqualia erunt inter fe ^ cum
fint dijtrentia quadratartim^recipfoca ergo habebunt latera^
tumpevt cb ad icitaerh ch^lineaadhgc iirieam.eftau^
^ tem chi lineamaiorquam bge, ef ideo eb maior ei^njuaik
£c • Parabol4 ergafemfer mdgis dccedunt . Suodnunqu4m
ionuenianipatet. '^
Namfipo^biie eBy conueniantin a . ^ducatut
ordinatim a b. Cum parabobf fint fquales habe--
huntidtm latusredum , eritq*^ quadratum ab • ^
quale vtriqi reHangulo qttod c ontinetur fub latere
teifo^ dr Aterutraipfarum cb^db* ^odeftim^
poj^ile. r
p R o p s I r 1 o XXXI.
PArabola proiedtonis horizontalis nunquam conuenitdl
fuperficie conoidis praecedentis propofitionis» etiam ii
femper magis ac magis ad illud accedat .
Sitin figura praxedentis propofitiom's impetus
4b\ parabola genitrix conoidis Cit bc^ parabola
autemhorizonralisproiedtiomsfit ad. Dico has
parabotas femper quideni accederC') riunquam ca-
men conuenire • Sunt enim circa eandem diame-
trum ^ ^ i & funt a^quales ;quandoquidem re^a ab ttt quarta
parslateris rediparabola?^^, per conibui^oncm, ¶-
. hola? d dy quia eft ipfius fublimitas • £rgo per lemma praece*
densafymptotterunt. Qgf!klerdt&c
Aa • Coro-
V
%t4 Dimiufr6U^^^
f CoroUariiiin»
^unmn^efim ififHrdoUsfi^drUxti Sremtnes ie9f^
fmh intUiMtiU nmn^tiam twtingere fuperficiem contidis j At"
. t0menfic9ntlnuiUfinteUigaHti»iUudc9ntinient adfmesf
\ fftfitusfuferiwes , Demenfirdnimus enlm Propef. 7. & iv-Pf-
• fnieUs diTtdionumdeorfum vergentium edsdem effe M dirt
&ionnmf0rfum tierj^pnuum^^dummodo lintf dire£fiomtm{f»d
fffirdkiltfriiitnftdf^entvtrhnai
' ' ■• ' •
P H P S I T I XXXII,
DAtt) ipipetu fiue fublimitate dc, cuius proicaio femire-
da fitparabola net, Dico , fi proieaio fiai cum eodcm
impetu horizomalitd: cx punao fublimitads t , iaa«m, fiuc pa
rabolamcaderein ^ .
Cadat enim, fipoifibile eft, iadus
horizontalitcr £11^ ex pundio 1: in pu
^um d, £t quia paraboke ed impe-
cus, fiuefublunitasponitur rc^ ne,
crit^«- . quartapars lateris redi parabQ
hscdi ergo dd af^licata ea fbco dup
laeritjpfiusii/. Sedctiam4^duplaeratipfius ^rjcumfi^
ponatur d^ atnplitudo fa^ i proiedione femire^, ergo
aBQuales cflent ndtdkt impoflibile • Patet ergo propofitum •
Patetetiamquod iadus c b defcribitparabolam genitricem
illins Conoidis , cuius fuperficiem tangunt omnes proie^O;
nesfiidaeexpundo d cumeodemimpem,
F RO P p S I T I XXXIII, •
Atoimpetu, & quocunque plano fiue eredo, fiue acIIkh
' rizonteinincljnato,reperireindatoplano remoti£Smu»
fiuc aki£Gmuin|»Bidum ad quod cum dato impetu fieri poffit
Itemrepenreditc^ioiKm^^«^isiWB9fiaeJ%^
iUnmlaflumficiat^ '"
: sic
^
llf
IMt SiOtndSl
Sirifhpetiis mB ¶bola CQnoidis
fit ^ r . lamdato plano ad horizo&tetti .^l^^^^v/^ k<
credo^r«eritpundiiin ealtiffimum om
niumillorum»adqu«poteftex 4 cum
impem 4^« iaduspenienire. Siver6
indinatum fieplanum vt/A, erit pun^
k aitiifimnm omnium iliornm ad qu«cu datt>impeca expUB^
do d poteftiadusperuenire. Dire^ionemver6qaa?&citpa<«
rat>olam pertinentem ad pun^om A Gc inueniemus » Fiantcir-
caaxem ^^circulus» &ellipfispropofit2onis iptiundaq. I^t^
fecetur dlipf^s in # , & ducatur i m . horizontalis qua? iecet cir«
culumin /:erit ^/dire<^oqua? parabolamemittit tangentem
' conoides in pun^ h . Hoc enim demonftranir in Propo£Ki<K
jahuius. ^ '
ProfofiM Afchimeiis tjlfcf^nf Ummdin Uhr$ dtffhftoi^
dihMs & Ccnoidihns, qndm (dmcn cxf cditins dcmonBrdhimnt.
Lemma •
SifiicriifdtdhoU ab CyCuius hdjis a C , tdngcns %
d yfdTdUclddidmctro c d >* ducdtsnrf. dlid fdrdUcld
didmctro^tiiDicocffcvtcfddizyitdibdd be.
Eficnim cAddbclongitndincvt da ddzcfotcn
tid > vclvt cdddfe fotcntid . Snnt crgo continud
cd^fcbe. Itcrumcfl y%;t cz dd zi itd cd dd
f€jVcIfcddbc;(^diuidcndovtc{dd fz$itn
fbddbe. Siuod crdt drc .
Mdncntccddcmfigurd ^ dcmonfirdtione ^
dicofifroducdtur rcl^d a b vfq-y in h> (^ iuto*
gdtur fhfquodfh, t^ zdfdrdUcld erunt.
DcmonRrdtumcnimtB vt cfdd iz itd
g/c fb dd}}c,hoccfi ch^^hd. ^dri
th .f^dUcUmt iffi dk^.
Ajt i fAO
iSt 1 *De m9^^hmif^driik
' ! - . f _ »
DAta deuatione & aniplitudine patabglae In plaoo hori-«
zontali, qimitur amplitudoinplanQ indinato«
Sit in praecedenri figura data eleuatio jtk^ amplkudo autem
^^lanumq^^datuniiit ah qua^riturtrai^tusparabolst^J.Du-
cantur V ^paraUeJa diametrb>6/vcr6 parallela tangenti^y^.
pa:raliela diametro > Dico b d^o^ tranfitum paraboke . Hoc au
tem patetCKdenionftratis* .
. Datain eademfigiaraeleuationc i^^ & bafi dCy pknoque
ft ad horizoAtem ere(9:o^ qua?ritur pundum i • iii codem pla^
vsijt. Ducatur cd ereidla adfhorizonlem,/^ parallela tan-
genti ^ii^i&iungatur hdMc^s efin b^ Patetiterum tran-'
fitum parabolse elTe puni^uml^
T R O P V S 1 T 1 X> JTXXF.
BAta bafiparabolae, vnicoqjpunfio per quod ipfatranfit^
Vel datistribuspundisinparabola, ekuationem pro-
it(5tionisdcinonftrarev ' ^ • -
''Sit in eadeni iigura data amplitudo i r , datumquepuniSuni
^.. Vel^cntur tria pumaa vtounqi a^ b.c
lungantur «rf^,4^^ fic.pcr ^,i puniai-fintparallela?diamc-
?troir^^&/if r»,&dabuatur psxi&z h &cf. Prodiicatur crgo
^f qua?parailela tangehtieat. an^irius ergo i&-rf eritangulus
ndcuationis^ : \ .
•Manentecademffgura, DatoanguIoelcuationisv&/rda-
> «isq; pundis c &i,* inucrare punaum ex quo facta fnerit proie*
^ctio.. Aganmrpiei:puncta>r, &ij,,^ horixonti perpcndicdlafes .
^fy dj: y quae dabuntpuncta^ ,/1 in linea)i&/'ciitai .Ducabtur
iiam ^i h i^ jquaftconcurrant Verbi gratiain d . Et cx puncto .4
^cta erit proicctio aificoncurraat impolSbiiexlatamcrit^
Xcmma. . .
iSihfdrdbclacuiMs Idfis c d yfdrdlUUdidmmofiterh zh^
^itrt&dngmkmfiib^Sihi^ cad^
/^
I^er
*ufn£i4ngMlumt\. ^Ucdfe^deft Hi
hifdrUm cr non bifariam , mtquddtAtH - 1— u:
\Ayhoc eB reHdugulum e i dqudle reCH
guU cad &quddrdto la • Demftisf^
qudlibus (nemfe hinc quddrdto 1 a ^fiue m b , c^/Wif reStdngu
lo t\i)reliqitdAqudlidtrHntyboceBre£idnguU mi,c^CAd*
^oddrcj.
Idmfi re£fa a b , c d • fuerint pdrdlleU did- /^n^
jnetro , w> recidngfdtim e a iddreUdngulum e / \
cfv/iab,Wcd- E A Q f
SuntenimiUd re&dnguUdqudUdreCidngu*
iisfub ab (^UterereiiOy (^fub cd dc Utere reSto refpeCfim
' uCy ifiavero cum hdbednt dqudlem altitudinemy eruntvtbd^-
fes ab,cd. ^dreetidmreffdnguU e a f , c c f , erjtntvt abt
^cd^
»
I
PltOPOSJTIO XXX Vt.
DAtadiredione ^i^,&bafi i*i/.datacftaltim-
do paraboI:]e ibpra quoduis pundtum r • Di-
uidatur bifariam d d in/, & engatur/i^ . QupDi-
am damr angulus bd d dirediDnis , & bafis dd^
dabitur in triangulorcdangulo latus bd^ dcidcof /^T^
b^ quaequidemeft.quanapars ipfius bd oh para« aics
bolam«FiatergovtredanguIum ^/^yfiuequadra
tum femibafis Afzd recSangdum dcd^it^ dXittyidofb . ad ali|
am «^ & qiiarta reperta eJcitdltimdD qus^ta ct • C^od erat ^
«
' t^emmd •
Sicpnoides parabolicum dbc feceturplano d^fx(\\ndh'
lbinteraxi»fe4^parabolaeiit, &a?qualis femper eiqua? co«
ooides generauit , hoc eft asquale k^tus re^um liabes . Sump-
^Ofioim^uoltbetpundo i infe^one i/i ^«applicetuc H^ du*
4:acurq.
J
oXV«
\rT^9
w
\
/ ...
~-^
n
P K «
1^6 Di motuTrohif&mi
caturq; ini/irparallclaad ^r.Iam:cum
«quale fitquadratum « Jf redangulo d
f c , erit quad« df ad quad. djk^ vt re^
/ r ad ^ ^ ob parabola ^^ r»fed quadi 4 ifr
ad quad j»^ eft vt redbi&^ ad ^^>&quad»
m0 ad re£tangulum m InfiMt ad quadi /
eft vtreda ^t ad /<;ergo ex asquo » quad* ^//^ad //, cft vC
rci^ pezd<l. Propterea fedio die parabola crit •
Amplius. Qupniam vero redangiuum fubdiametro fe^
& iatere re^o parabol^ de/xqvalt eft quadrato appiicata^ d^
fiue redangulo dpe^cvi redangulo df e aaquale eft re&ang^
ium fub reda pe^^ laterc redo parabola; 4 ^ ^ . ( per lemma^
Projpof. praeced.; aBqualia erunt inter fe illa pr; dida redlango-
la ; led aitimdo f e eadem eft vtriq;» ergo bafes arqualcs enmt»
nempe latus re^m parabolas die^ aequaic crit iatcri rcdfco pa«
rabolaei^^. Quod&c.
FtibposiTio xxxrii.
s
fius excipiantur in aliqua fuperficie plana ad horizontem ere*
(Qa » Dico omnes illos ia^ in quandam lineam parabolicam
cadere ^ualem femper parabolasproiedionis •
Hoc autem patet ex lemmate praemifTo • Nam omnes iili ia*
Aus iiorizont»ies fuperficiem quanda^ defaibunt conoidif
parabolici % quam fuperficiem fecat plan& iliud credum in quo
feriunt iadus » ei^o ieaio in quam cadunt iactus » erit parabo*
laaequaiisparabol«genitriciconoidisiProptereapatetpropo«
iitum*
Si vero iactus omnes terminentur ih liorizonte>fecdacircu-
lUs erit ; quando verd in planis inclinatis» fectiones erunt elUp*
(es , quod fiicile colligi poteft ex demonftrationibus antiquo«
rum^uiDcmooftraueruDtobiiqu^miectioDemcoDoidis elli-
pumcfle*
'■'■" ZJkr SehmdM^ 191
PEMOTV AQYARVM.
IJm jfirh ^ de 4q$ns dUqtmm httic MeUc etnttn^Uthnm m
ftrere moH eri$ i»e0HtifHft»s : MqMis enim fffceteris etrftri'-
busfubUiHmAMSdde^peeMUmSiO^eognMmsvidetttrmttuSiVt
fcri Ht/HfnJm quiefcMt . Omtte mdgmtm iiittm HittMHtis m^ris
m§ttim i Prfteree pitimfimHemfitimiHtimt dqHdrum^i curreHtiu
tum meHfuram^ ttim vfitm , quttrtim emnis doHriHd refertAfri»
mumfuit t^ Ahbdte SeHedi&oCdBeUUfrAceftere mee . Scrif^
fit iUefcieHtidimfudm, fjr' iUdm Hdnfitlum demcHfirdtioHe, verS
etidm efere etHfrmduit » mdximd eum VriHciftim drfofuUrum
vtiUtdtCt mdierecttm ddmirdtionefhjtefofhotum . Extdtillius
liier^ vere dureus . N»s minutd qtittddm , ^flerumq; inutilid »
men tdmeHfenitus iHSuriofd circd hdnc mdteridmfrofequemttr .
Supponimus.
Aquds violeHthr erumfentes in iffi eruftiomis fttnB» enHde
imfetum hahere , qutm b^^eretgrdue tdiqued , fiue iffius dqu*
guttdVHdyfiexfufremdeiufdemdqMdftiferfciev/qi ddtrifi'. '
eitim eruftienis Hdttirdliiir cecidiffet ,
JExemfU grdtid . Situhut ab cenueHieHtis ed~
fdcitdtis , hec efi mdqna Uxttdtis, iHtelUgdturfem
fer dquMflenus vfq\ adlihelldm a , etfe^etttr mh
gufiwtrificioin b . Suffonimus dqudm ex b erum
fentem^undtm iiTtfetitmhdhereyquemhdheret grd
ue dUquedfi Hdturdtith ex zinh ceciSffet .
Hec ratione qufddnmodt coHfirmdri foffe vide~
tttrndmfiddofculum b dUnstubusinftrdtttr^etex
quift\eo'dftetur,dqMdex b iHfiueHsintuhum bc,
tdntam vimjbahet vtfe iffdm CMehdt vfq; ad eadtm
liheildHihmzdHtalem zzdnStdm fererificium a.
Ms^' verifimiie vtdettrr etidmquande ipfdex
b lihefd erumfitjidhere vimredeMdivfqiddhoriza-
tdlemUneimtqMffer a ducitun velquodidem efl
^dherf tdntum imfttum qudntus efigrduis dUcniut ,
ftMi
%
i
m
ipjr Be mom T¥oie!^mnf
JiuevmusguttsUbericadentisex a m b.
Experimem^um, etUm aliqti^mj^ ffiticifitt^ f^ofirttmff^
bdtyqudmquam dliqud expdrte refrobdre videdtttr • Ndmfi 0/irM
tum h furfumdirigdtur\ & fitdpt} ro$undum\, c^ Uuigatmtto^
fttqfeliqHdtotius tubildtitudo multo Cdpdcior quam arificim h^
wdebimus ^qudfklienteperlinedb Cjqudfiad libei
Idmfiidmzdi dfcedere. DefeSHonisdute c (Xcdufdm
adfcribere pojfumus pdrtim impediment^ dcris qui
c^dttaquodcunqicorpusTHobile lu£tdtur\pdrtim etia
ipfimet dqudj qux dum exfdHigio c reditum dfitifdt
deorfum^feipfdmvenientemimpe^dity ^retardat^
neque finit fubtuntes guttds ddillud ipfumfignum
adquodfuo impetuperuenirenty afcetrdere.pojfe. Hoc
manifefie pdtebity^udndo oppofitd mdnuforamen \>"penitus oc^
cludatundeinderetra&aquam citifjime manu repente aperia^
tur : videbuntur enimprima , & praeuntes gutts altius pertte^
ntre ^quhnfit deindejBulmen aqua c.pofiqudm dqud deorfum
fiuerecaperit . ilU enimprioret guttapracedentem aquam noto
halfent , qua contra ipfas refluens motum ipfarum in fine ^cet^
fionis impediat fuppono enim duBum b cperpendicularem. ' '
Addeetiamqttodfiquisobferuetaerem ipfi aqua b c firfn
fufum^reperietipfum agitariy drfurfum mBueri^ quaquidem
latio nonfitfineviy^ proptereaQumimpedimento motus aqua
afcendentis ^ Vnde efi , quodfiquis velit de hocprincipio expe
rimentumfacere ^fumendumeffetarget^um viuum^ quodobih-
timamgrauitatem tndgis dptum eft^^dd conferjtdttdum diu co
eeptum impetum , c^ adjuperandam aeris refiSentiam . Aqua
dutem ob leuitatem multum dberrare videbitnr ^ ' ^ pracipuefi
tubus magnafiterit altitudinis: tunc enin^ ob maximum impe^
iumfpargitur in guttulas minutiffimas tarnqtt^m rerisy neq; di^
ptidiam^&fortafietertiamy quartamuepartemaf^ndit illius
interualli quodre ipfa , theoric} loquendoy & remotis Ttnpedime
tis omnibus concepto impetu totum exaquare deberet . Cfterum
fiquispYfdidisrationibusnonacquiefcat^ videat an interfe^
qnentesFropofitiones vliamprobetiqHodfiitaerit^acileperre'^
foUt.
IMer Seemduf ; r^ s
lMMm€mex4fpt$Bai4frofofiMnefrimdm/hf^Jhhkm denA
jh^imus ifin minns totdm hdssc dfpendicem demetn dfndrnm
wlfdknpratermistds » wlfnnditns i Ubelle eneiU^^ qnad eqni
demUbentt^fin^conceAo^etfifdSinm exferimentnm omniditi^
gffntid mdgndmfdrtem feqnentinm frofofitionnm endBifbmi
eonfirmdnit »
His exfofitis eonfideremns dqndm recidindm in e > nemfe im
fldnohorizdntdUdn^oferlibeUdmorificif b. ExGdUleohdbe^
musimfetnmdqufCddentisex c in ttdntum ejfe qudntns w--
here fote^ edndemdqudm ex c in c. Ergo imfetns in t Uem
eHdoin bjfedin e imfctns fH tdmqudmgrduis cddentis ex c
in e . vetex a m f> (iiximus enim quodfun^um c reiffd de-
teretejfctnlihetid ad dbBrd^isimfedimentisqnd dqudm r^-
tdrddntjergoimfetnsin b eft tdmqudmgrduis cddcntis ndsth
rdUtereminh.
Hisfuffofitisqudidmdemonsirdbimusdedquis erumfenti^
bus y qud miri cum doiirindfroie£iornm conuenire videntttr \
PRimnm mdnifeBum efiomnes dquds erumfentes exfordmi
nibns tubi dUcuius ferfordti p fdrdboUs defcribere . Pri-»
mf enimguttdfcdttnrientese tubo funt de ndtttrd froieSiornm
qudndoquidem iffa yqudmqudmUquidd, dttdmenfnnt ffhfrtt* *
Id grdues (^ coherentes j i^ideofordbotdm cert} defigndbnnt.
Omnes dutemfubfequentes, qud cnm eodem imfetu emittuntuo
(fupfonimus enim tubosfemfer dqudflenos)femitdmfrfedden
tjnmfercurrent ; qttdte continuus iUe dqudfluentis trdhnsfd^
Tdhold erit .
Obqcetfortdffe dUqnis hoc nonvideriyprffertimqudndotn^
biorificiumvdldedngufiumeriti&imfetusvehemens. Tunc
enim (vft videre efi in Uned iltd dqued , quf exfbntinm fifinlic
viotehtius erumfit) frior fdrs orbitd iUius dfeendentis mdgijt
tenfddffdrec y et ddfdrdboldm veriiiscfinformdtd; fofierior ve^
TO^hoceBedqsidmdquddefcendensfereurr^tymdgisfrondyei
vt itd d^dm y Idngnidd dtq; cnrud confficitnr . Obieiiioni ref^
fondetnr i nonfolnm frfcedentemfrofofitiunculdm ^fed etidm
Bo mdio^
y
^T^ / DematuFr6$iitwum
' mamm^fhmfeqmemmm hm€ mffmnifftAtMm . Cmfii tft
imfedimtntmm mtdy^ ^uod.adMmmiMtmm cerfmis mMHs^ud
defemfibilim haheftd^dmem immlm^immieremfmJhm im pnie^
ffimihts qmf fmmt Jmat^hmisiteWcis .Sufmidemt illic mtdserid
fi^eiiimisftmt gUti flmm^ei ifeneiftkifekemmu^rmterei \ hie
n;eroli»eaeffy(^qHidcm.aque4. Nulliigitur mrmmfit ^qmml
emmfumddtmemtttmhuimdeihrimff^mewriifitThmee Uque^
d$ y 4C imfroieSis GMilel^fruitice tamtem mmlttmmJh iffis cott^
temfUti$mkiu.dkerr^txxferitmstmtUyqtUtAd,h^ ivtexdffitrA
emJdertm j^vHfieri dekerem in mtedi0 memebfimtae^ velfdltem
gratiifjimamdterUtJfet adhibemda . .^amfuamfi^uis mtedica
altitmSme^feUrfiqidiligetttU exferiri hfc ommi^t.velitymfitti'
mum ^tddam ye^fterum^; im/emJ^iU deeffi ^emferiet. £xfe
rimtemtmtttyqmedxoiis^tmfirmatiit hasfeti^\emttues0ecmUeimM^
culaSffaSiifuittubo qmdam^ocaffMU^iteMeUjifeda^ttim
attitmdo f4^umXleometrictnm^xceeUbat ^ittsbafisnmoftAmo
quadraiommceratmtimer .J^eramitta .ven ^eramt^xaeitttd^ circtt^
loaue humanafttfiUf mdiora \nonferferdmfaciayfedfolertijji''
meexcamdtmniameUis cufreUj tenuihusy e^ ad herizMttt cm
er9cHs:^Jlqnaenim woUttter ertttttfemsfetttfercUreBiotte exit
ferfemdiemlariddiUmdflamttm ex quo-ertmnfit , ideeq^fiehat vt
m^fionesmoMri tuhimrit^mtaies effettt..
DAto tubo^i feiiif>e^pleao,&^c petfoc^^
c de.^oc ^&QUX^^ntii^arxa^^ dudus
hofkontali^hoceft m tenuilamella planapendurularLDatoq;
]it>raKmte:<]udlibet^^,inuenire ampiitudin^ vniufeaiufq;para«
.bola^.Fiat circa ab diametru feniicicculjis^ i&^.Eritq; paraboljs
'flizeds,ex<^ aroplitudo dupla^linea? >ei qi» horixontaliter daci-
turin femicirctflo. EtamplKudopra*
lR>larerumpemis ex d erit dupta lineas
.jdh. 'Ethocprobaturyquiacuntaquaiit
velutprdieiftum quoddaTD,*(Rq; ( per &p
;pbfitiiin>ipftu5pun^fublime.4^> erunc
rper Propofitiohem 5 . Galilei , femiiles
;«mplitudiottm medio loce proponioitt^
ks
- .A
^Ni
^wt
' ,JB
\
fesjottrfiibliiiutateai* & alcttudJiiani^iiacercioifliSAinpliMi.
CoroUana.
. Wute nutmfti^umtfitpmdfifMbms ab f^rum m d /»».
qttiUihefidiaeiuiift.^ \
For4miH4 vnb ftta aqitjliter }fti/iih medte <L dtfidn* »/^
eet^fitdiesdmptitttiiiiies/keere,
Manifeftumetidm eS inferieves fersAeUs femifer fifetimi*
bits mdiores ejfe y etim habeant mdieremfnblimitMtemt bee eft
maius Utusre&Mm^ eSf enimfitblimMs qturiM fHN ItttrieH»
SiiiVtoJienfumeft, , '■
Atodolio, (tae tubo ub quodapccb
perforatum iit in e , & emiffionera £t-
ciat e d. Inuenienda ftt aqu^ in tubo laten-
ris libetf» horizontalis , fiue fuperfides
fufMretna*
Sithorizon df, & producatur r ^ in/,
& fecettH-biiariani//in r,fiatq;vt f/al-
tiaido , ad/tf . feoiibaiim, ita/r , ad alnin «
quaeeritfublimitas ^^. PatebitergoUbel
lamaqweintubolatentisctifeperpun^um j
^ltubos Ji^apt^perforetarvbkuiiqjin i
i3 aquaeconi red»iguIifaperficieincoiitfflget>cuiii$axti
lit^nibus,veftexvet>ofi&ifla<p«rlibella» T
Sitangulusconi burr femire^us , &
db mbusyhoceft Iiiieji<eft in qoafuntfb-
ramiDa^potiacuraxiseoni. SnmamrKu.
qualis edip&ed. I^acaniiq; faorizoa
ttdis «/e.Dicapaxab^amtnm&eper/.
Si-Mimpotefty tranfeatper b* Scaaa
aqucfublimitas GteM, erit femiflis linee -
Bb 3 bdm-!
£ F
iU(«4iii»
jpS D&nMuVrote&otMm
h^ meiiiapropoiti^Dalisincerduasflequales^r» ^iTt&prcK
ptcreatota i/^.arqUalisedtipii dd^vtX i/r.quod eft abfiir»
duni . Si ergp parabola tranfitperpundum t. ipfa r^^ tangem
-eft , cum sequales ixxiidc^cd.
Htnc manifiHum eji ^n^dfitubus in 0m$nk(sfnisfun£hs ^
tiffrfirdtusfuerit^ omnes endjj$$nts ^uodsmmodo oonffirare
"vidiiuntur Adformanddm coni niiAngulifftcim^ Si vcio n^so
tuhus , fedffhsruU in virtice iffiusfofitd , afte ferforntafit im
^mnibusJuisfunBisy emiffiones omnes cuiH/dam conoidisfurs*
BpUciimdginem tonfirmabunt , exProfof 3 . huius .
AQuanim ex tubo db perforaio erumpentium vclocita-
tcs fun^ vt lineae in parabola applicate ad fuam vniufcu«
iufq; fubiimitatiem .
Sittubus 4^ femperaquapleiius,&ex
fbraminibus r^i/ erumpantfluentes lineae/
defcriptaq;paraboIa defciccz axem db
ducifhtur ordinatim coydf. ;3Erit. er^o v e-
locitasin c advelocitatemin4^,vtimpetus
grauis cadentis ex d in < • ad impetum gra-
uis cadcntis ex d in 1/, nempe vt i^ <, ad df.
ex demonftrads in primo libro de motu .
, CQrolIariam .
SincftqmturtxdominaAbhdtisCAflellyqMdntitAtiMimt
» €9tetMtisfer$BiMm CddqitdtititatedqHfiaceMntisfer d (^«i
dfiJwamiuA/kmnt fquAUa)efe vt c tyod d ijiec eflofuas erB
fentes exfvraminihiif 4tq«aUlms efle in/t^dt^Urati»nefiiU$^
mitattm , flneahitttditmm/narmn .» rxriiatem hniiis C^reUa*
9ijfrimiis9mniiimexfenment9indagamt,frmdi^s. vtr^ dq^.
htmst/cienty/f, «mmkttswnMm^^y^e^ MagiotQis , ^v<r
witatemnoflramexitnsffkciti^ec^nflrmdnit.
^andfi verfifwamtna in^iiaUa trmttt-^namtitatOMpm
^teetmtiseemfefltamr^tivaem^MkthimtiitkwiititMevcUmtatMi
<^*9ratifinepJimim*> .: .
tpf
IMer Seimius i,
Slnibus <#^^cylindriciiStiiuepriiniaiicus
perforatus in iiindo b fluat» neque alius
humorfuperiDfundanir,vdocitates fupre*
insfuperficiei humorislatemis decreicent
cum eadem radone , qua decrefcunt etiam
Jincxordinatimapplicatxbparabola bdt
quaeaxemhabeat b4 venicem ver6 k,
Hoc manifeftum efl . Nam quando aquis
fumma fuperficiescrit <-, velocitas crit fd
& quando fummafuperfideserit /« velocitas erit </. ex lam
d emonftratis i & hoc modo femper .
CViufinodifitfolidumabaquis cademibus coBfivmatum
inueftigare»
Sit vas aqua ieiDper plennm -i* ^ aD>
{dilSmum * cuius foramenin iimdo cir-
culare fit t d> foliduin autem aquc cx
eofluentisfitr«/^,&folid(axisfit/l^.
Dic^ lineafii <^ff/ folidibuiusgeniixi-J
cenitalemefle^Vtnumrrusbiqiiadra- •
tusdiametri /^.adbiquadFacum dia-
tftetri 0/. fft redprocevt2^itudo/lft.ad
akitudineQiyi. < ' .
Oit^ndit AbbasCaA^iusietAimefthr^ad^^icmem #^
elTe reciproci yi velocita^n »/, ad vetodiafcm med. dWnpc
vt itiad im inparabela/At/. Hi5^«mtflis.C^adritu^(fc'
merusdiametri ed adquadiatum ^f eil ytcise^U^ sdy Jtddr
culum-tf/.nempevt A/aci«w.^<IumerusautemqttadratUKex
j^/adquadratumcx im cilvtit/ad/i^.eFgobiquadraB^ni»
merus diametri c d. ai^faiquacfanttnm «/ eit rtcfproefi vc aicL~
ludo/5, adaltitudinenay«,iC^ediflcc.. .-■; .V ■,■;.',■-
Data fit eadem figuraalti^clis^/i a po.fk >Miifatac[;fii>^lt'
nieterforaminis fd 5 e.Qu|i:iajrqQ5tafiilurafi»f^)jKitd4nwi>
ler ff . Fiat \ifh ad/i,acmpevt j6o.^djeo.iiamBncn»
biqDai<h-ati»<jklcn£ta'iT<^»iien^etfi'^«ca^adalium,.({iw4'i:i
39otfc^o i> jdcto^rii BDmenuliqaadiaQis di^mettKaf c&er
go abea€Sctrahaturf«iJtx{>k^draUiprcraeiU^
decimis proxim^ . taat&o» or^d |proaitticiaibinias e£fe diafttc*
mim 0^.
DAta / 4/ diredtioae £ftiifar d$.
& pufldo i' inquod Jodditaqua
fiuens » inuenire fummam latentis aqiif
libeilam ^ fiiie fuperfickm • Producatur
dtd^&titf erigatur perpcrf dkultsm ^ . ^
^. Deinde fiat vt ^W» ad ^^» ita ^/^ad
aliam)CUus<|uanapars6t ^r. Dkd
per e tranfire libellam aqwe latentis
Aipremam • £(1 enim hJ an|en$parabol:c » & «^^ paralle-
ladiametrofergoquadratum bd aequale eritredkangula.fub
cdjic lafere redto ^ quare repertaiUaitnca ^cuius quartampar
tentpofUimus he) latus reAum edt»& h / fublimitas . QjkkI&c.
iiemfnksUeram adlm «r e$<ptfimeau cum demnfirdik'»
mhus €^ouffudni\ ^lfbdfifdmen h^^et effe iif lamell4rteHm^&
fflaudy idqudmferfendk<eddmjfitre&4.bdi. KeUquum "uer^
iuterieristubi ba &c. utfqi di mtmm uqufdul^uf ^deket ef^
fe cdfdcijfimum ; qu$ euimiduiut eHt » tb c^dSfiuf txferimeu*
tum euddet . ^otiefcukqi Huttm dqtsdpet ttibum Idteutem de*
fitrreufperdngufiids trdnfire debuerit/dlfdomnid referieutmi
^emddm^dHftt dcefde^iiim^fi fru ^imie imfetUy dfpidfid^
thnAfqi m^dtfi^ inHnui^tmfln\fwemdiffergdturB
DAtadire^onQi^»t(il>i^ ^iie£«
fluif ^i^&puni^o ^ inquodin*
cidat aquae emiffio. , totam parabolan»
aquf fiue&tisdefcri^re# . v ;
iWucattiri^^^&crigiiturperpeat \
diculum cd. Deinde conneidatur #a
Ductoon' ikmtredipe^^ d ty effh^ qua-«
nimprimafitestaag^^ vtcunque^fe*
cundaparallelaitangenti, tertiitparalle*
la diametro . & pun^ii k>. erifr trati&us parabolf » vt conftatex
Vr r " Pofi-
w
i^M
POfitovafe dh iiuc cylindrico, (iue prif^
matico quod in fimdo perforatum fit
foramine b . Velocitas aquas exeuntispc b
velocitad libeila?> fiue fupremds fuperficiei
defcendentisiuyafe^ femper eadeni ratio^
ne refpondebit , .
.QjandolibellaAquarinvafeeft 4dj Cit
velocicas a^ aquje e^ceuntis per ^«Tumfiat,
vt fciJlio 4d vafis,, adXedionem orificij t ,
ita 4c ^d/ie. £ritq^perdp<3trinam<CafteUi|^ipia 4e. velo»
citas libellas d4 in defcedendo . lamcirca 4m diametrum £•
antper r,& f^dnvfOLrabolxmf^me.
Confidereturdeindealiaiibella/^. Q^ando /S. libella
erit,tunc perdemonftrataeritvelocitasin b vtlinea i&/. Scd
vclocitasin b advelocitatemIibelIa?/*^eritper doiJlrinaCa-
ftellij vtfeiaio/6 adle^oncm i,nempe vt ^4 ad 4e & fic
fempW^ Q^reveloci^aqu^eexeuntlsadvelocitatem tibel-
l^ defcendentis iiiquQCunq; loco confideretur, fempcr erit vt
linea applicata in maiorlparabf ad applicatam in minori ;' ho£
eft in eadem femperratione .
jflirer etUm oftendetift idem huc mede . lBteUig4fffr i» vdh
/2r a b j(]U4hhet/tclio f h, efu^ non fit fumm^fupeyficies ; (it 4tt^
temfHmm^fffferficiMS jd a^ J4m ; smn e4dem quantitas aqua
tr4njeatferftffi§mm h^ftr th^.eritvetocit4sin b 4d w-
locit4temin fh recifrocevtfeffiQ(\\4dfcffionemhifedfum*. .
ftA feSio f h 4queielox eR 4cfufrem4fufitrficies d a {cum v4f
fonAturcylindrus^fiueffrifm4) ergovelocitasin b ^dveloci*
t4temfufrem4fufe^iei d a defctndentis in vafefemfer e4m
dem rationereffondiHfi tumimmfemfer erit vtfekio V4fis 44
fe£lionemfor4minis h .
'CoroUarium.
Brgt qu4ndo 4ltitddinesinv4fe ertint a m » h m > erit v4e^
xitds 4qu4 exetmtis tx b fofit4 4kttudin€ zm^4d sueIocit4t^
.oxetmtis^ex b fofit4 akkmlitoet h myV$ eJ^vttocit4sfnmmafft^
449 De mofH Fme^oram
fcffciei d a ddve^iutamfumms/kferfidei f h. b$c emimfd^
tet . NdmptmftdfHferion concLuJkHefermutando tantttm de^
ducitttrhocCinrollitritim..'
QVantitates aquarum ab eodefn , (iue ab asqualibus f om-'
minibus eruinpentium eodem tempore» funt inter fc
^ infubduplicatarationealtitudinum. '
Sit vas d b pra^cedcntis figura; perforatum in ^ . & aliquin-
do maneat femper plenum vfque ad (igt\um ^^r; aliquando
vcro vfqueadyv&. Dico quantic^tem aquae exeuntis quando
altit. eft d myzd quantitatem aquf exeuntis quando altit. (^dAm
( intellige femper eodem tempore^ e(fe in fubduplicara ratione
aldtudinumii^ ad^m, Mempe vtrcvlia ^r ad >^/. Nam
quando altimdines funt dm^ScAm^ Velocitates in i func ex
CoroU. pra^ced- vt velocitas fumm? fuperficici dd , ad veloct-
tatem fummae fuperficiei/>& ; fiue vt applicata ^^ ^ ad A / . Ergo
quantitatesaquarumerumpentiuexeodemforamine ^ erunt
vt^^ ad ^/»nempeinfubdupiicata ratione aitimdinum dm.
mhm*
Hxc fpecuiado conuenit exa^ifime cum experimeto k no-
bis fumma cum diligentia fai^o ^
QVoddam vas cuiusfummitas d perfora-
mmeft foramine b itavtfuperinAue
^ te quodam aqu^ du^u ia d feinpcr
pienum permaneat . Quaeritur , quo foramine
. perforari debeat in c vt eadem fuperinfluete
aquaplenum pr^ise ficutantea permanie^.
Sumamr inter db^ac media d i • Fiatq; vt al«
timdo c d ad mediam a i ita ofculum k ad pfcu
ium c « Erit ergo ofculum t . ad ofculum c^ vt appUcata c e »
ad appiicatam & d\ hoc eft Vt velocitas foraminis e ad veloci-
tatem h reciproce; -Proptera eadem quantitas aqu? efflaet per
vtrumq» ofculum b & )r >propofitumq; vas femper plenum ma«
nebit.
^odddmverovds ^hcttmperfirdtMmfit infundo fordmi^
nehffdferinfluentequoddm ddte di^nddnSin d y fUnum fer^
mdttet
_j
r^f
JOl
D
n
B
f> idem H^iAPingtrtndd 4xih^c vt refUdtw vfq\ dd
fignum 3L\ ^umdinrineer a b » b c . medid h c /^-
dfqy vech ddhsL, ita qHAntitds dqud datd d dd
dlidmquMntitMtemiqwdingefiaomnin)^ vdsreple^
bit vfqy adjignum a» neq; illudexcedet. ^od
cummultis alijs huius genetisfacile demonihratur
e\Prucedentibus .
\ Qijarumflucmiutn /"qu? tamenaliquo vafe excipi pof-
JLjL fint)proportionem<liccre> fine vlla temporis , veloci*
tatis 5 (e(5kionirq; nfleofura .
^umatur vt in prsecedenti figura, quodcunque uas ^r ^ > cuiuf
cunq; figura? Qt , ita tamen perforaram in flindo , ut minor ex
datis aquis fl^entibus ingefta non etfluat ftatim tota^ fed incre-
fcat, & aiiquaiti altitudinem fxcizt in uafe» puta altitudinem> c
&deinde non crefcatamplius ; (ed tantunfaqua^prorfus uas e«
mittat , quantum recipit • Maior uer6 aquae quantitas altitudi--
nemfaciat ai. Patet ex prascedentibus aquam maiorem ad
minorem eflfe in fubduplicata ratione reda? ^r^ ad ^r. Kam
cumutraque^quatranfeatpereandemfe(^ionem i^ & altera
earum aititudinem habeat ^^alrerauero cbf erunt uelocita*
tcs aquanim per didam fedionemexeuntium in iubduplicata
racione ai^ adcb. Ergo & quantitates aquarum fluentium e«
nintinibbduplicataratione feidarum altitudinum ah^tc.
Lemms •
Sb diameteraUcuiusfaratola zh^& moiile aU
fm^moueaturper ab ealege^vtinquocunq;pun-^
£lo linef a b confidereturfemperimpetus eiusfit ui
Unea ordinaHm ex HJo funSio intra aUquam para^
Mam applicata « Dico bunc motum eundem ejfe ac
grauium naturaliter cadentium . Intekigatur enim aliquod
graue moueriex a m b motunaturaliteraccelerato^ (^conti--
piatur eius momentum ciu/modi ut tamgraue quam etiam moii
Ufimulditnifptex »• ctdmtcmpore peruettiant ad punHum b
v:c.:/ Cc pdM
^¥o2
\
fdmamhfMm mfobiUam vpi$m 4fq\ eundenifiitmmBeffe
tum^ HdminqMQunqifurMeUne* ^h cwfi4ef.etut ^etu.
trum diSlerumJhemAUe.JiuegjrAueyeundem imfetum h^ekit
4C dlttrum , quarefmter etidm trdnjibuntffdtium a b , purtef
que tffius. & hoe uerum ctiam eritf mebile mouedtur exhmz^
nencrefcen$e^feddecrefcenteimpetu. ^
VAfa cylindrica fiuc Prifinatica in fiindo perforata «a Icgc
exhauriuntur,utdittifototo£empore inpartes aequales»
eniiflio ultimi temporis fit ut unum, emiffio autempenultiniite*
poris (it ut 3 • antepenultimi temporis ut 5 • & lic deinceps ut ns
meri impares ab unitate •
Sit uas ut pofitum eft ; perforatum in fiui^
do , ipHq; adfcribatur parabola e cL lam de-
Jhonftrauimus flu^ente ex fundo aqua, iibel-
^lam d e ita. defcendere ut femper uelocitas
.ipfius (it ut linea (ibi reipondens in parabo*
jla y nempe impetus in r ^ , (it ut i^ «f , in/& (it
«ut i^ / , & fic fe mper ; erit ergo motus libellae
e d tamquam motus deficiens grauium fur-
vfum reflexorum > fiue proieAorum ; & diui«
fotototemporeemiflionisinpanesagqualeSf erit fpatimn ic
. decurfum a libella ulpmo tempore , ut unum ; fpatium autem i
9 ut tres,&^4utquinque« Nam,exieaunateprfmi(fo,nio«
ius libcUa^ 4 r eft tamquam motus grauium non cadendum^ fed
furfumperpendiculariter proiedorum(quodidemeft) ergo
motus libellft de eadehi fpatia tran(ibirtemporibus ^alibus.
atq; graue aliquod furfum proiedum » iicmpe
'unum , penultimo tria;& (ic deiQceps ^
^ifidt uds <eneiddk:fardbeUctimyeuitttMnsfit
a b, firferfordtumjitinfund^ hmdertfottritemif
^fioeiuseiufmodiutm^otuffufrimdfuferficieidefie
dentis 3 dqudhjdisfit «* ^r efi ut dqudkhus Tstemfnri^
i/us^qudles dhitudinemoles^pehdkridntttr^y ^uotk^
4dme»fd^tfi . ^Sutit^mm ^opoidiit^MnhoiicM
^rr
' Zifer Secmdui l ^o i
interftut quddfdtd dxium yfiut dtitudiuum • Si trgo diuid 4«
mus tdtdm a b inpdrtes dqudieSy mt CMoides ch ut uuum^ f^
db ut qudtuor ;iffumq; eb ut g.fjrficdeincefsfemperutM^
meriquddrm. Erunt ergo couoides ch ut unum y differeniid
Mitem c d uttridy dc utj.cf^ ut^. &fic de incopi dijferentis
urunt ut numeri di unitdte impares . Stjfdt e uidebitur dlicui
^uodfinguid huiufmodi dtfferentif dqudlibus temporibus exdsi^
riri debednt per H dtmonjhrdtdin prdcedentiifed quonidmin
huiufmodi Udcudtioue plurimirefert cuius fi^urdfii ipfum uds^
4tbfiflutifdlfumhoc.efiepronHntidmus\ demonifrdtionemq. unuf
^uifq.coiligerepoterit ex his qudfhquuntur .
EStouasirfcgulare db cde^ct(otQX\Xxti .
m fundo foraminc r ; & confidereri •
tur du2e ipfius fedionos dCybd. DicO ue-
lc^ciratem fumma? fuperficiei aquae defceti-
demis , quando erit ^^ ^ , ad veiocitatem fu
perficiei, auando eric ^V, rationem habe
re compoutam ex ratione fubduplicata al*-
timdinu/V ad r^, & reciproca Ie(5tionum,
nempe fedionis bd adde. Concipiatur eniiirfupcr Jbafi fedto
nis de qu^cunq. ilia fit,uas prifmaticum dime cuius altitudo
fit/(p. lam veiocitas fedionis prifmatica? ^ ^ ad ;» ^ erit otreda
ficadch mediani int?r akitudines. Velocitas uero fedionis n
od uelocitatem fe^onis bd^ cumeandem altitudinem habe«
ant , eft reciprocd ut fedio ^ ^ ad ^ ^ • Ergo patet quod ratio
deiocitatisfedUonis^r aduelocitatemfe(^onis bd compo-
niturexrationcreftae/ir ad ^^,&exrationefedionis ^^ad
»^,fiue ^^ad de.
Hinc mdnifefium efi quodnuperde ConoidepdTdbolico dice^
bdmus , nempe motumfupremdfuperficiei defcendentis non rf^
fe sq^dhilemfed fubinde dcctlerdtum . ^d uerh rdtione dcce»
lereturi&qud rMione Udrientur uelooitdtes fupremd fuperfi^
ciei dqufdefcendentisinfphfrdperfirdtd,fphdro$de,dtq.dl^s
Mdffkttj TtguUoribtts^dfill tx ^ontepldtionejprfcedentipdtebit .
Cc a pfi TA^
/ .
4o# Def^^^s^^rm
i> E r jjtr L j s, ,
K'i
SEquuntur Tabula^non quidetn do&is calculi vigUijs el^
boratae » vt a Galileo fadum' eft ^ fed ex ipifa Tabula finuu
ac Tangentium facili breuiq; negotiotj[;aoicripta?. C^uocunq»
tamen modo coUedas fiierint»'non minq$ augent Galilei glo-
mm^quamlaboremnoArumcomminuerint, Cu|u$ enim in-
duftria? tanta folertia eft , vtperinnumeras multipiicaitionums
diuifionum > & radicum ambages^adeofdem pene numeros ap»
pellerepotuerit» auos exTabuIa defumere nobis conceflfum
hitf PraKii^mnocvolo,nosfQpponere vpluifife eandenui
maximamamplimdinemfemiparabolarum cum Galileo par«
tium xoooo. itemmaximamaltimdinem partium xoooo. vt
€(dem omnino Tabula? euaderent > & aliqua interdum ditferen
lia inter illius numeros & noftros appareret« Ideo in folum la-
borem biffedtionum iqcidimus • Si vero fuppofitionem varia-
re^hoceftnumerumhuncduplum xoooo. fupponere voIuiC-
femus , tunc integi;^? Tabula? diuerff quidem euafifTent a Gali*
leiTabuIisyfed nuineri poterant fine vlla biife^oneex finibu^
^ Tangentibusprbutibileguntur cnutuari^
«. i
L
• '*'
f •
Tabu^
fdSarum» Suppofipa nuixima amplitudine partium loooo. Suntau»
tem numeri T aiuUfinus reSiarcuum eleuationis duplorum »
,r
GRAn.
jl Eleuat
k w
Amplicudo
lemipar..
oooo
5 l 173^
CRAtXr
filettar.
j
IGRAD lAffipliciido
Eieuat, jSemipar.
90 I
8P
6
7
»079
2419
g
275d
3090
II
I
12
l »4
«5
34» o
4067
4_384
4695
£l
S4
82"
81
8^
z?
77
t76
75
itf
18"
529^ 74
20
a2
5592
5^70
tfi57
^^91
«P47 I *8
«»
73
7«
II
70
tf9
"I %
1
GRAD. I
Bleuat. I
8829 f 59
8988
9IJ5
9272
58
9397
9JII
9613
9703
57
5tf
55
54
97*-
9848 [50
9903
9945
997^
9994 f 4<5
53
5»'
49
48
'-♦
looool 45
i
t I
20$
De motu Tme^arum
iriOiiimtts maximamaldcudiactn omniuqi proie(5tionujttL.
Jt ab codem impctu faAarumcflrepartiumj loooo. Poni
musergo infubieAa figura lineam^^^ effe xoooo^partmim
Dato deinde^angulo ^idc cleuatiohis gn 40. qu^riturqtiaa
ta£t^titMdo ^r refpe<^uipfius 4th quasefl loooo»
r 1
Daturquidem^/ 82^4.ex Tabula fintnim^ cum fitlinus
verfusarcus dc gr/8o;quiari:usdupluseftanguIieleuationis
ddc. SeddatusnumerusTeda; Me^iSj^ erit refpedu fcmi-
diamctri^ qu^ fitpartium r 0600. Cum ver6 nos ponamus to-
tamdiametrum dt eife partium loooo. tunc de crit 41^2«
hocefttantummodofemiflis illius numeri exTabuIa finuum
yceforuniexccrpti*
Pfdxis^
DupBcetur data eleuatio; illiufq. finus verfi femiifis accipia^
tiir i & fic habebis numpros Tabulx proecedentis » qui altitudi^
nesparabolarumifiueproie^onumiQcqunturi^ '
. 1
» »
ZX^
«V*
Uitr Seamtbut
»«•«
DecUrdtioSeqiiennsttilhMUi
PiOiuoms^i amplii;udinemoii^ - •
fetiiiparabolar& eflfe p^u xoootf
I)ata iam eleudctofie cnd "gr. 3 o.mxti
quamdirigendum eft tormentmn. Quas
riturparabolje dh Aitimdo»&fublimi
tas. :
i S^c^QV" ^^ bifariamin c^ erigatur
qli6^ aBgulosre^^ c-d .Fiatq* ai^
lits^^^re^usJVfanifeftum eft circa^dia,
nietniti^ a/ deicribi femicirculum qui tranfeat per d cuaJ
redns tirangulusad i/tlonec concorrat cunr diredione # ^ «
Cum ergo fiat proiediio cuiii irapetu/>, & dire^one d d^ erit
amplitndo fetniparabotie liiiea dapEa ipfius e ^nempeipfa dhi
al^oiuIoVoro / h \ y cr>/ > fublunitas tf. Qgaeritujr eigb quan*
tit^sliaearum ^ ^ , </■.
Cuni tfiiitpattium^ loooo. erit r^nempe femiffis ipfins»
partium 1 f 00. femper > qusecunque fit cieuatio • Si ergo ed
fitfintistomsieritaltitudo ed 5774.tangens aoguli eleuatio-^
nis r4^/,hoceft edd. Sublimitasvero ef^ii 17^10« tan«
;ens com[]Jementi eiuickm anguli . Harc autdn veraf unt qua*
\q ed fit ioooo.fed(^aincarunoftro edt^ tanmmmodo
J>aitium 2500, nempe femiffis finus totius', eruht ed , efitvcoi
es di^arum tangentium ; bpc eft altimdo ^f^iSS^.ipfa ver6
fi^Umitas ef S 55o.propterea tormenmm illud , quod eleua^
bkiir ^ij 0. ^d hoc vt ifacia(| amplitud jnem femiparabolg par-
tiuQi 10^90. cHehebit habere fubliipita^m \ fiue impetu 8 660.
Q|ip4qukieiii4demeft^aclfidicei«naus-^^ impetus proie*
ddoiustanimsffsedebet, qktantus efi<grau)s alicuius naturali-
t^cadenusab altitudine %66o^ eanundeifi partium. Aititu^
doverdfalisparaboIjeritiSSj. ^
Pro^^ltkudnl^^^
iftoifublimitatetii^ ^omplementi ab»
jgulieieuaaoais* pd J^u: ;
««-A.
ThFula comintHS JlUUidines \ & fuUimiaiefSem^ ^
rum ampUtudints ^gMoles fint. TaTtiumplicetJemfer loooo. Smnt
itdajUHtftttifflrTdntmiitm cmplemenforum eleuatioms .
fT!n^
fikait. .iTyDOL Imit.
47 I 5 J«a
o u»fm/4i\ oo
T46»igg
mmm mh i$4im imp€tu fsSnmm . Si9$pP0iHiM^.mmfimm dmsii* »
fihi impnMt msxtmmt iffi loodo* Sumt sufm mmmmi
TmkmUfimut itiSi iliustismmtm t '*
Jjkr Secmiii . 211
£xfd ea ^quae acfno&ftrata filiiin fropofitiombiis t /. &: 9 1 .
!^ole^K»ratt;qi^do ^^lfUerirmasdrnadtirnjcryfiueiiu-
iiis im|>etus ^4 horcsontem comparatus , erit 4 r ihtercepta
•; Jn femicircUlo) durado i fiire on^^ eieuadonis* JrV.^ld &ori-
iiowcracappaa^f..",, ■•■S'
EF"
(• ♦ . •
1 >; Sttpponipius 4 1 <e0r partitmi i oooo.;nen^>e fiiiiifn tomnfi «
'&rdatoansDlotIcnationis r^r gr.^o.quaaimus mc^
Manifeuume^» fa^oquaklrante i^4^ quando 4^faerit (!•
\ faustotus, tunc cd efle finum reftum deuationis ^hoc e(l angu^
l^^^^f^iqu^ ^^ gqi£lis'ciIip(ri/?'.\Vltoft^
• |Qusjw.|>ra;ced?i» ^S^arciisfitgh^db^e-
I jfia^ir^ fiik>\u jkOadLVfcfpelluipfius 4^ quo^efti c>oo6.[loc
lauitem fignificat»:qii6dimpems grautsiutu^
j^ in i« adimpetum fiafabolae ia extrcmop^n<fto :( drnnm^do
i a d h of |2 b nt e m ^tantam^j^omj) ar et u f ) tt ^ vt-Mo^o^od 5 t^o^
; : ]1B>urkdp xctbi fiUe tetilpiis lationis -Hatul-ati^ p«f ijeipriMiidUlu
■ i ''i(^^ *^ierifi^<, (kie duiWioiidti^pafiabolacttit vf eactem |( 4 ad
;;:4?riiempe^ru^^^ ^(k^r \ z ' : — !
• ' " '-^ •'• '^"^^' iY>jr//;'" •' • '■•* ■
$^e ipfof i^liws ve4iios ele)i^n9P§, ^ luioe b^ nxw
'* * • , i i 4 . » -
titiak c mi»i n tattA!t(ciuMiiiiuMfi^ieri,n>n 4 m t t iii
;
10 17 «»■ 4J
t» 34 :»»'**
■
30
}i
i9. 8
88. J.I
5»
60
1. ><s
■• 43
88. }4
88. I,
70
80
>.
i. 18
»• 3>
»■ 5»
8». <
87. 4'
!
»0
100
«?• «!
87. 1
^
110
110
3' 9
3^ »7
8«. ji
■3
■3»
140
3- 44
4- ■
X. 11
8J. J!
■ }€>
160
4. 1»
4. 3«
8}. 41
,8j. ..
180
+ 54
}. II
8}. .
84. 4)
190
too
}• »»
}. 4*
8*. j.
84, i,
110
»0
<S. 4
«. 11
83. J
.}0
«.39
«. J7
8}. .
«3-
uL.
7. M
8i. 4<
•••x
«. • •
, . ^
Mtfdm mubms,&m**iwiam fnkSfhMmpommiu fart, 4000.
jw^ iGRAD. rGoaapir|i
15. 20] 74. 40
15. 40
«^- 4M73» ^9
II. 49)68. 21
22« ijUy» 47l
2«. 3 7
23. t.
7JO .J23. »7
23. 52
ra4* 18
67. :
^^^••Eleuar.
I:
760
770
780
790
800
L8f0
24. 44
25. 1 1
•*
2tf. 6
2<5. 34
*7- J
820
830
*«-•
84P
85«
»7- n
28. 3
870
890
>8- a4i
29. 6
29. 39
30.' f^*
65. itf
I64. 49
«Mk
^ ^2
63. 2^
62. 57
62. 27
61. 57
30. JO
3»- *7
»^
M: ^.'U' 55
''.j:-i
910 hx. 43
6i* 16
<^o 54
?9 *><*
" ■ I!
59- ><>
5 8.- 3 i
" i^*"
5
57- '5
91«
«i
94<>'
950
970
^3. zi^ 5.(5 . 32
34- '3 55 47',(
|.
■*«W
35- * ,54- 58
35- 54 54- <*
36. «2.53 8
37. 58 j 2. 2
^^^^^•^^•.
^JJ. 4>|J
980 I39. \6
990 |4o. 57
50. 44
49. 3
"^l
45* 00
\
iif
^ * « * <••
LT
!DejM0 TmSirm
^
•V -
MxfUc4iUfr(€€deinin T^ihb .
V. .
.1'
D
nincfupp^niturq^arts ipuusmuEs^ \ioc e^ fefDidiaai^-^
cer citcilUR^^pofitionis g.proiefionm-cfe-j.ooo.^"' lUKO^'^
rus fuppooioir edaqn pro fiui toto in TabuU ^uuafck
• aM*»"* ■ " •■•»■«•'
'"^ l
« •
iii
r •• *.
# • •
jW .-
•M • C '^. -»
Qua^idoerso
ma^rnoh
quahapajrs,hoc:eft/?[rjcj4^ Eij^xit^^
behinu: quatftitsis arcus ^r^. ^i. -Cijius fti^iiris ^. \6t^&ix
meQfuf a anguli cde^ Neir^e eleiiacto (]pae£ta > iuxia quam
fietpropofita amplitude sb partiit» -^^^-^ol taUuin (piaui^
maxima proie^o intcgrs^itt 4000«
ferfoidsfii^u^idiMldsf^ihl.^ \''[y .
Datf ftmirae Ataplitudittis quartain/partem iutne \ h^^in -
tabula finuun>^uaare ^ arigunq. ipfi i^e^^on^^ntein biBtrramfb^
ca • Sic habebis eleuationeqif qua?
cit .$c4 fiifius baacin iSBquentib
^onqusficaQi&^.
■» »
.r-
\^ •
^tf
f^ .. v^
yiadclk pnBceifeate Tauola »
jgedflfifi^fimu deUdpiiudtd dd vms cMrmd JSd pe^^
eftfhfi^4^$i.fdlfi geomeiriei. Vegliefiire com U mede/md
vn4ir^di mMmers^Mle; chtriefcafer dfpume lemgepdffk 2j^0.
figUoUqudrtdfMtedi li^eSdqttdUespo.dgtidr^kftiUid^
meldj e vede dirimfette ddeffe mmmere U elemdxieme ddddrJHt.
dettopezM ejfirgrddkig.emmmiis.omerogrddirr. em^tmti
ysfmoum^lememto.E dicoftrlecoredimoardteytheilfmdet^
fofetjaocmnmddiiltie^emt£ elemdxdomi tmrerdUfdUd loMd^
mo^fdff$^ 2jfo .foprd Vorizomte . Se beme qmeUe elemd^iomi , U
efHdCfdffdmoilfeS&fmmio delUfqmddrd^ momfifomgomofer 1'm
iigUerie^ mm foldmemte p^l^vfo de* morsdri^ o irdkoccAi^ ofdL
fdm$drtimi . Demepork dmmerihtfiche com qmeUd frimm eUmdSUo
moUfMdfara vmdfirddd b^d^ $md veloccy
eome U Umedfegmdtd a » e com^itr^eio grdmde 3^
erizomtde offortmmo fer sfimddre mmrdgUe^ ,/^
ddrt dhro in^ulfo Uterdle ♦ Md com 1'dltrd ^
eleudziomefdra Ufirddd b« Uqudlefdrd fi-
grd dim^to ori^mtdle ^ntdCom^diimtpeioferfemdicoUre mel
Jfme , ofmumfer sfomddte^oUe ^tttii , </Ser dltrefdffdte fef^
fetuUcoUri dU^orizomte ; ouero fergettdrrobbe in vn certo de^
termtimdiofegmo , comte farebbero fdcchetti irmbdlldii com cerdet
fiemi dix>ol/o , o^JdUitro , ofdrind ; omerofdUe com lettere , (^ di^
tro demtro . InfommdFvnd , efdUrd eUmdziome , che egmdhoe
tefiddiadnte ddl fefiofmnioforteri UfdUdmeUoffeffoUogm^^
fero com Ufrimd , emimof eUudS^ne cdderiim terrd (cormeef^
fidicomo )Di ftrifdoi e cqm Ufecomdd e mdggicfe' eUmdl{iome bdi
tefk qudfi ferfemdicoUre .
So che rdrijfime voUe^ efirfi dmco rmdis^imcomtrer} che ilrmdf
firmotirod^fmdriigUerUfidPerdffmmtoqme^fd^^ooo. comte
fdrchefifuffOtfgm melcdUolo deUd TduoUmfird, t^dmcoim
^tteUedelSigAGdUUo.ferltUdefidTdmUfotrebbefdarerei^
:• *E c iiU^
\
/ iU . Md noi mofirtretM che tln«mefo(itffoBo dii-oo» .ftr cA
non/i rtie ad 4U«irSm'Ju laiiafmn ^hftiiuiiifopfi rmr a tmt
te vnintrfalmente . Bifogna dnn^ue annertne ihe qnel nttme'
tpfnf^ofh 4U if ^0^4 iiPi» l d*ftfgi f ntf diuuimh «fciircM , nt di
MkrAdftermiMttr mfurr ;rtut.p ktiti difmiM^i^itdi qkdU
iffef^an4>i\htfet^f0tind0cointtmrfiMtttt!M^ k-fnfi d^ttii^
fitr*ftfjibiii,fMnno la TanoUif^fitrt^tdntd^ftj^d^cUtthitiei
^tfMt9ftrintmi>m/)ia&tJiri.,£ftrditrtitm^f<!mfitytme ei-
UtftfiffkdddMUfe 4 tmtt le fftxJedeitMti^trie , tridttrre
ltfmiMnratitin.faff%emttru^,fkemMtsi,>,.^ j.-
- ilm^tm tirt di-vn c anvtnefer effmtmcitkfdttn-ti»tte cbe
Htr eftr^pi^»39v,eVoili«to»Ufi*fofarevti4ir»iifm4-
Ufttdifap-ttio faccit cott . St il mjtj^M tir)i. t^v o.mid4
t^o . itroqntfit» > iinttmert zeto. ma^medeU4TttitUe4h<tm
di^} ^faccio toftragiiotte i eir^n» 37^^. ilfmdnttmer» cercntt
ntUttrMoUfirkrottAfrtt.s7 0. e sSo.Per^tutofrMti» Mgtmdi"
ziotaparttfrofor^nntile trtnera^ farco dtldafna eteitaxitme
doner efere^adt r t :in cire<4i'V0ero 79.fn» etmfUmtnie . E
cosi e certo ebe quetta tale arti^ieriai ta t^ttde elenata d' a.fmm
ti tiroMafaffi 2300. etenatagradi / 1 .«mero 7^. ttet fnadrtiiite
ttrerafa^tsio.comtdefiderantnho^ -
' • pitvJ^efoiitdaUitnofOtreibefaretfdi^citeiitrwarfii^affe
iMtiSJtii firo maj[tmo dett Kttii^Heriiis mtfite
^me da qnatnnqite tirofatto antoiafmalmeme^fiftffm
ironHr' ittiro^ma^mo ditfnfe^a^artigUeris*
'•■.."' ■- > ....■-
^la vA pfiko dirizzat<) conforrafe }
T^k Hnca^fjdellai^lefial^ielcuii' *
ilerie l*aiTgoIo *4r,qtialliiique fifiai.^ P
Si mifuri detto arigolo ron la fqua-^ ji
ft^ , « tfouifi f)er tfcrijpio gr^ 5 o. poi fi
f^Yt l^Srti^eria, fe vada ik palk fino nlpOflro * , eii
lf|eirtteiri«nife1alittca *>^ chcfiapek'«feB[ij)kJ,a4oo-|itfffiC
idetriti .< Dicotiiedatequeftecliib^e^yci^lacl^aiiien
> \ laluii'
4
ff la Itinghezza dcl 6rojaaJiMc\lg4^Mt/^ttd9tla data anco U
■ mvftnconeiiMtW) Omii^if»id^ Pfopoittioitr 9« dcpro
A : E^mdhdato l^i^igolo della eleuazione c^t^ff.^o. iari
I ito\aiigoloi3ettangolo £ dcds/)^ in fpezie .* e perche e dara ia
I ^j^Jq paift»^jMUidaf«ia^g>iq«im|Mirt^ cio^ tfoo.paf-
(i • Operefemo dunque cosi per trouar ia quantita di 4 d^ pcr
via di calcolo, e de i feni*
i^^KciaiiV Comeil^norefio 8^5oa« deli^aogolo d€€ g£^
6o;^oa0i&dd[Xupplenient9 idelkeiiHiazione% aiiaco dt^ die e
6oo. Cosiil^Oyptsak x2odj«««>^iraquano J)iic^ro 695.
£ cosi la hipotentua d c fara pafli 69 3 • Ma per che anco il tria-
^tixiaist^^ d»iOlK»lQ;]qo^
i^Qgolo dato ririhi fijyuayjQflg A4f, allarettj^ 4ffi^ ^ trouo
tf93.paffi,c6$iilim»MtalcadraquartPOwnei£Q ^3$^tf.4cco
silarettacettatajtfr^itfafapffi ^g^i^vMaM^ ^i/.eflrndol»
.lineadelPia9cfix>:^UH^^ raaiEmo
tiio, fenoi radd(^^ceBk>Jt3:8^yen:a<a i^fi il niiQiero.di
a772.paffirchrtanfia%4^^unghezzajckimafimotiro» cfae
£cercauadiquellamachina>Iaqttale eleuam gr* ^o» fi trou^
tirarpaiIi24oo. ^
Maconmoltomaggiorbreuita, econvncalcolo folo po«
tttna^eraretofiMP^g^6€hi^ iifcno totalct^i» ^/> f^iwi*
u;kf4^&cfdk.m^emvj^i^
€raddfuofupplemento# Facciafidunque. Cpme il feno rq^
tale^al^la cfaith ^oo,cosi25094o.(cheelafo/nma d'anH
tMdaeleiudette.Taoge0ti)advnquartoc\M ti^6. ^co^
latetfft.tf^iitcoueracomeprima xi$5.p9^.;laqualeraddo|^
piata daracO]|ie ibpra la miiura del tiro leaiirjstco > o ntjijSliaio t
coixiffji^ogliamchiamarlo. .
PtrCirMdm fifM MuertirechtqHtHo }ilmd$ ^srgomgm ,
tgre y dd qudfiMogUdtijtje d^v^drtigUerid^ qMS^to U meaefimd
fidfer t'm4tite ditinst^fer UttedferfemUetddre ifbefdtk qudnte
\ ' E c 2 IdU^
t20
idlintd ^A.fitnMdfwndM}M^idia$i$ . - ^ ^* . ' >Mf^ 1
LafitfiiUned^di ciimfegnadd^ifMMtksliietd^^
hclAfcidf cddnev^afdiUtTdniglmUyjdt^
CM il mcdifimo impeto^ che conftfifcc U Sfe^a arsigUehd AjhtJ^
endoperofiimffedaWimfedimeHio chefM^ afpenme Userfole^
zd deltdtid y cAefdffidmo effcffeHfiMe fer vdrfdte U ff^f^-^
uoni dimojhdcede* jJri^m A mo U ofimfeeM^dird^neSo ^fu^
&)iy^ iv;» /e/oie ednoie defenifo^umofdfefe U mdfimn jdten^
xai dUd fndle yfernennufer drid UfdlU di vm tiro* Ddtd
ferotelend^ione^ olonghegp^dieffoiirsi
Nfitt^fte(Iaprecedentef^^i€adaioranTOl0dpUa de^
uazione r4^, elalttnghezudeltii0 4i9*Sicercaral»
cezza mafiinteiiallkqtiale ^peruenutalapaliaperada: Eqiiefta
fara la linea ecVt^Q. pure di nuouo^ tfoapa(fi,cio^ ia quar
ta piarte di luita la lunghezza 4 i . e poi fiuxisdS ; Comeil leno
^tftfoivdeU^angol^ d€d fiqipieinento idcHaetcQaaibne, aUa
#€" chee 600, pasfi>co5i jfocbo* iemMkjUa eleuazione ed€
«id vn quarto numero» e troueremo ^tf .paifiper mifura ddFal
tezza c ^cioddeilamaggioredtczzaallaqualeiiapcruemita
}apaliaj>eraria«
' - ' Bene dnMertirfij ehe nOnfemfH fi ddofrM» le drtigUenitdi
^dnierdtdle cheUfdld^vddddterfhimtre ntlmidefimo fidmo
oHkontd/e , dd/ ^ttn/e era fortitd^ficomefn^ngono ie Tdtto^
ie delOdlileOi e nofire » J^iro donendofi tird9>tfifrd vndffUggid
d^vnco/ie dec/ine y ottero dccUne \fdrimdttu donettdefi tif4tH
^dlidfmttHtdd^vttd RoccdfnH^dttofotti^fio orixdftttdir yfito
bofd non hdb/iidmofcitti^U^lonttditttOfmo dUdtmifitrd tU qttefii
tiri . Potrebhe cdleo/drfild tdmoU > tttd cit^cnito /dccotget^d eite
dotietteh(fi^neUdeottiferreferogt$igrndo d^elettdtsione delftS^
J^f efoifer ogniffrddod^incUndtMnedeiU/pidggid^efer ogtH
j^fio ttdUez^ delU Roc4dy ilnt^tifU^o^djod^Ut qndfianin.^
• •* ^ - -i jinito.
111
'- Vnatale^glkmtonladireztioae dB. 6Ji
VXQ 4c d^ foprail piano horizontaie dd^ Maio vo
glio tirar e foprail piano d € incihiato » e cerco qua
toiaralaiui^iiezza 4^ deldenotirofopraqQefto*
piano^SidJr^4^pdrilpi]nta^9&i[/ a ; r
co c . perpendicolari all'orizonte j e (icongiunga / ^ . k >
/>.qualeperiecofeinoftface^paraUelaa}la diL ^
< Mifurifi con qualoheihumenco |!an^lo dd^^x cioe la ele»
iiazione della fpiaegia,edallaTauo1adiDMeamplimdinificr(v
ui la kmghekka deftiro ^oriaontale dd. Dopo quefto &cciafi.
Coine V^ cangente dell'angolo deireleuazione dcll^Artiglie
ria»alla ^r^cbew^la difoenzaddletangenti^ieduoiangoli
ddby ddt noti , e(rendciryno la eleuaicione dell^ardgiieriai
i^Saloro la eleuazione deUa ipiaggia fopra l^orizonte ; cosl dk
noca in paflly ad vnquano ntoaero \ e ii trouera Ja reiti/d in
p4fli • Faceia£*poi di nuoiio * Come il fenD.^0bIc,a qiiel ^tro^
liato qUartonumero chej^mifura di j^mjp$JE6. ycosi Ac &4
dance deirangolo/^^r , ad vn quiirto , e cosi aueremo nbto il
numero de^ipafii » i qiiali mifureranno h iinea d Cy cioe la koi-
^czza del tiro che iara qutUa tale actiglieria fopra ilpiano^.^
j|i]ando£t]caairinstt^ : ^.
4 . t t
<■ .MaqoaftddxhdpimtOAbifogDairettfaregiuper
vna^ia^iaidefcendenceoome ^b . Cosi trouere-
mo la quantita di dby cioe doue rada a ferire la p^
la « 6ia data la direzzione ddy cioe, fia datol^ango
l&deUaekuaEionedeipczzOy^^r, iiadatoanco^ ^
ral^ngoIo<lcilaipcliiul2ifone4^ l V%^
hniiKsqginiamooi^^orizonce^^ ; : . /i i
djcdlariad%fele:f /,&;iftj^» e congi&Dgbiamo ci ^^XijuSst
fara parallela alla dc. Hora fu la tauola<teUe amplttudini tMt
ttereihb^juanti pa£&fia dd^m^ noi ceirhiamo quaQtt^fia dt^
!Rnaj&cciaiiil^cadCQl0»M Goifi&/4/;tangemi^ .d(^^
\
imzioneddpiaiio^cosi ii^notaiii|u£^»4difa^(MBKifita^
xp . EtauehcBlMkiJufnrft idt jtit. in j»iffiiieper6itfK:Q(Wia,'la^
jrr farinocaiapafli^ £accu&(^ Qomc Sf
fenptocaleiaUa :^^no^)bfdffi^coiijiti^4^
r^^advxi^artxpiinqi^^i ei&ff&bmiAiraisr^ dell»^ iictta
^i^ inpaifiiooeiajuc^b^^ta^iiol-^io^
dehte-^i^* . •. ., :»;Mi.;.M<>lii; .nhl«;:ji' •' . •:
ditonif^M^pmneiiimmtgiifi.d^Gjif/^Ayp.i^ ^ f^l^ro.
jPeri Mcoin qutjia <4fif^4mgW.fm§Jl<Mc0hlr^.tron4rV.M-
ic^l^di^udfMnm40i€melfMdH^\mmQfnir . '
. Scaitf direaBioQe:iUi^zo.la^'ai^^ >. e.l?giiuep«v K^»^
ilniurodellajtorre^^ perpeiidieQiac^aU'Qrit£0itte \ t iia ladi'*
ilanza ^d noca io pa/fi . Immagiataaiociii^heila pcdkNpafltli*
ber^ ienzabattere nel nfiuro, e vada^si Iqqipine noU^o' ^
rtzoQteinr JaTAUoIadeikaffiplkialioidaiaiju^. ^ /\
utadelladi^. MaaoicercfaiaJiioiiiittC2^ai/^3i-*
rifi ci penpendicolarc all^orizonteiyj&rii^paralle-*
ia ad ^ ^> e poi congiungafiy^i, la qiiale paffei!a|>€r * A j> ^
la comqn iezz ione della parabola » e deimuro > co-
mefipuoraccorredailecoregiamo^rate . Facciafi hQra>co^
me cd lucghezzadel tiro orizontale, alla c i/diffisnoaza. tsa||e
linee dCy^dy^xz note , Cosi ia ^ r tangente deli^angolo del-
ia eIeuazioQ.edeiraetiglicria;al&i<jrtangciite ddP^auDgokf/^
^. Itacdafidiiwouo. ;€i(HaeilXacK>.totale>tdIa 44 nbtaui
p^sfi^ cosi )a gid n-ouata tagentedell*angolo/4^>ad vnquar*
to numero i il qniale fara Ja cercacajnruTuca della retta dt iti paf
fi^ etroueremoilpunoo <,fielquak|tfiderebbeaienrequel
^o ; JLo ibafsofcalcolo fi pud.anfiQjoidunrcquandoitan^ de
Bonfiaper{wt]idicolar<$» nu a fcarpa»*CQme quelliddBeteoder
ffe ^Mtf^sftes ana<lubiaQdo di app^^
iciero Ja cura di cidaquel Geometra che fe ne curera •
\ ZcMflUiulinideUefdrdkoUydellcqMMlin^uUG^^
jM^ccmCjpff^onM^c il^mQMniwnimJk^ifiMcdiVdcMm
fdgnn^
I
f
« .
/edA0.^ ^tH^ii mmfarJk^m^\ fe MnqmMmde fdatsigHendJi.
menejp c$n letMeite ikvnjtfifsA , ficbe U imcM *oem^se ferdf^
fmmip mel iiMeUchdiUd cdmfjgmic U4ftrihecikM»ficiifiMmd^
efer che i mi vama a tamimare neltmzo»te\ che toccd / m)$u
mAfmr4tatUUcrMt£^£erche¥em^€epme(iticameBtc)i^^
^tilmn^JivntmklsttMAiJO^c vigiimnditeorizM&ttt^fercji^
pne deU*dUexS{d dettd heccsdei fexAofofrdHpimmideMMcdm
fdgnd\; Pdrctheilfemididmetrcdedterkoteyetdgr^z^del
metdilo$:agioninocheldtoccddcffMiglieri€ ordindrie %rengdL
diUdfofrdiij^oi^iziontdieintormToy
dnehrdccid^ Snffongdfi dmnqmiio^.
a Id boccdd^vndcotubrindy efiktho
ritLonte hc.dltezzjt deUdboccdJid
td rettd a hfuffofidjM hrdccut^ fjr t^
fdrdbold acd fidittiro tineMdto;fi
cercdtd rettd hc^ Sid&titofkmi^
rettOy omdffimo dtUdmedefhmt nrti'
gtiiridytdfdrdhotd acf> efongdfi
ohe a (fidsovo pii^Gewmetrjiki^ iioe tjooo'.
tine\. FdccidfiitJhnicirsotofo&todekdProfdfiiione f\ ii b K (^
froihttd-^i rgndledtid ziy fidf^ticbi Idc^ Rertevoji mfirjth^
HfdrMnttf^ a i imfetwdeBd ptrdbotd a ef^ «Km^.nAMb a(: d
(fmh^fkmdei^anidejiinj&ndchinmjifert^ai 1 fdtd jUjfMrM
fdrtedttJJooye^doi(dfdrdiiim^cd*^nf^ idfitrmid^,
fid dilai ntd dncht a ifimofirhpkdoffi^d, i > ferpfono r-
S^/fi^,^ v^f'y^%fengonfMdefierdldietreJimd€:t.tmfl^^^
-i(/ii»V<^ai> 2^ DnntfttefhJiotfuxmofertd^fgoiddAt^^
f^mtimoi^fm^'^<^h^ tMe^tOffi&i^mmdrmt^did^^
dd wdttro nn. troneremo do o o o il qudhfdrkdtfmMJtlkifHk
tdhc;e cdttdtdne td rddicc^sfitmdttdi UOBOtrem^ chmdd retttt b c
fdt^Jt4f.bhohim: Cdmcltk^fidmtifntcke tptoUmmdc^tmd >^td
e^tmkfi^nUffm^ tiroJf ijoio ^. brMCMiJkimirrJ idboomiJH;.
ieuditmdmm^ irrdiitUfifediMmjtltte ^fimtS^^
mm mimtt jd^oitttmi^ot^^ ,imtgo limsoigm wMr^fSMnU^. »4^ .
Aw .74 ^dm^
UymdinclmMt0Mfm^t9i€r9J»^iM^ftrtMgi^0md^ deBt
fUQttit ^vnbdSitBe^t d^VHd Rtccdy tdiaiuUmqutdtirtfit^^
^he IdfoUitM ftftd ilfidnt htniitntdiey fi cttchttd i» qtufit
mtdtm '■ • ' ••• i* ' . . . ^,
\. JEctrtt cht dtutmdtfi titdttddSdcimd ctvwd^tc^d i tmtrt
di w cdBtUtftfio in cimd d^Htnfkfit , t dd qmdlm^qMt ImtftJ^
ttfmlfidm ttizontdUdeUd cmnfdgtidfttttfo^d^ ititi timfri^
tdnnodfidifiulmngkicheinttdtifoftdldtdmoUdeAt dmfUttt^
dini te qmefid difitttntdfdt} mdggMre tdmtfik qmdntt fim dlm
tdfdti Idfitmdziont dettdtti^tietidftftd qnelfimnt ttiuktdt
ntlqmdU dtmonofetirlt fjdkj€tetmindttititi\
Sia l^^lte^za della Rocca»o d^al
tro luogo gf. e debbaQ dal poma
/.tirare fopra ilpiano dellacam-
pagna^r. Iminaginiamod 1*0«-
rizonte/^, e fiitto il tiro/(f ^ rcon
qoalunqueelcuazione» Kicercala ..
ipifuradiff.
DaUaTauoIadelkamplkudini^troiuerdtA <piantita di 4h
e daila Tauola delle aitezze ii trouera la ^ ^ • altezza della pa-
rabola» Lapraticapoidelcalcoio fipotrafare inpii^ntodi*
^lmddtetmt nmmetms a b ; mtddtdtmfq;jdimiddtmftt a c » <f
qmttmsttitldtmsteHmmfditMtU fcb • Dtttdtm ddndtqttm*
tttsidmdi&ttSyin z^^&fttdttliitddixqMddtdtd ddbit de*
Ouero potr emo operare cosi •
J>mcdntm fimmlnmmtti d c, c a , &ftodmiiitddix qttddtd^
tdttittttttUtUctfttftttitttdUsittttt dc^cau Pidtvtcz^tut
ftddi^mntddictm^ ifd ab dddlimm nmmttmml. ti^qndttmswn
ttttttts ttit itttttm de.
Ouero fioalmetite a quefto modo )
' ridtvtnnmttMs cz.dltitndofdtdkthtttttAnUt. Adtttt^
mtttmt cd dititMd.fdtdhtUi^dttisfimtdj Itdzh.ftnMtt^
fHtMtUfdtdhtUtxTdhMUy AddUtpn qMdtttnn nnmttnm^^ .
SMntMtttdtindtntmttfMstntdit Uct fttfttrtifttdUsJtottrdi^
f00 t m MU M rms &i»tit ftb> md4midiitsilUffdfMi$m^
UsixAiie^itip/kmdc. Ei tmn d g (qHdlis ^fi^b mHdfig^
Ma potrebbe fog^iuiigere alcuao che dalla fommica j^il
4>eiro A>r(i occorrera tirare con KardgUeria inchinata all^ingiik
dieali^u»per6 farebbe neceflario^fapere per regola Geo-
inetricalaluQghezza de'tiri» iiche (iauerd inquefto modo»
Sia il tiro da farfi aii'ingiu il fegnato fk con aualunque ango*
10 d^inciioauoae fotto l'orizonte , fi cerca g i . fingafi coni'im
maginarionecheiltiro abia da farfifopra lV>rizonte conla^
medefimainclinazioneperrappunto, &per le regole prece-
dend fi o-oui la quantitd di ^ r come fopra, ouero di JA ,idaIU
quaiefeleueremolagianota/W» ouero Jg rimarri nota la.^*
quandtacercatag^.
Ma fe data la eleuazione gr. 40* del ^.Jr^
dro^^r^ elabafe^r itfoo.pafiinoi y^ pv
voleiitmo fapere tutte le diuerf(p altez- ^ — ^ 4 c
ze del tranfito della palla fopra (^pialua
que puQtodella linea 4 c . Faremo cosl • Diuifa per mezzo la
4 ^ 9 & alzata dh . queila fara Taltezza fiq>rema » e fi trouerd fu
la Tauola deile altezze , e delle amplitudini» operando in que-
ftomodo.Nellatauoladelleamp&tudini dirimpetto alligra*
di^o.dieleuazionetrouo la linea Mddfcn pani 9848» nuu
nella Tauola delle altezze trouo la linea t d eflfere parti 4132«
Poiperlaregoladeltre^dico. Se^ii/pS^S^midipaifi 8oo»
conformeallafuppofizione; dt che^ard ^ija^quandpai^
£ldara?eritrouochelaretta^^dpaffi 33^« Siaprapropo^
fioqualunqueponto e fopradicuifivuole faperraltezza del
tranfitodeIlaiKdla»cio^laIinea ih. Suppongafi che la retta
i«r fia looo^&la ic 5oo.efacciafidinuouolaregoladeltre
in quefto modo »Se il numero auadrato di 44/,che h 540000.
Middilnumerorettangolodelierette di^icdit ^tfooooo,
11 numero Mchefiitrouato 33 tf.chemidard^Eria:ouo i X 5par
fiadunqueraltezzadelhparabolafoprailpuntorfupaffi 31;«
Ghe ^uello cbc fi cercaua •
Ff 34*
Safteri tduer^^dctepmdt^ ^tiejhfetdfir il cdceU M dlcmm
%Htrietalequ4Hpoffon0$ec0rrereinfefne4queHitifi* Petemd^
noforfialtri cdfifimili d que^i^ e fdfticoldrmente i conuerfil^^ |
\ rojma dalla intelligenzA di queltifi pofiino/dcilmente dedurre '
^ quelli y e l*ingegno di qualunque Geo metrd dppUcdudoui troue^
ri minor dijjkoltdneUofciorre molti di quefiifrohlemi ddferme
defimo , che nelfdjfdre te lunghezd^e , (^le ofcuriti delU noBrt
efflicdzdohi . Peropafi^eremo allafabbricd deUafquadrdy Id qmd^
lefare veramente affrofriata , anz»ifatt4 dalla naturd d foBd
fer mifurdffcientificdmente , ^ Geometricamente i tiri defto^
ietti .
J)ELLA S^ADRA.
Rlducafi ora in pratica , e fciolgafi per mezzo di vno ftru«
mento alcune delle jgia dimoftrate propofizioni. Fabri*
chcremo vna fquadra militare , la quale con certezza inuaria-
biie infegrii (almeno alli Fiiofofi Geomciri,fe non a* JBombar-
dieri pratici;) quanta eleuazione debba darfi a qudfiuoglia.»
machina » accio ia iunghezzadel tiro riefca dellaproppAa mi-
fora . Sciocremo anco per mezzo d'efla lutti i Pr oblemi , cho
fopra il tirar delle arti^lierie fipolfino formare,- quali gia ftro-
n6 promefli dal Tartaglia , e poi ridotti in Tauole dal Galileo,
c6 alcun^Ultro dipiu.Si accorfe l'induftria militare,che IVfo di
vna machina tanto nobile , e di tanta confeguenza , quanto h
rartiglieria , farebbc ftato troppo riftreito , & di poco bcnefi-
cio> fe queVa .no fi fufle potuta adoperare fe non dentro a qucl*
li poca diftanza^ ch^elia tira di punto in bianco^o vogliam di-
tedi num jfenzadargli con la fquadra aiuto vanta^giofo di al«^
cuiia eleuazione • Fij pero penfato come fi piOtefle lire , accio
con quel medefimo pezzo, il quale per fe fteffoflon tiraua piii
chea.cb.ouerb^^o.pafliGeometricifipoteflredramt e 400.
i&ancoi ^oo. tfih. ,c pii!kyfinoallaiun^ezza del maflimo tiro,
diepofla farfida quel taIepezzo#L'inuenEionefii queftfi \Qt^
i«7
iiiificiiu»iK>ailaiutareil|Mtt^ nonlo
diriszauano a dirittura ^txfo l'ogg€ltei iachedoueua colpire $
ma ceneiidolo nello fteffo verticale doli^oggpttOj io eleuauano
fopraquellalineareaaj laquale v^dalpezzo all^bgsettoic
cio faceuano ora piu» Sc ora meno » conforoie die la swnatur
n del dro doueua eflere maggiorei o minore « Ard^o che fi*
no dal principio del mondo t ftato noto anco a i puttiinefper*
11 • Vediamoche douendo effi con vna palla di neuey o aal«
^ croi colpire in vn fegno viciniffimo, la fcagliano a diritcura ver
fo eflb fegnoi tna douendo poi giuocare a chi tira piu lontano^
ouerofareafaffitra diloro^ nontirano gia orizontafmence»
ne a dirittura verfo i loro contrarij^ma voigendo i colpi a mez«
2'aria>fenzaattBr£ittoalerafpeculazione,tiranotutti all^ele-
uazione del qui&to $ & afiCQ del fefto punto della fquadra mi«
ittare aioro ignota* I Sombardicri poi ebbero col progreilb
del tempo vno ftrumento» iiquale faoimence miiiira quefte ele
uazioni.
FuinuentatadaHiccolo Tarcaglia Brefciano Macemacko
infignevnafqoadra con legambe difi^uali congiuncaconil
Suadrance^la quaie gia pi^ di cento anni d fempre ilata in vfo i
: e ancora IVmca regolatrice de'Bombardieri , non folo per
adoprarPaniglieriaf&aizarlainquei tiriy che eifichiamano
di volata» raa anco perli uellarla negli orizoncali* Diuifeil
Tartagliaquelquadrantt in la. pardeguali, cominciandola
numerazione di efle dalla gamba minore i fuddiuiieanco cia-
fcuna di eife in altre x 2«)>arti eguali » nominando qoelleprime
Punti » e quefte feconde Minuti della iquadra • ponghiamo U
figura d ella fquadra, e moftriamo come ei$a mifuri meuazio^
nedelpezzo*
SiMl'dni$m4 delC49$n$n€ z,h.fcrm»
in qndlche fofitmd ; Mettdfi in boccd
Jteffold mdggior gmntd delldfqnddTd
ca .fichefidddd$tifn*lfonddmento di
dettddnimdy e cdfchiilpitmboind Jo
dicocbeCdngolo tQd^ciofil^mco ed, ^ IdmifkrddeUd elend^
Ff a 7;^ono
I
%i§medelpe7^\ Tmfi vmd mzemtdle z£. fstMm gfdmgeR
imefMiUfunto ^^retu^mdMmcol^dmgele zcf.iremyMdmM^
qme gtdngeU c a ii& iC^fono eg$udi ftrts. delfefio . Ontrw
eosi . Tirififer c torkLomtdle hi. Se ddgU dngoU retti h c c^
a c e » filemeriil comune a c d » refierk VdngoU e c d deUdfqtt^
drdegndU M*dngol$ deW drtigUeridfotto l'§rixMte h i » ofofrd
feriMnte a f , che e lo Bejfofer efiire dlterni .
Col mezzo poi di queft a fquadra fi e fatta dalli Bombardie^
ri con lunghe olTeruazioni vna pratica tale» ch^efli fanno ouan*
d punti debba eleuarfi verbigrazia vna Colubrina da 40.
per colpire in vn fegno ioatano per efempio p^ yoo^geomc-
trici , o in qualunque altra diftanza •
Mavagliailvero> le ofTeruazicHii fonotaiuo £dlad; fono
cosipochi i Bombardieri che le abbianoiatte>eleabbiano
iatte efquifitamente» che IVfodell^aitiglieria > leuatone il tiro
di punto tn bianco , non pu6 auere fe non pochiifimo di certez^
za • Volendofi acquiftare qualche fcienza ficura intomo alla
%iadra ordinarla , larebbe neceiarto di hxt l^fperieoze non
folo contuttelefortidipalle» econ tutte ledifferenzedipol^
uere , ma in tutte ie fpczie de i pezzi » & anco in tutti quelii^che
etfcndodella medefima fpezie,fono diiferenti di grandezza» e
poi a tutdi gradt delle eleuazioni pof&bili • Molt^lico > che
quafi anderebbe in infinito > E notiamo , che conuerrebbe fa*
tc qu efte efperienze tutte ad vna ad vna ; poiche no e vero che
per via di proporzioni fi poCfa da tre> o quattro tiri di vn Can»
none ^ &tti a diuerfa eleuazione 9 argomentare alcun^altro » ne
pur dello fteflfQ C^nnone caricatocon la fteisa poluere>epaila •
Ghequeftafiacosi, fidinioftra per mezzodelle Tauolepo*
fledalSig.Galileo>edanoi. Perefempio. QuelCannone
cheeleuatoalfeftopunt6tirapafli4ooo.eleuato advn punto
douerebbetirarlafeftaparte, &a duepunti la terza» &atrc
puntilameti. Malacofapaflfamokodiuerfamente. Perche
eleuato ad va pwitDftira lo^x. incambio di 6tf($xhe ^lafefta.
paftedelfudettomaflimo^tfro 4000» Al fecondo ^ioto poi
(& ^ifl^fi xhe coB quefta ^deuazione 1* aitigtierie m-.
nofim-
ao fen^ k meta dei ouffimo tko)cieI cafo
incambiodii333«che^later£aparte. Al terzo punto tire-
ri 2824* in cambio di 2000. che ^lametddeimaffimo tiro
Alquartopuntotirera 34tf4.incambiodi2tftftf«Alquiiitoti*
rerajS^.incambio di2333,che fono cinque fefti dt quei
maflimo. Vedefi dunque come accrefcendo eguahnent^ le
cleuazionidel pezzo > cio^ tirando prima ad vn puneo folo,poi
a due f6c9.trc^€ cpiatoro &c* finoal fefto, gPaccrefcimenti del«
lalunghezzadeithi non crefcono eguaimente $ cioe con la
medenma proporzione con laqualecrefconolceleuazioni/
Ma mentre il primo punto tira 1 oj 2« il fecondo accreire fopra
cfso » 96S. U terxo accrefce 824 ; il quarto 540. U quinto 3^dL
Ufefto 140. Percauardunquequalche regoia dalle efperien-
^c 9 era necefsarioil fade efattamente y a tutti i gradi della ele«
iia;done» intutte lefortideipe;e£i, contuttek varktddeilc
polueri, e le diuerfe materie delle palle , e fbrfi anco direi chc
cra necefsario che le&cefseogniBombafdiereda/efte&a#
Cofe quafi impofllbili a ridurfi fotto regole > e cauame cene;i^
zsL alcuna» fe la Teorica» e ja Geometria non ce ne daua mani* . ^
fefta fcienxa mediante queirvnica propofi^ione del Galileo »
nella qualeprimodi tutti egli ha auuertito^ & infegnato anoi^ .
chei proietticamminano lutti pcr vna linea parabolica. Su
queftafuppofizione fonderemolo ftrumentoproniefso:fe poi\.
per llmpedimento delmezzo le parabole ven^ino uoppo^
defbrmate , o permolti aln-i accidenti i dri riefcono inGoftan*'
tisfimi , ci bafiera auerfodisfatto indubitatamente aHaiciiola.
de Matematici , fe non a quella de Bombardierr •
Noi auanti di porre la £ibbrica della noftra fquadra > qualc
fion cofifte in akro che nel defcriuere vn fok> femicircolo » ik--
uideremolafquadraordinaria in punti difuguaii ^ di maniera
tale che mifurino non le eleuazioni del pczzo , ma le hinghez-
ZC de i tir j^ che h quello di che IVfo noilro hk bi fogno . Cosi
aucremo cenezza che l^glieria ,-fe fara aizata ad v»punto
dieisafaUadra, drcra alla lunghezza dVn' tale ^iazio , qua*
limqttttfiaialzatapoiaduepuntirq^doppicra preciiamente
quei
l|e
dro;feattepimti,dreritredlqiie£^tt4»rea<|uat^ s mez^
zottireraquattro etnezzo:feacin(|ue&vn quartOitireracm'
que & vn quarto i ecosi fino aliefto punto creiceranno fem-
IM:enelloAefsomodo>econla ftefsa proporzione ipunddel
lafquadra nello flrumento» e glifpazi; dei dd nella campa*
;na> e dal fefto fino al duodecimo punco anderanno nelia ft ef
manieradecrefcendo* Lacoftruzionef e dimoftrazione c
Geometrica> cauandoii dalla propofiziooe da noi pofta al nu-
mero XL de proietti > la quale dalla data amplitudine infegna
trouarPeleuazione . £ ferue comunemente per quaifiuoglia
forte d^ardglieria^ e di mortarii per quaiunque fpezie di palla p
odipokiere.
Si4B0 U gMmte
dtllafqUddtA zh Id
n^aggiore^ (^ acld
minere :foi/aiU cc
tro in a faccidfi il
qMddrdnfe cdc.fo
frd il qudlefi hdnM
d notdte i fdmi di'-
fugudlii& intorM dl
didmetro ac .fdocid
fiilfemicircolo a f c
/ tirdtd Id i^ferfe^
dicoldteddzbyetd
geute dlftmicitcolo
diuiddfi ag iufei
fdrti vgudliferdue
re i fei funti deUd
fqUddrd^efoi cidfcu
ndfdrtein u.fer
duere i minuti (qui
dofero Id grdnde^
l^d deUofiromentof^^ cdfdce di qtiefidfecondd diuifione.) Be^
tdfidvnddetUfeifdttiU gh. AtxifiU limi .fdrdUeUn gfc
U qtu^
331
U q^dlefegki iifefmvrtd§neifumi niy i . Thijifn ddcen-
tro a Id rett4diid^(^Ufu»tQdf4riilfeBedeUMfqHjubrd. Ti^
wifiU ai U&ilpHnt9 i/^ftkHqmnte delUfquddrd; tkrifiU a
m Q> cf ilfnntQ n ./^i ilfittimo , r w/ 4^/ tuttigU dltri • ^/v^
uertdfifm ehd^ofenClUenefftrkfikgiufidyfe dofo dner trond^
to ifunti r-^^3* <^f . fmneremo eon Id trdffortdzione def^ il
nono f decimop & vndedmo . I mezzifunti > kqndrti , & i mi^
nuti fi trouerdnno nellofiejfo modOyCoidiuidere in me^o , oin
fudttro fdrti, onero in dodici cidffund deUeforzioni deUd Uned
a g . con dl&dr Uferfendieoldti ddfU funti delle diuifioni iy^-
gnerdnnQ^detteferfendicoUriilfemifircoUy&ffrifunti deU
le fe^onifi tirerjtnno iftmididmetri nel quddtdnte , cbe qnefii
fegherdnno ilquddttAntene ifunti defiderdti^ de* me^funti^
de* qudrti , o minuti ,
Hora e manifeilo per U Propofizione IX« !no(lra)£befe
ia linea della direzione » o vogliam dire della eleuazione del
pezzo fara n o , ouero df ; ia amplitudine e lunghezza del jciro
jara comc la^uadrupla difo j e fe la direzionelara d m, ouero
^n. il tirofaracomeiaquadrupladi rm: e^juando laeieua-
zionefuflefecondolalinea dfd, il tiro fard come la quadru-
pladi qf. Malelinee/^,rip,^/. per la coftruzionenoftra
egualmente fi cccedono , e p6r6 anco le loro quadrupte , oac*»
jro i tiri fopradetti egualmeme ii eccederanno iVn 1'aUrOii
Vfo deUdfredettd diuifioneyfdttdneUdfquddtdordindrU.
Slaci propofia qualunque artiglieria > o mortaro^ e con eflfa
facciafi vna fola efperienza i cioe fia eleuata a qicilunque
punto , come per efempio al quinto . Sparifi, efiirtirutxlalun^
ghezza del tiro, e trouifi, verbigrazia , eflere 2 ooo.pani ^ fciw>
^jueftopofliamo fapere quamotirera lamedefima arViglieria
caricata nelio fteflb modo , & cleuata a qualfiuoglia punto^ o
minuto , che fara facile pcriaregola del tre , eflendo in quefto
ftrumemo tanto i punti quanto la lunghezza de i ti n prx)potzid
mh. JdipraiicaigudUt Vojgllioiapere^<^
V-
punto. F6 cosi ; fe 5 . punti cKedero s 060 paflS quanto daraii-
no tf • punti ? e trouo 2400. paifi • Dico dunque che quella ar-
tiglicria al fefio punto^cio^ col maffimo tiro > tirera due milsL c i
quattrocento di (pielle pard delle quali al 5« pumo ne tiraua '
l^boo.
Auuertaiiperocheincambio di £irequeftaopenizione c6
i punti 7« S. 9* 1 0« z I . & 1 2« fi£i con i loro complementi, i qua
lifono 5.4.3.2. i.&o.
Ma fe ci fiifle comandato (Sc importa molto piu ) che noi c-
leuaifimo il fudetto pez2o in tal modo > che la lunghezza del tt*
ro douefse riufcijre per efempio pafli 1 3 6o.opereremo cosi* Se
2 ooo. pafli furoQo htti da $ .punti» o p^r dir meglio da 1^0 .mi-
nuti di fquadra »1300. paffi da quanti minuti fi ^ranno f ecco
Toperazione 2 ooo* tfo.ijoo./j^. E troueremo che per fii-
re ii tiro di lunghczza di paifi 1300. bifognerebbe dare
all'artiglieria Peleuazione di minuti irentanoue di Iquadra»
oueio dipunti tre & vn quarto »
»
MA fenoivoIdStnoformaBevnoftriimentOfilqualenS
rolomifurafseUIunghezzadeidrifani adiuerfe ele*
uazioni, ma anco l*altezza delia parabola % la durazi<me, o tem
po del viaggio , la fublimitS , e raltre cofe dtmoftrate nd pre-
cedence lihro de proietti ; nitto fi iaxt col folo» e femplice femi^
circolodellapropofizione ^.Ma venghiamo aliacoftruzione.
Preadafi
lalamfflarec S
tangola dh
€d, di otto*
ne, od'aIaa
fodamateria
laqualehab
bia la gam-
ba^f luDgadapoierttenafiiBbocaddpczzo. Facciafi
^il
*5f
(^^sQpqpf,i^9.(k^kM*^m^ pofig«fi ii£locoii
tlt>k>nbcl>cdiiu«fiUfciBtcirco(lo. sfi iii9o<ptftiegiKdUkte
Cnanooli^o.^adidel^uadnuMi^Ouecoffl I44.f»aniegiul4
cfie rarannoipuad, emoHKi ^gMali della fquadkaordiiiarii*
MoftriamooraGeomecricatnftecomequefta rquadrafiaatti
« miOiraiie iK>n fomnia fimpUdci le Iw^hezae k ralieEze de i tt>
fi) Utea^deUeduraziotui ie Iut>Umiti delle parahole»4K
icdieiuUuonide*pea«i .Epoiponemoladiuifione dellelinee
ificr«fufema.auerWogoodiTaiiokalci»a peropenr dctit
iquadra.
9 ('^^(fem^f^k afb 4t
t,tmffim*rknf^ttfktif4t, \ \^ ■
^4fei»t e 2Lf9yf4t9fint3i^f *
te. imfer^ ehe hdMemde n^i.
fiffU MniJleHe elelfemicir<. .
(»U iep fe.f0tif et mi t t ^ •.
rn^tUMe egm e(**egr4iifet. 4
wefeiey Mi^^fyf^ht
t .. »»
i- « ♦
i »\. . Ji
tm\^ifi4mifiie44tiltM.x\K . ; .n 2
M^bai, ti9ed€iUekit4xi0»9idfieS^f^Mttmll{mni^
UeriKetitef^dfemfee-UkmsiU iHee elifikrehefet$9e/m>
geremeeheUltmed iib. iismmMlfeimmeeU ^ timfe$9^
4eU4^efefi^mti^»em^eim9Mt»niddmdjamw9ri UU^
9*4 i\^^^fe»dkeUHilMdUmetn^fktkUtfMmu{fem^4kUm
ioiefUi^fte^ t Ut^^^^UinfU b h.finkiieUimuififte^
m* deUdf^deUiU aii ^Ufrtimitii t Uhi,fmi4ltem»^
tt.edm^f^j^itie^^, .• -•. .-. .
C fi Che
^
>^ti^^ia&' \
gelU.f>0j^m^PtJ4Jirfigtiefm]^m^-ti»riM^ b/^
IMutM ntnfnu . md uaU d^ejpt tiro ie ccsi filtremifi^en^
femitmeU hi\pir4nnotHtieveret^r^m< 'ffifdMtififibtii
tridngfilo h b f; eJtmiledltriMgolo yfm^fWie^oJmMiitrH
tdnipU , epei4nerdne4ngoli4a4dift^h%^'Mhfti'm^lttme*
depmefretorxionifkr4nno trMdikroimt^ ifff/hkyMotf, t
jintedeUarqn4dr4 zc.neaetfn^Ufl^^mfitmimi^le^.
%rt vtre neU'imm4gin4tOy ev4fofifaii^m-ii^t\^'^i^i H
/inee a b , b f; fh , h.b ^tr4nnofr^diim itjrlffivi^i^
de/mceJkeA4nmfre/fettin4menteM!^}Wi:^}f»^Af»y
an4ntodff4rgomen/4r neaefrotorxmijfVmi>iffitfiCM»tat
trroreftrnirti.nAnmeno, deUe/ntefi^Mf^^di^ny ebeitUe ytrt
imm4gin4ftneU:,4n^iexizddelf4ridK^]'''J:''^^ v
Refta horaj che ponghiimo xoittcqaetta dottrlfia , che&
qui h ftatamcra.4>caaajJfci*l^EQfliMi6Nir^!i jpratlctf itaatiQlii^
le . e con feci^td . Ciafche^i^ v«»fthtff>«raue!!noi coga^
lione dcUa quantitaWelle linee ^ hi^fip Jfi Mwo yro|*ftr
Eioni nella precedente figura , farefcrb&tibcetfiif i6 , <Jhe tiftWle
BM!4^ceJ«ficA'inflci^^ijUuiift*lDfa^ mikiiiMuncf tonfflialdkc
€ad)«DrJKttfiir4««\^ qtwik) e0eKott>ei^il|atdei%mo di pHtf
maa^ k «)(iyui0MOcit^iam«iBO idm^ S6 ii femidiaffletro e /,
cSoii «pfnw«itMbdi%ataaK%ttab^k^^
flaMcginckl^ahdl^Ma^OitUiu^ ii^ in efiTfiporau
]^reikn>^iid:«Vx^faM|iiB!beidfcd«Ilp liiiee\<&fc £ii»inho indi-
ci dells lunghezza , & altezz» de iuk e ddinnto ddl^ngola
I
I
*-
^
•» »
o:^
•
»
•
^ . ■
•
c-
f • ■ '-
-/:
f -
. i-^
* • >
Ci
4 #
• ^
\4
l
i • . .'4
236 .
del remicircolo t metteremo ii ffllo col piombo «
Quanto al numero delle particellet nelle quali (i doueri di-
uidere ii diametro d k potra eflere in arbitrio dlciafcheduno i
iaraper6 bene eleggereiinumero aooo*perchefitciliterairo-
perazioni Aritmetiche •
Deue ben notarii > c)ie fe akunp fabbricaflfe yna fquadia co
mt^h detto , a pofia per vna fpezie d^artiglierie foia % auereb^
befenzavnaminimafaticadicalcplo lamifuradi tuttiitiridt
etfa • Ladiuifione di quefia tale fquadra douerebbe hx& a
pofteriori in queflo modo • Facciau i^efperienza del maffimo
tiro di queUa raie ardglieria^ per la quale vogiiomo far la fqm*
dra a pofla > e fi troui effere verbigrazia paffi|oco. Di&adafi
poi il diametro della £quadra in patti 1500. « il femidiametro
perpendicolare io parti 750. eguali ; cioe fingafi » e fupponga-
ficheiidiamenro 4i^ i5oo.fiaiametadelmafIimotiro 3000»
parimentecheilfemidiametro perpendicolare cdj^o. fiala
quarta pane del medefimo tiro maflimo,e cosi data poi quaiii*
que ahra eleuazione > fubito che mctteremo quefla fquadra ia
Doccadelfuopezzo» immediatameote vedremo quanti paffi
fara la iunghezza» e quanti l^altezza det tird , &ci Ma pero que«
fla tale ^uadra fatta verbigrazia per vn Cannoofc dfa ^o» fareb
be anco buona per ogn^alffo Cannone da 6b.che fbsfe deila
medefimalunghezza» &aitreproporzionicome quelio.
£ ben vero che volendo noi fare la fquadra vniUQrfale» che
ferua indiiferentemente po: tutte le fpezie ,. e tuttie le^randez-
ze dell^aniglierie > faremo cosi • Diuida^ neila £giira prcce*
denteildiametto di inparti 20oo.egudi tra di loro» Pari-
ftiente fi diuida il femidiametro ed.m parti 1 000» e^li fita di
loro.(Noi per la piccoiezza della figura abbianft diuifo folo in
1 oo.pigliado le pard a dieci a diecit;Fatto queffp fi tirino dalle
diuifioni dellacirconferenza fegata ingradi ^|;ualialfoiit0t
le emde parallde alU diametri ; acd6 fi pofl^ fc^ e0i diao^
^iieggere ia quandtadelle lineerette, confbmfeoceorreri*
^ Si^ci ora propofta vn^artiglieria ignotay^ • Facciafi la pre-
Mcfj^ncnzainqudllplDOdo^ PoBgafiioboccadieflala^
< Iqua.
. <^iwdci 15 calcliiil fil« ip. tptluowiS
Jupk^in >.f.tegj^^gef via .dciUuuLa
guidalaquahdddi f» fulfcniidiaine-
lr«<^uiJ'o>«/ituiga wMmxisi^cfoi
ipuifi l'iirtiglieria, e A «uiiiri ii tiroiclie
^aDo^^reiempio}!!;»., Caricbi-
S <u niiauQ l'artiglicria pellofteflo n^r
'dbici^iiialzidiuc^iuuente Mp^qcbcil .
flocafchialtroueifl »». iicercil^luiigiieaKidiqueftoi i fO.
' Faccialicosi. Seilnumcrodi it ddlalungheizadi i*j^
palE', ilnumerodi ml, chefileggeiul femtcUameliio diui&ik
quaati padi dard? e troucraiparimeiiK Jallu^ietnileltira
niimeratainpal£. ^ , ^, , : ..■■
ChIroleael'altezze,enon,leliMighcuffik'tini£Kd«It
AiAa dpcraaiohc come s'c d.«Koi «aawin itop le linte J», ml
chedannoic lunghezze, m^ fi bcne «bn :l&i<, ii, lequaU
danno lc altezze . Sepot volcJSmo lciubiimita , biibgncreb*
be opcrare con le g «,^ /. 'Ma,qu5lit>,chfi ifi?pofte plt^e aloK,
nodopofattalapreuiacfperienza ^vofeireche quellamcdeii-
ma artisliefil;^ facf fle vn liro propo&3^i, loago,'per ef^mpitl
a 2 6 . pain . $i.cercaquanta eleu^otie. (k^iAdaf fi aJ pezao .
OpCri&cosi. Seiipaffi iijo.j^preiiiaefpcirfeaka midan-
no itf numerata'.lipafli3aou.chemidarannOi e troucrai va
numcro il,Qua.!e.Oap^refaEpioJicIla fquadra afcrittoaflali-
BfSi *■'•' ^idpiin-idiinffiieilzd^.I^a^iiglieiia.taiita cbciliila
p^ per.]l)>iuuouw> & alIoi%il tiroFiufcira di paflr aaoo.
It?rofi.iiucto.d*aziOpideitirifidannodafcIirtee'*»;*i*.i
cperatierijiq|iantitddiqnc|lefipudfariadiie.nMi> ftism\
pervia(!Uafc]i)Io,'pcrche il quadrato "'
drft£p?r4i<hcltapairatafigura)Sfempre ^
c^akaUiduc;quadrati,dell'alt£Zza >(
tii UaHaqtiarta jatte idella lunghczza
iS {StCOieiio>CQOiarcatuitelediuiiIc>^-
ni°di^««p«lHferh.J,f ,v/,rnella Jstcfiii;.
tc%ii(a}<laicwV9<<.legaklecirco- .,.:.>:.
Cg j lari
lari ie^c/,Ji^^chccmld[endoh'd$ dkiifagiiiii partf ai^
nutiffimeeguali»e(racHnifiveratu^ che
loDoiteinpide^dri* ;' •
CiB/effumo ftrQcheq$um9 diT^vfi militdre y/rimeMe tdtm
flitudini , o lunghex3^ dei tiri^dre ^e imfottine \ e fidnd eli
tnoUemmento .Vdtre^notutte eunofitk dccejforie ^ le qoutM
fttuono molto piuforgufiodi Geometriaycbefer vtile digmerrA .
Btro chi voUjff Ufquadrd/oDofer queBo ri/fetto delle SfnghcT
ze i io ffenderei st/emicircolo z b c diotto^e ( come neUd fre^
fentefigttrd) ilqude hdueffk Idgdmbd ad,
ccolfemididmetro e b diuifo in fdrti tni^
ottitiffuneti^egUMlifitcendo ilfrincifiodel
Unumerd^joneddlfunto c.Hifiuddrei
ututfii-funtidioUdfeftferU f» g, h, i ,
UUrp^ide ^h^ fi. fdrdUUMUzc^e
€0s$ sl$dii€rehhero/ofrd Uch . diuifie , e
nmnurdtetutte Ufti , g b » UqusU/eruono
fvtU dtnfbtudini » o UnghO^e de tiri.
rM§ULMfi/4ifmJlr4 f»4MigtMf/ i minutijtt fiHi3r49U
. ndinm4ant€»gdudfsh€dumftint»d€Udnoftrd^i^4irMt
-'. fh4 hi tfMntidifngndi ,f$n4 4C4ms9:
I
mmo
I
mcjio
fl
mezto
fll
K Per efeinpioiicer
ca doueeafchila di«
uifiQnt.del jfettiino ^
pumQOoftrbdifugua f
le « Guardo la prefen ^4
teTauola» dirimpec* M
to al nuniero VIL e
trbnochecaica£opi» f ^|**iy?
ilgradotfi*e47.iia M\—
luiu 4el 4|UaidiaQtie^: \\wi
«idinaiio^ ^
ftlCSIO
•« 1
H9
MA Gikihfi^ iimMUt9kJl4if4teUm$t§^t^p€i0 d/
fr$ia*i s Mem fi jmh ijf^JW' CiffCMfidm di fi^fingnt
qmaUht cifd ciitdldKi^UtJt diUefit^i^ lera^JiHidiieeefifrd ie
jfaftTficiertfifieMi^deen mdggierey erdcen tmmfdngeto itimm
^UndXMne # . llGdlike ceniemfldtin^eie d^^freieaiin egni
fMiue AclUiekmp^dlmlM^ e'hm/mra/eldmeifie'^lg4Me^in/lf
mwdefifiiB y ciein/feii§Afnelfidne , JnsniferfemUcei^enit
€gli percneitffe . . ^ '
Hotfufpmemde cbe ^tiimfeip memre 'drrind d fercmteri^
qmMntodfefidfemfretifie£eLyU cenfiderereme ^ e mifnrereme
qmdnteeglifidr^fiiie dlfidne refifiemey n^idte ^ /Udmenie
dalld dinerfitd m^^thgdi ddtimidenzd^fttn i BUdfdiere^tdn
/# inefferies ilqudlk nen/dffid^ chctefdledeitdrii^eridifmem
tre fercuotem in vn mtnte > hdttttefemfremittere, etmnmfert^i
(ddid egn'dtrdfdritJt}fndnietdngele^deltincidettJodfdrifiit
tfihdcute . Si cherfequelcdnmnecdnfe/fdmdUUredi ferrei
e qudrdntd difoluere > mnfele sfittdd mddncerdfcottfUdfikcen
Utir^ferfendkeUre7ktd§eriind\t^fendfoi U offtnderd^hen^
cbe dthid UmedefindidricdieUtttddefimd diftdnx^\ctatfr$^
ie^ene del tire > ch^effi. chidtndm >di flrifcia« llPfehimd^
ferfUdni^iefdffid^eintMie « Perifefifmdarrd ^ndkke^cefk )
memfufftfiente^ enonptardgeometrhd^eficemf^tiftdfin che *^
a^trdttktmj^.UtkitriiUye fi rifinti djfdtie ^che foeo im^ :
fertd^
'-'Stmfefixiem'9 ;
• fParlqeiio folainente peif i mi d^lParifglierie : t>er6
Suppobia|no;e{ie ouella por^ionedellaliAea» chef^ lapafla ^
pocoprimaefocodopb alicolpire; fia come linearetta.Sd '
chefi traita diliiieaverainenceearu;f'> maauiefkto qutifta (fe '
faSt interzj la iua lunghezaatli (H|iditre mila paffi geometri^ '
ci > fi potra bene confiderame vn braccio > ouerbVApalmo fo- 3
-8»:.StoppDniamo£KOipdat]am^ <^lc6Mf^^u€ttp im»>
faidtfumati£U»ci3^^ i
•w, i pofi
' ..' «
I
aO
f
T i
i ^. Mfafe UoMidcfiiiia/paKkstN^^ .
^)(^ebikio.dtuttfitca^ '
4iiLeiAp6n!aMttft&al^^ 't:t
GsL P^^^^ ^^ * tempi • cioi Sc il medenmo (pxdoif$v . ' n \
4k m9tu i%ntkxi^^^matv^\tscn^
^quabiu tempo/. kt &)r2a deila prkaa £kci f;oiijQ*ikyS c d^la
iecoixlacoinc #•. / . • \
>. 4» SuppAAiamo poi cbe tiiidiliri^ai^faidf^*^^^
10 j^fe ftc(I>>. femprc iIinedefi(nQ«|ap^«. iicli^&«^
guifcbbe^^i^andioilidoferma ITaiddgftcna^ipa^we
liiel medcfiffiO luogo > cdn la tdedete^caika^m^
4c£noa elckjazioee» ediftaiiaa&c«i!l(il^^
Pobliquicadel moro «. ,-,»..
. Supjpoftocwefto: inenarin^mp^
a^mwo i^^ftot ia libea, e diritiufadelttrpV^^ Mipcbdic(H
ll^e^^l nmro » o nd • Se ^pctpcDdicoIdte» J» pOKol£i t>pem
cdnviia tal foaa. (^ p^oocremo-eiilb larmafflmchepol^
auec quel tiro .} Se iara ad an^oli obliqui » come la linea sh «
aUapaKCtciitrt Jonotocheritpccteattapaiidfe ir »foiio od-
lalinea di delproietto due motiiniie
me compofti: vno cio^» di auuicinamen
to perpendicolare alla paroc » ^alfrodi
p^agg|olat€»alejOparalkk> allaiik^ /
ia4Ip^i^pcndtcolareciviQu$i€,nKrffar^ .
to » e milurato daUa linea* 4 r ^ il par^dlel A
lodallalioea r^;poichene^e(ij^deiinMr
tempovengonopafladdallapaliaambi -. .: ^ ^ '
Hora otferwamo che di queileike foatdAnpisto yvnatfobi
^acpropoiitOy^^ccrelberieibtaicni^ettioaixx^^ IFmft.
iOt& inteinar kpal£i ioeiso» cio^iMJ^^
pcn*
«41
penMcoUtedc. Vzkro^Mc^utdxcfijffcixAmto^ mn zccrc^
fccra tnai la forza del proieno cpmro aila refifteoza dd mueo^
§c per6 n on gli accellerafle anco la lazione perpedicolarc. Aik
21 le fiifse Porizontale ren)plice»efok>> ienzamifiura alcuna
delperpendicolare» chealtro£uDet>belapalla> fenoncorrere
cquidi ftante dal mnro > fenza nuu toccario>.non cbe romperlcb
fe bene fliise vn fotttlis&no vctrof Quando dunqqe.data la di%
rittura di qualiiuoglia proiezione> noi iaprem(>quanto di que«r
iloimpeto peipendicolareentra nellacompofizione del mo>»
tOtfapremoancoPatciuiti^omomentodelproietto verfpia^
refift enza della muraglia comrapofta f
SialalineadjqiiaUiuoglia in*
ci^nza » ^^ r fopra il piano ^/^
ftcSa cott qualimaue indinaiusio
ne, ma pcrd fia la porzione dt
tanto piccolache pofsa coniide«>
rarfi per mta* Tirifi perpendico*
larealpianoln^^o eficongiun
ga c6. Tanto dunquedimoto
parallelofaranellalines «^•n£>
pett6aliaparetei[/l>qu8ntaelalineair^« MadiqttcftonMi
6cciamo ftima ; perche moltiplicato noo aittta» e d^oiiito oQ
debilita il momento» mentre l^ioro in^to npnaltentto refU ii .
medefimp. Dijpeipendkolarc poinelIafie£«t.f8r^ffl^ . 1
la linca 4C . e IdiOTzadeicolpoi^aciagioiACiQi^
do cbe nello ftefso fcitapo iarafcoc£ila jtf^ nuggione O pu«
Suppom^amo hora che U&nBadeiifiddeju
Perfaper lalbrzadiqiiahtnq;altraii^ci<}enzai/^iprei|da0 d
l.egualea ^^,etirataia i^#;perp6adicolareai^ano«farii$
forx»adiqueibinddenzacdaie:l?&ftdkar^^l^ Pokhe.^ .
4^«i/^.fbnoegaaUfCibiioitiixddKfli^^ F^fj^j^;
nofcorfenelmraefimDtettipow Adunqiieanicolef <> 4i<«f0.7 J^tHh
no fatte iicU*iftefio teqopo; per6 gUiiDpeti ri^^ al nnroibfr
oocotaeMf.de.
::ii
• A«
/«^'
f*mtMe ik$Uiii*ti fm»*mt ifetfhutidefj&img^Uj^.fUiime
4enM, ■■
i-
\ caut cb qui per CoR^Iariache laihcidea la pffpendico-
kre ^b . hdinaggior fbrzdtitrt&terlraiiEte »' elae odo la foiza di
eCsaconieillfehototale«..E(sprMe£kyae j^alleia .•nonneliil
f^eMefe6efi4olafor2a6ia;:coafeienaitui9ar,|;ti^ db^
i^ aimofo di 31 o. gradi ha la meta.della£bREa.ro{ale^fseado il
lenarao bntetsldel lemidiametro'. Le altrep(»> cooformcaiie
rannonu^giore ominor fenprettov aueranno' .ntjggiore , a
mihorfbrza*
Le foize delie prokzKicmi hahno re^ipcQcanicniiP ^ txiedcr
(ima propor^ione , che harnioii faatd«bitt«igolQ«' c W ^ul pi^
fiovienibnnatodallelineedieil^idcoKCwl
Siaynaproiezionefattaparralinea .
irr l'altraiH?rfah'nea<r^. Efiailpiaiio . . KX:.
del tria&gclo dhi» peipendicdboo kl ', . -> a
muro i'
5 .-
•<^mpd dT§ e k» fpauiy
^^j^ .dk cioi Cfeuaio il moto parallcloj lo
/'i9^/~'fteiso^finzio-X'r(i;cdrreiieiteafpo4^. - ,
i^* &rafiiio leJEbfferedprodie deitempiw. . ; i. •.
CHdfclaibrjBaper^if .iari'caikiC(ii'-bpcr:<^ fard^ome df.
•' MorMproiettr>iwct{umavIa.itti^fii?«i.xnelp«rcuotcr^
quando gl^petifaranno comc lc fecanti dc gli angon del
cbfnplementodefleifidabae« . ?
^ Sul^iti^ietoperlaiperpeiidlcolare^A
<!;ome dS < & abbia' vnam fi>«Ea ^cdo
l^mpe(operi'kcIinab.4<'*4bbbi<kfne«
..•.. . demaa£3rzd>dk0cttbnn)petapec«r,
alPimpeco^r^j^deoee^^ecome 4r
alla 4^ ) laquale d^ ^«ibcaiucd^^angola id^ conpleme
to deU^iadiaazione*
•'N^ Poidic
fcfacannogPimpetipcr 4^, & ^^* comc fono gli
ipazii di, & sc . imobili fcorrctannoucimedcfimo tcmpolc
duclmcc 4*.4^.cio^loilcfsoAUuicinamcntopcrpcndicola- firisi
rc rf^.Dunquc.aucrannolamcdcfima fi>i2a controalmurot /w««^
Dipiii fcxol talcxannonc» c pcr la li
nca c /ja pallas^intcmafsc tutta pcr Pap
punto ncl muro ; jidunquc pcr tuttc Ic
lincc clcuate Jion folo s'immcrgcra tut-
taneliafolidita» mafiira femprc mag-
gior pafsata»perche ha maggior forza .
Ma dcllc meno elcuatc > pcr chc cifcuna
auera.minor forza » niuna cnorera total«
mentc.ncllaparctc» maalcunc ancori*
lalteranno» c sfuggiraono<dairiiraapartc*
Sidftrbd€tt0tMtt$qM€jl$.dBT4^nd9 ddvm Cirt$ effctt^ tU
fi€gdm€nto > o rtfrdxjMnc chcfdnnoiwoictti nclfdffkr con in^
clind3(jon€ ddmcKXMratodlmczxofiudoilfoJncitrtumdofildii
ncd dconndfiodclUrcfrdS^oiudcUdlnfCyCffc^c vifibUi,.
rJNE 2)f* LIBHI D£L MOTfi.
DB DIMENf
l . .,
I • •
: • t I . »
\ V
• > « ■^t m
J
J .
\ \
» \
4 f -*
\
BE DIMipNSIONCt
P AR ABOLiE.
Solidique Hj^erbolici
TKOBLEMATA DVO:
A N T I Q^V V yit^fif%, T B R V M
In quo quadiaturaparajbolae XX. modisabsofaiinirj
parrim Geometricis^ Mecaniciiqae i paidm 6X
iodiuifibilium-Geomeata dedudis C
radoiiibus .*
fj y y M AIT B RVMf
fy qu9 mirMiscuhfddmfiUdi di Hy^boUgtd^^
dceidcttiid mmtulU dtmmprAntw •
CVM APPENDICE
De .DiineQfiooe fpfttij Cydoidatis,&Coch!c««
r
I
,r
? 4
» 'i
1
<^lc
•(>
•.• «t
J ^
.4.
. \
l
7 <; ■■• '•'
i *
i^ ^ . -^ i r!l J'
1 /:
• «
?i
1
*
>
*• «
,* •■ . i.
; ""\ V.
• t
'• V
• t • \
' ^
« w'
* 'I ;';
?
LEOPOLDVM
AB ETRVRIA
a:
IFFICILE reor|5circni&
fime Prioceps LeQpolde^fer
rea hac aeute libros confcri^
bere y difficiUus dedicare :
quandoqttidem booarum Artium ftu»
dia vbique ia belU degeuerant > & Re»
gnances viri oon exigunt ingeniorum
vires > fed corporum • £truu:a tamea
Begia^non minus fbecunda virtutum»
quiam Principum^undum cdocet^eaa
dem efie Mineruam & BeUona> vnunw
aue ApoIIUie > qui arcum fimul amat ji
& citharani • •SerenifHma CDim Celfitu-
do Tua ( vt rtf liquos oniittam ) littera-
rum)& fcientiarum omne genus perin*
de fouet) colitq: ^ ac fi mundus alta pa-
ce &ueretur^ pulfifq^JFttri;s fblas Mufas
A 2» domi-
:4
dominarentur. Verum aliamemator
difficultas tcrret ) dum ego tenuitatis
meas confcius mecum ipfe cogito^ libel
lum hunc ad eum Principem ire^ qui il-
lum non iblum protegere poteft > (ed,
etiam iudicare • Q^icquid eft, non acre
iudicium Sferenifs» Celfitudinis Tuas >
ied incomparabilem- humanitatem in-
uoco^illam inquam humanitatem^quiae
nuper amplidima in me beneficia con-
tulity & humiiacentemerexitfortuna
meam • Audiat preces meas Dominus
I^R^nantium^talemq; Principem diu
* cuffodiat : fiquidem diuinitatis interest
huiufinodi viros proiperari ^ vt aeterna
Prouidentiamagis elucefcat9& coniun
€tsLm aliquando cum poteflate iapien-
tiam in terris demonftrare valeamus .
Serenifs* Celfitud. Tug
HumiUIinus» &obrequmtif& feruus
BudHgeUfiA TtmkelUits ,
' AdLc-
AD LECTOREM
^ Procmium.
»
*
NVllus ih tmiutrfo Mdthematiurum difiiplsnarum
Thedtrofirtdffe tritior puiuis reperiiuTy ^u^mfo*
raholie qutndraturn . ^uare er^ (intptis amice Ltm
Hor) drU tritum artumentum t^m diu defudnfii f libenter
e^uidtm excipio oileihones tuas ifed^vtimm yitimus defi*
iiauerim • ^am tamen <veniam mihi negas ^fcias eandem
piurimis j (g/ eff-egie iaudatis ScriptoriSus te denegare • Olf^
ic^um enim de parahol^t quadratura , tptod noSira hac ^eM-'
t€ con/Steor mihi nimis iam inueteraffe ^ crediderim neq^ nom
uumfuiffi Cauaierio ^ Gaiiieo , Luca Vaierio , (^ alifs,J^iu
immo ipfum Archimedem aecujat y quicumque improbat ht^
tui/rationes circa fitineShm yetus infiitutas . jiudiamus
ipfitmin Proimto^nadratura paralfoiit/vhifcrikeHs Dofim
theo inquitn Eoram enim> qui aatehac Geometita^
operamdedecuDt,DonnuIliia iDuefiigare» &meaio»
rise mandare ftuduerunt , circulo dato , vel circuti por*
tione quacunque , fpatium redilineum xqaaleilii po£>
fe inaeniri. Itcm fpatium i coni totius re Aanguli fedio»
necomprxbenfum & linei re^i , z4 quadraci fcrmam
& menfuram redocere conati funtiiiimentes nen faci*
\i. conceflibilia fundameBta . J^uihus fverhis diftrtijf^
mefdtetur Geometraru Princepti argUmentum iibrorum Dt
dimen^neeircuii , O^dtfuadratura parahoi^ , nequefuum
fuifefVeque muum* Sedfi quis attentc confideret Proe--
niiaUm cfifioUm > libro de Uneisfpiraitbusprafixam ^ intei-
iim
4
ft >i^ maghiextArte Comms-J^^liUximJt emm Trope^Om
msUbrorum De SpherA5ftCjrbft^l<H^ De conoidibus,
& fpbieroidibus j & Delineis rpiraltbus(^£«i lihri imer
efer^jMcJiiifkdtt PrJficipam. IbcHm tmtf0)iCmu^ fiim:
Qui (*vt in(jm MSkoty no« (adatQQifOf i»ai&luec eaco»
gionda rortitus, vit«D perinutautCk & ifl^rcli^it inez-
plkata^cumiUa ioueniflet, & alia quanipiiiriaift ^fs^
qujfidet» afi mnlttUD ade^ Geometricas ucultarcft ao^
pliaflei . S^i er^UcuitadmirahiUi dcfnfeditiiva ^ M f t m i »
circ4 atiorum imentd Uhoraniquisnegdlfitiffiofiendmm itu^
g$miit9 meo. mtttuatd thearematd. ctntempUnti i Sed ^
4juod comiufio dnti^ajit 5 drgumeatd certiifuii>us HU ceum
prmd^itttrtytpkrimumuouderunt, ^ induditdi Imm»
cttmaddkerdmpdrtemliheUi dccedemusy m qui defidida-
da^ohypcrbolieodicendumefi t mmfoUm,iffum Theerema.
inexcoffjtdtumt0*fvtitddicdmpdrddoiticumeritifedetidm
demon£handirdtio inifitdtd,^ penitumoua * Verum f i«w
^is) reUqui Scriptores, qui huiufinodi quddtatufdmaggref
fifimti yelpnguUs > ntel ddfummnm hinds prodideruntsue*
que tdmen mediocrem Idudem confe^tifimt . Fdteots fid
nee ego UbeUumhunc ex prxtfeffo inftitui j compofuiques. imm^
quodt^ dlifs, mihiquoqtdcdditilinguUs hafie quddrdtUm
ras diuerfis temporibus inueui , quds in. ymtm odkBds wtne
demumyolentiiusfimuiexhiiiep.Tutdimm excidmdss Ueit
nimis efi : quotus enimquififi nperietuniamfiimeUeus Geom
metrd,qui legdtpene yicies repetttdm propofitienemi cum nu^
nuro lemmatumfere dupio ? Huicfine oine&ioni Ithet copm
tradicere . Cum emmUMlusiuFt^faiotfes^ytplMmmtm
non
i
i^mmtimtimfimi^iffit i^ fitamjiiummm Mmink
«•««•< fibicaitft pNcetar
ikker jt ; dkuAi A fic brette fiet opttSv»
• ^i^ftfimmsfnltittteo»fti»mttmmqmy»*m,iittd*
ttrJimt4Mmm^tif4t»f4mtiiierei fmsffthihtt f f^ itt
bt€ iemnftttsTnmtmySMaitef4mifitame»hocq»op aimit
ezdJmitmr , mHtm,'. i^tiiittttm txi^s ^ cettceio s &* i» htne
partem liheUitm excu/are non attfim . attamen non ieeritfot
ti^^t&jmt^ftmitiuwttttikmnon e^hflititet , cum Get^
mittriau^ft, .SalatmmC«mePtiaimtr4iheraiesilifiifli'>t
muammertteiumt i »g txiilim > iimmim^ rtiiit aicimtom
ttt wormmiMt mftte^ im^efltiefmieniaft tittMs enim
pm^iku, imgmiitk^^i twmiptt»0 i$t n» GtmHrita pait»
Mnt^ fteiiinktJfi»iiim»ft!^*xtiriitrohiirhaherefiiet:prjs<^
fftthmfifimftr :>^Qr*. mtitteikt , titcafltulut jtr^iHtt&iiT^ »
rti iftmutynaiuitttpfiHttiimiscirci Jtritmttieam^ artem^
tmfttmm • *mttt ttt/ut dmitKtmmtificmm iepeHiet , rentiirm^
mtF'» ^^ttetiam arci mmfittia fimi trmn > Q^ aipUtunii
flaj^ ttt u inm » V9itM»kifimiiffiafereifit$iai^/me iamna %
fiuil^^tifoMSfn^imft^ timtitmeimeiieOafiurit hmtfm
mmhrt nm tt at w u*. Sti^^iimuitit ptnitnshiiteatith
li^tHmsjfiiufiiia KcfMii6. mhii imtn^ M^*'^ ^jmiirat»*'
ra^fiiu,fniamtitiMiShimfiuniitt^et^taMfli&»t, 0*iim .
ftitmfiPtia * Hm, ttet^tA iviStm mffimitii^ Ktnerenii/s, ,
l^ Sim ii 0$ ii C/^k&ttt iiit^iitrtneus •• ■ipfienim iicet , .
efiiifi^riniipts terra yfiltm iihtt^ iNiuteWi(l£^ apparen*
t^iMimm inAtmhimmiifftifiimfti^mgi^^iiam
iiti^
«»^ :i<« '
M4mt4tilnM Pi^ores ; Mitjtci , CiiUrAii^ Pdets» Mt^ U
imifiH •. Coiftfarv^A dif49Ji4!ffittt,atfi ofilms yjoffic^fqi
omnibus demerendipidoreSiftortun ^&tatimUU aliapar
efii cattpones ifittms^ ^ fticttnqttcammcotunt^-vit^ebg.
mmtmJitmmopeneraitiUm,. ^Hiaetiamfi^vtdttaisfila ^/-
tend^tttr^Ja^naiidttseritidni-vftu t t^deteHoMU udtm-
ra^pittearitm . AfinfMmmofratiohabendaafttaitmiusr-'
$ilitiieest2m'faci^ efi nmerm» qttam digieilefit ijs mttm.
<dijrefe-.
ytcftj^qtteeafesfifiha^dt, itewamits ad ohieEhoatt
fy^circ^itrtisfitndamttfta^verfintttr;, Uidignor tfnidm
l¥camValerium:,'veren^ifatttUArchiimedem> fumop.
timamcaitfamfaffepiptjfejfimd definfibne riffitmfit^,
^itnt.Aemdit(s<Mlpam^trat<mmGe9i^cartimdi^
fi^h^ Mtsa^ttisfitvdamtmf imttxte Habiiiimttir/am
^am d^htM»*^ fuppsn^nt : .akentm,» qubd fuperfi.
qubdfilaqtMemignitudiDes adii*
l^ain&i^eAdum«(|iudiftaiftta%poauiiciir, cumca-
niep iq cQmro terras cQOcurrcj-e debeant / ^^'civi^ /«
^«fumfentemJM^ytlmtlUmtxbisfiippofiticnib. ^falfam»
1t^lveltqit.^onini.aprincifia GtomttritefalfiitxiBtrt tndtm
tnodo. Fa{/^nim tSi y ftty eiri^ks bakat centrttm,
/pJf^</^r^m,cems.fiiiditattm, Laqitordefytrisai.
firA^ft^l^Qfiimttrittcjntfidtrarefoletsmnaitttmdtfi..
ficts ,^coif0^tif ., Ntetffeigititrtritfitteriquhdcirciilicem
^^^f^erficftsffhkrM^fiUditMtmy t&f rtiiqma hmiif,
nmSUmfditimbithkaitteiciBtmtidmt
&»m m Bodem pmfis mdegrMtfat tf infgHris Giomt-
tricis^ ^omodo in ijfdem eft centrumj perimfter,/uperfrciest
JoliditAs ^c, Lnuddrem i^itur in Mecdnicis. contemplationi^
bu s noua defmtione fimras generare shoc, aut alio non. al^Ji
mili modo .
Quadraium eft quadrilateium ^ quod, cum «qujla-
teruixi > & «quiaogulum (ic^ fingula ipfius punda roo-
mentum habem pcocedendi verfus aliquam mundi pla-
gam per lineas incer fe parallelas •
Huiupnodi enim definitio omnem demeret occafinem dum
hitandij illis , qui Mecanica Arcbimedis opera)fecmdim ip«
fms mentem non acciviunt^ Sed hucufyue di^umjit pro o^.
literandafrimafiijttatispota, quodfyir^t Geometric£ ffA»
eees/int, :
VetdonuncadficHndum(ytaBqM exipimant)f^fim •
• "Principio > wtUgatiJlima efl etiam apudffrauij^mosviros oiu
ieiiio illaj videlicet . Archiinedeai luppofuifle aliquod
falfum , dum fila magnitudinum ez Ubri piBndeatittm
confiderauic tanquam inter (e parallela j cum tamen re
vera in ipfo tetrx centro concurcerie debeant . Ego yim.
ro (Modpace clar^Jmoirum ifirorum di^umfi) crediderim
fi$nddmentimMecanicumloneji aiia ratione^confideraiu,
dum, ConcedoJtFifia m^^Mtudints adUbram Itberefifi
fenddtttur i quodJUa nuLteridiaJitfpenlionifm amuereentis
trunti quaniUquiden$fi^ula.ad centrum temt rejpiciunt*
Perumtamenfieadem Isbra , licet corpcrea , eonfidmti^nm
ittfuperfidetemtyfidinaltijSmU regioimbut.afltrd erbem
SidisjtimfiiaCdummodiaabuc ad terrfeetorufff refiici».
15 : .. . .
diSfdf/tik. Coneipidmus iam ipfim tihdm Mecamcdm n;L
tf2BeIlatdmliirdmfimamenti$f$ihJlhitam diftantidm effe
froue^am j quis Hon intelligitfitajufpenjidnum iam non am^
fliiii conuergentia yfid exaBe parallela fire i ^ando eg&
conjidero hbram ^figuras Geometricaspondirantem ^ non ^u-
cipio- illam ejp inter cartas iiirorum in qmbus depi^a con^
Jpiciturinequefipponopuni^um^adquodmagnitudines ip*
fius tendunt , ejfe ccAtrum terrd, sfidtthamfingo ih infinitu
remotam efje ab eopunHo ^ ad quod ipjius grauia contendunt .
Sipojlek ibi cohchtfiro triangutum atiquodtriptum ejfi cuiufi
damjpatiji retrahatur iaia^indtidrieipfi tibra ddnoftrdsre*
ffones s concedo quod retraSd tibrd defiruetur dquidtfldntid
fitorumfiJpenfiomJ:,fednon ideo dejtriieturproportk iam ie^
monfhdtdfigurarum* Pecutiare quoddam beneficiudf bdbet
CeometraiCum ipfi abfiraSJtoiifS ope^omnes operationesfiias
mediante intettefiu exequatur. ^isigitur m^i hoc nega^
uerit^fitibeatconfiderarefiiuras appenfis ad Ubrdms, ifU£
^/ ^.^. onpntumin infinttam dliiamia
sfais^^f^dlbebli confiderare tiiri
mfi^erfidie terrk connhtiid^m^cmusumh AbtirASld moffd
ikdhies tetidiLnt^ non aMe^mm tirra piii£itHm,'Jeiidakn^
fr)iif^:edni^itijeypeWM}o^^^ tridJiiutdWpiratfoh»
ifjitheoeiidfnjfhj^aj hhli^^qiptomeirtH, cUmnimii^fefp
bWek)a%dtUs ^^eia^iiiin^ mh)ff/<ms'aaifftits^^i^^^ -
aaSaiii^ifii^ir^utncMil^ijaiin^ etM "feHepc^mi
» *
fitis,qu^ verd/mtti quemtdmodumfant yer^ft0o^ffigit^
rdrum,qu4eindefinitiomB»s4dhihenturi yerdfti^m erunt
qiMcunqiThecfemiUd per AUcdnic^srati^s 4^jj^jfdj^Ifr4*
bewtibus faerint conjiaeratd^ ^qup fer 0fdf fpj^fnes icr*
monftriAuntur , Tuncitdquefdlfumdtci^teritf^n^diiffu*
tum MfiCdmcum, jfempefiU Ubrd^dUeU c^ , f^d^do Vfd-
mitudines ddlihrdm dp^nfdfifadfinti redkfque,0' dd ter*
ne ctntrum conjfirdntes . Non dutemfdifam erit^ (jifdnd^
tudfftitudines (jiue dbfirdBd ^fiue concretjcfint) ngn dd ce/fm
trum terrd ynequedd ^$udpun^um frppinqu$m f^fra. refi
picidntifeddddliquodpun^umin^nite dfifans conjtitjm*
tur* .
Cdter^m tireuiidtis), fffdciUtdtis trdtii i <vp€dh^^
cofffuetis non diJcedei^usipUn^umauemudMiqmdmdj^
tudines librd contenderefufpomihtur, Centrum^terrdmmi^
nahimusiP.ldnum yera tUui, qmdereBumeft ddjinedm com
neSentem^ddiciHmpufiSilftm cum centr^f uhrd >. Horifmm
tem de moreji^peiUhimus .
i.
gnitiKio Uberriofpcod ex ^j^ualibec iui.puodlo
Qunqjiaipquierc^CAili^JMic^i^lcnvi^A^ ad lofii-
mum fuae fpbSMp^Q.duQ^aa^enenc .
CmipUmusfigurdmAoC^fuJpenfdm exfai pun^o D^
B .2 medidU'
tkeMmepdEbslMhUcili, '
ita n/t in quamcum^ue partem
comerti poj^t . Slt centrum mra
uitdtis"F. 'fonamufqUe reUam
EbG ,per^Hdiculartm ejjt^ad '
hdrixdntfm*
Certum i(l ^, donec centmm
V^fuerit extr^ perpendiculum
iSGyfi^u^anflp/amhum^Uam
f^dii/uiram ej/e . ^ando^ero
puh^um V.fuerh inperpendiculo/ujpen/tonis EG , tunc fU
guriomnino quiefcet : Centrum enim grauitatis ipfius nuf^
quam poteritamplius inferiiis dejcendere : ^tn immofifi^
^ra moueretur, ^entrurn ipfi^hi afcerideretyqi^odejfinon pom
te/l.Si quistnim centroE^mteruallp EDF.tamquamnmi
reda lihea^Jpb^am concipiaiejp dejcriptam s ipf^ eritjpha^
iray in cuiusJuperfkiefereturpunSium FyquandoEDF.exten
/a/uerity &*adre^itudinem redaGfa . certumque e/l infimu
pun^um huiu/modifphior^ ejfe inperpendiculo EG.
^c|Uipohdera«cfibi ipfi (igiira dicetur , qux ab ali-
quo fui pundo liber^ fiiipefiia maneat, & ad nuflam fui
partem inclinetur .
IIJ.
; ' iCqUijJotiderat nbi ipG figura ^ quando (^cam liber^
Ibfpenlafit) iq ipfoiurpenfionis perpendiculo cefitrum
grauitatis reperitu^ . fi enim adhuc mouereturiCentruni'
grauiutisafcead^ret. Q^eftimpoffibile.
Cen«
IV.
IJ
Ceotniin graaitatis tnnc reperinir in ipCo f ufpenfio.
nis perpenclicuIo,quando figura lib^r^ furpenfa fibi ipfi
aeqttipooderat. AliasenimAguraquiefcerec, &cen-
t nimgrauitatis ipfius pofiet adhuc inferi<i$ defcendere*
Qpodcftabforduoi. .
V.
.Ceotralit^^adillttd libras pundum appendi figora
dicetur^iaquodcaditperpeodiculuai^ excentro grai-
uitatis figura? produdum .
J^o emm Ubra AB, cmus/UU
crumjh Cy^ dd ip/am Mppeiu
fijftfigura CEB , itd i/t totum
iatus CB cobereatf ^(ifvelu^
ti adipfkm Ubram conglutina-
tum^ Efiocentrum prauitatis
figtrapun^um Dj^ ex D agdtur perpendiculum DF adbo»
ti^ntem eredum , .
' lamfigura CE£ dicetur , €^ confiderabitur ) tamquam
appenfi centralitir adpun&um F . • ConSiat enim ex pradL
^tsy^uodfifigura iatus CBfi/uatur yt/di^s i brachioUbra ^
filumque remaaeatfilum counexionis 2>F, nihi/o tameit mi^
nus ^^a adbuc maaebit ^ptius manebat ) eandemqi/er^
mai^ werfitsldnram pofitionem y quam aniea babebat • Fidlf
jif€h*^rop.6»De^uadratttraparaboia»
r.r • • • VL
. . . jEflttialia giauia ex zqoalibus diftaoti js a?quiponde-
lant > uoe Jibra ad horizoatem paiallela fuerit) aoe io«
4lioata« . .
• ^
Etgra-
£t grauia eaodem rec^roci racionein habentia»
quamanQaiitfc,a:quipoiideraoC|fiiie liknfi jSc.ad <bori-
lontem ^randa» fioe ioclitiatt f
dem in ticGktM aqmfoudft^uuimiMmm^itiiiifitffdmUtrJi'
h^dhorrl^^nti xqmdiBans : AttMtm fm* fSleiidi fefiint»
non ommittendam cenfio detimi^atiomm ifr^firtim am
mJm^lU ex&hrd mmerudi mdefidfrientd^ ^ff'iw>iniji^!9pf'
nmt^^inifaelle^mittdm^firiiif^
Efto inclinatA lihrA
AC fiifienfi ex fun^o
BndfilumBD, Sintq;
magniitidines SF£ j &*
G. centratith aofenfid
ex pun^isEj t^AEt
ponatur effisVt magni-
tadoBFC^adm^gmtU'
dinemG, ita reciwoci
^fiamiaABndBB, Gin^hum M.»Jfiimmdsim/ind>.
Um , magmtudineffte^,iffifbmUnin^ymt^^
re ^O» ^equifmderare *
^roducanturtmmpei^eudiadaGJN yh&l^tentm
ffomMiffigirarum G^ &*Z, trmfamtiuy-dmmm^i imu
f^MiihraCHyfmtitemi^fiiJkmifiiiim.^^
niamigiturefiferfiiffcfitimem^-nm^tudomc, adm*.
gdtudinem G» ita reciproce AxBudB Esfiue Od^ paralielasj
HMadM U ^fidponderakmitm^egmudiMtJiBFCjttj^G ,
4dUramhoritffntdimHCtfpa^x. £i^»mmmime4ieamM
C^^f^ffritQmainoittperpendicuiQDF* Proptemt
^nitu»
»5
gnifudines tqui^nitriAum ittMtn iumsd Urm A Cfiifm
fenduntKf : *Uh ^pmuertnm yCBmmum Mmrum gr4uim
tatisipfirum, quod demdnflrdtum efi efi Juf€rf<ndiatk
I>F ^pfienderet , ^uod efi impojH>ile ,
Hdc autem bremus
eomiudenturbocmodo .
ComieBdntur (in e«d$
fiff^r») tientrd gna^u-'
tis du&d reBdCft*
J^uonidm ma^tudo B
F C dd ma^nitudinem^
Cefirz/tABddSlB,
fiue ( ob fdralUlds ) yt • >
GN ddN I) erit N centrum amnune ffrauitatis mamitudi-
num appenfirum . Si ergo librd A C non quiefiereti centrum
ffrauitatis N^ afienderet* Cum enimjit in perpendiculo DF^
moueri nonpotefi ^n afiendat .
Non me lattt Au^rum coutrouerfiam , circd libram itu
elinatam > an ftdeat « maneatue Jufpeuere otntra magnitit'
dinum in ipfi libra eje coUocata . Nestamw , ^ia in hoc U
beUoifimperconpderabimusmanttmiiaies irfia tpfim U»
bram appcn/as , nmlkmiusrei moBrtd^reiiif^ > quam aliorum
cotttrouerfi^t demoifirMifmemmMaii^aPei
Cateriim p^nesparakUufifis in optkisproorelfifippo^
temus tamquam notas , y'Uitj^^poi/onij eruait} njelArcU
medis , njelfidtem e:c ApoUonio ipfificiU negotio dedtKets^
tur, cmufinodijiint ba, qu* fepuuntur»
Si Tarabola re^am Uneam tangentem habuerit,i qtabuf
UbetMitempunffisipfiustangentisre^aUne£n/que adpa»
rabo-
riJnUm<lniutt4atiir4tqmMHmUs£iim$trt,trmt iemtl^
fiinter fe Imgintdmt tt fimt fortimes tMgntis potattii
itUtrfi. DedudtHremmhocixio.frim. Comc. Nimrc,
BtilUdemtJptftrtimilms diametri refimdents tt fatrtet
iffitts tangentis » ordinatim afflicatis tt^ualetfitttt .
Item ifiintri farabotam i funSits qttihushhet re^jtiL.
biu ordinatim ditiia , qme ba(is faraioU dicitur, reiix Ustcat
triganiitr diametrofaralleU . Erunt ereQtt iitterjeyt
pott reSangulaftSa i fortimiiits hafisf iptit
iiHffis ereSts atfiindmtur . Heceiam
0- i Caualerid )&i iuhisinji~
tiadoliliroJemotutHeit-
Jitur.
m
QyADRATVRA
P AR ABOLAE.
Pluribus modisper duplicem poiitio«
nem>more antiquorum, abfbluta.
LtmmdFrimitm;
iX PARABOLA duas tangentes habuerit l
^ altcram ex tcnnino b«fis,altcram vcro cx vcr-
k tice;tangcns,qu{ad bafimeft, biTariam fc-
k cabitiirabilla,quzpcrvcrticemdiK:itur.
S tfttftrthiiU a b c , cniHs diameta b i , «M^
Mtimvmdfflicatd(fiiKbtfii) fitiHit/a.
gtniextermimhitfisfitdifer
verticimveritMgensbc. hi-
C9 if/dm c d . bifdriim /ecnri i»
fiiiiUoc.
Ciimjt.l: ifit tilngiiu,i i didi
metaterimtdqudleiiiiterfeih. ^ ,^ ., . . '^•_,
bi. Ztiuin^iir^mmiiffli. ■ ^ ^i^
1 8 De Dimeniione Parabolae
'»• rcM^m^ftrtmftiam'6.t,^C.,Sifi'detdtvJle»deii(UiUmH^,
ZfmMM II,
SlfaraboIaduaktangenceshAbuericexWfistcilninis; rcAa
lincaquxaboccurfuduarQmtangentiQmdudtut diam^o pe-
raUcla,propofit*parabolsed!ametcrerit.
£^0 pMTMhU a b c , cuius ex
fititl^is ax^ cidnte i^g^tfftjrsJ^nt -.•^
zd^iC^djroMft/rft/ttes iM 4\ Sm-'
ftinSto MMtem d ) reSM dMCMttit^
AcdiMmetro^drMlleld. bieeif.
fMm d tfrofofitMfMrakeU di^t
pmmeffk\
Sit eMimt'Jtf<^ile i^, dtMme
ttr f g . irKat erge ob tMagehtem S
/cwwVo ^^Mqudlesittterfedimemfifr^
fum. tic»es{h,ho.lrerMmffinihgett
tem c i , MquMles eruht i b , b g . Et ideo M^udes erunt imterfe if
/m fb,b i : totMm,^fdrs . ^dftri notfpoteB. Noa efiergo dU
dtMmeter frMter iffMmA^ , SiufderMt oHendendiim <^c.
temmM III.
Siparabolairestingefflfcshabnerit; duiiis 4d bafifli, ifcttt'.
BftnpervAticem jcrittriangulumfufa tahgctitibttscoR^nehcii
JtiAbA»phtriitriianguIi,quodonruresdU(%itiuarta! taogemis
per vertjcem alterutrjE fcmiparabote .
ffiofMTMioU abc , cuiirs bMfisXc^ diMJHetfr b d ; ^a* rJo^rt-
tesMdbMfm^^ce:.TMngensf^*t/tftie^fttih%.^emn*-
"^ tnr f Arf, corKi&futangentiHm a i^oi^reSiMi \ , diMmttrafHrdr-
fttUm. leU:eritqMe iididmFterfarah^^xh. jDtrc^aydetti^xi^int
f c g > y** tangentiiMs comfra&effii)» , o^ttfhiftr iffi fttirati^
Ifm,
xjk
Imngdfitr ab tdfis fdrdBo^ '
l f ^.ih .ertintq; pdraf/fild^zb
ivci;& c$imfintdqsfai(tsi\y\z
cb sangtntem a f> mt ^dtifU
ipjsusii ; ideoqne^trUf^ulMm
a f b quddrstflum tridngfil^ fi^^
hi JhniUs 1 f nv. £rgo, etiin^
f be qnadrttfUfm erit trittngn ^
li If m (y^/K enimfer Ltm.fri
mnm dq^Ales idfes a f , f e .^ Pnftend totnm tri4^fUmf f e g
0£fufUtm erit triattguU I ^. ^pderat^ cMcndendim^.
'CoroUariuin Ptimum •
J?r^> tridngulum f c g^/iffum Jtfrimis tribus fdnge^tith^^fim
tnj^lum oftettdetmr eodgfn^nt^o eti^m tri^nffdi n g p . &ftti^tt^
teMfemferquddrtffltim erit dtioruntfftt^ultr^dttguw^^^^ ^
qudfo/iifJumCdu^Avtrit^ufdUdtt^en^
Coi^QlIarium fecttiuiuin«
Mdni/eftum etidm eSf tridnguUtm f e gfuh t^Ujg^ftfiftts Mt|u
tentum^y dufarefUtfqjUdmdmi^uft^ottfiUn^o^ m^to^^Jt^ct zfi^
qnidemtridnguli^miz^dimidium eft dutnrtpt^jiittotdtridstfftU-^
Tum e b a 9 e D c . Ergo eriffU^qu^ dimidium trilinei mioa^
Sincfeqftitnrqttodfp^ilefttinitifffird^
fgurdmrUiUinerdm infcrtl^ere fer contit^ttnm jdnCtnm tdngett- ^J^
tittpt; qud quidemfigurd^mfcrtftd ieficidd. t^figummi^d^ defc^ oimt^
^umittoriqt(dmfitqndli6etddtdmdfftitttdd^.
Sip^raboladuascangeQtes h^buerit a4 bafim r.djebde per
ia De Dimedfidne ParaboTas
turi&hocfiatquotiefcunq^libuerit: figura atangentibus
cumfepta » fi ex vertice parabol^ fufpendatur ^pofita diametzo
adhorizoQtempcrpendiculari^ aequiponderabit-
tbc, cuiiisdid^
mfterh^j&du^
tdngi^tes dd bd-
fimfint ae,cej
per vcrtieem vc^
rohtdngensfiti
b g . DeindCy de^
mijfrs (vt in prd^
eedenti Lemmd-^
te) didmetris fh,
g i-, fcr yerticcs
fwtienum^hhy
D i c , tangentes dticdntnr 1 m , n o . Iterttmqne per vertices r/-
lifndrnm qnntnor fMionum tdngentes ddcantnr p q, r f , t u,xzi
&fiefemftr donec libuerit: BicofigntamifinefotiusAnasfigH-
Tds reCiilineds i tdngentibus p q r 1 f p , t u x 2 g t;circumfeftas ,
€Xfunifo h fquifonderdte : fiatutdfrius didmetro b d 4^ hori^
ZMrtemferfendiculdri «
-P^ndturitdquehddidmeterfdraboia ad horizontem ferfen^
dicularis ; &reCtam f g , (quamcunq; inelindtionemfortiatur)
eoncifidmus ejfe libram^ euius fulcrumfit in b .
^bniamigitur afflicata^^h bifdriamfecdtttr adidmetro^h
mttdtts
Idres
^dm.i
infunCto y ;funtq a b , Im yforalleU , erit etidm 1 mfeSta bifd^
fidm inh;c" ideo duorum tridn^ulorum l f m » n g 6, centragtd^
isfuntin f h , g i ;funtqi fn, g i adhorizentemferfendicM^
yide^oaffenfdeentralit^terunt didtd triangula ad iibrdm
f 2 . exfunStis i& g, Aequifonderdbuntque ex difiantqs aqnd^
Iwus b f t b g • Cum iffd quoque tridngula fint aqudUd ; nen^e
fuko&ufU eiufdem trianguU f e g . Eademfrorfus ratione fofi^
t^ri 1 tap^o tfidn^Up 1 q , r m idffenfd erunt exfunSis
&m;fqui-
' Pf^l€maPrimutn# %i
tS^m^ ^mf^ndcrdtuHt^; exfunito h » cjr ideo Affenfd efunt ex
fm»&oi. ( qudndotpiidem flmnfuffenfionis {h ferfendicuLote
e/t ad hmzontem .) Duo vero tridnguld t n u , x o z , frddiSfis
dtqualid(^cumJintJinguUfubo&ufldfqudlium\itti^Xi%p -)fM i^m^ii,
eier^buntfmuldnihoexfunStoo^^ Ergo qudtuor fmul frudiCfd
drianguU dquifonderdbuntcxfunSo b , nemfe medio totit$s li^
br4t£g: EQdemmodocondudemusreliqudtridnguUiquotcun^
qttejint , ixfuncto b dquiponderdre • Vmuersd ergofgurd d tdn
^emtihuscir/iumftftdexfun&ohdquifonderdbit. ^od(^ci
Cororiarium L
HincfroCorottdriodnimdduertemuscentrttmgrduitdtisfrf^ *
diSiffigurf , i tdngentibus comftdhenff , effe in didn^etro fdrd^
bold « Cum emmpgurdfrfdiiid fquifonderet exfunih b > erit
ccntrumgrduitdtis iUius in Uned quf exfundo b ducifurferfen '
cii^uldrisddborizontem ; qudfrofter eritin b d didmetro fdrd^
bodf^
CoroQaribn IL
CoUigenfUsetidm centrumgrduitdtis omnium triGneoru mixr
iorum , quffub linedfardbolicdd, b c , &fub omnibus tdngenti-
bus^^^^c^xUyxxTCy^omfrfbenduiMn^yfemf^
bolf exifiere ^ Patcbit dutfm hoc modo ^Centrum trafetq^z, f g c 5 x sfftmt
efi in diamctroicentrum etidmfdrahotf eft in didmeno; ergo cen '^««¥«*
ttumrtUqudfigurfmixiferitindidmetro ^Siergocentrumbu^ ^.fecun^
iufdf^difi^d eS indUmetro; centrum etidmfigurf d tjmgenti- di ctu/dL
buscircunfeftfdemonJlrdtumeftejfeyadidmetrOyfrofteredcU^ ^; f"'^
tnfim omniumfimuUrilituwMmyquf cAntineturfubtdngentibus ^^^^
{jt linedfdrdboticd^ erii in tUdmetrofer S .frim. Aequifond^
j^emmd/^ V^
•; Si parabokchiastangeiites habuerit a&emmpcr verticem,,
alteram vero ad b^iiim »& ex akera parte bafis habeat paralle-
lain diametso ; figura fiibtribus pra^u^ redi$ lineis y & aam
Yft9^M)kXw^ pundo [tangesb-
^ " ; tisver*
• \
• . /
i-is^dK»iIfc\m <|^ fiodiuicyiifriyc|>ar&adreKquamii3tfi^M
tcm«0rii)Mat^>4upbfitiIln&c|uea^ diiinj^trQ ter-
Bjl^of^fl^dbdd a b c^ ^M9.singm^M4hdfihJk<>AyWvertK
/»&, 4M1// i^^ftpUfitftliqu^e^ g% :Bi^figurM'z b c t^ fAcftr"
r^didmetro ddh4rriz>.f»f€wti^Ml^i)itfHi^mkr^texPMM6fpc.
enimdiametr., X^
fdrdboU efe
horizonn fer^
fen^icitUr^m
(hocdnfemmt^
d^sefcr inseU
ligendmmeB)
qnd.mcfin4j; tS
dem inclindsio
nem forfidSttf
librd gf. Et
dniht tdngen^
te^2L d {qttdi am
nituttTdnJihitfer^^ vtit^i ^ttdentfkt) inteiligdtnr g f:lHrtt
ep^cuinsfHlcrHmeJl^iexqudftndent ^vmt fdrte tridngu-
lumzQcididlterd^er^^yJlgurd^miixtdzbcfi. J^d quUhn,
fgurd.f interfe n$n dequifpnderdnt^ fondmuj titerdm iffttri
ffdefandtrdre , Efie igitnr ; &fr4efonderetfrimifz b c f c, tdmm
t0 excejfu qud^tum eBffdttumV.
InfcrihdturUtrdiffdmdUdfigur^itdngentihHc hilmapp
q f c h , termintttd^ itd vt retiqudefertiunculdejhh tSffis tdn^
gentibus & curHdfdrdholicd contentde ^fimul minores fintffd^
tiok (quodfierifofie conftdt ex CoroUario Secundo Lemmdtis
Tertq.) PrdefonderdhitigitHrddlntcfigurdftAtdngentiyus
comfrdeltenfd ; qudndoquidemfdrsdUdtdndnor efiexcefin K;
& in eodemfunao bfonderdtfimulcumtotdm^gnitudiuei tdtm
tmm4bldtde > quim ntitts^ cesttfumgrdmtmU ^indidmetro^
vtoBcti^
Probtema Plrimum . irj
%M^tnMmMS4dCoYoUmMmStcMndmmL€mm4tit Sg'^^-
jiccjfidimr iJh» g r^maf^^f4rs^iMus g a ; dMCHiwr^; c r . Sm^ ^^ ^
m4i0r (fi4m c 1 dMpj reiifMei gs& tx^fMnCii 1 centr^liter fuf. ^^f^
f$^r$m triiptodUhft triM^pdMmk^hens 'uertictm in e fnnBi , tuxA fM*
0^ P4jim4nreit4 g a »(^4^ ^dMriMmemrtifafonitnr ^ ^^^fj^x
I4mjic idif$iri4ngMl4Ttx^ Vkfty 4d tri^ngnlnm ^df.Jknt ii[^i^
Vidno4dJs&'4dtri4nguLchdvt2.4d4.(jr4d4eq$Mlez^t.
vt2^4d4*ergo4dtriangulMmz,tc^eTtmtvt 2.4d i.^nemfevt ^Xp^
\^4dc%yMoc<^vtlt^^tbrecifroce. Stg^tin &ir4 Ib duo Um. g^
fraeM&^Pi^ifj^uUzi^ii^yiii^dequ^on^ Kttek
fun&oti
: Sum4tur ii^irum^ { qu4n4 fdrstotius g r ^ (^ iung4tuP tL CS
tmi%ttj/itqu4^t4f4tsifcius o^ty i^l ifjius ]t dh y fWgr*
0&4if4f4rs fMUf t <1 f k j^$tkfnifitft4eptfde trO^ gr « y^&utro
i^otum z ^ K t, u fi: ^ Md^um^m h e i tfi^4M4f4rsifjiurasLy ^^ j^
oNmtifU4t$orj^n^.friimgodJlihtiA^m^^^^ mat€ i^
I$a^4li4/utl^i0it*^)^tri4t^j^ Mdt;fiutvt2^
4d 4 :. &frofttt€aet.i4m4dtriangulum orejwuntvt^^ dd4§
udiffum vero fr e erunt vt2.4dj,n€mfe vtlc^dch^ Equi^
fondcr4nt igitur exj^n&Oi thinii tti4ngMf^{t e , c^ inde fU4^
tuorfraedi&a triangulah z i > I x m ;n flo , p tq .. Bodem fror^
fus v^do^ifuh qu4tfor his tfi.4ftg*4li4fu^i^tbi rejiduis foftlfk'
culis triang. exordi)^edtfcrift4sofitn4tn^4e^[uifonderdr< ik
eodemfunCio e, cum quod4m tri4ng. cuiMs vertexjit e, hafis ve^
to contineat $ . qu4rjffius g {drc^Stdin, nojltr.o caftty cim. demom
firatumfiifrim4 duo^iangula. z ex, af c> aaquifondtrdrt tridm
gulo,^tc.^eliqU4ittmqitMtuor4t^gfdidyq^ U
4t^uffondcrart trianp^ iV e ^ ikequifojfdtr^tii. tot^Jrmulfign:
tA^iiTfraedi^istHM^tif^omf^jtJri^ f , txfunfioc^
Stddemon3ratMmfiiitj t4ndemfiguramfr4tfonder4rt trijmgu^.
/^ a e g > necejfe igitur eH. vt trHtfipiMn a c g minus /it tri4ngm
l&^t \^H^^}ul4fdrtU£^tiH. mfo^le^.
^nKTO fontiimts ,fr4tsfotidejt4rfi tviunguhfmzt^figurAtz h c^
§t< MStA&fito^ceffitsxiimfnuffniiky^ Actifiit^
i«r$ j$C^«sr/f^|^«r^^ i»it»fimpnr%it%.
^4 De Dimeufione Parabolf
fffblU addiquotlmMgulmm g f e, qHddmmusJlt/^dth Ic . Ttmc emm
^^^l^ mangulMm a it Adhuc fTdefpndetdbit figurAe a b c f e • Sed<0^
' demmcdOyVtfufradcmimftrAbimustrUngulumiffkm^icaefM
jbonderAreMicuifgurde re&iUnede in/criptde mtrdfgterdm mix
tam^\>cit% JSfeceffeergpiterum^ritvtinfcriptdjigtnrd reSfp-
Unedtndiorft qudmfgttrd mixtd abcftiCui ifjd infirihitur;^.
fuototo^ ^odeftdtfurdumdt^.
jteqmfonderdtergo exfuncto c^tmitfef/dfgurd abcf^^
fub cuKttdfdrdboUcdy duakufq. tdngentitMs^t^iinedifftUame^
SrofdrdUeldcontinttur. ^upddrc.
^odafumfiumeftifdoftendemuj^ Nemft fdngentem B, d
trdnfire ferfunctmm e .* hoc eJi , itdfecdre rectinn f^ > vt pars
{cs^ufUtJltreUqudecg.SecttemmadfJttgmTrectdmfgx/f'-
eunqiinCy Idm\cmmfdrdlleidfnfz^^hdyK5'^qttdlts2iCfidi
eruttfdqudlesttidm^c^thy StddqudtesfunffhyhCyfrgofe
dupUeififftiscg. Idf0^dfr4nsitferiUmdcfmit€fmm ^ qmod
od imitio dixordmus .
m
Tr<fofit$o Prms.
VABLIBET parabolafefqintenia eft siangiiE ean-
dcmripfibafinit&fandcmalrinidmfinliabcnns^
(V
Efto pand>oIa A B C, adus
«[iameterBD,Hmgaanirq.AB» j| i
B C, Dico parabolam ieiqui- "^
terdam eflfe oianKuli ABC, ean
ilemcumipfabamiv&candeDi a|
^dnidinem habend^
Ducanmr tai^entes A E,CF
ad bafim : F H ver6 per yerticcm Bj & A H fit ipfi diametrp pa-
rallela* concipiamufii. paraboke diametrum eredam effe ad ho
fizontem. IamieaaH£inI,itavt£IdupiafitipfiusIH,eric
fdaoguhimHAfceatraUtbrappei^ (M^^
. -_- .- ^
nim centrum grauitatis in|^re&a qux exl ducitur parallela ad
H A , & propterea ad horizontem perpendiculari • ) Erit infu^-
pcr figura mixta A B C JF £ centraliter appenfa ad pun(5lum B .
(quandoquidemhabetcennrumgrauitacisindiametro BD;id rii^ c«
horizontem perpendiculari .J Sed vniuerfa maghitudo, com- roii.u
poiita ex dido triangulo H A £ , di<5hiq; figura mixta,aKiuipon- •''•♦•
derat ex pundo £s erit crgo triangiilum H A E ad Hguram mix- Ummi
tam ABCFE , vt reciproce B E ad E I , nem.pe vt 3. ad 2. Pro- f^^^^'
ptercanrapeziumAEFCfextuplumdiditrianguIi, eritadfigu- onende*^
rammixtam ABCFE> vt i8*ad 2. &per conuerfionem ratio- '«v!/^
nis , zd parabolam crit vt 1 8, ad 1 6. Qualium ergo partium pa-
rabola cft 1 5, eanim trapezium AEFC eft x 8. & triangulum A
BC r 2 . Qu^eparabola ad trian|ulu«i ABC erit vt 16, ad 1 2 ^^*'^^*-
nempefefquittrtia. QuodcratQUcndehdum.
^$dtTdfexium a e icfextuflumjit tridnguli h a e , fdtef .
NamfdtAlUhffdmmu\A^duflumeHtridnguli)\2Lh (jrfrofte'^
red quddruflum triduguli h a e • eryi trafexium a e b d trif^
lum erit trtdnguli h a e . totttm vero trdfezium a e fc . fextu^ , ^
flMmdi£titrianguli hae. ^uod^c.
JljCum dutem trafezium a e {cfextufltimjit tridnguU h a C,^//
fhituflumetidm trianguli e a b ,• c^ ideo triflum duorum e a b »
b c f , Nemfc vt 18. ddif. Per conuerfionem vero rdtionis , erh
ddtridngulum^hcvtig.ddj2. Sluode^c. *
Lemmd VI.
Si dua? parabola? vtraque duas tangentes ad bafim habuerit ;
crurtc inter fe trilinea mixta fub tangenribus , & curuis parabo*
iiciscontenta,vtfuntipfa triarigula fub tangcntibus compise*
henfa»
Sint dudfdrdboU a b c , d e f . qudrttm vtrdque duas tdngero
, tes ddbdfm habedt ag, ^cfrioris^ c^ dh ^ fh ,foff(riorisfd*
fdbold. Dico triRneummixtum ^hc^, ddtrilineum mixtum
defh, efevttridngulum agc, dd tridngulum dhL
^ i> Sienim
<^
_ ^^^ • .
7j6 DdXittenfioiieParabote
lm.%^
•^«
SienimMneJHtd: hdhehitsitefMmextnlintis^fMtd abc^
^dteUqntnn , miuoTemTAtitnemqnhnpndngnlmm a g c> Md^6k£.
ESo^dtinm k excejfusyqnemlincnm abcg^ tnnins ejl qtthm
vt Jit inTdtiene tridngulirnm ^
DttcdtttTfeTverticem b, tdngens i 1 1 demiffifq; exfttmlfis i^
tjr \ylineisdidmettofdrditcUs(qnddidmetTifemifdTdboUr$nm
dTunt) dn^dntuT tdngentes d m > n p «- c^ exfnnEtis o ; m ; n>p>
dendttdntttTdUddidmetrivt/kfTd \dncdntt^fi dlid tdngtntei:
£t hocfemfeTJidty quoufq; TctiqUfJimulomnesfOTiiuucuUy qmn
fuhtdngcntibnSy(^ct(TUdfdrdbjoUcjitontinentuT; minoresjint
ffdtidV « TnncjtJunincTjdfgtard tdngentibuscircnmfcftdy&in
tTilineo mixtp JSihcg infcTiftdyhdtehitddhujCddtTitinenm dc
fh ytdtiottemmdioTemiqudtTidng. zgCyddtTidngulum dhf.
InJeTihdtttridm etidm in dltcTO tTiUnco mixto d e f h « fgnrd
totidcm IdtcTum ; duciis nifwum tdngcntihus totiesy quotics
dttHdfueritU infTioTitriUnco •
^upnidmvcTee^ yVt tridngulum igl ddtTidnguhtm qrh»
itd duo fimul tridnguld o i m > n 1 p^ dd duofmut uq f > trz .
(funtenimfdTtesctnnfdritcrmtiltiflicihujineddem rdtionc.)
Etvtduo fmultTidngutd oim, nlp, ddduo UQfytrz,itd
qudtnoT tTidngnldqndJkntinJrdfttnitd o> m , n , p ^ddqndtuer
tUdy qudfuntfihfunliis u, U U z ; oh cdndcm cdtfdrn (^e^Tunt
dtidmtmmidAntd€€dentidJimtdfncmfcJi ^ttrd infcTtftd infrit^
Titri*
Plt>bieiiui Primuin# vj
witrUmi$mixto 4d4immac$nftqM€ntUfimid(nemft ^dfign^
TMt mfcfift4m mfaSmofi triKnea mixto) vt vnum ddvnnm ;
memf€vt igl*^ qhr« Sine fnmftis eernm quadmflis ^ vi
a g c i^ d h f . SedeMdeminfctiptdfiffitAh^ebdt dd trilineum
defh snsmemrMiineme^mfittridnguU agc dd dhf. Mi^
jfus erg$ erittfHineummixium d e f h > qukmfgmdfibi infcri^ x^^mm
ftd:t0tumfudfdrte. ^uad efi imfo^iile . Trilined ergo fuh
idngentibus , ^ curuipdrdbolicd cosnfrdhenfd jfrnt interfe vt
nids^uUfukqfdemidngentibus&hdfihuscontenid .
Profofifh IL
PAraboIa refqiutertia eft trianguli eandem ipfi bafiau& eaa^
4ctn akinidifian habf nri.v»
SitparabolaABC»
cuius diameter BD;
&iitinfcripum triao
gulumABC* Dico
paraboiam feiquiter-
tiam eife trianguli A*
BC>
Ducantur dua? tan^
gentes ad bafim» qux
fintAE,CE.&FG-
tagat per verticem B
Demiflis deinde F I ,
GH diamctro parallelis,vt fintdiamrtri pottipnmB AlB>fiHCi
dueanturperI,&HtangentesLM,NO. .
EritergoperLemmapnEcedens, trilineuai AfiCE, adtii-
lineum AIBF , vt eft triangulum A E C , ad ABF . fiue ad FBE .
Idem ver6 trilineum ABCE ad aliud triiinenm BJH C G, crit vt
Idemtrianguium AECadtriangalum BGCrfaoceftad fiG£,
Coauindim ergo , erittrilineutn ABCE id duo trilioea AIBF,
BHCG I vt triangolum A£C ad triangtflum FEG^ oempe vt 4,
D % advnum
^•Lmi
M.|Mf
* -
* '. "
%i
De Dimenfiohe Parabolae
ad vniim , & diuidendo , erit trianguluni F E G ad duo trilinAi
AIBF , BHCG , vt 3, ad vnum . Trapeziumautem AFCG , ad
cadem trilinea trit vt ^.ad vnum; & per conuerfionem rationis^
ad parabola erit vt 9. ad 8. & ad triangulum A B C , vt 9. ad 6;
Quariumergopar tiumparabola eff 8,TaIium triangulum ABC
eft 6. Conftat ergo parabolam infcripti fibi trianguli fefquiter-
tiamcflTe. Quoderat&c.
Lemmd FII.
SiinparabolainfcribaturtrianguIum:eandem haben$ ctira
parabola bafim, ean^epiq; altitudinem. Infcribantur etiam
pariter & in reliquis portlonibus diio alia trianguia .* Erit trian-
gulumprimoinfcriptum ^ o^uplum alterutri pofteriib infcripti
trianguli .
Demonftrdtur hoc Lemmd ^A Archimede Prof. 2 /• Dt ^tfd^
drdtMrdfdrdbold.
Ltmmd VIII.
Si in parabola euidenter infcribatur figura ex triangulis eon-
ftans . Tam bina ipfius triangula (fi prout fibi mutuo refpondent
ita fumantur ) quam ctiam tota infcripta figm a, a?quiponderabic
cxpundomedio bafisipfiusparabolar» '
. Eftofdrdhold a
b c , cuiur didmt^
terftt b d ; c^ in^
aerfd ftdtudturft^
gurdy itd vt did"
meterdd hori\on^
tem ftt perpendi^
culdris . Seffdde^ •
indevtrdqi ad,dc
bifdridm in e f ; itt -
• Tumquefeitispdr^
^ihush^^kridin^gf
hyiA.&c.Ducdntttr^m^ttifho/iip.fc^^it.^c.TdrdU^^
Itrtddi^mttrMm. *
Infcri*
Problema Primum • ^p
Inflribdturqtie invdrabolkfigura ainnobpqrc*( qud di^
l €$tHreuideuieriufcr$bi.) Dic0 triauguU qua figuram iufcrip^
:: Aiw compouuMj ftbina^ (jrfroutfibi mutuo refpondent itafuml^
tur , dquifonderare exfunSio d . Prpterea vniuerfamfiguram
r infcriftAm , ex iffis triangulis comfofitam , db eodem funCto d ,
fquifonderare.
Sumantur emm Juo triangulafibi mutuo reffondentia yfuta , ^
nob, h p q y qua interfe aqua/ia trunt; cum triangula anb, lam. j.
b cffuboifupla .fint eiufdem triauguli a b c •• iffa vero n o b ,
b p (\,fubo6fuplafint aqualium triangulorum a n b , b q c. Ha^
bebunt infufer ccntragrauitatis in re^is o f , p t , qua quJdem i j frimi
ab anguUs o , p , ducuntur adfunffa media bafium , n b , b q , ^»'>* •
Cum vero o s h , p t i reHf ad horizontem fofitffint perpendi^ ^*
culares , erunt fradiCfa triaHgula n o b , b p q ctntraliter affen
fa exfunCtis h , c^ i . ^amobrem ab fqualibus diftantijs h d , ^iciufd.
di, fquifonderabunt.Etfiedereliquisfigurftriangulis.^od 8. frimi
rratfrimofrofofitum. ^'^J^*
Tigura autem vniuerfa euidenter infcrifta eomfonitur exfor^
tibus aquifonderantibus afunCto d ,- quare etiam iffa ex d fun^
ito aquifonderabit. ^od erat ofiendendunh(jrc.
Lemma IX.
Poiitisijfdem. Slaparabola dematut vuiuerfa figura eui-*
denterinfcripta, etiam omnia fegmenta parabolica, qusecir-
cumrelinquunrur , ex pundo D . aequiponderabunt.
Sefetita enim eademfigs&a demonftratum eftfiguram infcri^
ftam aquifondcrare exfunSto d . tirgofigura infcrifta ccntru
grauitatis habet inftrfendiculo hori^ontaU d b . (fer ^f^ffo^
fitionemjfed etiamfarabola centrum grauitatis habet i» diame*
trodhy {fer 4fecundifquifonderantium) ergo ccntrumom^
nium reliquorumfegmentorum erit in diametro d b . Sitiare ex
funCto d fquifvn£erabunt . fer j . fuffofitionem . SlHfd (^e.
Cotollarium;
Conjiat ctidm todcmfrorfus argumtnrOy rtliquumfigHracuim
den^
50 De Dimenfione Pmbolse
dcMirh$fcriftd , deira&^fruis mMguh a b c ^ ^LqmifomderMrt
€XfumS§ d • ItemrcUqMMmfnrdhU^ deti^u eruu^mU a b c»
f^mipimladrt ex d^
Si ex parabola auferatur dimidium trianguli iafcripdttoca rc-
liqaa figura mixta asquiponderabit eac pufida baiis reliqui trian
guli » in quo fie ea diuidicur > vt pars ad curuam terminata qua*
dnf^ iit iliius » quae terminatur ad diamamm j
Efio fdrdBoU a ^
bc iHMcrfd; eiufqi
dutmtter bditdfiA
tuMtrvt ddhprizS
temfitfprfendicu^
Urit ; Detrdifoq;
fetmttidngulo in-
fcrifto d bc;feee^ ,
tur ad tdfis reliqui
femitridnguli , in
qMinq;fdrtes fqud
les ; quarum vndfit d e . Hieo huiufmodifigttrdm ex funffe c
fmffet^dm^ dquifotoderdre *
Slifienimdquifonderet; Cumre&d 2Ldfit lihrdy cttiMsfidcru
efiin ty(^ tttdgnitttdo a fb ^c^confidtuexdMdbusfertionibus
^^^' fdTdkoUcis ^dffeufdfit ddfunCium dfecstndtimcentrMmgrdui
'^ Odtis iffitts : ReliquMm dMt^m tridsi^MlMm zh d. dlterd tndgsusn
do dffenfdfitddfuniium\i (fumftjt d hsertidfdrte rnius da^
Alterd ex hisdudiusmdgnitMdinit.frt^onderdre nec^e erit .
PntMtttsfrimbfrufonderdredttdsfmiones afb>bgci <^
fit txceffusquofrttfotUerdnt , uqudlisffatio K .
InfcribdtMrttMenterinsrududsfortionesfMrdbolicdsfigurM
multiUterd , itdvt omnidfimulfegmentdfdrdtoUcd circumreli^
&dminordfintffdtio K. TuneenimfrAfoitdetdbit ddhuc fign
MnfcriftdmnkiUderd ^ii\\txsi^tkc)i^9k^
t
Problema Primum^ 5 1
^Jc^ifidHtr d o qndrt4f^s mius 6hi& duSti a O » Mmfi^
tMmifiMguUtm a b o » itquifonderabitfihiiffiixftmB^ k ifid
€tiMmqM§dc$mqi4iUMdtridngnlHm hdhens vcfticcm im ZpC^idm
JimintiCld dh ^fiti iffi^tqMifondcrahitJtxfunSlo codem h«
Idmfic; ^l^utUMmfMrtinm^di effisy ali efis>& dteH
j. £rgo dcMd eh^eritvts.ddj. CMmdMtem denmn^dtMm Lm.u
fitdMOtridnguld a fb » b g c » Mqnifondefdre exfmn£h d t tri^
dngnlMmveri ho z^exfnnffo hs&cnmdMofrMdiSdmdngM*
Itifint ddtotMmtridngMlMm ihd-vt dm ad^- icrtent eMdemdd,fx Umi
tridngMlMm a b o ^vt 2. Mdj^ ; nemfe vthtddcd recifroce . 7«
^M/imotremdMoittdtridngMld a f b , b g c ^sMmtriMgMk abo^ ^^ ^^
MqMifonderabMntfMffenfd exfMmSfo e • imtmd^
iMmdtMr deinde d p qMortdfars iffiMs d o i dMCdtfirqMc a p •
Jdm ; ^$dd dMO triangnld f 1 b> b qi g fqMtfonderant ex d Lm;i^
itemqMcdMO a i f , g n c > dqMifonderant db eodem fMnSto d ;
Qmnid fimnl frJttHifM ^dtnor triangtda fqnifondetrabtin» ex ^
fMn£foA; jSlj^tMordMtemfr-fdiSfdtriangtrUadmangMiii a ft>
futtt vt dMO ad^. Snnt antem a fb , a o d , fMbquadrufla eiuf ^* ^*
demtrianguli abd &froftereaadtriangulum xoi^jMttntvt ^*
2. ad 3 . nemfi vthc ad edj recifroe} . Aequifonderas^t er^ ^i «^^*
goqudtuorillatriangutacumtriangulo aop, exfUMSfo e» £r ^^^^
go vniuerfafimulfigura euidenter infcrifta aiflbmgncba
aquifonderat triangulo a b p . SedeademLfrffottderabdt triatt^
gulo a b d, Minusergo eH triangulum a b d quam triangttlum
a b p :totumfuafartt.: quod efi imfojftitiia ^
Ponamus 1 ieindcfrffondcrare triangtdum> ^hdi& fit excef^
fus quo fTffonderat aqtuUsffatie K ^
AcctfiatMr a o d qMOtta fdrs ttuku triangtt£ ab d; itertmt
qttefMmaturz, y^A^qMoridfd^s triattgttlk aad lethacfemferfia^^
domcvematMrddaUqMOdtriattgMlumyfuta apd yquodmittMs
fit qttam^atitmt K. 7unc ettim neliqUMttz a b p adhttc fnffon^
dtrabitduahusfo^tionibusfarabdiicis afb,. bgc Sedidem
triangtdttm itfetodetstr. (eodemfTixrfut ttta^ vtft^rd ) fquifott*
derareaticuifigtti^imt^fatiahalicasfm^netij^rtfttf: ttecef
fe igitttr erit qtiod fmi im es farakidiaf mmaresfitU qwvt^ fik'^^
^illd
ftdtii.
3 X De. Dimehfioiie P^abolg
illafibiinfcrifta ; t^tumfuAfaru . ^Md eJHmfojjU?iU .jiequi^
fondnant trgo farabola inuerfa ( de mfto femitrtangulo infcrif-
$0 ) €Xfun&0 quod di^um efi « £luod eroi oBendend. ^c.
CoroIIarium
HincinfirrefoftmHs ^ quhdji ex funSo e, relta ducetur
diametro aquidiltans, centrumfraediStaejigurae erit inprodu^
£ta. SiquidemfguraiXfunilo e aequifondtrat j &linea ex
e duifa aequidijians diametro , c'B ad horizontem ferfendicu^
laris. Poffetetiam demonftrariy nijiextra rem tjfet^ centrum
fraediiiaefgurae diStamfarallelaitafecarey vtfors quae $cr-
minaturadcuruamjit ad reliqua?nvt 1 1. ad u.
Profofttio I IL
PAraboIa fefquitertia eft trianguli eandem iibi bafioH & can
dem alcicudinem habentis •
Eftoparabola ABCexqua -
demptum (it dimidium trianguli
infcripti : Sumptaq; DH , qu« fit
tertia pars totius D A & D£ quia
ta pars eiufdem ; (i parabola hu-
lufinodi ftatuatur inuerfa » ita vt
diameter fit horizonti pcrpendi
cularis , oquiponderabit figura
expundoE, Sed triangulum ABD appcnfum cft fecundum
eentrum grauitatis ad pun(5lum H libra? HD • Du^ autem pa*
rabolicas portiones refiduas appenfo? funt fecundum centrum
grauitatis ad pundum D ; Ergo triangulum ABD, ad duas re-
liquas portiones erit vt DE ad EH, r eciproce,nempc vt 3. ad a:
Sumptis autem antecedentiu duplis erit totum infcriptum trian-
gulum ad reliquas portiones vt tf. ad 2. Conucrtendo igitur,&
€omponendo,eritipfaparaboIaadinfcriptum fibi triangulum
. vt 8| ad ^t Ncmpe fefquitertia . Quod &c.
' Libct
7rcfldema Primuiii 4 ^^
tHef bie dttiMnpdfe. LemmdJjte* Vder^^Bn fdMtenmi.
de^ ditierftfiiieftmtit* lletbdniedfrineif^s ; jffe emm veitne
Ftef^JlrieneitU , f «i dnte demenflrMerm eentynm grdnitdtie
^^/^bdr^.NttJUitemfimiirdtieneydeinfrdeedentibne.d^
mettitrMbimm ^ Lemmn y&effdm r^er^Mtnelnfienem, * "
m
Lemmd Xi,
X>mnisTeinii>araboIa«quiponderatexpunaoba(ts, tn quo
fic ea diuidinir vt par5 adcunuoitenninata fitad rdiquamvr
•^ttintfueadtriar:^ ^
^tfamifdrnbeU zhcy-eitine
eUAHtetet ^JkuwjitnrndikerixMt-^
,*emferf*ndienLms t StUadpnde
ac ^in f, itdvt tidd f a » //
vtx.dds.vitvt ij.ddfi.liieef*
ptrmnexfnn&i (fitf^eifd;»fgMi^
fenderdee k
teeetitriteimm ac btfariimin
Ay^demifsil de fdr^UteU did~
.metre ,eritiffd dc, didmeterfd'
.tdbelf bec . Snmdtitridm ai /ir- .
tidfdrrtetins ac. \^nmigitnr fdrtinm ac ejfi^.tdiii
ad ^//^.af^.t^ ai jf, £rgod{tresy& fi vim. /^/
^dnendifnifMdirdtexfnnae fiCnm id ftUbrdqndddm
emnsfitlernm efl f, d-ddfunanm i dffenfnmfit tridnenlnm ,^ tu^
a bci exfnnaevefh AdffenfdfitfdrdbtU h c c ^terdex bis i>LS*.
fgnrtsfrefonderdbit. PtndnmsfrimhfrafonderdrefdrdbeUm
iiecyfita; exeefns qne ftdfenderdt dqudUsffdtio K.
Jiferibdtnr enidentW intrd fdrdbotdm b ec /^iwrf r*/?//A
"'^yt^ytomnesfimntrefidndfirtinncnUqnibnspdrdboUex^
f^dtetnfcriftdmfibifignrdmymineresfintffdtioK. Mdnifcflm
'fl^^»tdtnfcriftddnidemeef^nedJulbncfrafonderdhitJridn.
^f<^»>M/jrahc qitdrtdfdrstetimtridngnUtihc^ €nmdn^
M» d ^flf^d^itu/itemferfenditnldris.^tnangnUm b c*
^ DeDimenfiQaeParabote
3 i frimi AMf€4iH9»mngr4Mit4Usim TtQd g e $ tfitdi&mm ttidi^bnm
ff^if^^ff* 4fpt^im4id d . HriMgMhmvath b h c ^pcnfim ddfum3<
i if$49thfMidfm ai t€ttutfmstfit0tmsd.c^ifj4niMf9 zh fn^
ffMdicMlmsMhmT^eme^nfiitMtdtfi^ ^^ttttti^Msem h
c^CJifl^hc^fivtvmMmAd^^tritidcm }Bit c dd \xh c ,w vmm
^* ^^ 4di. nemfe recifroce vt ifjid f d, AeqMifondcr4mt ergo exfum
ifo f, tridngnU b e c, t^li hc*
Sttm4tMriierMm a lc ^M4rt4f4rstri4iigtdi a.h c ; £# -^m^ttiM
dno tridngMtd b Hi c ^ e n c Mqmfonder^^t ck g (yti demQmHrM
lim.t. tMm eii) AqMifonderdbnnt etiamfMjftnfMex AJuttm4S^tmdtt§
JL$m.7. ^i^^^^i^t^g^td hmc ^tnCyfiMtddfri^mgtdtmbtCjfitteMdif
' Ji4qM4le a hc , ^/ vmtm Jid^^^^ ertttti jid khc^^wvmMm 4dji
ncmferccifroce^t i f W f d * jitqMiftttder4ttt ttgt 4xftttt0M
^ f.dMotridngnt^ bme» tnc-^sMmtri^ttgtdt Ihc* Fifftrditrgh
vniMerfd CMidentcr infcriftM imtf4f4tAol4m b e C mqtiiftmU^
r4t exfnniio f • cum triangnU 1 b c • Sedt4defMfrtfotoder4k4M^
triangMlo a b c • Ncccjfe igitttr tB qmd triMngnlMm abc mi^
nMsJittriangMlo 1 b c^ iotMmftt4f4rte y ^odiJi difttrdtm .
PojuMMs deindcfrMfomicrjteetriMttgtdMm a b c , &fifexcef
fMs qMOfrsfonderat 4qM4lis fftuio K. SMmMtttr ahc qtt4tttA.
f/srs totius triangMli abc. ItcrMmfMmMtxr jxlc qM4et4f4rs
tri4ngMhWiCy Et^fettf&fiMtydonccvcnttmfiterit^d^U^
qttodtrijmgMlMm ifMt4 ai c, minMsff4tio K • TMr^ctjnimtriatt^
gultm 1 bc Wi&jsrr frMfor^dtr/AitfMt/dHflf b e c^ Sedeodem mo-»
doyqMefMfr4ydcmoniirabimMsdiilMmtri4MgMlMm Ibc aqMifom^
derdrttMidamfigMrteMidentcr infcrifta intra f4rjA»l4m. b e c •
VndefeqMeretMriffamf4r4tolam bec tmnoramefit^UqMMfigm
rafibi infcrifta \ totMmvidelicetfMafatte « MHfdefiabfMrdMm^
jitqttifottderat ergofostdf4rJk0l4 , ^^/# diSitm tH ttatfiiittt4 \ &
^xfMm&^ifMffexfa. ^jUtdf^c^
CoroUanum»
Hincfatet , ^'/^W^ cumfemifarabolaaqMifonderct exfMtiSor
snffofi^ i^)fi4b (demittMtMrriSjtim^mti^erfomdicMiMnsJmk^cde''
/i« 4 . mifatritxetttrMmgraMiutixftstnfmahtia ; aliioiatim non fqmk.
' Pn>blema Frimtim^ j^f
f0$iir»€t ex f . Vnkmqu^mdm ttum diamcter pMtdMf d d
bmMntem piffendicmldris cMBinftdift f cemclddemMs; fiA d^
Tc&dquM exf$m&0 f dncitmdidtmttc fqmdilidm y ttdtifitftt^
^ctttftttnfmmfdidkcU.^
Trif^pth IV.
p
Arabola fefquitertia eft tmn^ eaadcm ipfi ba&n» itnat
demaltitudineinhabentis r
Eftoparabola ABC, cuius diar
meter B D , triangulum vero iiv-
fcriptum fit ABC, Dicoparabo-'
lam didi trianguli eife fef^uiier-
tiam. P E^d
Sumatur,qualiumpartitimHK >
taDCeft24^taliumD£8.jDF^;&£)Gt t«« Bricqtteei» i
ruiRlem ££vna»&FGtres^ Dudisver^EHtFl^GL^diac^
netro paraUelis , erit inEHcenmim urianguiiBD Ci inFI §f.ffiM
centrum femtparabolft DBMC> &:inGLcentrumportionis^^/.
BMC, ^^J^f^4
Ponacur centnim trlanguli efle pnn^m quodcumque H ^^^./h^
Item centrum femiparabolar eflfe pundum quodcimquc I t»4p» ^
(quamquamhuiufmodipundaextrdipfas figura^ vbicunqj li»
buericfuniantur^tameitvenmifen^^ereodemodoinferemus.^ «• f^
iundadeindeHI,&produ<ft^,inipfaHIeritcencram pordp- ^f^tf^,
nis par abo&cf B M C ; quod cum fic eeiam in reAa G M prod»*
£la > neceffario erit in communi concurfu L * ParaboU erg6 B
M C ad triangulum D B Ccritreciproc^ vt H 1 ad I L» hoc efl^
n£FadFG>nempevtvnimiadj. Componendo ergo , fum
ptifq; duplis , erit totaparabola ad tomm triangulum.vt 4 • ad }•
Nempeiefi]uitertia. Qupderacpropofitumf&c.
kteJAmnMt*
*»
n •^i
^tUUn^&dimemqMddn^dm^dMSii^; terM Uiere, ^em^
f^dtMr*md9$guUm . V Mumfdhde.figm^d fqmfenderdhit ex-fm^
3q iertij Idierisy im queficeUmiditm vtfdu-dddmssdmtnmUsui^
tdfitddreliqudmvt j.dd j.
Eftefdrdbeldibc^cMiusMdmetde^
d b ftdtudtuf ddhmxautem ferfertdi^
etdHris i cinfideretmque if/k fdsdheld ^
inuerfd:Tumdd dtserutrum idfis a c
extremum ^futd ddfunSlum a , dditm
gdSurreHd zt^didmefre uquiMftdsts^
& ^fH^^ didmesri quddrufld . . BucU^*
deindesentio idtere^ c c sridnguU c a c» .
feceturin U itdvt ci. ddit.fijtvt^
j. dd j.^JDice huiu/medi figurum ese:
OSUmic f^^^^ f fquifendetdre. ^ufimidm^
iunmfrs enim ce er^ndtimMfUcdtmddsUdmetrum^SLti^tttdfigu^
Tdu «^a b C fmifdrdbeld^ Erge jffdem rdtionibtts % eodemqifre^ -
dqu^nderdre ex £ Ssundtm idmJ^ i o3o edrstm fdrtsssm ; qud^
» . UumtotdtceH 24-&t\i2.& ti p^Eritqi ii edrmndemi
.V , lyf^^& fl ^* ErgftcumfdrdhUzhc fendedtex-fMnSfeAj.
*\ s^^ttfd^ iffMmffCutuium centrtMngrduitdtis;tridnguUm ve^ -
r^ aec ex,fun{io.i;eritfdstdholdahc ddtridnguUtm aec:
. • . inntrecifrocd ii dd iljnen^en/tvnumddsiifiMestt^. dd.ts;.
^^^^fr/f/eredddtridngulum ahcut^. ddj ^ c.Eft enim a bc :
mmni bmqMdstdfdrs iffius a c e &c. Cenfidt ergofdrdhoUmfefqtutmii^
/f ^,9 epinfcriffifibittidnguU.
in fM9^ SttoddffumftumeB , nentfe rectdm c e ordindthn dfflicdri ddl
ne quMi dfdsnetrtmt. a e > ofiendemus hoc modo ^ .
^^ * SietdmnoneftordisuuimdffUcdtd< e ydffficeturdrdindtim
c m ; eritq\ m a b c femifdrdhold ; & quiefunt fqudles ad> dc, i
•fc/tfnfi- c}^ mcfectdh^/ridmcn n« Erge n!k'dfffyMitmideft>if^s^n^
t^f^lih;fedetidm ea oh conHructiontmfeJquitmid e3,iffists Ibt
... ergo.
__ Probtema Primam •■ 57
^fiAfretpfM ^m ftfymitertUeBreli^i \n;& tcfefiHi ^,^^i„
seriiaifJfMf c 1 . efMedeftimfefihile . E» etum duflk , n»n du^ ti .
temfefquitertid, ^4re»uU4Midfrfttf cc exfUHcte c *ri»-
»Mm4fflismf»tefi4d4iMmetrittmt. SjS^&^*-
AraboUfc£^tcraadl triangolieanuldnifEfibaiiai >«an*
deinq; altitudincm habemis ,-
t
£ftoparabor«^
AliKsf CUlUSdlSI»
incter,BD^ian«^
gulum infcripQiifr
ABG^ Dico]»
rabolameffe kC^
quitGitfani trian-^-
guliABC. fibi.
inicfipti^
Si enim ita m>n^
oftrneq;triangu-*
littn A B C erit tripfum^duanim flmul reCquarum portlonum A
E B ) B F C Sed eritveLmagisqaamtriplum^fiue minus quam
trifdum»**
Sit primd minturquam triplum » eruntq; du« refiquaf port&o*
Be^ni^is^quamteniaparsuianguli ABC» Efto excefTusa?-
qualis fpatio K » &inicribantnr intri portiones prim iim triaiK
gukt ' A £'B , B F C ; iterumque in reliquis portiunculis quamor
triangula A€B,EHB,BLF,FLC;deindeoao&c. &hoc
femper donec eyceHus portiotunvfupra infaiptas euidenter B^
guras (k minor fpatio k • Tunc .n • erunt infcriptae fignraBodfauc
maioresquamtertia parsttianguli' ABC«
SumaAipiam triaagulum ABM^qnariaparsrotius trianguli
i^C^-EtquomamABCquadruplumefftamtrianguliABM/' ^*
q^trianguloriun AE 3>B f CfinMiI fiiinptoronHapqualccgit '*
tnan»
^S^ pe Dimehfione Ptrabolx
triatigulum ABM dubbus (imul triangutis AE B, BFC ;Sr
proptereatriangulum M B C triplum erit duorum fimui trun^
gulorum AEB, BFC.
Aocipiatur ieeri^ triangutum A B Mqua{fsi|fan coeius triait •
guli A B M . Cum ergo A B M quadruplum fic ipfiut A BN; &
ljm.7. duo A£ B) B F C,quadrupiafintquatu6r fimul fubfequentiu
triangulorum A G E > E H B > B I F » F L C> cumque anteceden
f ia (int aqualia » aaqualia erunt etiam confequentia>& propceiira '
cum triangulum NB M triplum iit triai^uli AiBN, tr^itltim cui .
erit idem viangulum N B M • quatuor fimul triaqgulorum A G
iz ^^ E, E H B, BI F , F L C Et vt vnuni ad vnmnAa omnia fimul
ad onmia # Quare totum (imul triang ulum N B CyOriplum ent
figurarum eiliident^r idtrd pordones infcriptarum « Sed triangu
lum A B C mimis f rat quam triplum earundem : Ergo A B C •
minus eft quitai NBC totum fua parte • Quod eft abfurdum &c«
Ponamus deinde triangulum A B C euc plusiquam triplum
duai^um fimul reiiq WMnm portionum . Efto : Sc exceflui» quo eft
maeis quam triplum , aquale fit fpatium k. . -
Accipiatur A B M quarta pars totius trianguli A B C • Ite-
rum fumatur A B N quartapars ipfius A B M •: £t hqc femper
fiat donec veniatur ad aliquod triangulumtputa A B N , quod
minus fitipatio K . Eritq: adhuc triang^lum N B C magis quam
tiplumduarumpoctidaum» Sedektemprorfusratione,&or^
dine quo fupra f oflendemus triangulum N B C triplum efle cu«
iufdam figuraeintraportiones euidetver infcriptae ; NecefTe igi-
tor eritquodportionesipfarminoresfintquam figura^ intraip*
ias defcript^ : Totttm fua parte . quod efl impoffibile *
TriaDguIum ergo A B C duat utijtreliquarum portionum tri«
plum cd iSc componendo j dc per conuerfionem rationis para^
bola ad fimm trianguhim erit vt 4. ad 3 * Nempe fefquitertia t
^od erat propofiaun &c«
Lintmd XII.
* ' Siparabola tres tsmgenbes habaerit » duas ad bafim > tertiam
vero per verticem : ]&it ttiangulum fub tangentibus compRB^
heofilav Kliquc figucci(dttmpcd paraboli^ tqplum ^
mestr hAitsm^
M€m%ter$fbo^
. I>ic^ tridi$gii
tdt$getiyus com*
frfbemfttm rtU-^
^^figtttf mix^
ttt€ abcg f/4i/
fidfcili€€tf4tAoU}triflttmt£k.
. ^i€mmttM€Sttriflt$nt^grit€^^^ti^€Lm4giSyU€lminksqu^
fTtftttmm
SitftitwmiuMsquhtt triflumi tritq; rtli^djgurd mixt4[
a b c g f > mdgis .quJtti tertUfurs trianguli f e g • Sitrttxc^ffus
K . Ducdnturqif€ru€rti€€s dhfciffkrum fortianum tang€nt€S
h i , I m ,' Jttrumqucfer uerticesfulfequcntiumfortioHum, tJU
g€ttt€s4ganttir n o> p q, r s » nv. ^ bocfcmftr ; doncc cxcejfus
fgtira€nnxtA€ a b c g f , f^fra fguram €x irianguUs conBan^
t€m n o pq r f t u gjl'^ minus aUquando rilinqtfatttrquamffa^
tiumK. Tuncenim eritadBuc fgura €x trianguUi infcriftd
maior quam tertiaforsfrianguU f e §,♦
Jtccifiaturtriangulum (Qi.quartafOrt tri4nguU feg,- crit
qu€ triangulum fci acqualcduobusfifmtltrianguUs hfijgno.^
(cum tdm ifta duo y quam iUudfolum y/uhquadrufU fint ciufd^Zim^ j^
trianguU feg)£rgotrUnguI. ie g trifUm crit duorum pmul *
triangukrum \iiiy\om.
SumaturjttrumtrianguUm fex quarta f4rs iffius fei* dntr
qucfit f e i qu^druflum tri4nguli r e x , ^o vero tri4nguU h f ^
i 9 1 g m qu4drufUfint qu4tuorfimultri4ngulorum n h o.> p i c\tm s*
rl fjtmu^c^ 4ntecefi€nti4 aquaUa ;.€ti4m confcquentU aquu-
UAerunt i ^ritq; tri4nguUm f e x , aqu^U quutmrfradiSlis tri^
anguUs nhoypiq9t\Syimu:)^fyft4r€4XQi trifUm erit
£ \ xorum^
1 % JMm etnmdem qndiHor tri^MgitUriim . Cmnq.fit vt ihmm ^iWfmp
ti . it4 $mtU4Md9m»U : Erit tttmmjhmd tri4ttgitlMm x c g mpbtm
viiuterf4fgitr4re£Ulime4iHtrifgiir4mmixt4mii^crifi4 . Sed
€it^demfigitrfinfcrift4tri4ttgnutm ic^mitttuerMt qitimtri»
flmmimeeefeigititrefytiri4iigidim feg mimmsftqmhit if»
fmmxc%t9tmmvideUeetfm4f4rte. ^ed^B imft^iU ,
Pttt4mmsdeimdetri4mgmlmmic%efeffmftjm4mtriftmmr4li^
qmtfgur4mixt4de9ift4f4r4b9U^-Eft9 &ftt ekteffms ffm^Ut
ff4ti»V.
*c Meifi4tmrtri4ugiiUtm fci qmmrt^fmrttttims feg.* & w-
,rmmfmm4tmriri4tigmlmm fcx qm4rt4f4rstri4tigidi fe k &b»e
f^tfemtferdomee vemi4tm^ 4d ^Ufmed trimmgmOim yfmtm f c ar ♦
qmpd mirimsft ff4ti9 K . Erit^. trimngmlmm x c g mdhme mmisi*
quiimtriflmm reliqm^fgmr^ mixtm zbc^ii- Sed^mdemfemi-'
tms r4ti«me , 4tijme ordimevtfmfrm^ eftemdemms trimmfftlmm xcg
effe triflmmxmimfd4mfgmrf imtrifgmr^m mixtmm a b c g £ df^
fcriftf. tteeeffe ergo erit y vt fgmrm mixtm a.bcgf. mimtrft
qm^4m4ti^m4figmr4fibiimferift4 j tttmmfmmfitrte. ^edeft^A
fkrdmm «
' Sierghf4rjAeUtrest4ngeMtsh4bmerity Mfeftrnmeft^ efit
tri4ngiattmfmh t4ngeittibms ttntetrtmmjreliqmm fgmraet demftd
fjBr^hoUmtimm. ^moder4tfrof0fitmm&*\
Prcfofitio V L
Arabclla fcfcjuitcrtia cft tfianguli candcm ipfit)afiin,3:eaO
dcm altitudincmbsbcQtis.,
P
£|bo pjirab.olfi A B C , cuiuc .
<Oapneter BD > duie tangcntes
AH,-CE adi)afim,&tenia F
B G pcr vetticqm . Dico -paiia*
bolam ferquitertiam cfle infcr^
ti-fibitrian^uli ABCi
Triangitium enim FBCftct
du6
Pfoblema Priimim . 41
dbotirfliiittiiHm AFB, BGC pcrpraecedefislenmat eil
vtj.advmim* Erg6irapeziiun. AFGC (cuin tr^wn fic
truMigttli F£G>addiioeademnriliiieafiiixtacritYt9.advnu.
£t ad parabcdbim erit /per conuerfionem ratipnis J^ vt 9. ad S^
ad.atanguhim ABC» erkvt^.ad^ QuaJiumcrgopardum
parabolaeftoi3o«taUiimxriangukim ABC efttf; Quaiepa*
rabolaad inioiptum^itrianguium cft: vt 8» ad tf» ncropc iet^
quicenJa» Quoderat&a
Siparabolatrtsfangentes habaerit ^dcKisad bafim> teniani
ver6perverticem>&exvniuerfa figura dempiafitparabola»
dimidiumq;triaflguMfUbtaiigentibusconte«i. Rclkiaa figu-
fa aNjuq^onderabit ex cuod;»! pnfido » aood ica mrgram tan«
geMcm iatcndem diatdit ^ vtpars<]iiaradcofiCadimicimaeter^
mioaturfitadxc^uamvt 9«ad vnam..
bc» cuimsdidme^
ter hA CMcipfd*
tMTdd hm^^mim
fifftmdiculioris ;
SintqmtdMMtM^
usidtdfim ae»
cd, ^fttticdis^e^
fi^Uj^0fS€hL
SwH^dtisuie Ute^
foli cd'M hiitd
w cb 4df hd Jlt
Wj^.ddtmmH}l>i
cofgitr4m iuiu/m$di{dempt}f4rdMjt,^^emifriMguk vtt^
tiMU ebdj^ dqu^tuderdrttxpunif^ h.
• &utMur di quimjutfdrtiumedrum^qtfdfum^^
quarum dh eJfj. Iritq; d h i/^ h i vtj.ttdz. Cum $mem
wijh ud btrkbmemferftmUcuidriSy f^tttiHtts ^xtf a b c,
F bcf,
jps De Dimenfione Pai^abolae
b c f , ^ftfiff erunt fecundum centrnfmgrduitMis dd funtim9b
h^ Jime ddfunBumdi. Triangnlumwr^ bdf ^ttdndem cdm^
fjnnj^jreodemmodofendebitccnsrutiier exfunS^^ i« (qUMtds^
quidem i\ dufUeHiffius i d ; &iff4 db 4d i^mzansem /er^
fendicutaris.) I^mffiiHdmAgnitudinesnendquifonderdntex
h fun£toUbru d i , aliera iffarstmfrafonderj^it • Efio ; ^fTst^
fondereht frimo duafortiones mixtf a b e , b c f « Sitqi excef-'
fusquofrafonderdntyXqudlisffatioK.
InfcribAtur intra mixtas fortiones figurd ex tangentibus , v/
iamfdfefaffum efi . Donec excefiucfortionumfufrafiguram re^
SiUnejm infcriftam minor sitffatio JLTtmc enimfigitra infifri^
ftd adlfuc frafonderabit triangulo b d f .
Accifiaturtriangulum d f g quartafarstotitts trianguU d£
9x tam. b; ^itq\ tridngub$m dfg aqudU trianguU nf o (cum dmtu
^* fintfubquadruflaeiufdtm trianguli d i b)&frofterea tridsfgM^
lum dfg dd duo trianguU ieai» n£o ycritvtvnum adi. er^
go b%iaddmotriahgula lem, nfo y eritvt 3 .ad 2. nemfere^
cifroce vtdbadbi. Triangulum igitur b g f /^ duo triam
gula 1 e m » n f b , exfunSio h aquifonderant itttiicem^ .
Snmatur iterum d f p quarta fars totius ,d f g , eritqi d fp
• ^ aquaUduobusfimultriangulisquafunt infra funifd n> c^o.
^, ( Sunt enim qudrtafortes aqualium triangulorjm d f g , n f o ,
Proftereatriangulum d£p^ddquatuorfimultrianguU\au no»
erit vt vnumdd2 . Sedtriangulum p f g , adeadem qudtuortri
dnguU efit vt s . ad2 . nemfe recifroce vt dbyOd h i • Aeqtn*
fonderat igitttr trianguUm pfg, cumquatuordiCfistriasogtdis
1, m, n, o, exfuttHo h . Sluafnobrem vniuerfafig^rd itttraftr.
tiones infcrifta aquifonderabit cum triangulo b p f exfunSfo
h . Sedeademfrffonderabat trianguU b d f. Necefie igitttr eS
vttriangubtm bdfminusfitquamtrianguUm bpf^totumfua
fdrte: ^updefienonfoteH^
Fonamusdeindefrffottderdte trianguUm b d fduabusfimul
. fmionitus mixtis a b e , b c f i t^fonatur excejfus qnofrafon-^
derat ^ fqualis/fatiolS. .
Jccifidtur trtdngulum d f g qndrta fors ifftns d f b .&itt^
Tttm
' Problema Prifnum . 45
rttmfmmdi» d f p qinBrt4fars iffius d f g , (jrjic/empery dtnu
vtMtAtttr 4d diquod triMngHli jfuu d fp miniisffdtio K.Tnnc
enim reUqnum tridmgulu ddhnc frffcnder^Ait fmitn^us mix'
//> a b e , b c f . Sed oftendemus eodemfenitus 4rgument»y 4ta;
9rdiftevtfufrdyidemtri4n%ulum pfb fquifonderure ulicuifi-
gttrfintrafortionts abe, bcf, defcriftf. Necefe ergo erii
gfModiffa dude fortiones urixtf minores sintqu/hn diiqudfibi m-
fcriftdfigurd itotumfudfdrte i quod eft dtfurdum . ConSdt a^
tji qofodfrofofittfmfiuerdt ..
Trofopth V !!•
PAraboIa fefquitcitia cft tiianguli cafldcm ipfi bafiin,
dem altitudinemhabcndStf^^
EfioiUttnprasccdenti Icmmatcpara^
bola A B C. cum duabus tangentibus;
kiteralibus^fiuc ad bafinrv AE, CD; at*
que EBF per uerticcm ..ConcipiatUFq;:
diameicr ad horiaontcm pcipendicu--
krisi & ablata parabola , dctra^toque
dimjdio ucrticalis trianguli; accipiatur
D l teniapars totius DFr& fit DH fcf^
quialtera ipfius HI . Aequiponderant
ergo ( per lcmma prasccdens ) ex pun-
^o H librse DI, du^ magnitudines.
Nempe hinc jduae portiones A B C F<E appcnfSe ad pun^um D 5^
inde uero tciangulum D B-F appenfum ad pundhim I . Qu;im-
ebrem DBFadABCFE rcwt ut reciproce DH ad Hlrncm-
pe Ut j^ ad 1. Sumptifqfanteccdentium duplis , erit totum uerti-^
caletriangulum £ D F ad relJquam figuram mixtam iriplufny.
Propterea (^ut in Propofitionefeitta^demonfiratum eft)parabo-
kinfcriptifibiniangulifcfquiteniacrit. >Qnod crat propofi-
ttuiKkfflaiiftfare.^
• . • ■ - • •
Lm-
44 De Dimciifioiie Parabpte
: SiduonimcononiraktcrattUDguUpc^
in partes «qiiales numero , & roagnitudinc ^duaiiqiie per pua-
ftafeaionum plaois baC paraJleUs» fiiper ic<aionum arculij
inteUigaxmircylindriasqucalainffaconosdcia firitutprV
jsm conus ad fccundum^ ita omnc« cylindri primi conii ad oxor
joef cylindros iecundi coni »
Sint duorum €onorum tridngU
Ufcraxem abc, ^ti^& duo
€orum Uurd^futs a b> d t^Jtctm
tur in fartts numero dqualtsi
men^c im utidem fdOtt€s diui^
daturtam a b , quam d e ^^fnUfi
fdrtes lateris a b fqu^les inter
fe y (jrfortes d e item aquales interfe . Dit&is ieinde fiffit^
guU feSfionum funifa fUnis gh, ii&c. hafi xcfaralUlui
itemfUn$e m n , o p drciaji d ifaataUeUs ; Ctme^iamtmr ey^
lindri ^h , g 1 &c. eiufdemaUuudinis inttjt comnm a b c dejeri
fti ; itemq; in akero cono. alif eylindri Mfuedti inteUigamtuet
Bico ejfe^teonus a b c adconmm d c i^ita immesejlindyes ee^
ni abc ad omneseylindnseosn d cf >
Concifiantmr duo coni g a ll , md n^ quenamwrtieeefiof «
<^d, bafesver^ocirculi^h^mxu
Jjm ;Cylindrus ah Jidconnm gah, tBvteylindhts d nad
fOnummdn.(hemfeinrationetrifU)eomnsvero gah adeo^
num g bh in eademkaji^ eftvt ag ^^i^ g b ;Jint(fnfterditm^
fonem in ^onBrttHione adhikitam)^ dm^dmc^ hoe eB vo
eonus mdn adconum mcn* €onms deniftte gbh ad eontm
fmilem a b Q^eH vt cuhus g b ^tdcuinm b a ;Jn} (frofter eomm
Jfru£fionem)vteuhus mcad esAnm cd, mefevi eotoets mca
adconumfmiUm A^{^ Sinareexaqt^cylMdrns ^bAd^omi
zbCycrituteyUtodrus dnjtd^omnmdcl^ £tfermmtamdo ey^
lindrus ah adcytindrum dn eritvtconusabc^eomoum^lei.
Flterius . Cylittdrns etiam g 1 adcylit$dmm mp« eodem fe*
nitns
Problema Plriinum# 45
me^vtcomms abc ^diimmm dt{i&h§cm$0di/emifi9^ ffifii- M
re^w^MMs^cylimdpmi ah ddvmmm^ dn^ii4^militetmmifcedm\l
HmmBmdejimemMeiCif^efmimismm^^ erg^ vivmms4dvmmmhmem$^ ri!
pe x// comms a b c ddammm d e f , iiJi immesjimul eylim^ iimi
a b c • ^emmesfimmlcjlim^is ami d e f • JSlMfdiJ^c^
Lem$m$d XV.
Datotriliiieomixix>»fubliticdparabolica, em^
& alia reifiidiametra parallela compraebeiifo i pdfibile eftia
dato trilineo £guram infcribere cooftantem ex parallelogram^
mi$aequealtis,Qii«fi^iradeficiat atrilineo mixtominoci dif^
fcrentia quammqiuscumqftdatamagnimdo*
EjiolinedfdrdbiUcd a
hc ^cmiustdngens cdjCf*
didmettomqt^dijldmi^i a
d. Z>/V# M/ri nilimemmtim^
imm a b c d • defirikififfe
fgmrdmcomfidmtom ex fd^
YdUeligrdmmis fqmedltis^
qude fgftrd deficidt a triU^
meomixti^ mfimori defefht
qudmftffdtimm quodctm^
qmeddtumK..
Secetur enim d c Hfdri^
dmimx: iteritmtq;fdrtes H
fdriimdiuiddnturin h &
» p femferfi boifdt^^
mecvenidtur ddfeSiomem
dliqmdmfmtd de ^eimfmi*
diy vtfdrdUeligrdm. a d c,
mimusftffdtiolL (^iddmiemi^cferifoJii.fuiei.Sienim
cif^lcdimrfdrdllelogrdmmfum a d c , iMiffffercomtimudmti^
fi&a^mmfemfadeirdhiiMidmidimmi ergUdmdem remmme^
bii
Pl.
4ff De *Dimenfione Parabolig
i^// ae mmtis quoUbet datoffdtio .) \DMcanturdeinde exfmn.
^isfiGionum refff e f , h g drc. stquidiBdntes iffi d a ^perfnn
V 0ddutem iy b^r. *vbi fardlltlffecdnt fdrdboldm^ dncnntm
1 g , m n (^r . dquidifidntes tdngenti c d . EtfdSum erie qttdi
wfortehdi.
^e. Fri* PdTdUeJogrdmmum enim c o , equdle eft iffi o p» cf nddito
communi or, eruntdtto co, OYydijudlid iffi vc^^fiue iffiii:
ddditoqi c omunii l y er un^ trid co y or, Tlyfqudlidiffii^hoc
eftiffiiXy ddditoqi comuni tz . (^ficfemferfrocedendo , ^rmM
dtniq. omnidfimulfdrdUelogrMmd cortzybia dqudUd iffifn
rdllelogrdmo a e . nemfe minordffdtio L ilinr/rp if i/Ji^ miner erid
dtfiStusfgurdinfcriftf ex fdrdllelogrdmmis dquedtts comfo*
fitf^ Atrilineo mixto abi;dj qUdm fitfrofofitnmffdtinm K^
£moderdt(^c.
CbroIIarium*
Hincnotdbimusy quod eodem frorfus modo ^ ettdettufioferd-
tioneyfigurd etidm circumfcribitur ddto triiineo mixtOycenff dns
ex fdrdlleUgrdmis equedltisy itd vt excejfusfigurd circnm/irif
tdfufrd iffum trilineum » minorfit quocunqueffdtio ddto tL
. Lemmd XVI.
Si parabola tangentem habuerit : & infuper duas redas dia^
metro paralielas , opse duo triiinea abfcindant fub tangente, &
linea parabolica comprar henfa s Erit figura ex paralleiogram*
itiis aequealtis confians in maioritrilineo defcripta, ad figuram
eiufdem fpeciei in minori trilineo defcriptam, vtcubus maio*
ris tangcntis ad ci^bum minoris •
£Sfofdrdbold a b c , cuius tdngens c d ; e^ didmetro fdtdUe^
Idfii^trdqncA a j ef; vtfdnt duo trilined mixtd abcd mn^
iusy (^ (h c c minus . Dicoyfiinntroquetrilineoinfcribdittrf^
gurd eonfidns ex fdrdllelogrdmmis dqudlibus utrimque ntttttero^
( ut ipfrdcedenti Lemmdte exfofitum efijfigurdm triUnei a i> c
^^^dfgKrdmtrilinei fbce, effeutcubtu dc ddcubum ce. '
. . Cencifidmuty{ddeuitdtMUnnlinedrumrnultitntiinem^con
fufio-
FtoblemaPrimuffl^
47
fitfieitm} tri-
tmiMlitm gcc
emmfMftrtia
tereeft4(\>Ct
trdu^erriytttf
Ji idem qm»d
fofitmm efifiA
Jtgmj\i'\\. tri
UneMm^. fhc
e e^ idem rm
trtti»eemxi\\,
Infcrihatmr ,
immimMtro^Me
trilinto abcd, ^ mnli, {^mtdquidemrefrdfeHtdt iffmm
fbcc trifldtMm)figmrMConft4msemfier4ileU^4mmis 4^Mt4U
tis i <^Jit idem mmmerMs fsrdUk^^mmmtm in Mtro^. triiime»,
ItttelltgMtMr etiMmcoaut tCMtMs Mertex c, _fiMt\ > <^ di^meter
hafisfit ^hinc qmidem ad, imdemtrehi. Sintqmtimfimgmtis
eenifegmentiseyUndri(cimt4l0i op, qr^f.
J4mf4r4Ueie^4mmmm bp 4d (diy efiMtrtifm br 4d fp, '''""^
bec cft Mt qM4dr4tMm rc 4d cp; hoc tB Mt]qH4dr4tMm rc V**^»^
fM4dr4fMm pu; hoe eft mt cjUmdrms qr Jui eyUndrmm op.*^""*
Eodemmedo ycritfjadiUeUgrMmttMm xr md (djMt cylimdrMs
yr a/ ud. ErgoerMmt dMofimoMl.f4ridltUgr4mimu bp, xrj^*"^^
a/ idiMtdMofimMlcyUmdri cp, yTy^dcyUnc^mmnd. Pro~
ttdemdo it^tfntfemftr hoe mudo, (jr dtmi^mc eormfonemdo,erit tt
t4 infcriftafigitr4 exf^aUelogr^mmis confiams im triUnto a b
cd, 4df4r4Uelegr4mmMm fd, MtemimesfimomleyUndri,qmiim
fone acd, 4dcylindrMm ud*
^mflims ifaraUelegramtmmm fd ^ ni tomeforit^mh^tt
fatiotttmttxrationereiif {^ 4dQZ,siMeqM4dr4ti pc a/z1
(/ir/r/ MMs dmafigmra ,fede'm4 e^mdemf^r^olim tr^msUtam)
4imtqm4dr4ti pu .«/ zK; Etexr^tiomereSe dp 4diz.Eff
ergof^r^Uehgrmmtm fd <«i/ nl «/ eyUmdrms u d W ki.
4t DelXffiettfiooeFdraboIx
DemqnepardUehgrdmmtm n i ddtotMmfigurdm iafmft^^
^tnif tratrilinenm mnli, ejiiit eyUtubrus Vi sd »mms cyHmdnf
^. *•* infcriftos intra conum h 1 i , Proftered ex fqmo *f
,*^«r« fdrdlUlogr^mtmisconlfjmswfcriptdinmdioritrmmep a bcd ,
>%«r« . Mdfignram ex fMrallekgrammis infcriftdm im miemi triBmf
mnlitiitomnescjlindriincono acd ad omnes c^m^s im r*-
*«».»♦. »* h\i. Nempentconns acd adconnm hli» hocefddnmtm
g c c (qididem eji . ) iyTflw/* «/ f «4w d c adeubmm c c . .^«•/
cratc^c.
Lenma XVtt*
SiparaboU tangentem habuerit, &infuper<laa$ diamctio
parallclasre<aaslincas,qu5 duo trilinca mijttt abfcindaimE-
' runtinterfeabfciffatrainca vtcubifuarum tangeatium.
FJhfdr^olazhCtndwtiam^
gons cA : (^ diamem fdn^U
fk ntra^ d a , eb . £>icotriline.
mmmixtnm tibcd adtriiimenm
mixtnm b c e , fff»f ^f^t tan-
gentis d c, dd cnhmm tagemtis
■ ce.
. Siemmirinmeftysitahernm
iUtmm^sifo^ilt ejty mains qnM
nthalfeatdiifamfroportionemad
reHqnnm ,• (^fonamus iHnd efiji
zhc6,mainsqMamfn$defiede' Cj
heretexciffii Fl.
Infcribatveintr^pr^^emm ab c d yJ^*^^ cxf^dUehgr*
mis fqnealtis conHdns i ita ut atritinio deficiat mintri defeau
Um. 1$ quamsitffatium\ (hfeAUtemfierifopoftendi»ius)ffa$eht-
queadhucfigurainfcrifta jid reiiiptum fritiueuiH bec mattri
tationtm quamcubus d c adcuhum ct. « /•
InfcribaturintridUerumtriUneum hccfiguri eiufiemffi
«rt ,& eiufdem numerifdrdkU^dmmorum cumdefcriftd tn~
trd
: Preoblma Friiiitiiti# 49
tri£n€$im abcd. EritngofgtfrdMfcrifumlmea^hcd
^ figurdm inftrifiAni triUncO bce .vrculMs dc 4dc$ti$m ^^f^^
c c « Sed 4dd€mfigmra imfcir^d triUmi a bc d dd iriliHMm '^^"^^
bce b^t mdiirem rd$i9$um q$tdm cmiMs d c dd ce. Ar^
mms ergo eft friii$$4$$m bce ^Mdm imfcrifed fti figmd ^ teimm
/mMfdrtt. Snpd eft imfoSihile ^ CeniiMtergefrefeftuim^
Profofim VIII.
p
^riJ>o]a fe£;)uireitia eft xriang
eaodem,aImudintm babenns «
JEftoparaboh AfiC> cuius
diameter B £9 tangeines vtro
AF) CF) produdo? eoufque»
4I01WC occurram jpfis A D^ C f^
diaftietrbparallelis. lutigannjrq;
Ted^linefAB, BC.(lk«infi-
gura omiiori^fint.^ DicoparabolS
Q:iai^uli ABC efse feiquilrrtia.
Eritcnim ABCDadtriline»
um BCF^ nt cubus DC ^d
cubuai CFt nettipeutotAoflil ^ .
imum./cumenim fitut AE ad * **•
£C,ita DF ad FC, erit DF aequalisipfi FC; ciiMi%
DC oaupluscubi CF.;^ Itemttilineum CBAH ^txy-
linetim BAP,eftutoAoadiAium. Coniundini erg5 erum
duotrilinea ABCD» CBAH, ad ^tiudi ABCF. ut
odo ad unum • £t diuidendo bis^erunt duo triangula A F D »
CFH^ ad^atium ABCF, iK^*atlunum. Qu^mobrem
iriangulum AFD, fiue AFG adfpadum ABCF critut
}9 ad mHUA ; & ad parabokm er ir uc ^ . ad 2. oei ut & ad 4« Pro*
ptereaparjkboUieritailiriafigulttm ABC ut4.ad3. Nem^
peiefquitertia^ C^d^atpropoiitumdemonftrarCi&a
\
y> De^^Dimehfione Parabolx
. . •
Ltmmd XV III.
S\ fuerit v« prinu magnitudo ad fccundam,ita tcrtta ad qy»-
tam ; Et hoc quotiefcunq; libucrit « Fuedntqi omncs primx in-
ter fe , item omnes terti« magnitudines inier fe asquales • Eruot
omnes primae fimui ad omnes fccundas« vt funt omnes tcrcios (i*
mul^ad omnes quartas magnitudines «
Efio vt a fnrimd dd b ftcunddmMd T T T F
C ttftiddd d ^jMdrtdm. Etiterttmvi aI £1 li i
o"p
e frimddd i fecunddm^ itd g tertid „ ^- j^« -
dd h ^MdrtdmiEt/ic quotiefcunqy Itbue^ | | * i
rit. Sintqyomnes frimd a, e, i, &c.
ittmomnestmid c, g, mj&c.inter n n fl n
fedqudles. C U<iLJjvJJ Li
Diceomnesfrimdsfimulddomnesfe^ D nHnKn r%
€unddsJimul,itdeJftvtfu9^omnesfimttl 1] TI Q
tertidy ddomnes qudrtdsmdgnitudines .
Sluonidmenim conuertendo efivth
dd z itd d dd c. Itemvt f dd c;
fiue dddqudlem a» itd h dd g^ fiue
^^ w-^^ c; eruntfimul bfdda^ vtfunt d h fimuldd c. Hoc
u. modofroceaendo , oJlendemus omnesfecunddsfimulefile dd a ,
vtfuntomnesqudrtdfimulddiffdm c. Iffdvero a ddomnes
t^qmm-^frimdsefivt c ddomnestertids(funtentmdquefuhmultiflices)
tl . £fg0 ex fquo omnesfecundd dd omnes frimds , fnnt vt omnes
qudrtdfimulddomnes tertids • Conuertendo igi tur coHdt quod
erdt frofofitMm demonfirdre .
u
m
Lemmd XIX.
Si parabola tangentem habuerit ad bafim > ex alia vero par-
te redam diametro parallelam • Erittriangulum fub tangcntCi
& parallela diame&ro » ipfaq; bafi compraehenfum f ipfius para«
bola^triplum*
EJI»
Pfoblema Primum
51
2) T H L
Q.t
A a 1 M.
smMstdngen^c d, f^dl^
UUdidmemfit ad> i>^
€$tri4ngMlum zdkC effc
f^iA$U $ffius zhc ^ tri
fUm.
Sietnmmm efitrifUm
f^db$U jfercomicrfiane
¥4tidMs^noH eritfe/qtiidt .
terttmtrilinei z\ycAs&
froftered fdttfUcdtih dn^
tecedente)totHmfdfdUe-
Idgrdsnmttm ae non erit
trifUm trtUnei abcd*
TriUnenm ergo a b c d ertt velfUts , vel mintts fndm ter/id
fdrsf^dUelogrdmmi a t . Pondturfrimum efiefUsqHdmtertid
fdrsy&fitexctffiiifqudleffdtimn K.
InfcribdSuritarktrilineum a h cd ^figurd confidns exfdrA
Utogrdmmis dquedtisy deficienpfue dh iffo trilineo minori dtfem
ifu qudmfit iffumffdtium K • Etinfcriftd idmfit eiufntodifi^
gurd . Erit ergo ddhucfigurdinfcrijftdfUsqudmtertidfdrsfdi^
rdlUlogrdmmi ac* ,
ConctfidturcircdreSfdm zdy ctrcuUs^ quifithdfiscuiuf
ddfk eem virticebdhentis in funClo c . &fufer eddibdfi inteU.
ligdtur cjlittdrus a e eiufdem dUitudinis cumiffo cono ;fecitf^
quefit tdm conus qudm cyUndrus fldnis bdfifdrdlleUs ferfingtt
IdsreStds fg, hi> Im c^c.duifis. Concifidntur etidm intri,^
conum acd cyGndri dquedUi po, oi &c. t.fexti.
Idmfic z Pdrdttelogrdmmum a f ^^ n d , efivtreHd da dd "^^^^'
o n ; nemfe vt quddrdtum d c ddquddtddum c o ; fiue , vt qud-
drdium d a ddquddrdtum o g , ncn.fe , vt cyUndrus a f ddcy^ o*» fimdr
Undru^ po ^Etficjfemfer. Suntqs omnes ffimd mdgnitudi- ^^^
nesfo^dUsfdrdUeUigrdmmo af, ^ideoidtftudisinjterfeyom*
nesdutem terti^ mdgnitudincs ^equdlgs cyiindro . a f , dtque ideo-x
interft\ Eruni ergo omnes frimdftmul^jtfic efifdrdlUlogrdm^^
• * * G 2" mum
^z De Dimdnfione Pafabolx
mttm a q » ddomntsfecunddsJimMltn^mftddfgMrMm imfkrifti
in trilineo a b c d , v$f$mt imnfs tertikjhmnl, rumpe cjiUmJrm
^C[^4d onmes quMrtdsfimttt^htK eji ddmmtiscyBndnsitoSrjic^
num a c d dcf^triptos . Conuertendo igitur '; erit figurM trdineo
infcriffdadfOTtdlelogrammum^iQ^ vpmnes- cytindri it$trMC0-
num ac d ddcylindrum a q . PdrdUelogrMnmum vero zq dd
fdr^llelo^d^mum ae efivt ^o^dd ^^^hoc ffivt cyUi$drms tl^
ddtylindrnm a e . Proftered ex dqu$ yjigttra infniftd t» trili^
treo dd totum fdrdUelogrdmmum a e, erit vt 4mnes cylintlri im
copoinfcriftiddcylindrum ae. SedjfgurditrfcriftaimtrUittgt
e/fexidmdiitis)flufijudmtertidfdrsfdrdlUUgrdmtni zt,tt
ffi omnes cylindri in cono defcrifti eruntfltrfqui tertia fart ey.
lirtdri a e , nemfe maiores quim conus a c d . fort vidtlicttfm
toto. ^od eJHmfoj^Bile .
Std fotuttmtt tttmc tfilinettm^ a bcd eftminus tfuam tettid
fartfaratttkgrammizc;ftq;deftiius tqtfydit/fal^K^ Cir^
^^'^ cumfcribaturtrilineo zh c d JignracanJfans tttfaralUlagt^
* misaqnealtis exctdtnfq;mino ' ^- ^ ^ ^ ' "
tritfigttra circnmfcrifta adifmc
Itgratomtoi zc .
V m
Cotttifiatttriftrrnmcir
careifam ad circuUts
ffO iajlconi , quivertitt^
Itaktat c; ittmq;frt ia*
Jicylittdri zccd eiufdS
altitudinis cum ifjoct^
totzcd.
Jntelligatur infufer
circa conmm defcriftaf-
gmrafoUda comjianstx
cylindris aquedltis aq,
Idm farailelogr.
mum a f da farallelo^awmum a q (ob dqudlitdtem) eBvtcy^
lindrut zdi^ ddcylimdrum zdc[X . AmfUmt. PdraUtUgram
mum
Problema Primum^ 55
mMm ^h dd fMMUtl0j^4mmMm li ejlvtg f^JfMf zdmt iq; c/##fS.
memfe vtMddfdtmn d c ddqHddeMmn c q » /W^ vt qetddrdttm^ f^'*'"
da, t/r/ t^^ddftiddrdtmn gqi ttetnfevt^ylit^us gh ^rf^. ^ Tj^
Ihtdrum g i« ^^^hecmedefemfer . Sttmqi ^mnesfim^ild^ tmdani^
timfrimdfndgmtMditiesdqtidlesfdr^tegrdtmmzft &idA t^ , ^
interfe: item omnes tertic dqudles cylindro ^if^&^t idinterfe;
ergo erunt omues frimd pmul^ hec eB fdrdUelogrdmmttm zt^dd
omnesfecunddsjimuly hoc ejlddfigurdm triUneo circun^cfiftd^
vt omnes tertiafmul , nemfe cylindrus zt^dd omnei qudttds
fmulynemfeddcyUndroscouum acd circumferibentes . Coth^
uertendoigitur ytrit fgurd circmufcriftdtriUneOydd fdrdUeh-*
grdmmum ae^vt omnescyUndrictrcttmfcribetttes conu ddcy^
tindrum a c • Sedfgurd triUneo circumfcriftd rmtteir efl qtthn
tertidfdrsfardUogrdmmi a e ; ergo etidm mmes cyUt$dri circu*
fcribentes conumminores erunt quam tirtid fdrs cyUmbi ae j
Nemfe minores cono a c d . Totumfudfdrte : qmd ejfe tten^^
teft . Tridngulum ergo a d c ifftusfdrdhoU omttinittrifbtm erit.
^odfrofofttumfuerdt.
p
Profofitio IX.
:ertia eft triangiili eaa4em ipii hiSatk
eandetn alticudinem babentis •
Eftoparabola ABCcniusdia^
meter £ B , triangulum infcriptum
fit A B C , Dico parabolam trian-
guli ABC efTeiefqitftertia]»;
Ducatur enim tangens CD, &
fitreaa AD di»mmo asquidiftaittt
Erit ergd per prasccde» lhiima#
triangulum A C D porabolar cripUii
& propterea erit parabola parces
Suatuor earum, quamm a-iangutum
k D C eft duodccim^nempe quaUii
trian-
^H*-^
De Dimenfione Parabolf
_.unguliim A B C cft tres . ( triangulum enim A U C «quale
cfttriangttlo EFC,cumvtrumq; duplum fit trianguli EB C,
«rgo triangulum ABC qprtoparscrittotius ADC J Con-
ilatcrgoparabolamadinfcriptum fibi triangulum eifc vt^. ad
j» N^mpefdquitertiam. QupdScc.
Prpfofifio X»
AraboIafefquitertiaefttrianguUcandem fibibafim, cao-
demq; altimdinem habentis •
P
Eftoparabola ABC
cuius diameter B D . Di-
coparabolam ABC in*
fcripti fibi trianguli cfTe
fcfquitcrtiam •
. Compleaturparallelo^
grammum ADBE» &
niii parabola fefquitertia
fit trianguli fibi infcripti»
neque (Tumptis dimidijs^
ftmiparabola ABD fef-
quitertia erit trianouli At
B D ; neq; eadem femipa-
rabola ABD erit 2 .;ert. parillclogrammi ED, fedvelplu^
vcl miniis qudm 2. tert; ciuldem «
' Efto primiim fi fieri poteft femiparabola A B D magis qua
2. tert.parallelogrammi £ D s & ponatur exceffus «qualis fpa-
tio K* Ipfiqjfemiparabolaf figurainfcribatur conftans expa-
rallelogrammis «quealris ( more apud Geometras vfitato, pro-
ut faftum eft Lemmate XV. ^ ita vt difFerentia inter figuram in-
fcriptam , & ipfam femiparabolam minor fit fpatio K. Tunc
enim infcripta figura adhuc maior eritquam i^tcr.parallclogra
miADBE.
Duca-
Problcma Primuiii • 55
Ducaturcircadiametrum A C femicirculus AXC» com^
pletoq; redangulo ^ fiue quadrato A F X D • ducantur G L, H
M, 10 peipendiculares ad AC,& compleantur re<5langula f .
DL> GM, HO] Tumintelligaturfigura AFXD circumuer
ti circa axem A D > ita vt quadrans A D X hemifphaari um de-*
fcribat,quadratumver6 AFXD, cylindrums & re<%anguLt
in quadrahte infcripta totidem cylindros fitciant in ipfo hemiA
ph acrio comprajhenfos .
lamparalielogrammum BGadPD, eftvtBDadGPi
fiuevtrei^ngulum CD A ad redtangulu CGA>fiuevtqua-
dratum X D ad quadratu L G > fiue vt cylindrus X G ad L D.
Et hoc modo fempcr • Suntque omnes prima? magnitudines x^
quaic9 paraUclogrammo BG> & omnes tertiae aeauales cylin-
dro XG. Ergoeruntomnesprimxfimul» hoc eit parailelo- Lem.it.
grammum T D, ad omnes fecundas fimul > nempe ad figuram
infcriptamin (emiparaboIa> vt funtomnes terd^ fimul > nempe
cy iindrus V D ad omnes quartas Gmvl^ hoc eft ad omnes cylin
dros in hemifphaerio infcriptos • Parallelo grammum vero TD
ad £D eftvtcylindrus VD ad FD» ergocxaequo» eritpa-
ralleiogrammum £ D ad (iguram in femiparabola infcriptam
vtcyiindrus FD adomnescylindrosinlpfo hemifp)iaerio c&«
praehenfos . Sed parallelogrammum £ D minus eft quam (c(*
quialterum figura? intra femiparabolaminfcriptae i £rgo cylin^
drus F D minor ci it quam fefquiaiter omnium cyiindrorum
inhemifphxrio d^fcriptorum. Quod eft abfurdum. Scimus.
enim didum cy lindrum hemiiphaeri; eife fefquialterum «
•
. Eftodeinde('(ifieripotefi)femiparabolaminorquam2.ter&
ipfius parailelogrammi £ D • Ponaturqs defe^aos xq usdifi fpa«
tio K.
. Tum ipfi femiparabola? figura quasdam circumfcribatur, con
ftans ex parallelogrammis a^uealtis (more folito,vt fiidum e(l
in Leoimatc X V* |eiufque Corollario) ita vt ditferentia inter
circumfcriptam figuram ipfamq; femiparabolam minor fit fpa*
tjoK« Tunc enim manifeftum eil i quod figura circumfcripta
adhuc
JLemM^
5d De Dimetifioiie Pirabolae
adhuc minor ehc quam a.
fer. parallelogra tnintED .
Fiat cireu riiametrum A
C femickrukiS) vt inde^
lcriptione pr^cedentij con
firu^onis , complecoque
qutdroto AOFD, perfi-
ciantur rcliqua recfiaDgula
FL,GM,HN,IA.cir.
ca quadrantem defcriptat
Tum reuoluacur figura AF
circaaxemAD, kavtfo
lida genereisur ram di^a :
nempe hcmiiphan^ium ex
^uadratite,cylindni6etqimdrato AFt totidemque cy lindri
4uot rwaangttla enmt ipfiquadranti circumfcripta •
Utn pdtvUtiograrmmim B L adfe i^Qmi^ft vtcylindntt br
A\xi ek F L ad fe ipfttm* AmpHus • Paraiielogrammuifi QM
ad PM;eftviQJwad LP;(aieB D ad LP,fiuevtrcaang.
CD A ad CL A, fioevtquadrammFD ad LG, (iuevtqua-
dratum R L ad L G; nert^ vtcylindnis fadhis ex R M ad cy-
lindrum ex G M : & hoc ntodo iemper « Suntq; omnes priaa
magnimdinesaqualesparailelogtammo BL, omnefiq; tertije
^uales cylindf fadto ex F L . Ergo erunt omnes prinue (imol
rtempe parallelogr ammum A B ad omnes fimul fecundaj^ ne-
pe ad figuram femipar&bolr circumficriptam , vt funt omnet tef
tia? fimul, nempecyiindrus ex O D £adus,ad omnes quarcas $
nen^adcylindrosliemBrphderfo circumfcriptos • Sed paralle-
logrammum E D tndgis eft quam feiquialterum figurf circum-
fcript^ ad femiparabolam , ergocylindrus ex OD magis qQdm
ftfquialtereritftdofrtrtes cylindroshemisplMerio circumferip-
tosn Quod eft ablhfdtim: Scimus enimcylindrum hemi^rfia^
riOcfrcuttifcriptUiti iprtus llemifplmijeflre fefquitltenml^
Patet itaq; paralklogi^ £D fcfquialter u efle ad leimparabo-
httt ABD; &id€t)itmipaTab.l^^ ABE^
oyA-
55
QyADRATVRA
P A R A B O L AE-
per nouam indiuifibilium Geometriam
pluribus modis abfoluta •
ACTENVS de tUmtnfitne fdrMm
$Kore MtiqnprMmdi^utHfit i Meliqtitim
tBvtedmdemf^iAtU mettfnrMt tmiA
tptddtm tfedmhrjAiU TMtUttt d^edi4-
mifr;9fe fciUcet Geametrid ImUi/ifihi'
I Uumy f^hecdiiieTfism»dij: Stiffefiti*
enimfrdcifiiis Themmdtih. dmiqimr^
\ tM»EitcUdist qnitm Arcbimedisy Ueef
dtreins iHterfit diMerfi^misfint , tmrS
tfiexvMeqiie^ieoriimqiiddrdtitrdmfdrdhaldfMciU negetieeUci
/A^; & vice verfd .quafiedfit ctmmmie qmedddm vincmUim
vtritdtis , Peftte enim ftiidcyUiidrits iiiferifti sAi ceni triflms .
fitt bitufeqmtitrfdrdheUm inferiftifihi tridngnU tfiefipjni'
ttrtid:Si verh mdnitfrfmittere cjUndrnm ii^eriftdtfibiffhde-
H • tdeefit
k6 , De Dimenfione Parabolas
^d effe /ifijmdhcrmn » €9HtinU9 fMt^eU q$udt4$mM orfet'
tur . Eddim cendMdiiMr frfpjitsi dcimnftr^uUMC^ quMfr^dt
€emrum ^Mnitatis €om f$fit$tm eftim dXCyita w fdrs qtu
adfvertietm tfiy retiqufjit trifU . FUfAk§U mm mUms qumdrd-
tuf eHdmfuff^mendoJ^funumd UueuffirAiiHfrimAtemUttio
HedefcriftA/cjrjireiidqUdiHitiumtfireMiUti^miSy (smfrfkem-
fum yfubtrifUm ejfefrimi circuli . Cemtri ver\ l fttff^JftJt fd-
ruboU quadrdtura^frfditid omuid TheeremdtdfdCtle demMnfird
rifofiiHt • ^od dutem hfcIndiui^iUMm G^metrid n$umm
femtus iHMtntum sity equidrm^mm^di^fi^dff^^ . Crfdidrrim
fOtiusvitetesGeomeJfdshdt thttidfv/istH Ussemtime TbdO-
remdtum dipcdlimorum , qudmfUdimdrmomlfrdtioHihus dlidm
vidm mdgis frobduerimt ^Jiut ddoccultdHdum dttis drcdHumJl^
me ne vlU inuidis datrdSioribusfreferretur occdjio contrddicen-
di^^kquidtft,ctrtmm4BhdHcCroiHitrim mmrmmeffefrom*
mentione comfgndimH^iHHMmird qmdji imffrfcrmdhiUd^heo^
remdidyhreuibusjdireSfisydffirmdtiuifqidemonJhdtioHibusceH
frmdre; quodfer doQrindH^ dntiquarum feri minimk fotcH.
Hdc enim eBin Mdthemdtisisffinetisvidveri Regidyqudmfri
mms omnium dferuity dr ddfublicum bonum comfldnduit mird-
hiliuminuetuorum mdchiudtor Cdudlerius «
p
Trofofitio XL
t
Arabola fcfquitertia eft trianguli eondem ipfi ba{ijn»& eaa
dcmaltitudinemhabentis-
Eftoparabola A B C cuius tangens C D, & diamctro aequi-
diftans fit A D . Perficiatur parallclogrammum A E j & circa
diametmm ADiittelligaturcirculussquifitbafiis coni cuiufda
verticemhabcntisiti puniflo C^/Scitem fit bafis cylindri alicu-^
ius A C £ D eiufdem aicitudinis cumdiiSio cono «
Ducanruriafnquaelibet rtda FG p.arallela ad AD, Scper-
jpiai;n intelligatur firan&e plaimmparallelttm circulo A D*
£ric
Pitoblfna Ptimum* fj
Erit erg6 F G ad I B vt rc<aa D A Jid iB
hoc eft vt quadratiBn D C ad quadra- ** f^,
cumCI,fiiievtquadratumD A adlGk P F !£ *!''••.
hocettvtcirculusDAaacirculumlG />s^^ i I iMi.M
nempevtcirculusFGadeundemlG* / /^ / ^-
Ethocfemper; fuoique omnes prima?
magnimdines aequaiesTe^ DA. dc
ide^ inter fe;omnef etiam tertiae «]ua-
les circulo D A , & ob id inter fe ; ergo
per Lenuna 1 8» eiunt omnes prim^ 6r
mul y nempe paraUelograromum A £ »
ad omnes fecundas fimulf nempe ad tri
iifteum A B C D>vt funt pmnes tertiae^fimul^nempc cylindhis A
E^adomnesquartasfimttlhoceftadconum ACD. Eftigi-
nirparallelo^ammum A£ triplumtriliiiei ABCD. Sump*
ioquedimidio»eri(triafigttium ACO fefqpialtehiih trilinet
ABCD;&perconuerfionemrattodis»erittriangttl^^ AQ[>
triplum ipfius parabolae • Propterea # ex demOni&atione pro-
pofitfonis 9. erit paraboU inioipti fibi trianguU fefquitema •
Quoderat&a
Jlid qu^que rdtionc pdr4A$Um qmAdfdbhms ^ dtmonfifMis
ffius y qmafnifotmt treuitdte , indiuiJUfilittmffitteifqs . De*
ttiitdhimus Aute db immeufo CdstjUridttf Geometrid ocedno ^ mi^
otOTidtuldcidrddftttes terrdm. ^i volet^ hdc omttid videre
foterit (infintedicdm , dm imfddgo fj circ4 ntedsmm fecundi
tibri Ceometrid Imdiuijihtium Cdmdlerq •
Lermmd XX.
QiKuiraca omnkm partium cuiufcunqi re^ lioea? fubtripU
fimt totidem quadratonim totius .
EBoqmdtihetre&dtimedzh.DicoommUJlmmlqmddrdtd omo^
mitmmfdrtimmre£fd ab eJfefmbtfifUtisidamqmddrdtormmtittf
demre^dtimed Ah •
ff j Fidt
5<
De I^meniioiie Parabdla^
TiMtmmqMddrdtmm acdh^iUf^J^f;dut^
mMr^ ad. ^pmmmMw ffftrd circdtMxt^}^
' dcmec im emm Ucmm redeMtnmdtcefit mr&meri •
' Itmmifeftmm e B y^meda quddrmio cylimdrms c
h dtfitHtetMr^jm^^utoveib abd cemms d
ah, qmiveruccmhdbeiitim a. Dmcdcmrimm
^mdlwet e fpmrjdleU iffi c a > eritq; a f , fim
f g (ftuuemm dqmaUs) vnmcx imjinisis fmru
bttsteumc ab.
/Mi i qmmdrdtmm tefius ab , mdqmddrdtmm
fstrtis ztj efi^et dqttdUtdtem y vt qmddrmsttm
«•DiM- tldd fgymemfe vt circulms didmetre t\fd^
**'"^' Itusyddcircmlmmdidmetro g i • Etfic erit ftmmer . Sttmifi fru
md mdgtHtmdines fimgmlk dqttdlerquddrdSb ab y^ tersid fctt^
^'^^* fer dqudtes circmh dh« £r^^ emttes frimf fimmt ^ hoc efi t§i
quddrdtdRned^h^^quetiffdh^etfdrteSy dd omtttid qttddrdid
fdrtiumy erumt vt omnes tertiffimttt^ hoc efi vt^ylinduts chdd
omnesqudrtdsfimutynemfeddcommm dah. Smntirgoioiqmd
drdtd dticuis Uncf qmetiffd hdbetfdrtesy dd omnimqmdskdSd
fdrtium iffius vt cytitulrms c hddcomtmm d a h , nen^e sriftdSo
ciuersendo jconfidtjfofofittmn quod dmmnSrdttdtmfitertu d^^
Lemmd JX X I*.
\ Omnia re<5hingula y quae condnemur ftib altqua reda linet
cumfinguli&fuispartibusy&reliquis partibus, iubfeiqaialfen
funt totidem quadratorum du£dem redae liner *
Afiumftdpdcedentis Lemmdsis figurdy dcceftmmfit im reSd
jlb quodUbetfutiffttm f . Heitdngmmmfub b a f tdstqmhn vnd
teffdtined , o^fitb fb. contentumyeritvsmmexomstibstsfrd-
diiiisre£tdngtiUs(vnmm enim tdsus comfotutttr ex totd a b, ctnm
fttrjte a f ; dUejtum vero efi fb , mimirttm retiqudfdrs . )
Xeffdngtdum dmtemfrddHiumfub b a itdntqmdm vttite&d ,
t^fub f b eontentum ^ idem eft , ol dqudUtdtemidtertmt , dc is^
Sdngutmm e i 1 . EtbicftmfJtr virmm nrisMc modo , vbicmttqi
'fitf.
Problema Primiim . 59
JttfnHBum f . Sed omnid YeaamguUfiArt&is intetceftis im
irafe^a c a h d (efndUnm vnd ejt t\) &fnt reli^nis j^jnMinm
vnn ejfils vnd emm omnitns qnddrdtis intermedi4»nmfe£Henn
(qndinm^nd£ft fij nqndntnr^freffer v fecnndi elementern)
dmnikns qnddrdtis dim$didrnm > qndlinm vnd eft fl . Omnid ve
r^qnddrdtd imtermedidrnmfiitionnm (qnnUdm vnd eft fi} dd
omMdqsiddtidtd dinrididrnm ( qndtinmn/nd eS f 1 > )fimt^t vnt^ pf^4,
dd ^. SUrgo demdntnr omnid qnddrdtdintemudidmm , remd^ Um.
mebnnt omnid reCfdngnU , qnomm vnnm ^ e i I , ftne omnid re^
jSfdngn/d conttntdfifk ab enmftngnlis/nisfdrtiinsy^reiiqnit
fdrxiins yfnifi/qnidlterdomninm qnddrdtornm^ qndftuntidi^
midqsy fine totsdemqnddhfUwrnmtotinx ib^Snodfiterdtoften*
dtmdsan^e^
p
rrofofitfo XIL
Arabola fefqmtertia eft triangiili.^eandein ipfi bafim » & ei
dem altitudinem habenti6 .
Efto parabola ABC cui»
diatneter BE,&€iPca parabola
(ii paralleiogrammum DC •Du-
caturqua^iibet FG diametro pa
rallela ;eritq; F G • ad G I , vt
B E ad G ! , fiue vt ret^iangulUm
C E A» ad CG A»hoc eft vt quadratum CE ad redangulu
C G A • Et hoc modo femper > Suntq; prims ma^tudines
femper fqualesr q&x B E ;^ tertia? autem femper «quales qaa<'
drato CE.. •Ergoomne5prrma?limul,'hoceftparallek>granv £^,||.
mum AB^adomnes^cundasiimuI, nempead fenniparabola
AI BE ; erunt vt omnes finfiuI^teFtias , videlicet totquadrata li-
tiea? C£ quotiprahabetptffes-y^ad-emnesquaftasfirntiMiem
peadomniare<5(anguIafuD C£ cumiingdfislftuspaFtibas, 8c
fub reliquis partibus • £rgo ( ex prdtcedenti lemmate ) paralle^
iogrammum AB pritipfius fecraparabolf fefquiattetum : To*
mmq;
60 Be DimenfioQe
tuinqucparallelogranunum DC crictotiusparabol«ic
tenim » nempc vt #*• ad 4* Proptereapaiaboia ad inicripcimi &
bi tt-iangulum /"qqod quidem paraliclograsr.mi DC fubd»*
plum eft ) erit vt ^.ad 3» Nempe fefquitertia ^ Quod ecac fi«.
ft fdtm 4ifg$m$em$0 ^ dimafis immem frimchfs , mem^e ferfmf'^
fofitUmemfrepertUms , qudm tflimdrus idbei ddffkfrmm^
imferifidm \ quu quidemfrofertiefefnuUUerd efi^ vt ^Semditm
#jr Arehimtede ; Uirro Prim$o de 5fkfr4(^ CjUmdre »
Prefofiih XIII ^
p
Arabola fefquicertia eft trianguli eandem ipfi bafim, & ea-
dem aititudinem habentis »
Edoparabofa ABC» circa
quam fit paralleiogrammu AD >
&circa diametrum AC fiat fe-
micirculus , circa quem fit redan
gulum AE« Tummanente axe
A C > intelligamr circumucrti ip-
fum femicirculum , ita vt ex ipfi-
us reuotutione Sphn^a circum-^
faibanir:exc6uerfionever6 rcAang.AEcylindrus naicatur.
Sumpto iam quolibet pun^o G» ducatur reda G F paralle-
la diamenx) H B }& per idem pundum G agamr planum G L ere
dumadaxemAC
Eritttda FG ad GI > vt BH ad GI ^ ob «{iialitatem)
hoceftvtre^aogttlum C H A,ad redangulum CG A,fiue vt
miadratum H N ad ouadratum G M /^ob circulnm^ fiue vt qua
dracum GL adquadratum GM; nempe vt circuiusex femi*
diameoro G L in cylindro^ad circuhim ex femidiametro G M
in fphasra • £t hoc f emper^ vbicunque fumatur pundmi G,5um
autemaequalctinterietamomBes primxt quam Mnnes terti«
magni
Problema Primiim« 6^
magnitiidine5« Ergdomnesprima^» netnpeparallelflgrtnimG x
>KD adomnesfecundas^ nempe adparabolam ABC, erunt
vt omnes tertur > hoc eft cylindrus , ad omnes (imul quiFtas» vi^ •
^lelicet ad fpliao^am • Sed cyliodrus ad fphaeraln eft teTquialter ;
crgo paralleiogrammum etiam A D parabolae fefquiakerum
crit: &ipfa parabola iofcripti fibi trianguliiefquitertia s vtin
praecedenti conclufum eft • Qupd &c.
Limmd XXII.
Si magnitudints quotcunque ad libram appenfar fuerint ex
quibufcunq>pundis: cotidemq; magnitudines alterius ordinis
cxijfdempunaispendeantiparitercum prafdidis magnitudi*
nibus proportionales • Eritvaumideiiiq; libras^pundum cen-
truma^uilibrij vtriusque ordinis magnitudinum •
SmtadUbrjm ab mAgmtMdi .
nts frimiifrdinis qMtcmnqut c, . ^
d,c,f, tx quibufcunqut fun- A^ T)L '^^X^^J^
HisMfftnff .Totidemqutmdgni ^J jfl C^^^^^j^ \y
sudifus gyh ^i^\y fecundi^di- * * 7
nis f€nde4nt £X qfdem fun£tis ;
(^fintffOfmi^ndUs : nemft :Ft c 4ddy itdfit g W h ^ //r*
eumut c dd e~, itdfit g^d i. g^. Dic^ idemfmtStttm Mru
ejfectntrum cmmu ne 4tqu$likrij tstrimfque i^dinis mngtskndU
numfuffenfdrum.
Cumeuimfitutc udd^ itd g udhyexeodem fumSfi fft^n^
dtrdtuntytdmduf mdgnitudinfs c <^ d> quumduf g ef h« '
AmfUhs^ CumfitMt cMlAitd^ dd h» trit €$ nmerfeud $
^ cemfenemUAc dd c y ut h% dd .^ . c dutem dd t tft mt ^^
ddii ergh ^ ffuecdfimulddcy erit ut ^h fimsddd i.^mu^
rtmdgnitudines cd, c^ e , ex eedemfum^^ fquifemde fdhnnf
exqu0fqmf0nderdntduf ohy(^i.
ylteriue. CummttemferidmMffdjfitutc4 ud^^itd^h
dd ijdritcpmfttesfde cd^ dd t% mt ghidd f. Sed^ ddce^
middgi&Cddf.Mi^ddl.J^S^efitfquetdpfitmdiddi^
erit
Z>ic0 tTiline$im mixtum a b c d fquifonde
W0e exfunHo tdngentis cd^uSi edfi$ du
uidittiftutfM^suerfuscontsUum c, reli^
fUdsittrifU.
Cencifidturfgurd itd utd^ dJJiorizon
tentfitferfendicuiaris\ fj^chrcddiametru
d a intelUgdtur circulusy quifit bdfis cetti
mvticemhdbentisinfun&o c«
Sttmfto i^m qtt^hbet fttnSfo e ducdtur
e f fquidiftdns iffi d a i &fer iffdm trdtrfedt fldnumfdrdUe*
Istmbdficoni.
^^'^ Efit ergore/Efd Azddthj ut quddrdtum Ac ddca siue
^* mtquddrdtum d^ dd cf, boc efiutcirculus dadd ef. Et
hcfemfertuticunqifitfun^um e« Ergo cum dd lihdm d c
fendedntdb qfdemfuniiis mdgnitudines duorumordinttm fro*
f^rtiottdles ut infrdecedenti lemmdte imferdtum eft , hdbebunt
tmitesfndgtUtudinesfimulfrimiordinis (hoc e3 omnes linedt
orilinei a b c d yfiue iffum trilineum) idemfun^um dequilitrqj
qtiodhiAentomnesmdgttitudinessimulfecuttdi ofditus {hoceft
umttes circuli coni a cd , siue idem contts. ) Cottus dutem dequi^
fOttd«tSiexf$ttoSh quodfgcdi cd itd utfdrs ddc reluptdesii
irifld
6% De Dimeiiiioiie Parabdas
eritut ghifimmldd l.^Ergo duf mdgnitudines cdc» ^ f^
hdieiuntidemfun£futn dquslihfyquod hdient duf tndgtoiistM-
nes g hi i^l^ Et sic etidm si sint flures mdgtumdmes %effjtte
ininfittitmmf^uoderdt frofofittnn&c.
Lemmd XX III^ 1
Si paral>oIa tangentem habuerit ad bafim, ex akera vero par
teiineamdiainetroparallelam .Trilineum comprsehenfum iub
curua parabolica r fub cafigente9& fub paraliela pr a^i&a>aequi»
poiid€rabitexpuii€totangeDtis vbiea fic diuidimr, vt parsad
conta^um terminata reJiqua? fit tripia •
MBofdrdhld abc» ettius tdngens dd
hdfimfit cd ifquidiftdnsdidmetrofit ad
Problema Primum • 6}
tr$pU,qitMd0qMidemread^3^ tfi*d hwi^otttem fetftndicw
Urisierg» etidm triUneitm abcd dquifitnder^bit ex eedem
fttn^», ^oderMfrofoaittim&f'
Frof^fiiio XIV.
P
Arabola fefquiteitiaeft trianguUcandemipfibafinfc
dem alcitud incm habentis •
Eftoparabola ABC, cuius diameter
DE intelligaturadhorizontempcrpendi-
cularisifintqueCF, &AD tangentesj
ipfavcro Af diametraaeqtiidiftans .
Sumatur deinde F H quarta pars totius
FCj&cxpun<ao H (pcrLcmma praece-
dens^ a?quiponderabit orilincum mixtum
ABCF. AccipiaturetiamFItertiapars
totius F Cy&ex I a?quiponderabittotum
tnanguHki AFC. Parabolavero,cum
habeatcennrumindiamctro, aequiponde-
ratexD- Ergotrilineum ABCF ad ipfam parabolam erit
reciprocevt DI ad I H, pempe duplum rqualium enim par-
tium FC aft i2;taliumif^fa FD eftif. FI vero 4.& FH j.
&ide6 DI 2, & IH vna.) Propterea componendo erit to-
tum triangulum A F C , paraboJa? triplum • Reliquum quadra*
tiir^ abfoluitur vt in Propofitione I X. fiidum eft • Quod erat
&c»
Aliter. .
PmtisijfdemyVtfi^i^finmsim fh, qmdirupdrsmnis £c^
s^mifQnderdibitq; ex funita b triUneum mixtttm a b c f . Sm-
mdtmrtndim fi , tertiafarsipsims fd \tunc enim dtquifanderd^
bit ex funifo i triangmlum f d a . Trilineum uero mixtum a b
c d , dqmifonderdt e%fmitSto ,d -. fudtm triAngulum totum a d c
mquifondermt exfun^o difdrtlkeUeti/imahUtdexeedMfun-
I HoA
64 De Dimenfibne Patabote
00 d fqmf^nder^ erg^^dmfeUqnm
mlineMrmzbcd expMMUd^iimifm-
derdeenecejfeeft. ) Erii itdfne tnMm^
gnUm fda dd mUnenm abcd nt
tecifreci d h ad h i nemfe vi i.dd
nnnm; & ftr conuersionem rdiionis
tridngmtnm a d c sdfdnAeUm eriimt
3.ddi.simemf6Jul4. ^drefdrdAeU
mdiridngmlmm a b c erit mt ^Udi . Ne^
fefefqmitertia. ^ederdifrtfesiimm
demonjitdre . (^c.
Alijs etidmfrincifijs fdrdboU cfmd^
. dratmrdm dggredidmmr^frdmifsdfeqmeniifngreffUmi
metricdrmmffecmUtiene .
Lemmd XXIV^
Si duae xt6at linese iimiccmconcurnint^ inter ipfas dclcr^
tnmficquoddamikxilinainconftanscxlineis altemadm pa-
rallelis ; eruncoovies linea^^qua^intcr fcparBHdxiiBii^ iaa}ii*
tinua proportione •
Cencmrrdnt inmicem dmde rt.
ffdlinefj ab, cb infmnctt b;
C^ inter iffds defiriftmm sitflexi
Unemm czdefg.&dtdmt ca»
d e > f g ^c. sisumtirft fdtdUe^
Ifiitem ad, ef, e^reliqmde mi^
cisimfmmftdeinterfefdrdlleUesint^ 2>#>#ac>ed, gf» ^e
in centinmdfrcfortione «
s\xti . dh dd hf, Uc e^ cd dd ^L fenB^ drgo qmod frffositmm
fmadt^
i^ % ^
Lemmd XXV^
Pofitisdiiabus rcais lioei^ imiiccm^xincium
Siioter
Problema Primum # gg
Cinteripfasfiierintduaeparallelse AC^DE» Scimiti CDb
continuatamintelligatur flexilineiun ACDEin infinicumvf^
que ad pun^him concurfus B« Dicoinhuiufmodi flcxilkieo
cflc omnes>& fingulos ad vnguem termmos qui funt in progrei«
fione proportionis A C ad D E • in iflfiRmimcontinaataet
Tondtnr £ fqndlis iffi zc ^ &
g dquAlisiffi d c : Etc0»cifidtw
fr^prtto f ddo continttdid in tn*
fmttsfmstermims f H*
Idm^fifcffAiU efiy dUqnem^
fine dli(fM4s termims effe infre^
grtj^ne t H,f « ne referidntnr
in fiexilinee . EHo : &fit mdxi*
mnsterminns i^iUernm, qnieiimfim mfregreffidne f H,n»m
fnnt infiexiUnee . Eritergo tenmms I tffi frfcedensyinfit^
xilineo . SitiUe mn. Etqno nidm 1 nd i eBvt fdd ^jfinevt
^cdddcfimvmm dd^pofrMm^fefnensem,fitntq;fqnd^
lesly & nmi ermu dfmdtejnmdmi & po. Termimts ergo i
qnifontl^dtnr non efieinfiexikneo \ in oodem refertnsefi^
Eodemfetrimsmoelo demonfhdkmns nntinm termittnmeffi
infiexiUneOy qnimnfit etidm in frogtofjtene f H . ef f • Concbo^
demns igitnr efe infiexilimo omsoes frfcisi terminosfrefeftid^
tris zc ddAc init^finitttm continndtf^ ctmt demonfirdtnm fit
ttnUnm in fiexiUtuo termittnm defiderdri cfttifitim frogreffiomo
f H > neq; vUnmfwferdtnnddre^ qni mn referidtnr etidm no
f rogr ejjione fli.&e. ^
■
Lemmd XX VI.
Su{^fitis infmitis redts lineis in contimia propbrdone maio
risihaequalitaciStreAam lioeamtqusepraedi^omnilMis fitas
qualisreperire*
PondnUtrfritnddndlinifddtffrogrefionisefilt a» b / qttit.
fosumtnrfiptddsi cd tmtioriz^&tftnitmi hJintq; cdf ef
I M fdsd^
66 De Dimenfione P^rabolg
f^MleU } & iungMtw d f , c c , f$i( neceff^riocom^urrtntXX
cnn4ntii^;inpnna0 g, &dMCii QUiffi^qutdifidMsJit gL
Bic^o re£f^m d 1 kqudem ejfe
infinitis terminis frogref-
fionif a b m fimuLfumftis . .
Concifidtur enim continndtn
fiexiliheum d c f e &c. in infini-
tum, vfq; ddfunolum g , eruntq;
in iffo omn^s iinef , fiue termi-
ni ddtf frogrefftonis a b m^
Produtdntttr idm he, ni. &
reUqUMiffisfardUelf^fq;4d AL
^syw- £,,y^y^ g f ^ fqudUs iffi cp,&h
j dqudlis iffi p C[ ; & iioiffi<\U
&fic4efingulis . J^Udliktt emim
linedqudfitinjUxilintoJ^^Mt
fudm fortiunculdm reffotodtntem
Utrt&d^\iJibifqudUm;d$necfUxilineumftrutnfrit udvU
timumfunifumgx TuncduttmneqttddefiexilineOyH^quedt
l^ned d 1 quUqudmfufererit ;fedtdmiffum fiexilineumy qudm
tti^mrjtSid dl finitusdtfumftdntitz EB enimiffdgly q0d
jA vltim^fiixiUneifuniU g ducitur , vltimdommum fnrdlie'
i^rum y qud frodncuntur vfque ddd\. Ergo omnesfimul lined
fiexilineij qturumfrimd eft cA^ dlterndtimfumftd (bac efiom.
^s lintdd ffrogteQunis a b m)d€qudUs funtotimib.fortiunctdis
mtifdt 41 ytmmjumftis :boc efiifsi dl . ^u/tdetstoSenden^
dttm&Cj,
lemmd XKVII.
. Suppofitis infiflitis magnitudinibus in condnua proportione
Geometrica nkuoris in$qualitatis# erit prima magnitiido mcdia
proportionalis interprimam di£fcrentiam & interaggregatum
ommum^
Jlfiumftienim ftdctdcBti ^tn/ku^itne^ ditcdturlvL /tquim
difidns
f
I
^H4nsipsi g c ; c^ eriP d u pri-
fka difftrentid . SedAwddfTi-
mum magpiitudinem. dcrlfutfd
4^ d g , hc ejTut dzadd^\ dg-
gregdtum omnium. ^upd erat
demonHrandum &c^ * i .
SCHOLIVM;
^.
/•v
Hoc efs^e uerum etiam in nume
^i^ > cfc cuisefcun^, g^^^^f^ magriitudinH^us non duhitakfmus af^
frmdtt^ 4ffenemus etiam umuerfalhr^m demonftrati0pim^\
ffaecifuecumadmodumtreuissit . ffuius ueritatis conclsuio^
cttm a nobis obiter celebirrimo Caftaleriocollatafuiffet^ ipfe eiUb
idem Theoremafequentidemonftration^^quf anobisiam^injki^
mainutntione adhiiitafiieratii/onfifmauit .
Frfmittititr4joc i J^od sifuerinf quotcunq.mitgnktidmasi
siuefnitf.numero , siueinfnitf^ quarum ant^c^densfemferfe*:
ijuentemaiorsityttitfrima omniummagnitudo fqualis omuib»
different^s sifnulcumifjamiriimk mdgniiudine fum^siyv :
NotttmefhocapttdG^omttrasydemonftratstrq.ut a mobisfa^'
Itumeftinlemmate ij. Vbio^endimus faraUeloffratfmutm^t>
fqualeeJfeomnibusdiferentisinterfequentiafarMeUgramma^
minimoparaUeUfframmo oc.
Suffonanturiam infnitaenumero magnitudinesin cantinua.
frofortione G-eomctticdmaiorisS inaequaUiatis ^ fndnifejtumaft ;
quod minimaimmum mMgnitudoval n6n ^rit ^ ueifuncfttm>em^>
Ergo in hoccaftt eritfrtina magnitudo aequalis omnibus tdntum
differentifs.
Cum auten^fondnturt^agnitiulines in c^ntinua frvfwtiona.
Geometrica , rruntttidm diffeirentia in eadem rationefrofortio-»
haleSyC^ ideo (faota conuerjhnejerit ^vtfrima diffirentia adfri^
mammagnittidinem^ itafectfnda differentia adfecundam ma^
gnitudinem , ^fiifimfer^ . PP4fterea4^t vnd advnam , itacol^
le£tim erunt omnes ad omnes . Nemft vt frimd Mjjhemia ad
fri^
4« ScMti.
..1.^1
■ ' •
Si De Dim^fione Parabote
frimdmmdgmiiMdimfm 9. itd irmmiomm€sfimMldiffercmiut{h$€
ejl iffdffitmd mdgmitmda) dd^mmes mdgmiiMMmesJlmnd . Cem*
ffdt ergoffimuim mdgmitttdimtm medidmfrsfmismdUm efit
iirfrimdm diffitnttidm^ & dggTigdttatnmtttittm ^
p
Profofttio XF.
ArabokfeicpiiteitoeftcrianguUeaii^ bafiin»2c
dem altitudioem habencis »
Eftoparabola ABC inqua
infcripMtn fit triangulum ABC«^
Dicopdrabolamtrianguli ABC
edefefquitertiam»
Inicribantur enim etiam in re-
liquis portionibus ADBfBECtduotrianguIa ADB^BEC
Edtqi trJai^;ulum A B C quadruplum duorum fiuuil triaogiilo-
rufp A D B> B E C« Cocicipiantur etiam. inreliquis quatuor
poreitiiicuUs AD» DB» B£,EC#iafcripcaquatuor criaagu-
Ia;eruntqiduofimuItriangula ADB, BEC quadrupk prae*
diftorum (imulquamor iiit^quentium triangnlonvu; &hoc
modoietnper. ParaboIaigiofirQihilaliudeft quam aggrcga*
tumquoddamiiiiimtarinnnuaieronugnitudinamin proportio
nequadrupkyquarum prinu eft nriangulum ABC> fecunda
veroconftat ex duobus triangulis ADB^ BEC. Propcerea
piimamagttitudo ABC medxaproportioiialiseritintcrpriaia
ditfcrentiam » & aggr.egatum omniumt nempe parabolam .
Po«aturicaq;oianguIum ABC eiTc vt4»&;ideo duo (imul
triangula A D B» B fi C erunt vt vnum : ericq; prinia ditferen-
tia/niinirumtnter4«& vnmn^vtj. Ergo aggregamm omni-
um in&ucarum magnitudinum » nempe ipfa porabpla» erit /"per
lemma a 7. ) ad primam magnicudiaem^hpc eft ad ini^iptu tor
angukim ABC»vtprimaipfamaenimdoadprimamdi&reR-
tiam ; videlicet vt 4. ad 3^ nempc icfquiteniair Quod eratpro-
pofitum demonftrare &&
Aliter.
* • "■ * . r a^
Problema Pdmum « 69
Aliter.
♦,
ter d b, tangeniesddbdjim a d , c d,
^erverticemvero t(. InfcrihMtttr
juitem in reliijuis trilineis a b e , b c
f , duetridnguU g e h , i fl , (vtim^
.perdtumfiiitfro confiruBione tem-
fndtumTertyy(^ ^arti.) Itemin
reUquis qudtuortrilineismixtisMUd^
tu§rtridnguUconcifidnturi (^ooc modofemper. JEritf; vni*
Merfum trilineum a b c d nihil dliud qudtm ^ggi^^gdtum quoddi
injlnitdtummultitudine mdgnitudinuminfrofortiont quddrn* cani. «,
fU^ qudrum/rimd eft tridnz^lum c d f ^fecundd^verh confidt ex Lem.i.
jduobus tridngulis g e h , i H ; tertidvero ex quditiinr fequenti*
hus^c. Propjeredjtggregdtumomnium^nemfetrilinettmmix^
tum zhcAyjtdfrimdm mdgnitudinem j nemfe dd tridnguUm
e d f , trit vtijfdfrimd mdgnitudo ddfnmdm differentidm^vi* LmM.
jdtUcetvt4.ddj.
Cumitdquetridintttm abcd ddtridnguUtm tAtjfitvt 4.
ddtridy^ritidemtrilinetmddtridngtdum adc vt4.ddi2.(^
ideo fdTdhoU dd tridttgulnm adc eritvtf.ddi2.(!rddinfcrif.
tum fihi tridngulum vti.ddg. Nemfefefquitenid . ^npderju
dtmonfirdndttm drc^
Ztmmd X xrill^
SiiueiiRtinfmitatniiniero reAae Une^ ABy CD, HF/ftc;
in cominua prc^nione Geometrica maioris inxqualitads i aK
tera autem ponatur progreilib fi G> DH, F 1 5cc. ita vt fit opca!^
admodum ABprimaadfiG primam^itil CD fecundaad D
Hfecundamt&itatertia EF adtectiam FI &(icfeitmer.Di«
co vniuerfum aggregaram progreffionis A B, CD j E F , dccad
^ggregatumpro^^onis BG^DHyPIiCflevt ABadfiO.
IntiU
iuxss £f
h§m»i6»
4» fexii
D^ PimqificHie Parabolas
intelligdMW emnes termini dud
tum fTOgrt^num effe in flcxiU^
neis&c.iunSHfqi ad,gd»4^itf^^
t$ir oi pJtrdlleUiffi ad> (^ om -
fdTdUcUiffi dg, Eritq-^ b 1 dqud-
Us omnih: infinitis terminis 3.b,
cd^cf^C^.iffdvero om dqnd
Us,0mnibus infinitis terminisrc^
JHqud froffrejjtonis b g > d h » f i •
' /^w ; vt Ib 4^ b a, /« efi o
h adbdy hoc efi mb dd bg.
Permutdndo i^tur , Aggregdtum
Ib^ ^ dd dggregdrum bm, ly^o//
ab ddb^\nemfevtvndmdgni^
iudoddvndm. ^tfiderdt &c.
/r^^ Theoremd foterdtfuffoni tdmqudm demonfirdfttm in
Profofitione Z2 .Ubri V. £uclidis: vnum enim dtq\ idem eH cum
Thearemdte di£fd Profofitionis : Verum , quonidmfere 0mnes
ofindntur EucUdem ibifuffonere muUitudinem mdgnitmdinum
finitdm , voUimtts dttxilio fiexiUneorum vti,
Profofifio XVI.
Arabola ferquitertia eft trianguli eandem ipfi bafim, & ean
dem altimdmem habcn tis *
p
Sitparabola ABC, cuiusdia-
m^^tef D £ , tapgcntes ad ba(im A
jE),GD:perverticemvero FBG.
claDgulum infcriptum A B C, Di-
co parabolam tt ianguli AB C • ef-
fe lefquitertiam •
a fata^ ^n^ e^i^ ipf^ E ^ asqualis fit
hpUm. MBD> re^aa vero AC dupla A
rc^
f Probteim Primum# 71
redaeFGientinicripcumttiangiiiuin ABC duplinntrianga-
I4 F D G fub tangentibus con^aehenfi • £t hoc ien^ier vefvni
d9:etttmcircarel^ttasjK>rtkmesp^^ AIfi> BOCt
^^enjm AIB parabolatcuiusiangentesadbafim func AF»
BF, ideoq; trianguhim io£:ripium AIB duphun erit oian*
guli t:^ngentium L F M • Idemq» verum etiam eft exaltera par-*
ce ; Ergoduofimultriangula AIBt BOCt dupla funt duorii
fimul L F M 9 N G P .^ ergo cum fint dua? progreffiones vtraq;
ifeproportionecontinuata magnioidinum wfinkarimi mukttu-
dine » ( altera nen^pe intraparabolam » cuius primus termimis
cft viangulum A B Cji fecundus vero > duo uriangula fimui A I
E» BO C 8cc. altera vero prdgrelfip extraparabolam» cuius
nempcprimus terminus eft triangulum FD G ; fecundus au*
tem duo fimul triangula L F M» vN.G P « &c> ) funtq; finguU tflr--
mini progreifionis i cpe intra parabolam eft » diipli finguiorum
ternunonmiprogreiuonis>quasexir4eft;EricergoaggregaQim j^ _
vniuerfum prim^ progreflionis duplum todus aggregati iecun- * *
dae progreflionis s Nempe ip(a parabola dupla eric orilinei mix-
ti A B C D . Componendo igitur , & per conUcrfionem ratio-
^nis^ erit triangulum A D C ipfius parabolf fefquialcerumsnein
pe vt 6i ad 4* ideoq; parabola ad tri^gulum A B^G erit vt 4 • *
ad 3^.videlicetfefquicertia« C^deratoftendendum&c.
. rdrabolf^Mddrdtwd bdteri fottfifumftis dUfsfrincif^s^ope
tdmen indimifibilium . Suffonimus^Uf Archimtdes demonfitd^
ttitif^librodeUnfisSfkmbusMdProfofitioneS' /^, i^zs.Pru^
miJ^JLotmdtebmo^mdi. . .
f • «
Lemmd XXIX0.
Si fiicric vtprima magnitudoad fecundam»ita terdaad quar-
Cam ft& hocquptiefcunqUibuerit : fiierincq; omnes prim^, item
&omnesteiici$ eodetn ordine proportiopaie&:; Eruntomnes
prima?fimuladomhesfecundas> vt funt omnes teru^fimulad
onmes quartas •
>
K Sh
ni-'i
I •
I.
r
e
aI eI il
B{ FI L1
Rii sOtS
D
D
gU
2«.
T^ Dc
Sit a frimsad h/Mmdmm-y^ e 4mid
^MiefrmHfiJihum . Simnfmesmmes/ntme
fnfmhmdssex0rdmeiJKr>mifet^ ^4§d c
uyiffcadg. Aii^li»sfvex sdwMdfe
cidtti&e.etfiejemfer.' Dkemmtifri^
mMs fimml z^ c» 1« tie. sd em$mes feemmdds
fimml b » f, 1 e/r. e^cvtfimfemaus tetiUfi^
stsml c^t^^vXyW.mdemmesfmmmms/hmml^
Actifimfme O , p> q ifimgtddmqmdesfri^
mtmfrimmnmmylfec eH iffi^i etfimtetulem
(fmetftmtenmme/frmmdz^ e, iiett^Itemfm^
mumtttt r, f » t ; tetidemtptetfimt^^ottmester^
eifietfimfim^fv^itXsmftmlesfrim$fter
' -fimnmmtsmfti^^:^
iMmei fqtmditMtmeritve o^ z^itdx
mdc. Amjdius:€mm^fitnqmlisiffi^^ef{ifficyerh(ffe-
fter fieffefieimem)vt fmdtjitdidd^.ethoc ftmsfer .fmm
Um.\%^ ^meemmes o ,p ,i] ^ufttdes ^ isemmf^emkes r» f , t , p^mdlesy trp
ermmtemmespmiU o, p ,q , etCddmmmes a , c, i , etc. mrmmmes
r , f , t , fimmly ddommes c , g » m . pemiqme csmucruntU , em$-
mts^jC^ifi^^^^mmesOyf^KlyermmtmtemmfesCy^ym^ ddmm^
^/tj,u ^mdm$mtemt.
^e midm tm e t^m^h jTi^ si,>M r dd-c^^etm^ddbfftm cdd
d .' er$t exdqm o ddhy mt r dd d :>Eddemfenitmrdtiemecm
elmdemms exdqm efiemt p ddf, itd ( ddh: et fic de Cfterit .
tdm.1%. Ermmterg0ommesfimid^\p^^y¥tt.ddemmes b, f»i» ete. m
fimtemmesfimml r^t^X-^ 'etc.Jaiemmesd » h , t) ; etc. Sjtdre ex
^qmermmttmmesJixyC^i^eec^pmmeshffy Utu.memtfescy
^tm^^te.ddtmmtee^dyh^^^etc^ ^tfederdtmammderodmm
HDN||
/
nf^
Frob&maLFri
• i MMI
71
l?TOfafak XV 11.
T^ Arabolafc%attcm bafioitftci
dcm
iiabciitis»
SttpaisabolaA
BC>cuiustan«
;ciis fk A E>.
liamctro vcro
asquidiftans fit
C £> & duca»
nir quarlibct F
D» parallclaip
(i C£> £iricq;
ECadFBJon
gitudinc .» vt £
A ad AF>fi*
ucECadFD
potcntia^Ptop-
tcrcacnintinco
tinua proportio
nc. £C,FD>
F&
Fkntdcinde
cennro A^ioteruailis AC» A D, duo^circuli; &ponatur£Ij-
cis initium cx femidtametro A C^ 'Sitq;ipfa.clix A G C.
Erititaq; DF ad FB^vtC£ ad DF ; fiucvt C A» ad A
Dyhoceft vt CA ad ACiiuevtperiphfriatotaXLHQad M.>^f#
arcum C LHrfaoceft vt pcr^h^ia tota D P G D, ad.arcum D **•••
P G • Atque hoccritfcii^* viueuBqiie lumatur puniStum D .,
Siintq;on(iBcs|iriinaK^ittinoip|iestertwe Qfiagnitudincs^eoQio^
doquadebcntproportjcnalcs^vtinlraaftcndemus.) Qiiarc
omncsprinirfimtt),nenf^tnangulum AEC^adomnesfe- lemmm
cundas &xkvi nen^ad n:ilfncuiii.inixtHm A BC £> crit f^^^^*
ntoaiay^tense&x^^ CLflAad omnes quar.
K a tas
\
T4: ' DftBliianefifiL _
tas litnul, hoc left ac| reliquum ipfius circuii» dempro helicis ipa-
tio C A G C • Circukis auscm C LH ,, di&i fpatij, dempto he-
%sdi li^ licis l|>atio»fefquiaiter eft ; Erao etiam tnai^ulum A CB fcf-
'sM^I!\ q^^lteru:nerit triliaeimixti ABCE3.£tpcrcoiiiiedioaeimrar
* cionis f triangiilum. A C E , triplum erit parabol^ A B C • Re-
liquumquadratur^eabfoluetur vtinp^Propofitiotieiadiim e&
JljipddMttmdffkmptumfiiit , tmttc $fiendemus ;/ciUcetftM
emkfrfrimf , omnefqMc ttrtutmdgt^tmdinesfimtffefi^rHenults
€0 minfo y vt rtquiritwr in ItmmdttffMtdcnti .
Ducdtur infrfmifikfigurd , qudUhtt m o » Mqmdifiuns iffi i
d ; &fok4mus iffitm f d tjjifrimdmfrinusrum\ iffum nfcrofcri^
fbdrid dpg frimdmttrtidrum . Erit trgo diddomsWda dd
a o 9 fint vtftrifhfrid d p g dd fcrifhfridm cstiusfcmidiumucr
dfiao drc. Etjicftmftr . Sluod ofmchdt drc
PdTdtoldm ttidmquddrdl^imus inttntdtd ddhttc vid r nimiru
qudfito tius ctntrogrduitdtis dfricri ofc ituUuifihilium . Suf^
fonimus duttm Ipnmdy qpod Archimtdcs oHtncUt inftcundc
jttquifondtrdntinm. Hoc tfifdrdholdrumccntrdgrduitdiisjm
cddtm frofortiontfuds dtdmttrouftedrc •.
».
Lcmmd JTXX.
Centrumgrauitatisparaboiaediametrumita diuidit» vtpars
ad verticenv terminata yreliquas £t f efquiaiceca .
Efio conusquiRbtr ^h Cy cuiushdfis amc,iAMr bd , trUU
guluni vtrofir dxtmfit a b c ; c^ (tBusfit contttfldnc cfg^vt
iuhtturinXI. Propofitiont&h.frimiConiccrttm. Eritqueft-
{iio qud vocdttirfdr^oldj iUiufquc didmtttr crit fh » Mfio ium
crnirum grduitdtisfdrdhold efg, quoJbtir pttstBstm ^ futd L
00tndtndumtfirtCfdm{i ftfquidlttrdmefio ipfittsih.
' Agdturftrfunilum i rtS^d aii iftcttmqsu cottus dU^ffld^
ttomiiOr ifp t f^fdtdUr critq.fcBio m a o fdrdholdy ^ emr
centrumgmmtdns crit ^ (^fi wim ^fdrdUcUc^ vut f i udi h|
Pcobleixur
75
itdhpddpr iftd ipomtw c?*
trum grmiutis f4rdMp e f g ;
€rg0jf§rPr0pofit. 7 . Jii/ifMmii'
4tqM^0»d0rd»tim» pcemrmtB^
ffMitdtis erit fdrdMf m n o*)
Mtfieftniftry "ubiennq.fitfls-
mnm m n o • Ommmm ergofin^
gilUtim fdr^Urtm$ fMf/MMt
in €on0 a b c > centrdgrdttitdtis
TtferiuntttrinreSd al *- ^uro
otidmcommnne centmmgrdni
tdtis omninm tdrnmdomjimnli
frfdiifnrnmfdrdtoUmm crit inrti^da I • Omnesdntem fdrd^
k$lfydtq.iffeconns'tdemfiintiwrgocentrumconieJl inreSfd a
1 iquod ctm$fit etidm iudxe b d ^ eritcentrum coni in cQmmuni
concurfu i , ideoq. b f erit iffius^ f d trifU .
Ducdturex centro tdfisreifd d q , fquidifidnsiffi z,h etunt
fUCfqudles cq^ql « Ci$m dutem obcentrum contiffd hstri^
fUfitiffiusi^^^t etimnhl trifUiffius^\<\x^ ideohlfef
quidlterdiffius 1 c: J^udre etium iifefquidUndetitifsius i h»
^iiod erdtfrof§sitiimf^Cr,
ri.
TrofttfitW' XVHL
P
Arabola fefqukerda eft trianguli eandcm ipfi bafiav &
dem aldmdinem habentir«
- Eftoparabola ABC^ cuiiu>
dtameterBD: infcripmm verd
ttiangulum A B G • Dico para^
bolamfefquitertiam dit triangu
l^ABC.
Secentur bi^u-iam A D , DC
jripundis £»& F:duda?q. £G> ^. £
I^H^dianKCroapquidifbmtes»^ .
f?dio-
't
7^ De DiitteiifibiieParidn^
la^diametricruncportionu AGB, BHC. Siniamra graoir-
l^^fft tatis di^aarum pordonum O^&Nieruntq; vtrag. GO, H N,
c.^<«/, fefquialterareliquarOI.NL. lungatiirON^Arinipik ON
%. frimi eritcehtnun commune grauitatis ckmii]» jMMfonuin : fcd cft
^^«'f « e tiam ia B D fnam in B D eft tamccnaCDiltcmus parabols^qoa
etiam trianguli A B^Cj Qu^e pundum R» cemnim erit porcio-
num AGB,BHC . Ponatur BD partium ^o.eritqiic GE»
^cum (it iubfeiquitertia jpfius fi D ) partium 4 5« ipfa I £ 3 o. &
ipfa £ O > hoc eft D P. 3 tf . Sit Q^centnim grauitatis trioQgoli
lemfu ABC« Eritq. DQ^. 20. Sit R cemrtmiparabQl^ entq. RI>
*^^^ 2^ Eritergo PH^ 12. & R<ii4. Sed vt PR ad RQjjarc-
ciproce triangulum A BC adduasj)0]fiQnes AGB» BH C.
Qtiare triangulum A B C ad doas pomones A G B , B^H C ciir
vf i2.ad4. nempe vi^. advnnm; Coniponend^qiic»&per
cOnuerfioncm rationis » erit parabola A B C ad in£7qicum €bi
triangulum vt 4« ad 3« Nempcferquitertia* Qgsdcratpropo»
£kum&c«
ti404 Mdl^e itdtiikk.i^ddtMmdm fMA$U umddtmmfiim^
f*$pf0tnfi temmMte ^*qM$dquidem ISlcMd CMMMkriMmsfrmlijf
fe rdMtum eH . IuferttiebMt.emmmemfiftf ttuufdMmfittdi 4A if
fMfotMbdM citcaordinMtim:MjfUcM$Mm rettdutM^gemii . EH mm^
tem lemmM huiupmedi^ Audiorc lo JVntoot0 Roccha praeftanti
Geometra »
Zemmd XXJtl^ '
Sifigura plana (uper aliqua fui redalineafiguramipiamfe*
cante libretur » erunt tpomenta fc^mentarcun figurae^ vf funt fo» '
lida rotunda ab ipfis fegmenti^ arca&cantemlineam ttsxAxs^
fts,dcicripta.
EjtofigurMjiMUMifUMUtet a c d h it^quMmfecet teSuUmM
a b : cf ceucifiMtut^mMlArMtifufetr^} a b . Dk^mtutn^
tumftgmenti a c d b yj^dmmttmhmtfiffmemti a:C f b.. egevtfi^
hdtmtttiuttdumgntUttmeKteutltt^mufifftietuixzAh citot
dxem
T7
£roUtfi»PriiU)8i
dxem a b » ddfeUimm r^mndMmgemium
0X€9nHnri$9€f€liqiiif4f^€n^4iH^Kf$\ \
d€m dx€mf,€Molnii .
Snfnfiiff mmdm i m f^m^ififit^
Bis \iyfir i * inreHd ab/ dncjimmf»
h c^/rr i, f€&n cCtdf . f€ff€ndi€nU*
T€s ddiffnn^ b ip€€nfnrf^ Sifigfdmf^*
menSddU^ hffinfnnifisiy^m^
HdteHt €fg€ fncmentism reff^ dh 4d
9n0m€nttnnr€Cld€ hf> rdthnan ^mtfdr^
sisdmexrdsionemdgmtndittnm dh dd
hf» ^ €xrdii$n€ diHdstsidftim Ih ^
hm; sin€ dh dd \\i. Pr$ft€f€4mmmtnmr€&d dh ddtm^
m€ntnm hf €rit vt qnddrdinm dh dd ptddfdtMm hf.
Eod€m modo oHendetnr momtntstm reffdfi c i » ddmomentnm
reCtde ityefevt qnddrdsnm ci ddqMfdfdtttm i^i& tUffetto^
fefm . y
^/«i^iErWffMii9M/irinr dh ddmitmltmftan cx^tfiijtJk.tdttdtm
rdtionem vtfnfrd) vt qnddrdsnm d b ddqnddr^stnn c i : &itoc
femfer^ ErMntergoomnesfrtttutcsimidmdgtutttdinds^ttemf€
onmidmomentdfgurde ac d b> dd omnesfecttttdds sittmUnom-^
fe ddomtndmomentd r eliquf figttrf a c tl> zvtfkstidwtmtstertif
JimnL nempe omnid quddfdtdfignrde a C d b > dd omnid qmtdfjU
tA reliqnde figttrdt . Sino vt fimttnmes circnit figmdt ac d b
^n€tnfefoUA$mrptmdkm€xifstttscotsti€rsi$n€cmtLdX€m ab
defcfiftnm) ddomnes circniosreliqndefigttrde ;x e i^{tt€tt^€dd
fotidsfmrotnntt/im ex ifsins renokttiottt circd cntuhmMtm a b^
genitnm.) ^oderdt oSettd e ttt ltt m &c.
H9efirfwtfff»,(fM§44iuuttvfifMfifJttJixim»sf€mtm jk 44*
dtfimtftum <B , & hic igfertum t ^m/i m m JtUtmiim * ntfne. pid
tgtfctam adhuc VMlgAttm )fdr/lboUm qM4drMt'tmtts iftfffffitit
dtmpa^mittfe» umr mnhis nwiufffkstMr CjtUndrwm^nifti
/iki< ( tm »i diijf4r4t0kei efft ditfhim, .
Proft'
V78 De J3llio^(k£oBk ^FuaboI^
p
Pnf&fiii6XIX.
VeinalritudmcnrifirbeKis.* . ••
Efto femiparabola i^l^CD»
drca quam iSt re^ngulum DE #
Sumatur punt^m F , i&a vt A F %
ad F D fit vt 5.ad 3. dii^aq. F<i
Lem.tt. diametro d?quidiftans vcrit in ip-
fa F G centrum grauitatis remi-
parabols. Efto iilud pundhim
quodliber» puta I > de par I duca
<ur LIM parallelaad ADfac-
cipi^turq; I N . aKjoaKsipfi I M.
Inteiligatur etiam produda P Q, parallela diametro C D ^vbi-
«Jnqvcadat) ka vtparaUdogrammum redangulum D P»a*qua-
lefit ipfi femiparabolse • Tum concipiatur applicatum ad reda
• « C D , redanguium D R , ita vt sequiponderet femiparabolx fa
^iibratione fuperTcfta CD. Sitq;centrumdidiredangU'-
lipundum S;&dudd TS X parallelaipfi A D iungaturreda
IS. ^
' lam^iiiaaifeftumeft-ex lemmate praemitfo quod cylindius
£i^nsare<ftanguIo DR circa axem DC reuoluto, asqualis
^eritconoidaliparabolfeo^dodconuerfionefemiparabolse A
CD^circa^eimdemaxem CD reuolut^ ; cumasqualia fuppo-
fiantur figurarum pianarummomenta» Erit ergo cylindrus d re-
danmilo D R h&us » fubduplus cy lindri d redangulo D E fa«
€dj «ideaquadratum TX fubduphim erirqua(£ati ML^cy-
kndri-enim asqueald&nt inter fe vt bafium qiudroto; quod me-
Boento*
4. /mi. yerikn MN ad TX,eft vt IM ad TS f^funtenimfubdu*
pl« earumdem^ fiue vt I V ad V S ; ncmpe (qttia^^aequipofide-
rantfiguraeplanaefuperlinea CD,fiueexpun^V) vtredan
gulum
Problema Primum # Sx
gulutn D R ad fcmiparabolam reciproc^ fiue ad rcdanguiutn
D P * ipfi femiparabolae xquale : fiue vteorum bafes T X ad M
O • Ergo T X media proporoonalis eft imcr M>(» MO : Qua-
re re Aaogulum NMO»cum«qu0lofiU)uadratoTXi fubdu^
plum erit quadrati L M •
Ratio ver6 quadrati L M » ad Kdangulum K M O , compo^
Ritur exratione L M ad M N (quai ieiiqpiitertia eft per conftni-
dionemj fumpfimusenimpun^^Fvitavt AF ad FD» eflec
vt 5.ad 30 & ex ratione L M ad M O ; quxquidem ignota erat»
fed necelfario fefquialtera nuRcapparct . Ratio emm dupla c5«
ponitur cx feiqiittet«a^ & fefquialtera , vt ipfis etiam Cantori^
bos vulgatum eft i vt viderreft in hisiribus numeris 4. j, 2.
Re^ftanguhim ergo D Eadipfota D P > fiue ad femiparabo*
lam^fdiwsakeMmcrirjdiipfaibnparabd^ ad triangulum A
CD.fel^ieraa^m. Qi»d«ncoftendendum&:c.
Sitparabola A BC# wMsbtfis AC^
tangens C D ; diandetro aequidiftans fit A
D. Sumpto quolibeit pqn^^ S« dtffatar
£ F diametro sequidiftaos • Dico efTe vt
FEad £fi,ita C Aad A£.
£ftenim DAadFB IongttaBtiae,vt
DCad CFpotentia,fiuevtDAadF£
potentia i Sunt ergo in continua radone D
A > F£ y F B • Quod memento •
lamvt AC ad C£ itacft AD ad£F,
fiue £ F ad F B ; & per conuerfionem ra-
tionis.vt C A ad Afi,itaeft F£ad £B» Qspd csatofta»*'
dcnd«&c«
Lemmd XXXllt.
Qiuelibet parabola sequalis eft duabus parabolis fimul fuo»»
ptis,qusequidem9qvaicmipfibafimhabeaat» diametrum ve«
L r6&ib«
$if DeDimenfioneParaboIa?
ro iubdi^laiii , & arquaticerinclioatam •'
tPffgrahoU abc, CMiusdiA'
me/rr b h vjintq. duf alU fotd-
boU acc. agc. i» tidembdfi,
DUmttri "vero h e i h g , vtrdq.
fubdttfUfif dUmetri h b : fed f*
tiHdUter adbdfimineiinntMy JDi-
(0 paraholam ab.c: d^ndUm ejfit
figm-daec^.^
Sumdtitr emm qt/cdlibet fn/h'
^itmi^bafizf:\&fitxtiidu3dq»ie ^van dquidifidtitt tU did.
metrftmh\\. £rit bh dd nmtM re£fd»^Um ahc, dd re-
HdngnUm Amc ifimevtre^d he dd mo. Etfermutdndo vt
bh A^hc» itderit nm ddmo. ^s^e nm dttfU eritiffius
mo. Eedemfetiitusmeda tfiendettir nm dufUeti^miffiits
jnp, Ergototanmd^udlisefiiffi o^. Ethocfemfer . Prtf-
tereaomnesfimuUinepfi^miA ,a b Ct.(nemfe iffaforato U a b c/
aquales crunt omnibus (imul lineisfigura a e c g , ( isetnfe dua-
tusfarahlis a c c , a g c,'^ ^od erat ^e. .
Trofofim XX,
PArakoIa lefquit&itia eft trianguU caadcmipfi bafim, & ei
dem altitudinem habentis .
Efto parabola A
B C> cuiusdiame-
ter B E concipiatur
ad horieonrcm per-
wmdiculans^r&lp-
fa parabola inucrfa
ftacuatur . Produca-
turCAinD,itavt
aEquales fiat-.C A,
AD>&&DCUt>-
Problema Primum • Sj
bn tcuiusfulcrumeft A. Ducatur CF tangens pml^oIaQii
& A F diametro E B ^uidiftaos • Ponatur ctiam G H asqux»
lis ipfi A C^ & diuifa bifariam G H in I » fit vtraq. IL^ I M, fiib
duplare^^ £B.&:aequaliteradbaiimlnciinata vteft'ip£i £B
ad AC. Fiantq;duasparabolar GLH» GMHfquasrpcrieai
ma pra?ced.^ ftmul acquales erunt parabolas A B C ; £t fufpen^
datur figura G L H M e^ pundo D •
AcGipiamriampun(5ia Q»& N a?qualiter diftantia il pun^
I, & E refpeaiue. Du^aifq. NQjsquidiflanterad EB,&R
O S ad L M i Erit vt in praecedenclienimate N P (qualis ipfi
RS.
lam QN ad R S efl /ob jequalitatcm ) vt QN ad N P, fl* •
uevt D/a ad ANrcciproce.. Aequiponderaiitergoredae QJLf».jtJ
N , & R S • & fic femper • Ergo omnes ftmul linea? trianguli
A JF C (nempeipfumtriangulum^ ajquipondcranc omnibus fi-
jthul lineis figurap G L H M , ( oempe ipfi figur^ G L H M . )
Accipiatur AV teirtia pars totius AC. Manifefhimefl» . t
quod (i ex V demittatur re<aa ^quidiftans ipfi A F . in ipfa erit
centrumgrauitatis trianguli AFCi-^ritq.ipfa ad horizontem
perpendicularis . Propterea erit triangulum A F C . appenfum
cemralit^r ex pundo ,V . Eriiqj triangulura A F C ad fpatiuni
G L H M • reciproce vt D A ad A V , nempe triplum .
Cum autem fpatiurti G LH M a^quale fitparabolas A B Ci
erit triangulum A F C triplum etiani parabola? A B C • ^^
UMmtSl^ ^od&c.
p
PropofithXXL
Arabola fefquitenia efl triatiguli caackm ipfi bafuni 9t
, caadeoiaijitudinemhabentis.
Eflofemiparabola A6C> cuiu^idiameeer C£» ordinati
AE, tangensverd CD, &compIeaturparaKelogrammum
A £ C D . Maoifeflum eft quod omnes lincac trilinei mixti D
L a ABC
$4 De Dimenfioiie Parabolae
A B Ct 'qwt atiidem diamctro paralle-
Im fint» incer le funt in eadem ra&toneffl
^pa fum omnes circuli com alieiiius»
^uiaxeiiilubeac £yC»& verttcem C«
M* ErgOMamingrauiatiscinniomlinea
fumtnliaei DABC» erit in illa, quae
diuiditlibram D C; quemadmodum
diuidiceaiidem cemcum grauitatis co-
ni>nempevcpars ad C teriiunatarre-
hqixxiktrifh. Fiatergo CFcr^^
fius FD* &dudU FM paralldaad C
£, eric cemram graukacts crdinct D A
BC in reda FM . vbicuM]. fic.
Item»omnesliness> cpM ia femiparabela ABCE dacaa-
tur ad diametrum parallela? , inter fe funt in eadem ratioiie , ia
quaiuntomnescirculiaiicuiusKemi^haerif^cQiiisaxi^ A£i
*%u vertexveroA. Ergocentrumgrauitatisomniumiineanmiad
libram A £ appenfaram, fiue if^us fem^arabola?» erickiilia,
quae libram A E fic dimdit vt diuidit eaiidem ceflmmi gr»iica«
tis bemifphaeri^;Nempe vt pars ad A temiinata» fit ad reGquam
vc5^ad?.Fiatergo Alad lEvt^.adj^^&du^IH paral-
lela ad C E » erii cenmun femiparabola? in reda I H , vbicm-
quefit. Ducatw tandem GL, qua?bifiu*iamfecetlatefa AE,
D C. & in G L erit centram grauicatis paraUelogranuni D E.
quodfitOa Ponaturcentrumgrauttatfefemiparabolfeflrepun
^uquoduis P.duiaaa. PO»producaturinN;&eritN.cemrfi
grauitatis trilinei D ABC. Iam> femiparabola ad trilineum
eftvt NO ad OP>lSueyt MLad LI;nempevt2.advnum;
^qualium enim partium tota A E cft 8 , talium A M eft 2, M L
eft i>LItfft vuat&teliqua IS ^.perconfttudionem^Ergo
^ femiparabola ad parallelogrammum erit vt a. ad jt liiie vt ^«ad
/ ; & femipara boia ad triangulum infcriptum vt 4. ad ^. Nemr
pe feiquitenia ; Qupd&e*
f I Jf I S.
APPEN-
Appendix^
De Dimenfione Cycloidis «
IBET iic Sfftmdicis Ucs Mdderefahui^mm
frotUmmJMM imMCMdi » . &J!mMeriJt, fr^
f$fiti0»€mifmtfftfits^ frimt isftmicM dijjUUi.
mi . Tprfs hfK ^feftUisq.fUirihMs Mi bimc mn^
nis M^htmdncss ntSriffvulifrimMri^sfrm^
firMtnimttntdudtmtnSrMtto tttdfit db tllorH
mdmihusobfdldcidmtxftritntif . Jifftmfismdmtqutdd librsm
mdnufdSlamf^dt^sfigmrdrmmmdttridlibMs^^ioqHofdto^ td
froforfioqMdvtritrifldtfiyftmtftrnmnorfmdtrifU dffdrmit.
rndtfdifmm efi , ^iModfotims 4b fmfficiomem imcommenfmtdbi.
Utdtis (vt tgo credo) qM/tm ob defftrdtionem demoomffrdtiomis ,
infiitMtd conttmfldtio dbilUs dmiffdfit .
SMffofitMm tft hMiMfmo
di.ConcifidturfMftrmd^ C^^
mtntt dhqMd rtSid lintd f>k**'**'^'***X
a b^ . ctrcMlms a c , contim^ \j^ jv-i.
gensrtBMn z.\>,inpun. ft ^&
£io a . NotttMrq;fMn£fMm a , tdmqMdfixMminfmfhmrid circMU
ac. TMm inttlligdtMrfMftrmdntnttrtefd a b.conMtrd circMlMm
a c , motM circMUrifimMl drfrogrtj^MovtrfMSfdttts b .• itdvtfm
bimdt dliqMofMifMncto rtStdlintdZ hftmfer cowtimgdt^^SMfdi^^
fixMmfMnciMm ittrMm ddcontd£tMm rtMtrtdfttr^fMtdin o . Cir^
tnm tH^tiodfMn^tMm a iixMm inftrifhfrid circMli rotdmtis a Ct
dtiqMdm lintdm defcrihtt , fMrgtmttmfrimb dfmbieSd Untd a b,
deindecmlmindnttm vtrfns d ,• fofhtmofr&ndm , defcendettm^
qmtvtrfMsfMnCtMm b.
VocdtdtB ifrddecefforibMsnoBris . PrdcifMe iGdliteo idnp
fttfrd 4s. dnmmmh hmitifmodi Umtd a d b» Cyclois^ rtttdvtr^ a b.
bdfis cycloidis ,• Jt drcmlMs a c , genitor cyctoidis .
Frofrittds , dr ndtmrd cycto^dis td tfi , vt bdfis iffins a b.f -
qMdlis
S6 Appcndix
qffdlis Jit feripkdrU circuU gemtoris ac. JSit^dqHUfm n§m
ddeh obJcHrum eH < Ndm taatferifh^ria ^cfe iffam m cmmtcr^
fone commenfnrMitfufer mdnente reifd a b .
£uJLritttr punc qudmfrofortioftfm kdbedtffdtittmcycUidd*
/^ adb ddcirculumfuumgenitorem ac f Ojl€hdemufque,I>e0
dldnte 9 triflum tjfe • DemonHrdtiones rres erant , imerfefetU*
.ttu diuerfde . frimd , & tertidfer. noudm Indiuijibilium Ge^me-
Jridm nobis dmicifftmdmfrocedent :fecundd verbfer dttftUem
fojitioncm , mare veterum rectfto ; n>tvtTifquefdutoribusJatif
fdt . Cfterum , hoc moneo ;frincifidfere omnid » quibtis ddiqmid
fer IndiuisibiUumGeometridmdetmniirdtttr y ddfolitdm dttti^
quorum dcmonlirdtionem indire£fdm reducifojfe : quodi npbis
fd£Ium eliy vt in multis dlqs^ itd etidm infrim^^ c^ tertiofeqmcn
tium Theoremdtum^fedne le£Ioris fdtientid nimium ddhttc dbu
teremur flurd omittendd cenfuimus ytrefq^tdntHmdem^ttfird^
tiones exib emus ^
THEOREMA I.
Omne fpatium quod fub linca Cydoidc , & rc<5ta cius baif
continctur/triplumeftcirculifuigcnitoriii fiue fcfquialtcruni
trianguli eandem baiim j & eandcm alticudincm habcntis •
Ejfo Cyclois lined a b c de^
fcriftdJfuniio c circuli cd
c { dum iffe circumuertitur
fufer mdnense bdsi a f . (con-
siderdmus dutem femicychi-^
demydrfemicircuUtm tdntum
dd euitdnddm figurd confu"
sionem.) Dicciffdtium a b c
itriflum effeftmicircuU cA
cf; siuefejquidlterumtridnguli acf,
Accifidnturduo funcld h , ^ i indidmetro c f . dqu^remo-
tddcentro g • Du^ifq. h b, il c m uquidiJidnterifsiU.trdn
fedntferfunifdby&\femicircnli obp, min, fqudes ifsic
dit&^otttingentesbdsiminfun&is^Xki.
Ndn^*
De-Cycloide, 87
lidmfeHum ejireiids hd,ie,xb,ql ^qndles ejfe ,per 1 4
Tertijy^qMdlefq. eruntarcsis o b , I n • Item cum^qMalessint ch
i f , fqudles erunt c r , u 3 obfardleUs .
Totaperi^frid m i n , ^^ cycloidem, dqudlis ejhrecif x f. ite^
^ue drcus 1 n recfd an ob edndem cdufnm , cum drcus 1 n feip^^
fumfuper reifd a n commenfurduerit i ergo reliquus drcus 1 m ,
reliqud rectf n f fqudlis erit . Eddem rdtione drcus b p . recif
ap, drdrcus bo reiff pf, dqudliserity
Jdm reifd a n dqudlis eB drcui 1 n jyZs^r drcui b o , jJV^ r^(!?f
p f . J?r^^ obpardllelds , fqudles erunt dt^ ic. Verum quid d^
^udles erdnt etidm c r , a u . rdiquf u t , f r fqudles erunt . Pro--
ptered in tridngulis dequidngulis u t q , r f x , dequdlid erunt Id^
terd homologd u q , x r . Pdtet itdque quoddude reifd 1 u , b r ^-
mulfumftdedequdles erunt dudbus reilis 1 q^ b x^, nompe iffis
c i , d h , c^ hocfemfer verum eritvbicunqfumdntmr duo pun^
ifd h yt^ ijdumodo dequdliter d centrofntremotd.^ Mrgo om^ .
nes iinedefigurde a 1 b c a dequdlesfunl omnibuslineisfemicir .
€uli c d e f i c^ idelfigurd bilinedris a 1 b c a dequdUs eritfemi* .
iirculo c d e f .
Sed tridngulum a c f duplum efifemicirculi c<i e f . (nttm tri
dngulum ncireciprocumefi tridngulo Propofpr.] Arch.de di^-
menfcirc. cumldtus ^affemiperiphderiae^ latusvno £c did*
metrofitaqudleyvndefequiturtridngulum acfaequaie ejfein^
tegrocircu/o cuiusdiameterfit c i.) Ergocomponendo^ totum
€yci4idalefp4tiumfefquialterum erit trianguli infcripti acf j
TripUtmvtro femictrculi c d e f * Mnpdtrat*
Lemma I.
Si fuper Iraenbus oppofitis alicuius re(5tanguli A F » duo it-
micirciilidefcripti finr, E I F , A G D erit figura fub periph«-
rij^ & fub reliquis lateribiis compr^henfa ^qualis predi<ao re»
ftuiguIo«
Vocetur autem talis figura Arcuatum j fOmfifuerit integra ,
ofuametiamipfiuspartis y fuandoftifAfueritalinea ipsi fd
paralltU^ «
Htmon'^
8S Appendix
Dem$nHfdiw ; ijfHMUm cum sint MtquM^
UsftmicircMmfti cammnniftgmtM b g c,
ddditifqnt commtinibn^ trilintis e b a , C f d •
cUrum erit fTopositHm .
^Ando vtro dttur cdfus quod ftgmemttmo^
mtdlum sitytunc brtuiorfdcUiorq. dtmonfird^
tU trit . Fdcilt ttidmftr tdndtm frofidfkt"
rtfim ojfenditur drcudtum fectum d lintd iffi
f d fdtdUtU fqudlt tfe rectdnguU dqutdba^
^fufcr tddtm bdJiconHituto .
^ _
BfiQ lintd cy^
ckiddlis ft b C
dtfcriftd )tfuso
do c femicircso
licdtdumcon
utftitur fufot
mdnentt ac«
ComfUdtur rt^
Sfdugulu^ f c Cy
fdtq. circd dimttrum a iftnucircuUs a g f . I>ico tfddidtm
a b c fecdte hifdridm drcudtum a g f c d e .
Si tnim itd njon tfly trit vtiq. dlttrum tx duobtts triHsoeit f ga
hc'i Sihcdc,mdgisqudmdimidiumtiu/dtmdrcudti. Bfi^ &
fondtur dlttrum txifsis (quodeumi.sit) fmtd zhcdc mndus
qudm dimidium drcuati . Sitq. txce/pis , quo trilintum fuftrdt
femiffcmdrcudtiydtqudlisffdtiocuiddm K.
Stccturbtfioridm ^cin\\i& ittritm h c i* i .• &si€fidtftm
firddntc rtStdt^tdtm dliquod i e c minus rtftridtmrffdtU K.
Tmnc diuiddturimttgrd a e infurticulds dqudtes ifsi i c , ti^fet
fun^ddiuisionum l,h,i, trdnfednt femicircuU dequMtrifsi
cdc femicircuU ytdt^tmttsbdsiminfunais Uhyi.ftcdmte/q.
cjcUidtmim o,h ^m^ftr qudt fmmctddg^mtmrrtctm^o^ifh^
q m d dtquidifidntts bdsi a c •
tEri
Mr^ hS^Me MtCMMimm o h fqnAle iffi^l: MriMtam ver} h i
ffMMe drcMdU p h : ^ arcu^mm m e acimdle drcudto q i « i»r#«
ftd^tA 'mnmiffdfigwdinfcTilftd i» trilinep a b c d e cenfidns ex
arcMMtis , fqiudis eritfignrdHdemtrilifieo circnmfcriptfj exce^
fto tdmen arcudto 1 m rc d e • ^odfifigura circnmfcriftd dd*
d^fkmm nrcuntnm i m r c d tfuftrsAit circumfiriftdfigurd ifm
fam infcriftdm cxctffufrddiSH arcudtifiue recidnguio r e> nem
fcminofi exceffu quMnfttffdtium K . Proftereu infcriftuin tri^
UnepfignrAudhuc eritfln/qu^dimidium drcudti a g f c d e.^
ideo mdior qudm trilinetan f g a b c • Sed eddem aqudus eH dlte* ffivtJU*
rifigttrf ex drcudtis comfofitf & in trilineo f g a o c defcriftd : tur mfio
ergb hfC infcriftdfigurdmdior effetfuo trilineo fgabc. fdrt
fuototo.quodeffenonfotefi. - .
^ ^noi infcriftdt figturdfint fqUdlesfdtft.Nam drcus o Vfqud^
UseH reShe { a , hoc 'efi re&de i e , hfc efidtcui r m ( ^^ cyctoi^
dem.) Ergo drcudtttm oYi dequdUeritdrcudtotxxl. &ficdi
fi/Ogecks. ,', . ■ .'.\-v^v;..V ~ r.r.y\\ -, • ■
. SJvt^ofufi^Uit^eimtJ^t^iUn^ mdius quam dimi^
dinm drcudti a g fc 4c f- ^fttftrnaiofigurdey (jr demonHrdtio
ffnit^seddemerit. ErfffiCopclude^t(4cycUidemUnedm abc
4^mmfecdrf, drfu^tunt^agf^: dc . Sfpd er^ frofofitom . \,
» \
r^^J^,ojfjBM4 //.
. Spatiumcycloidaletriplufneft
^jrculifui genit<>ri&«
J^c/cUfsahcd^criffddfii
ctoxctrcp^cfd.dico,^dtium a .
^d.mf,lii:tfiefemicircnU c,^A^
. Qott^lM4m<reftdttgtdunt jid
cki fdctoqfufer zt femicirctt^
te sLgeyducdturzc.
Triattgulum a d c duflum efffefni^ircuU c f d {ndm hdfis a d
dequdlis efiferifhderide c f d oi cycUidem , dUitudo wro d c
dqudUs didmetro) ide}tre£fdngulum ed quddruflum eriteiuf
f> '"• •>
M
dcm
♦i*
dtfh ferifiviti:«H cftl; fir^ »rckJititm ig«tf^ pHttHi^lMm
nritfitf/SempynicirnXi :^pmfi^fithiHm zhtf^^ffritm.
ihkfrsceihHs) duplnik rfrifp^icirej^ ^ t^ ^jjuy m-Mtltj^nttw»
a b t d i(rif>iifm mt -AttfSemJmh^eiiH ^/^ .
T»SVli£*Jif'J ttt.
' ^Ottttit %irium tyclcA
Ssittri^ititi rtl tirCuK
> •
^ IWl T
,/r^ i w^^S^C^TJ
rV. Nw-lX^ 1
t
H
A 4^
<4
itii gettitoriS.
tffffcythiidjB }ine}t
a b c defcripia a Puft^o
t JiMicirciiii c € d . 2)»
WffTUfihn abtd «Tjp^-
Compleatttr reBdttguUtm a f cd \f4^tq.femicirc«h «^^
Vl^ ,^^4fl»^jt»i!^ 'h4 ,1% dfefiiHimmtetlid ^ d . fim^^y^Mm
ifki»ti*ik tjtiOmfitis-vifSefis ^ «i^* ^ . 'Ji(|^i»^ idietti Mmjm V»
/^ m?4 g o , eqkJtUs\fh^f tHi>(>Mf)» iqualesjittt g r , o
u , ^ commuttis r o ^y^ivr ai^UMlis efi reiff a n , tiemfe arcui o o
(^*^ cycleidemjveiarcui p b ,^t^Ye&f "^it, w/t h , «H^l^jtf.
Ebdcmfrorfusmtdo , tjuo detho»Hrauim0Sfe&am ^o 4yw
i«7» ^ r^<?iff bf, dimouRr/iittm^timtH^s^fiitgt^e ilui^trtri-
linei fg a b c ^e^alts imuibMs itttiiPtHUitH a' b c e d . yMjMr
teadictatrMtte4--ittUrftitequMiai'eiii^SBfgtV9 ^f Ki(»*d4it'
ti Thetremate 7l*umtBriiiitur *ey&iditatt jfmim " W^ Jmitffe
JemicirculiCfti . ^S^oderatHrc, x
y*\fr f 4.
» '
^CA^O'
I
t
i
»
v
S CHOLIVM*
Cyctatdibii$ allaifiifii ^ecie*
ti$H€mhd9m 4tmm^4i^f»$frsk^, $^i^um p/ti , d?
0memffmt0dicebkmjUitet'^ I^9fmm$mmt^pH€9^4^4uUmf
0m4mK£Akdmcjigm^m$f^tmMmy ftfmm Cjtelfi^im Mtimmmm ^
feUmm mm ^fjff mmmnmhMf ^ f$(mmie ^ mi dm imfimifmmm
ff^eies hmmjfmm^ Jj ^mm t mm mk iffim iim. 4i^i^fi4erjtfm fitimtmid
Cjtei^dtim mum m , C m ^ if ^m mtmmmiimjigm^l^i ^^
mmf /jJemfatifhifHmmfi^mli ^ii mi^mmh^itmifir^HmmemiB
fuLeMMm^mmmirfi^ qf$4m eoU^mmm ift^
fims circuli ac im imfimitmm t^xtemfi . MAmifefimn efi ptedfiifcm^
Xitrr»/rpiMfiU»/ttNM^ h 4mf0iMiimHem.Pmm
Mmfuem^fmmtimmMfmifh^^
defctihcmihmmtiUmtfmmmiffdfitifmmhit »41) ^^^44m etidm
ifM^ uiert^ikqfm^vidmwyfit^t^ ^vem dd edfdm
fettcs concdmmm hdkejmeat;. t^ditfmfi^mP^f^fi^ff^^ ^e^
mmmMircmiirhmftif ao ^idd^mtih^ . PfmM "^e^ fm^ex^
mmfmhfJtmrimm^ ac ermmttCychtide^defv^ihe^fiyjffdfrimf^N^
mk^emji y.&nfqmi9tmfm^
. eitcjdmmetutfe.tm^^ejtcliiidisfe^
fmmmes eifmyjemimtfwif^hmettim fem^mrie4 fi^ fmfkdctime «t p ^
immfemtqL^fmnMtemm^iyitl/^emiffmm dff^mfmtf ..
Mhmc cmmmemimmtmmej^fm^dMit4iMmiift^
hmmtHimlhs umumcyeleidtthJifim hdmfttfHt gemitrifi ftfiflfidtfid
T mtjmtem : sttktes vere mimrem^mijriei ferifhderid bdfifm hdr^
bent •
Rmin , ^mmmvmdjfmdefi cyeieiddUefigmt hdheJ ddfmttm tri-
dm gmim m ^ meLddciremlmtmfstmmftefr.itim ^mfftrem , //mftrefi
mdioris infqudUtdtis^ wbridimtimimfimHmm . Si tdmt^n vtrmm'
i M 2 que
1"
j;l Appendix
tUkr&X V it V.^ v 7 Jl 1 vl/ C^
Oiline fpatium fub qualibet cycloide linea, & reda eius bafi
contentaar,4rd^aflg^to alti.
tudine conftimftim , eft vt peripna?ria circuli prnprij gemtoris
vna cum duplo bafis cycldidis , ad^uplum bafis cycloidis • Ad
circulumveropropriumgenitotem vnumquodquc cycloidalc
i^ariufn^eft vt duplum ba mcydoidis vm cumfer^rfiaoia ]^np
fbrisciitaliadeiufiicmcJrn^fiperitfksRi^^ * ^ \
icrirmf^mditMis^ cycUidjtlt ^tmt^ituifttin:^ ijMmistd.tnMm^
^HlMtm yjSmt tircttltitttfkMmtfit im tj^tttrttcitttey <^ im dm$jth^.
' Cuiukiiiiq. cycioidaHsfpaQj 2^ quodiiba %ftciiuii q^doiddk-
tc <^€titmtfitt$tt db eddttmfirm ttrimtychidctT t ttm t d me dtt t ) ratio
iC^iDponitur cx ratione altimdiiiis^advakkud;)^ & ex radone du-
piibafi^cymper^phamageiiitn^ bafis cunperi*
l*ifj'iagcmtrice. ^ .' >/
' Ttitigemtem Md)qttedUbef itmfermtmtmfttmSmmt dmriftjfe certi
V/f ;fecMli4ri primmm rdtitttefrtCjcUidefrmttMriSideittde wti^
^erfali etidimfre mmmibtts tiiifs . Tangens ad danim quodlibcc
pundum primaria? cycloidis ducitur ex pundo^fublimiori gcoi-
-toris circuli per ipfum datiAn pun^um «anfeumis.
' Titngens ad datuni punAum cuiufeunqu^ eycloidis ducitnr
tHO: modo ..Ttanieat per datum pttn^m<:ycloidiscirciiliisip
fius geniror , quem in dato eodem pmSto cotitiogat redacoo*
^ti€f)iens vel cum bafi^ycloidis > vel cum alia ipfi acquidiftante.
f iitq; vt radiuscirculipopri) ad radiumcircHK>pmnari| , itatan
gens pro^didhi inter<}atum pun^tum, 8c bafkn > vchB^diftaiiie
Sifercepta^ad aliam qnandam lineam apte Xumendam a tcmii*
ho tangcntis in ipfa vcl baii, vel squidifiante • Tum ab^trcmi
tdtthuiusatrumpta? tangens ad imperatum punftum. cycloidis
emittatur. ,
' Wtmtttdlit itimiit Them^Mtdtd frp MesMtUcis^ cemee^tMeri'
hts €x isdc fgurAderiuMriftffkttty tti^^eufidemdttuiimmttttmdmm.
i(JitmcJmulcHtnm9$UftimitdimtmfiMty
F I N I S.
.:i'\-:*s\v^i1
I #< '
9S
« * . » • I
I.
D E
u.
♦ t
HYPERBOLICO
Probtem» dtmim •
- ■ ■ ■ • m
Troimmfn MiLeBorem .
^^•4
GdREDiOR iamopdsqaodipliisGcomcr
triae candrdatis non foJbini difiicile videatur vc
nixn ctiam impoflibile .' Hadenus cnim in Ma-
ihematicis Scholjs repcrtap funt dimenSones
figuVhmii ab omni paite fihem habentiumr
quandoc^uicleni intcr omnia folidla, quae ab an^
tiquis , & mod^irrjis Ai3ift6rife!us multipfici conawad mchfuram
redada funt;.nullum adfiuc ,quod ego fciafti, vllanrdimtnffo^
ncm habuit extcnfione infinitam. Iii^ ftatimate;pfopx>na^
tur fiue folidum aliquod; fiuc figuta pl^na , cuins anqua cxtcn-
fio in infinitam diftantiam proceddt, vniliquifque cbgitabh ht^
iufmodi figuram infinitg magnitudinis cfle dcbere^^ AtrameiJ
folidum habct Gcemctria , longimdinc quidem infihitnm , fed
tanta pteditum fubtilitaie , vtficer in ihfinitumproducarar, eiiJ
gui tamcn cylindri molcm non exccdat . Talc erit folidum illud
abhypcrbola gcnitum,quod huius libelK cohtcmpratione pro-
fequcmur ; intafliim hucufique ab alij[s,.& multip&:i,curidlaquc
Thcorcmatum varictatc fecundiflimum; c6* vfq. vt, nifi me ftl*
lat
M JPromium.
txi affeAos» vniuerfa Geometria incer hadenus confideratas fi«
guras MiUam habeat curiofiiMs almdanciorem •
Quo ad methodum demottftrancfl ; vnicum quidem , & pr^-
^ii^j^X^ 6c;^|;ia(^ii^-
iilij^> &|norc^^t£ruii «^^uam^aA ^v|v^a ^cf a^iuiy fd-
m5 mudtftum (k pcMftdlllJfiDiiium ^oitl^ttiato^^EjOf fan^ verus
eft demj^i^jU^difiodus .ii^ei)4fic(^ (9^^^ ^if^S^^ &ipfi
natura^ gMVnMf&s. Miltrelflfte «t«ieff^G^4malriaiUiu* «u Indi-
uifibilium dodtrinam, fiue non nouerit , fiue non admiferit ^ cir-
cadimenfioae^A^li4Qn|tH a^l^a^^i^icates inuenir, vt
ipsa penuria infclik acf (Etaterii nouram peruenerit . Antiquo-
rum enim T) leoremaca circd dodijQam folidorum , quota par$
funtcontemplationum,i<]pts0ffi^^ aeuo Caualerius
f omflis alijs^ inftituitjciici tof aarici5folidorum,fpecie diiferc-
tium, multitudin^ abun<^ptiiu|i ? ^ethodus r^^ftra^quam vfur-
paturi fumus in pr^fato Thearehlate,pf ocJedet per Indiuifibilia
curua , fine aiiorum exemplo, non tamen fine prxmifia Geome
tt^seapprQb^^tipaei, Confidcrabic^i^ e9i0i9mn^.c)dliQddctf
(ipcrnciescirca communem axem in hoftro fplidtxk^r^bi-
Ijei^* Cuius reicum miUum Caualerius ipfe tradidaric in fui
Gco9ictriaelcmentum»exiAiiiu.iumus noftr^m tt^aeo^t ra-
liQqqpi exemjpjis aliquot cfle cqrroborand^m » Qi^mquam
b^c^pudtpcuiperfiuumfitscuaxiam, toti^i;!! huius itbciripo^
|f cflutnratqm babq^oi » eo quod i^fuiTi a^miferit ,^probauerit-
quK do(^(j[iau)s.^& eruditiflimus vir MofhaclHd^hnu^ ; cui,vt
ip. pluriiius alijs fcienti js , mihds^, ita & k Mathematicis di-
fciplinis ncQiinem quis iure antt'pofi|ie«it . Pra^mfttemus ita-
que 4nce ipfuqa. pjpus , iv\h Exem^Iorum nomine , quaiciain
,Geomctrr^ pi;opofitiones iampridem ivotas,fed a nobis pcr In-
diuifibiiiia curua demonflratas: Sic ehim magis manifcft um fiet
hunc modum demonflrandi non efle negligendum , pr^fenim
cum in rebus difficillimis maximum ipfius momenmm reperia-
tur • Indiuifibilia vero curua qux ad huiufmodi demonftracio*
nes idonea iujQC , in planis quidcm figuris iolje cirCulorum peri^
pha?rig fe fe oiferunci in fohdis autem , lup^rficies fphxric2e,CY*
lin-
lindricae^cohicaequc. (^gmiAqiii amMm M mwit rnN H rw t-
biles funt, tamquatn ipfa^ fignras (Hffift^ aJ a q u i ^ v &«•»
dique aequalis , y nifbra^^uc<^ itatdittoij ^^buti^ . fr^
mittimus igimr lante opeits ^ggn^otkmiftoaafikitacipot
Thec^tamtwa^ometrioonn ^BwnifUjt*
^ % j
£X£lvlPi:VM PAiMVM.
• d
t$tr dequ/dis ftTifh*ri/t b d. T»
eoHiMgdtitr ac. Dic^ehreM'
Itfmhd. tridfritiU abc «^
fquAUm .
S$tm4»iiri»femtdiMitan mib , f rti /i >fa >j»»/> ^ W iiiii f ^rtfygiy
4g4»tiirif^^^d iotekkmMtmttitmMkt^i.^imBiK^i^
tMttUdd hc. fykitdfmtfmfbdBrJM hd^^Mifftnif^miiitm tifti
ptfijmduimetit b.AV^ac. nfjimm^ttvrHimjimp-Jfmni^
tto/iji/fptih^jditekli dimettftone)fime mh c «irij? ||f |i ■— m i
/Wtf > erit ferifhmd h^^ ttdkm^iMafmtfibii^w^ dd
rtMk-iak.- Mjgkfmriphfrim^iit^ititMm U viwf mf^mlitsvd', htg
fmtiifiimft f t« mei ii tta ' »<^r t ^ mit ifi»mftm m ■ai A i i. i
« . • • ••«■*••* * ■ » •' ^ *' ■» •• • •
iwvtfatffhdtrd b f , &conusrilfus c a d ; hiccffhfram b f,
tf ^;!r^ ctlA ejfe dtqudiUm . Sumdtur enim imh qu§duis pumfu i>
l^ftr iffttm i tr4tifedtfuferfcies/fh(ricd\ b > wri ettttrum a;
l^tAffhpm^^ ddffk^rmfm
iaJ^^ii&vi,f0Mdt^fm ha^ ^if$^4iii[
9, i ifi^€ v$ qtiddrdium \c. dd^iudh il i *
new$fevtcirctilMscA^ ddcirculMmlm.
Stddmtecidentyfqdd^sfMr^^efeH^ ' ^
c$n/eqneMtes : nemfeffhfticdfuferfici
es ihyfftfMiseriteircnlfrlm* ^imff^t^^^Hl^Mmf^^fit
funStum i . Profterpgcm^esffhdm^f^q^
iffd sfhderd b i) de{u4^s &un\ on mij^ t^irfj^sfi^f^fuimfiis^
fiueconoc\^..:'^!pderdt(irci ^
-I
*V"
-* '•
c Alite»^^!
-» w
\^ f^h d it^ .^<cuku dimmeia <ai>» t
tdnremff.\iAfit^:def0diisfhnidiM} \^\
poesrOff^mdirdiEt conbtfthdVL^ ^ cmuer
fdtttrtiidmgtd. zAh eifcd dxetn bd.
itdmtfidtconusreSusxAc^^ ^ , ^ \ \
'^ ^Jiicoffiid€rdmzhdefttdiam\i^^O'*\ >\m. \>\\i.i \. .;
M ailc. Stmmdistr£nimi9ididmem^'$,\Hit^u^fmt$&mm u
fetfMddtrdnfemMrcuits ih^Mimkenudre&me^ff^^
fefficiessylindricM 1 i mn ^ ckrcd dxem.d b imcome\
^fextu ' iitmttcmmzhdu^fitiffius hA^erit zildtq^ ill «35*
%.t-ie rcifdnguU 1 i b , cf dequdte reSidngulo 1 i m . Profteu^ erit cit
Jblsdu culus f h defudhsfuferficiei cylindricde 1 i m n . Et t^cfiem-
ff^^* fer , vticunfuefitfuniiiak iv ; Ergo-omies circulifimulyfime if^
fdffhfrd , ffUdles erunt omnibusfuferficiebus cyUndricis fimul
fumf$is^}iemfeiffic4n$^6x:\ S^$djt$n€$fddt)ctmt i%.iiXf.f.
J^ SfhdsM & CyUmdr$ Archimedis^ ^
X >^
/
:. ^
• . r , ,
s^
« \
V.
* » i - -^
1 y\ .'•
EXiM-
o *} \'"^.>> »' '. / «ii t'' i.
3, «:.' V»
«- 1 ^\ -1
4 * . » »
fr
mf»i(;$ftmn0ii»y:Wtfm^p^^
UHirus. h l,,&,Hntis ^ c C- _^.S*tmd^4cifr4e4nrtai^^^Cy^iud'
misfM$$&im h ; fcr qiif^int^l^gMm a^tf^ f^fcftfttf^l, if^^
contmcpmfr^thenfms i ^ infiifer fMerpies eylim^icdt enint
/mpfnhdxi/veri ctt. Mriteriifiii^fAes^tnmd hi %^
ddtireMlmn h Xfndm Ufimy v* re^A hUdd fndrtdmpdrtem Sfbm,
didmefrihl £tAoevermneritfem/>erytiiem»fifafnn£hnmh»
Erg9emnes/mnlfnferjft!^esxjksidiaem{nemfef4lidnmyam$dex
ejUmdrerelimfmitmr t dcmftecdd» aicfjmd tm m e s fama tirem-'
^' (%<^» ^^mtm^c £j «»«f,» ^tfmtemmtis^fimmlreaf
tria^giiUj^hz , ddfmdrtdmfdrt^m^en^tiiimrJ&^rMmi^p^
Sicf; nen^ iii. vdtioi^dmfU^ ^ed eeneerddt tmm Thtmram^
u xM.Xii:EmeUdis, .. ^ / ^ ♦ «^c ^
5^J|ip]ll^iv;IY,
H
'"V
• • • « - . .
(irffodu£ia hc mit^iidvtcircMltts^
^ki$isdidm€ttr • c e ^Jttfijttalis etsrHttftf^
jfjpr^iH^ni ^hc^VQncifiAStttrcirfjtdit^,
\metrtt9tiC^€ifC^tts€r€aMSdtdfl4ttMt9t^^ LS^
}) i}&f^^irSMh ,c e, itgs^UigMtttr mU
tacint^ ,c d e ^yhdb^ns v€rtictmitt d,
J[)iC0 C^MMttt a b C , tOH€ C d C * ^ fqMM^
Itttt^
Snmdtnr inre^i d c ywijWw pnnifnm h , fefmmed dmifi^
h AfdrdM^ *rf b c , inteUigdtmrf^ h %firfeffieUiemid $.
..■,^
>8
g h ; €irciq\ iffdm h n chcMtMsffdrMUelMs circuU c e •
nicAfuftfpctes abc, adcircmism/mdiMfis ^.c^eHvtrcelM bc
MdcAyfiMe^vt gh ^^hd; nemfe^ytceMicMfmftrfi^icsm.^^
dihrcMlMm hiiu. CjfcMits MMter^ ic-^ Mdci»ci!htmt '^i^eBvt
qM^MflMm fMdjsbrhti d c , Md^ifiiStt^.^^c t ijkfc n^ipUMimflmm
qMddrdii d h , MdqMddrdtixii thec tff vC^CilN^tdMS m h^ JtdcircM
iMtH H n • Brgb ex dqM$ , erit c^micdfMferfiHes a b c , dd,circM*
Uim c e , "vtconicd m g h , ddcircttlMmh n .^kMcfemtper vt-
IrUim erijt yn;hicMnf;fkcritfkm&mm h • £r|l mmtmesjmemlcnicf
fnferfcitsimefnftcenMs^hc) dqmdlestrMht^mmibmsfimemlcir
\ms ynemife^0i^$x d e^- ^odrrdtdrc.
• .•••»» • "^. . ■« • • ^
drQ ArMml
4 «« i A
♦.• <
*.\
V
\ . *
.■.'^.4 -f
\Exemplum 'V.
L BAI 3/[
ES/i> tirhdk/^ciUMs iidmeti^ a b lifimdtmrq^e t^gems bc
didmei. fqditliSy driMnSf^z c, cenMtrtdtmrfigMrMcircM dxi
a U» '^^ vtfidtffhxrd a c b f , c^ c^nMsre^Ms c a n •
Z)/r^ r^/i/ir«r c a n , iffiMsffhdSM dMf^
iMmeJfe. ^
AccifidtMr in didmetrd a b qModSBet
fMnStMm d , /^rr qMod dgdtMr fldnMm c f .
dddxem a b ereiittm ; fModqMidem fld^
nmm dMOs ctrcnlos e^ iet^ alterMm c f «
j^yj' ^iT, ^lterum vero hiinc cno ; Conci"
5. p; Je fidtsirfHfcrbdfi h i cflindrMsreStMs h t m i • Tdm t fMferfcies
j9U:ffk: cjlindri h 1 m i ,.44t clrcMtum cfy cB i/t reStdngMtkm Uydd
MMddrdtMm e d ; ^^^«r^r ^ij^/^ . £t hocfemfer ; vbicMnq. fitfnn
{fMm d : froftereayVt vna ddvfiiy ita omnes ddemnes.ErMnt cr-
go omnes fMferficies cylindricM ^ nemfe conms can, dd cmnts
circulos , nemfeddffhpram a e b f , in ratiome dnfla . ^Moddrc.
• , Cmc^tdafftm hec ^heoremati! 'Pr^fojjlf.^. ?.^/}i' ^^ ^tSt-^tf,^' V^*^-' •
' ^ * Bxem-
1.
89
«•
/ »
\»
Excntf)]
\ ^.
. ti, ^
y^ -Tw cmcfiksy C9iun dumtttf ab, *^g^q\ icfdndittr
r^ diAmttf$ d^ti4liftt(piifmOd^} Cijt coHuertdiMrfgtifd ch^
€i MX0m^i^tii4ifiAk{€m^t4»gmtiic ^itdyt^citCiilQ de/ku-
haturffhdrd^imAHgnU vfrtiakCtfpU^. ' :
Wifria» qaodddm cylindrictint e^^cdMdtnm
demfto c$i9$ c e d • Dicefphfrnmfradi^
iiofelidocxcdiidtetffcaqiiMlcm^
SdtmAturiti didtnetrtLSL b qntdtfisptitt
Umm h \ferq^edinteUigM$irfiiftrfcits
ffh^kd h i , ^r/>r/ fuferficiei ffhffP'
€^ ^ctncentricd i (^ infttfer fnftrf^ T!
rr» cyU^icd , f /ir^ defcribitUT d rtCld^ C K^.
hYtdfigeiiti^c fdTiittddJc^rcd dxe)^t£ .
rf<r#/*/^. /4;w> ^2.^d^tejivt Ilji^be^i^
^ h^ ^y4rii//y w/ ,• t^ ideofuferfiCits ^udsyUmdri^ 1 b io/to*^
listritfiiftrficitiffhdrjCdJ^i. ^(WM(cr,^<f^^^
fHniiumh.Profteredomnes omnibus^ntmft $mncs fuftrficiii
fff^mcffimul ^fruejfhcrd -^ b ^(^UdleJ^ru^. ^mt^M: fttffitfi^
€iebuscyUndrictsfimuU hocefifoUdo excdUdtOQ jtb^ ^dmfi»
\
Xttee»rdats$miH Thtw. fnffik }tMSfiin»rv ^limdn,
\
Sl^mma.
Vfcrpcies cMittf<iin'(iite fylfHdri 7<', ,
,ffi,i,h(i/tteJU^ojftmferfiKc}^. &
,bfts) adjujterpiem CKrMtit c lutt/ci^ntiuf 1 71
[egmeiififfharifi c d e , <•/ w rtUahfft^ J l
lum fer Axtm cyliadri t att reiiaitgitUim A
i^iifMbeatenfegmetttiy&diametroffhfra.
Uam yfttferfieieseykndrifa a b , ttdci9^itiim<mti^f€0odu$r
meterfitlinedexfolo ^c,efivi.r€aa»^M}ttm.^\it ^ qMHdr^
5»»
xj;-- >
inm dcs Bfgkyf^mfHiffttPiitiMiimfqMMti^t, 9nt cyB^
dncdfitferjuiet , 4deMd]fhWc¥^mei$ti c d c fkferf^it^
^ugditldmi^^fdrea^fidmmi^X. ^adt&c.
Xl dKufit reBd c d ; St^eHtttr^i f^tu a b '4d Mkem -ereO» .
Dit^mA^m 3ih//ijr4^i4it^*fi ep hmfmens^f^kfriti
t ijlccspunm cKeoMdlis tpfi T^ (* tx
cp.i ^nhuUtgiUur c\ltmYus\
qm€fqsuUscjlisidf§2i\iXm^ 'A
aifUtmetistm dtsitfttti coUits ^"^ V'
\%TK&fiafift0t^t$ ^J^<jc g|)wr;^; ^; ^
misftttsae^o jRdtUdqitntey^p^C,^^'^
^fe^*ifr^;^c}^iid^ekMtfl
it^fekde^eylhtikicft lc d nt rjr^ • * ^" ' yjj^
r -^^iiHs^Utiett^cottfX^^rxxl/it .^"
ftit4^Jf^fic^fti^eTficm
^U^fime^ppt^^^^'^^^ ' .. .-/^•^^-"^ •
T' iMtttmm c^y ^tet^terectane g a, ri? -r/ e% /aT gcf w»r
.; feyVtabld^^Xk^ itSd %^^idtowetitfiek c^vti^dd o^p ^ «*^' v^ ^^
y. M c g , iie^ g O ,\A*^ ^/ c 1 , Wo i ., Seddsttecedettstsfutti dqttd^
tesyerjne^reiffo^yoifqttdteserttnt^ Froffere)^rectA9tgwl4r
^ oPr<ioi dqu^erHttfiS^meffbci^r^^H^
''^ ficihfiir(9tSt^^lfdMTfector tc^^ydjttafeseritsit ^mmhttsfd^
feificiehtsc^nirifirfimMifi/i^tir^ her eflfo&io exckitdto 1 c
, dm» Cttifidddatmconttst4mabldttts\^m^pdteBitfrofofi^
/4. Ijem-
••• A-
; fMtffhfeic^ ecf ^
f
tt .,.,.\i ,-..,. r.1,,',»» v\««iBiiiin»,tii-..\_\
.■.■o«.iiV,«i. .i>.vt. >.,,.«,..(.. -.
■Tl&MUlte^eMitTmemnm^gilcly. . C~
agb. Sritigittnrjretis abA^ch» ttt
femiJiiimeteti^jdtiii'fetltii^lttiiitdci.
c fh , w/ a g b ,4ddHiHlHin c f d . ErgtfHlenrcHHt a b , ,<,^c d,
liffitit/miiUere eemff/ftiimetcriaieSiiimfiaii^i^ftnf^i^V^
^Qf^di>^Himim'X'^iy>iMc£i\^ ^ ■•. .' ! .IZ
r-L ..J -^' ^fitnsfhimi.V^IIL ,.Mii V .*««?,
■j .1 '1 1 ..''. . - 1\ \ . ■ .\1 ') n m.Vaw. ■,!. .1- .t..t>',;t
EStirireHlHetCHiHi/imiilimfetetiaib.-
JttiHitiHmliHetffirAtir a'eib'J-iV-» .
■ titHriifar.idm a'b inc^&tre&iftrftn*. "'
dicHLaic&^^HMiUlUHHtjHe^fialftrkfHn
' &*ii db-fkrUt^y cmni' dinmetertcd^'^ -. j
•>'«f Wir«iri iit/eiHkll» iv.fr» 'i(cij.xiti. \
-.^iti ffatiiim fHitftiiffiialiii^reitlt^ 'i
^iimfrtiti^Hm^HdfiiBJfjhiM^iibi
''.tffevtitreiie.cpiHd.rtiiHmcA.. i..- , . ■ v.
> iiim»tmnii'ah^HidHisfmiam»HSiKl.iii3StcfHiHht^
- ftrhfHimih hi^iiifimitffinlitya-nii/tf^.iii ftrAili,
^'ifJInt^iMilHtn o^mdiJbtMS . v > .v ,;\ ■ , , . , ^
-^i 'Imi -1 MiHt ccHdb i rHtimitmluiu.timfifitjoHtxyii.
> tHlitm fimilktmttnnHi c udaki i)r ex rHtiiHt. H»ffi/i.
rnm , fiHi.l^ jHid idim ifi li tiniim ffir^im) ix ,tdtii»i
ttmfirtim , Htmfe reetH c b W b h . Etri htchs c c , dd
hi, efvlrectuigHlHm ich, odrecLagHlHm lbb,fiHevlrt.
■iM€^.,iidbl,iifitniiHm. HimHlmidi. iriim,HreHtceuul
1 ««<»<d,t/««f*rhi ddn^mtiii^^tKmidifi^t^t
iHcH».
wbU$f$i4jm€ftfm9$ctumh. Et^mtmisfimiAsrctiS^fifiiffMit
fpirdlh\dd0mttesfimttlr€€t4s.yttitt^'^fttr4k§Um^ tntmsm
HHHS drcMs c c ^dsimmdmrtctdm cd « .^^dcrdS &c.
Siqidf ergoponatrrdatn w^^alm^U^iciivk^^
.crtffsfabola ddk aKjittlis^aiiailW Quiiqiiea^hy^^js
iRodis fpaoUnrl^ii^lis,Iinef » in pa»bolam oi^siopa^turjquap
quam non omnes per cuma Indiutfibilia pcoc edant «Bc Toieo*
"^onaconcordaraUna^.dclifiei&^xUb)^ 4^QcbinQedi$«
Exempliifti IX«
» »• »
E
••- ^ *
Sspiidmi^kdrimmxhc^ cMtms dxis
bd • coBMstier^mfcrifitt^ibc. Di-^ ^
co^ hcmifphdritfm ipfiMsconi cffedMflttm .
StttMdturittrtctd ^ftSdctMm^fmdtAf
i ; fcr qModtrdftdt eircMlMs n o in htfnif .A.
fhdrio crectMs dddxoms drfifdrficisivjfr
JiMdricd{ihiJMC0M0>circddxemp6. .
tMoie^ /i^» ; circttltts n 0| W- i h^ r* if/ ^M^Jfmm d p ^^ p i : c^
WflPf 7 ' diMidendo^ ^drmiUAcirctddrisrCttiMsldtitMdoj^ii ddcSrcMltgn
II , \ Ainr n i ofiMC^ ip , fqMdleeftretftdttgulo (h {\tuuthter ^fextif
ziddiiyeH Mth idiib.) £fgo ftdri^^Ai^ dd^ircMlMm ih
ithfi di critfjtt roctdttgMlMm f h » std^MddtMttm \i^%Jm£Mt cylvtdrifd
f9li:Jfb.fgpirfl,igs iihiyddeMMdemcircMlMm ib . A^Mldes crgofMMt
- dttmiUdcirctddrisyCtttMsldtitttdd ni, (^fuferfmes cj^Utodricd
. ^ f i h J«< & hcfeMtfer^uhicttitti.fitftmcSMtMxt. JSrgo oMitresfiomt
Mrmillfj nemfefolidttm hdtntffhdticsm excdttdtMm dcmft^ cotto
«)><^> tqMidesntmhdmtdhMsfittmlftsferftcttifMstyUmdrifis^ih
. feifficono^hc. Proft€r€dCottiMmg€Md^jfMes.h€mtiffhmriMm
infcrifticotBidMflMtmeffi. ^Modcjrc
QZ
.Exempknn X>
rodtiiheSmistsuftpmi€mumffhierifCMm;ihc% msitittdleeft
comoidi cmidmmUffirhoUciO e d i: edH^em disismdime
bd hd*
4«^
Um ' twudh fMfafichi ftgmtmH ^c$ii^i^
tmtc : cHiMS^ldU^ Mnfmmfit^ g ^fciUctt .
€^0fenp^terjfit€tmmfi^^
MMmffhdijrde • , ^ ;^' \ /
'^0mh^mdtMt.tMfdgittd h^qmtdtns^
fM^mMm. kjferjfmdtr^^ijUffhdmcd
fMferfttitSfQrfCx^ frierisc^maemri^dim,
fegmemto ,^ circMtMs^mMSTddiMs fi m»
hmfifdrdUdMsiMcoMoide^: ^ - .
Erstqs^mdfMferfecies z^hc^jidimr^^ : i r; j .. x , ; . >
iir^;»i onv ^mtcir, mlms em.rddi^.^ bi^\ytd^itiMMm #«ri«^><0^9 .
§kde^imdUtd$em zfimemre^ddemsMim-zh^ ddon^mel mt reUdm^
^uh^, irbd> ddtt&m^Um^huA^fimm^ ^fifidmfUs^ mtrem
isdii^Uifn g bd;,^ g ivd ^fime. (eh bfferbHMm ) ms qmsukM^
h ivddquddnMim' ntjp \fi$U4^ciremieksrddie hf^dd ewftdmm
s$t^4diei f) m ;J SeddntecedwtidfmmdeefmmUd ferfiiffefitiet^ .
Wge^d9fddlis^eriifiif4rficses:€i^kk6 Ar, eiremk emms^wddiiil ^
n m * Et hofjfimfer ,* erge omm.es.ommitmsi; meMOfeffhderdefej^ .
mentum minsis aequdlecrk comeidt hyfenhdicm, j^od efdM^di^ .
< ^ QuaDda vero fcjitncnnimfph^riefis^ bemifpinri^
|^ficidlfiieimif{di^i},^ajtua^ ^ .'.
* ^ QiMndo v^ro i^xxiiic^vocimxstfphttm^ fDaiu^ j tune. oftefl^ -
^mr a^qual^ duobus folidis ncmpe f ruftocwdam redlo conoi*
d(6 hy perbolici, ciirus maior bafis ftt «qualis curuat fuperficict
^" gmenti /phs^rici , latus. verilun & f xceifus fagittse fegmeim :
pra radium fpha^, altitudo v^ cx<.eflus diametri fuprafa-
_ ctam «^ Etronpi^idam > fuper miilorili^kfi prsdidi fhmi co-
Ititiukf » (TQm altitiidine , quae nt oequalis lateri verf oipfius fi-ufti • .
Facilis demOhftratip 6ft':iqua»iqiiam pM^fitio<li£cilis videa- -
tiir • >.»* ^ .
Concorddn/id;frdecedentssdememSfdiiemisf . ^
emmJtSrimdudi^hkmsbs^.
t ' . .
.i\
W^\
Smmi^
qwd oftnfum €p dqkdtmht^ijl^i^em
fhrind Ar^himt^y Vl^^ S^ frsdiG^
fijgmemto/fhdrico^c^^^^^^^t.^ I>r 'r.v/. -^^ix^tv
mM' % ' PfodncdfMT i WfjmfUi^imdhf^h^
^h^oU: tritqiftgmemtmm mimm^z ^Cyml cmmmf' .^\\
*• • fcfqmiMlteidiffims g d • £r//.^; cmoid^^ * ^ ^ v^w | ^i
cd f , mtcommm cd f, a/i««iJUib/i)(^ \ /. ^ c^a , ^v ^ Jy . ^ ,.
.^mmifogmt mm i mjfi hthimm^liu l!^ ^ \^'*^\^\':. <)
yiavMr a \i^\tS.vt:^d. ddd^t mmmsMtum Sih c^ml^mifsfmi
mlimm , e.d /• . ^«at qmmdjrMtmk a^ y^tdjfmmkMmm e b ; jfinr ju(
/^(&ciM^.abc*A/i:MMr« ad, ^ ih ifime^fiam^
fikxttrmituitmkir^St^ MtKhmdh.^. Kumfe m
C if f udts yJtdnmd$m€fktm»:.fid£^ Jtlcfmmum f^gi fffftfotim
^kMm i ^^JjfimCekmdz t/idm Mc doSiimi ArchitmcUt .
•*': liJSmiSfSiBam mJ^ih^
afiptaSdx^^ . Schoc psttet ^ : Hdxnw m «f conftat ex 4«3afaus fi^int»
diatneiris, & ex ipfaj^ df iicd jt i^.amftaf ex viiita! femidiaoiedx)^
A ilbBiife W^iob oonikii^oocnu . Rdiquum niafttfefttmiefL
-; >Eatus Rjci^Knpradi^Conoidisoon eft DeceirariunHoiiaii.
iddqiiidemdaturiatus Verfamt & &inidi2Ui[ieiei: baiis,ieduiquis
iUud JiequiratiiiueQiet duplum c(k iaiemyer£l»
-^*. '• JExefnpliftn XI« , \ ' . "f</ ' ^ f. . >>^
-rv )ASrxylimdtrms rt&mf^ afac d.^ trmif^. X jsf £X
/^/V a d , ^r;^// o/rr^ p e , imtcltigdtmrqmt ^
mblatttsdhiffkcisii^ WccyiitdmtrHi^ x ; 0\^
qttdtur cylimdrms doccmtdimv. £m^mi^\\ \
tmrdcimdt cd m i^itmmt difojfft dmf^
-"^^^^-^ bmt
i&m reSldnffili c der& MnHi e { cmiift d$nr fridng.t d f (/3f/-
^em imdgwationcyn^mfgMrdniH tJfftrfeifA) itdvtmdtnrto-
nusy cniMs bdfisftmidiamttcrft d f » 4xis vero e d • D/V^ tdlem
cettmm ^qMoUm effefrfdiiio cylindro cxedndto . Snmdtter enim
in axe c d , qucduis fnncinm i , .(^/<r /)^/v trAnfedt fuferficies
cylindricM i 1 m n , circi dxem e p infolido excaunto cjiindrioo ;
C^ circulus cuius radius io ineo cono y qui axem habet e d .
I^m circulns ex rjtdio d f , adcitculumex radu^ i o efivtqud
dtdtmm dt dd i ojiue vt quddrMum dc dd ci jfiue vt reUdH'^ *• .^^
goilum c d e ddre^ang. li e iSed quadratum d f fonitur ditf^ ^**^-
/irm reSianguli c d c > rr^^ q$iddratum i o duflum erit r^angu^
UViti^ idea aqsule rcHangulo 1 i n m . Profter^acirculus ex , 5. ^. ^b
Tddio i o aqualis eritfufcrficieicyUndrica 1 i n m ,• &hoc fem^ /•^i tth
fcr^bicunqifitfunifum i. Ergo omnes circulifimulyfiue cd^
nns cuius axis efi tdy Jtqualcs erunt omnibus fuferficiebus cy^
lindricisfimul yfiuefoli d$ cylindrieo excasuto a b e c d . ^cd
etdtdrc
Q^od autem concordet cum Euclide 1. 1 2. oftenditur • Karti
conus ^r^,adconumeumquihabetaxem ed^ rationem ha^
bet compofitam ex ratione altitudinum,neii\pe redse fe ^ded^ .
iiue re^ianguli f r^^adquadratum H^ &exratione bafium,
nempe quadrati e d^ ad quadratum df. Ergo conus b e Cj ad
conum cujus axis eft e d^ eft vt redangulum f ed^ ad quadra-
tum df nempe fubduplus^ob conftrudionem \ fed idem conus
bec fubduplus eft folidi excauati abe cdy ergo etiam ex do«
^ina Euclidis patet fblidum cy lindricum excauatum dbecd^
a^qualeefleconoicuiusaxiseft €r4f»radiusver6bafis df.Scc^
Exemplum XIL %
QVilibet cyUndrHs relfus -ab, cuiusaxisfit cf, aquaUs
eH conoidifaraboUco^cuius altitudofit c d ;femtdid^
^^meter vero bafisfit d e , qua quidem fotentiafit aqua
Usreifangulo ah;(^critcircu/usexradio de aqualis fuferfi- s^defi
ciei cyUndricf ab# M/fif.
Intel^
tirc/idxem c d, itavffrsdiftmm conttdes
§ridtm . fitmff deinde indxe c d , qftomet
fnrti^» i, ft* »pf>*^ ttdnfeM in cjtindttfit'
ftfficies cylindrtcd il, cireidxem cff ^
mcomide^eircmlitSy ctiiits femididmeterp
ih, bdfifdraUelits.
J4m:fmf*rficieseylindned ab.- ddcylin-
dricdm W.eBwreaanptltm ab, 4<^r*-
«f -fc/' adn^itlnm il, >f«/ eormndemfemi^dfes, dc ^ci,//^/w
«'<>>*• amddrdtnm de 4^ ihj nemfevtcircnlns, exrddio dc ^
** f «^ confequentes ; nemfe fnferfictes cyltndncd 1 1 , -ej-w
im/«rr*//«r^/(» ih; &''<^'M''?f'"^'ZnZ
Siumu frofteredomnescyUndric^fmdfuferfictesm^
eircuUs fqudes erunt . wdeUcet cyUndrus comtdt ^od&c.
Demonftraturconcordarecum Atchimcdchoc modo. cy-
lindrus .«^ ad conum in conoide infcriptam , raaonem habrt
compofitamexrationcaltitudinum, nempe ex rauone / c m
teniampartem r^,(procono infcripto,accipiocylmdrmnm
eadem^uidem bafi, fed cum dtitodine fubinpla j & ex rauonc
bafium;nempequadrati r^ad de, fiuequadrati ^/•ad''^-
aangulum dh, fiue reaae cd ad dupiam cf, fiue in fubmplis
vt tertia pars c d, ad duas tertias ipfius «/. Propterea cyhndrus
tth , ad conum in conoide infcriptum, crit vtfc , ad duas tertias
ipfius/f , nempe fefquialtcr . Concordat itaq;cum ^-^.dc Co-
noid. & fph«roid. '
ExcBT.plum XIII.
QVilihetconusreSfus a hc,cuiusdxisfit b d , fqudlis ejl
ftktiroidi.qKaaxem hahear^Cynetr.feffmidtdmt-
*^ trum hafis coni ; &fi^a d c h%fkriam in (.femidia-
mettrffhfroidisic fotentiafitfuhdHfPdtrianguii abc.
Comfleaturrfiian^ulum fli 1 u .• aitj. , ttbfuffofitionet», re-
107
ctA fcff04UjM'tMtfirectdiiigMU fl tiJt0f,metil^et^/ni.
dtms€ty*qtimjmtftiffTpi4ieySmin€0, qmttr49^fer ih i.rA>
cirC4i Axem b d . W- ^"
Smmdtinidm qiedl^etftmtu {)
i ittdtxe dc.^/w itranftdtfH-
ferficiescjUndried imno.-<^«r
riv/vj ittffh^oidty eitius rddiusfit
i p . Suferfcies itdqmt eyUndried -^ j;. ^y,
f 1 , ad cyiittdricam in^eSf vt re~ hi) /^
ctangMlum f[ 4din. Ncmfe, ra~
tionem hdht cofofitdTttex rdtiene
fhdd im,fiite fcdd ciic^exrd'
ticne fu *<^ io>vf/ fd*/di. — .i a; -
trititdq.cylindricdiUddeylindriedmiQtVtrectdH^^Afcdd ^J^ ^
rectdng, d i c ifiue mt quddrdtMm fcddip, ttemfe vt eircttUtt
eyLTddie (cyddcirctiliitfreyi rddio ip. Sed dMeccdeittesd<jH4 ' "
lesfunt , ergo etidm eenfequentes : uimirumtfuferfcies cytin.
dricd i tn n o, aqtidlis erit circult ex rddio i p. (^ hoc femferyvhi
eMnq.fiinctum i.Ergoomnesomnihiis:hecefieonus zbc,ieqU4
lis tritffhdroidifrdaictd.. ^oderdt&C.
Concordarc cum Archimcde. oftendemus. N5m; conus
4 ^ c , ad conum in hemifphxroide infcripmm , rationem habet
compoHtam ex ratione baiium, nempe qoadrati de , ad quadra
tum/f jvclquadrati </cadreaangulum//;fiue(cum re^n-
gulahabeantjEqualembafim^redje i^f, adyS;fiue ^rad dh^
Et ex rationc altitudinum, nempc bddAdf Erit erg6 conus
dh c, ad conum in hemifphsroide infcriptum, vtreiaarfr ad re-
^am df nempe quadruplus . Concordatei^6cumProp.29
dc Conoid. & fphiroid.
Exemplum XIV.
^Stefdrdhold,veihyferh/d,veleUiffstveierreulieireim^
jferemtidtCuiusdxis zh > femiUtitsreiium ac fitddd».
2 guiet
gml0sreff$scMm
dxe ^h:&CQfi^
uiHcta bc db
extremitdte d^
xisfroced4t.Stt
> mdturidm qud^
libet ordindtim
dfflicdtd dc>,
produ&din f;
drcomiertdtttriffdfeSHoconicdcircddxem ae; fed quddrild^
terum a e f c conuertdtur circd a c • Dico folidumfdiium k
conuerfione trilinei d a e , fqudle effefi^lido c f c i h , fdSo k
conuerfione quddriUteri a e f c , circi dxem a c remoluti •
2V^«r ; ^iir»! a c fitfemildtus reStum , w/ quddrdtum dfflu
cdtd de^ duflumreStdnguU aef, &ide)t dqudlereiidngu^
"i-pdefi ^^ ^€:f. FrofteredfCirculusyCuiusrddiusfit aCy dqudliseril
M' y?*' f^f^^fif^^i cylindricf , ^iTie defcribitur d reCfi c f , ^/rri ^m
ac conuersd. Et hocfemferyVbicunq;fitfun{fum e. -Er^^
omnes omnibus . Nemfe omnes circulifimul ^fiuefoUdttm conoi
ddtcydqudle erit omntbus fuferficiehus cylindricis fimulfum^
ftis^nemfefoHdodefcrifto k quddrildtero aefc, drik dxcm
ac canuerfo. ^upd^c.
. Scholium.
SI quis vero dubitet, an pra?cedens Theorema concordct
cumProponcionibus Archimcdis, omnem dubitandi oc-
caiionem delebunt tresfeqnentes demonftrationes •
' Concorddntidfro Conoide fdrdholico .
Efto conoid e s pa rabolicum dbc. Oftendit Archim. Prop
23.de Conoid.&Sphasroid. Conoides dbc^ effe fefquiaL-
terumconi dbc .
Eflo
lOp
Eftb folidum» quale difcriptum eft d
quadnlatero dbhg^ inpr^cedenti con^
Kru<%oncs quod quidem folidum in para-^
bola 9 ^rit cy lindrus • Sc cetur in tres par-
tes ^qu^les tam b iS^udm etiam ^i/.Eritq;
conus dbf ^ualis cylindro fuper eadem
ba(i d € conftituto>fub altitudine vero dl^
confiderabimusq; cylindrum bunc» pro
cli^ocono4^r. • /
latp : cylindrus ge^ ad conum dbcy fiue ad cylitidrum eius
vicarium» rationem habet compofitam , eicratione altitudinum
ht^dd Id .SctK ratione bafium^nempe circuli edjzd circu-
lum dc, fiuequadrati ^ ^, ad ^^ s fiue re A^ ^i/,adduplami^
cumenim^i& fit femilatus redum , erit<]uadratum s ^/^quale
rcaangulo fub ^ ^, & dupla b h) fiuc in fubtriplis , red? IdzA.
b:i duastert. ipfius ^^'Efterg6cyIindrus^v,adconum-<^r,
vt ^^ad^/;nempefefquialter. Quod concludit etiam Archi-
roedes de Conoide parabolico .
Pro Conoide HyfcrboUcO', .
Efto deinde conoides
hy perbolicum dbc^ cuius •
latus verfum bt i firq; fb
fefquialtera ipfius bt.O^
ftendit Aichimedes Prop:
2 7i de Conoid. & fphfro-
id. quod conoides abf%
ad conum dbc^t^wfg
zAge. Dico etiam foli-
dum hmnog genitum in
Exemplo i4.adconum d
bc efre,vty^,ad ge.
Secenturintres partcs
a^quales redse bg^ bn^nlp
eritqjconus abc ?qualiscyIindrocuidam,cuiusbafis fitca-
dcm dc^ al«iudovcr6fubtripIa,nempc gx. Atfolidum
bmnog
f io
hmnog /cumnUaliud/ii;iuficxlifidnVi<|Uiflattf^
nus mno) ^qualeentcyHndroiuf^i^jidem&aS hg cooM-
tuto^cumaltimdinevero i/. QQf^derfJ^iBpj^iptgr&mf^^
dum hmnog, quam etiamcowwi ^^*i tjto^ttam £ «0£iK
cylindri iain di^ , eonimdem/olidoiUDi vic^rij •
lamrfoiidum hmnog^ .adcoiHim dhc^ ratioiian habd
compofitamexrationeaititudinum bf ad gx, &exratioae
bafium , nempe ciicuii hg^ adcirculum ac^ (itie quadrad
hg^ adquadramm dgi {iuere<aae bgy ad duplatnipfius ^#
fcumertim hM. iicfemilatnsrei(^m»eritquadratum ^^^equa-
leredUngulofiib hgy &duplaipfius ^^•^fiue^fum^s/ub.
tripUs,vt ^AT, adduastertiasipiius,^^, velad duasteitiis
hl. Eritergdibiidum hmn/(^gyzA<;(»)»m dhc^ vt^/ ad
iM. Q^Qdmemento*
HcK^ be ad 4gy ^vtln ad go^ iiue vt hn ad ik
fiue(iniiibferquial^isyvr nn ad pit. Sumpds ergo aiU£«
cedentiumdimidijs,€rit/f ad egy vt bny ad Mi. Sccoa^
ponendo, fgy ad ge^ vt i/, ad /iir, Propterea folidum
hmnogy adconum 4^^, (quodiamoftendimuseflTevt ^^
ad iu) eritetiamvt fgy ad ^^. Quodprorfusde conoide
concludit etiam Arcbimedes Prop. 2 jTdit Conoid.& fpheroid.
Profeffnentoffhfroidaliy vel/fhdtico^
£fto portio fplmoidis, fiue fph^
rx .4^r,velmaiortVeiminoripo«
naturq; f/^^qualis ipfi ed\ nem-
pe dimidio axis 4 OftenditArchi*
medesProp. 3 1 .& 3 3. de Conoi
& fphaer. porxionem dbcy ad co*
nu infcriptu a t «.', eflTe vt fg ^dge.
Dkoetiamfolidum hmnogygC"
nflim in exemplo 14. ad eundem
conum infcripuim dicy efle vt^
ad ^/. Secentur in tres partes «-
quales, redae igyhiy In. eritque
£onus 4hc «qualis cyiindro> cuius T..
balis
Bafis eadenrfitcum cona, nempe d c ; altftudo autem fubtripla , .
nempe j;jtf. Solidumvcr^^ i5«r/>^^, quiajcomponiturexcy-
lindro A«i^j^,&excono «i^sr^iaaqualeeritcylindrofuperca-
dbm bafi hg conftiASR) , cukA^ttidinid^ b i. Ceftflderak^i^us
igiturtamfolidum iS^/9sr;^^^V<fi^£tiamcopuai dkfi^xzxis^
ftefTeiirt cylihdriiamdidicostBmteni^folidoffifflfi vi^j^^
Iam:folidum hm nogyzd conum^ 4 b c, rationem habet Gfttnt
poficam cx ratibne altitudinum ^ / ad ^ x ; & ex ratione bafium»
nempecirculi hg ad^r,{iuequadrati ^^ ad quadratum gd^
fiue re^tae bg a^ duplam ipfius^ o . ( cum enim ^ /^ > fit fenula-*
tusre<5tum, eritquadratum 4g aqualeredangulofub bgjSc
dupl ^ go) fiue fumptis fubtriplis , vt ^ x ad duas tertias ipfius
g^^veladduastertias ^Z*. Ergofolidum ^/Ki/i^^adconum
Abcy erit vt / 1 ad Bf . quod memento . .
Redla^^ad^r,eftvt /?^ ad oeyGuevt^l zd /^,fiue(1a
fubfe/quialteris/vt // ad /iiriComponendoautem^r ad eg^
eritvt fuad >y/,fumptifq;antecedentiumdimidijs,erit /> ad
r^,vt ip ad ulyiiuc adpbi Et componendo ,y^ ^dgty erit
vt / b ad bp . Propterea , folidum hmnogyzd conum dbc
f quod iam oft cndimus efle : vt / ^ ad b p^ ) crit etiam vt fg
zdgc. Quod prorfus de portione fphaeroidis concludit etiam
Archimcdes Prop. 3 1 & 3 3 . de Conoid. & fpha^roidibus » .
Pluraadhucexhibere poteram excmpla demonftrationum
per Indiuifibilia curua procedentium , nifi fuperflua , immo etia
& molefta exiftimaflem.. Hoc vnum admoneo ledorem,in ma-.
gna pjirte pra?cedenrium Theorematum me fecilitatis graria fe-
cifle cafum Propofirionis parricularem , cum tamen facere po-
ftiiflem vniuerfalifllmum. Exempli caufa . Poteram ^in figura
primi exempli^ fupponere tangentem b c cuiufcunq; longitudi-
nis, & deinde oftendere ita efle circul .im ad triangulum , v t pe-
ripharria ad tangentem : fcd faciliorem conclufionem iudicaui
aequalitatem interre, quam proporrionalitatem jprxferrim cum
infolido Hyperbolico de a^qualitate tantiim ratio habeatur •
Si itaq,- Corollaria limitata plerumq; demonftraui , vice Theo-
^^^t!!^9t^^"^ , fcias data opera fa^um efle •
ItS
l>e6md<yl
tMimrJoUdimfitt (Jiftcundtm^ucem confidcretm) Unfitmdi^
iit infinittm^^ti$d^MHlcmMtttjm
'f
PB 5<S ^
. "■ '■■■ xO
DE SPLIDO
Hiperbolico Acuto •
LcmmaPrimum .
iSTO hyferh^U^aiiitsdJym ■
\ fWi^ntAhyHc, difgu.- L
C l$tm re^Ktn ctntinetKtt ; ' ■
k t^ retitht^ fS*^^ ^*"^ ■ '^
I dxetn zhy fdcifitHfifff*^
•• M/UmrfhMthndtntimhy^:'
ferboUetminfmiteUitguverjmi hi^fum^:
^idmodumdefnitttmeH . InteUigdtur iim
intriifptm deutiimfoUdiim\Ti^4ngiUum
MiaJi»dferdxemibdu^um,futd defg. l>ic» hic ritifdMi^
fmUtmdqfidlee^eqmddrdtofeitddxiiiffiushyfetM4.\' '"'
HmcdtMr ex a eemtr9^f«rb»U,fim^dxis aiv, qmimigulttm
b a c ii/dridmfecdtit \fdtqi reHdng. a i h c ; qm§d»mnii$h qmd-
ehdimm erit (ndm cum reSdnguU fgmrdjUj dngmUs a ijGf-
ridmdhdxr^h dimiditimy^. rrgi quddrdtum re£fd ah di^
flmm ttit qmddrdti aibc^ fme dufUmreifdngmli af. &i4e% *tufii
fqmdlere^dngmlt dcfg, S^tderdtfrefefitmm^» *mm4tQ9^
Lcmma IL
OJSnfs^yUndn., eirei eemunemd-
xemimtrifelidmmMittimhyftr ■
holiemm defcrifti tifeferimetHfiimt. >
imtttigefemferfinebdfihiti.Eiiedem^< - , ^
Mmrf<itid»m,cmiusdxif ab, (^imtrd
iffMmimtetligdmtmrd^crifti ctrciet'
mnttem dxem ab fuattshet eyUmdyi .
Cdef, ^hii, £rmtttqi*fMdItdre£(di
- / ^mU
%P4^ 7>e SoUdo JfyfirMici
. A,.. fMUper^xem ccgl.erg» ^qMdlcs erunt etidm c»M4 cyUmini.
aonicrMtiaitpvf^"- ^</*r^. " X * ' i '^
«* /^*- Lemma IIL
OMnesifeperimetrhyUndrT(cmMtm»dfpmtiRi^Miimdea
tefiUd« hyferhtic» eUfitihMf^MH) interfi/mnt ^did.
metri/MMrMm bd^Mm . ^oniMm emm , inpMcedettt» figmri ^s-
qMdlidfintre&MngMU zczUeritVt £c dd i\, ttm izm4
af. IdmcylindrMs c€ ddcyUnthtMm%\yTdtienembdbeteem
feJttdmexrdtienedMddrdtiH ddqMddrdtmft aii ^exrdtf^
mereaf fe dd il ijime ex rdtienereffd iz dd zf, velfMd.
drdti ia ddreffdmgMlmm iz(,fT»fif eredcyUmdrms cc ^cy^
litufrMm £ \^eritvtqmd<kdtMm, fa ddre&dmgMlMm^^ f; -«*
feytfc&d fa 4^41. ^idi&c» :
t
Lemma IV*
»\
ESf fiMMim Mmtrn abc, ir«M(#
4W ^h,%drefMtrmmhyferMdpt<
fnmSMm ^AnitufiiUcet djymftdticdm
meninne . didfdMtemhjfperhplf/itdtJ^ .v
tdtiigitMr imficnm d, dd tuterMdUlMt^
' Al^e^riftM/fhdrd aefc, ^ »4J<frt
> IW4 m/ em^M» intrd dcmtSf^UdMm dt'
' firiftihiUmmexcentre d. SMmfte^icy-
/indr» ^MOcMnqMe intrd dCMtumfiUdMm
defiriftotfntd gihl. l>ic» cylimdrl gh /t^fcimfi^ffi'
drMf Um ejpfif er/iciei/f h^rd 9lc£c^. .
CMm euim reHdmgMUm gh^er dXemcyUmeki* fqudep
'^ ig l^qMddrdt» df, eritcyUmdricdfMfer/UiesdqMdiiscirtMl» fMifit
^,\ exrddiit d f memfecircMl0z.cic^ .Preftend tddm/Mfcrfciet
cylimtkicd -g^ihl /MhqmddrMfU eritfiffWfieiei ffhdrd aefc.
i • -
ic/MbfMddruflmsiefi <» ^igtdd^
\ •
«»
'\
Ixm-
Lcauna T»
Cria^nfiltejUaSn ghil Mm/ilubimdeiaiimtUfmf
tiimaiftfctdeittifginiJpitfrftiisfiiKidfiitstiliu-
UsefieireiilteliiilsftmidUiiuttrfitUiieit df. memftjemidxist
fitiefimeilMtverfiimiffiiis kf/erhlil- Hee emmi» ifftfrt'
ftejfnfrieeieiuislemmdtisdemtiifinuiimefi.
Theorema*
SOIidiimiciitiimhypcrbolicuiniiifinii^Iangutn,lcaumpIa-
ooadiucemcrcao,rnicumcylindrofuxbalis,an]iuleeft
<c:yIiiKlrocnidamreao,cunuba&diamcteriii:Uiiisvetfam,fi-
ue axis hyperbolc, ahinido vcr6 iit acqualis lemidiamctco bi;
lis iplius acuti folidi .
Efto hyperbola cuius alymptoci
dhi de angulumrcdumcontineant;
fiunptoqsiohypobolaquoiibnpun-
Aod, iixxmdt asjaidifiaas ipfi
ditlt dftea^iaHiWSde.latvaf
iiel%aturvniurrrafiguiuckcaa]t£i(j.
fcd vt fiatfolidum acutwn byperboli-
ciim rji/,vnaciimcyhndrofuieba-
&sfede. Poducatur id'mB .itaTt .
ii4;a]uali> Jit inKRK> axi , fiae latoi
r^o-ny^«rbolx.Etcircadiuneixiiin. ■■',,'■
Jth iatclligaiurcircnliii eteat aJ ai yiBpiu t u u dr: ic&fKt
bafi <«i(concipiamrcylindcusrr^Lii<<f^A, euiusaldfiido fit
<(c,nenipefcinidiamcterbafis'acuiifol<di.Dico foUdum vni-
.. uerfum/r ji/f ,quanquaiBfinefine(oiigmni>qiialetaiiicnef-
fccyUndro^Cj}*'. ■ ni.:
AccipiaturiarA&aiair. qnodlib^pnidini A & per t. io-
tdUgAur du^ fuperficicscylindilca inti infoUdoaano
P » cot»-
compnthenia circa axem dti item.ciitulus im m C)rliiidio
^cgh «quidiftans bafi dfh.': ^ ; l ^
Erit ergo prasdida fuperficies cylindrica cmli zd circuiuii
im] vt fe<9anguluni perwcm .^Ji ad^juadraram radij circu-
U irMi;iiemp€vtredanguium «/» adquadrattnn femiaxis by«
perbolse i & ideo aK]ualis ex lemmjue . £t hck: femper venim
erit|Vbicunq;fumaturpun(S»mi. Prcpterea oomes finaul lu*
perficiescyltndrica&hoccftipittnifolidEum^cu rAi/, vmu
cum cylindro h^ds/e dc^ asquale erit omnibus drculis fknuii
hoc eft cyiindro ^ ^^ ^ • Quoderat&c
SchoUum,
4 • -• .
.' 1 - - » . ; . /, • l . . . . . , , , . J l
* ' Ihdtkiibite Videri poceft > citth iblidum hoc infinitamL longs
tndihf^ tiabeat^ nullam tamen ex iilis fuperfidebus iyim-
dricis quas nos confideramuS|infinitam longitudioein babere
fed vnamquamq; eflfetenhinat^; vtvnicuiq^patebit>caivd
modice £[miliaris:fit do^brina Conicomm .
Verit^m .prsrcedentis Theorematis fuis per fe clararo , &
per g^<m{iia aa.ifil^um lib^l propbi^ confirmatam izs^ fn-
pc rq;[yt d . Taihe^ vtlh hac parte fatftsEbciam le&ori etiaa^ra-
diumUirisii p^runTa!T9ca,l itdrabo :hanc ip&m demonftrado*
nemiqlcajceoperis^^iperfdUrom veterum Ceometrarum viam
demotiftrandit longiorem^qdidem) ied ndn uieo mihicertiore*
, Int^in|i) <iuxa demonftcatiohei okliibcbimus de illa taittum
acuto fdlidolcaius hyperbbbegenMSrids afympcoti angiiiu&i re»
Aum contineant , dicamushici>bit& ^ omifsa dhEtiooftrAticvie »
iQi|iM]S' figuris irmiaftirfiiit acuuifoiidai .quaiido^ftfyinpfiotoa
^ngulus obmfus nibrk » vd acutus • '
- i 1 Dmi^nftrMhnes ^ qti^JiitmtMnimim^kmfrfUfimms ^JHi
4eSw imim&fiMi^teiUjHgi^ . ^
^ £fl o hyperbola cuius afymptod dh\ dc vangulum obtQ^ii
xoimxafiiWseaf^^ fiacibUdiKDAcu^
A ^ fjr' * : «»
I » ^
ttjf
PfvUimSecMffdtimi
t&infinit^Ion-
guin veifus^.%
lcccmrq;(vtin
prima n^Jph
no rf* ad axe
cre(ao.Eritio-
lidum acututn
lindro tfiUy
&cono /rf/. Infecunda vn:6%uraiitplaiiumfccam 4<r.erit
iblidum acutum vniuerfum quod imponitur fupcr circuIoVr
fumpcoetiamcono #i««,aequalecy]iadro ie» &cono />r 6.-
mul fumptis .
Quandover6anguIus . -
afymptoton acutus pona - u^
tur, &ficplanum fecans
r*/ inprfmaiiguija.-Brir
folidum acutum chdvm
cumcono eai sequale^
cylindro tf<iV. Atinfc
cunda figura eritvniuo'* >
fum folidum acutum fa-
^um ex conuertfone quadrilinetnincti ^ti^iiA fiKfltai^iMgi *
duplumcylindri /««/^. . j , I, j . .1 v. ■■. ,,m
Sequuntur idm fub nomine Corolldriortukt PropQ^tionAS
quadamexprxcedennThcorcniite prbnumSies^qiwqiude^
a!iqiy$tfn-an-ogan'qas Wusacutifolicliliy^rbolid lian^cOA
coiHcmnendasdei[nQnfirabua(.-'^ .'-..! 'v _., \,.
• '^ CofoUarium Primum. ■ j •: ;
' \Afiitd/»Uddhyfeth*licd ebd, n bl, ^tMhtjfgKrdpdg^itsi
txftBiemik. c d > n 1 dd dxtiftiiis ^tintfVmd^itmcyUmdtitfmA
tnmi bdfimmi , imteffefitmt vt diMtetri tdHtttdetm kdfimm , Mtmtfn
.v/tre^dcAddrsi.- ■ \.-' ..i .,v..v
Hmrefimftdfrfetdmiis Thewe,mdtt»fiffirdr& cnt^i^
ifieat
„1 DiSMtBfinMi
ekme^mtfilidum fchdc^£^dlefyB»A0 z,cA. &fi^
dmm onbli fqitde cytimdt» aitnh. Erg» ^ii»m ,4d f»b^
dmmentveeyttHinu^cjUiiintni.Hemfevt cz, 4d **».^
/kmftis ib^Ue vtweifd f c dtCo i ifiue v^ c d 4/ ttl - Sgfd
erse&e.
CoroUariuin II»
Aentd /iUdd fyfer6»ticd d b e , h
6 t » etidmfine eyUmdinr/kdnlm bd^
fmmfimftd, imtewfifimt vt dimmetri.
edrmmdent hd^mn , ttemfe vt de dd
hl, Befiriftis rnim bdfirnn eyUndris
cdc£s ghit,erittefttmfelidMmcd
bef» 4fdt«f»mfiUdnm g f tb I i v/ c f
dd%i» 'SedabLune cyUndriis cc dd
sbUtnmeyUndmm %iejlvt .c£ dd^i, Mtpreliqnnm etidm
.filiddm &bc, ddrtUfmnm bbi eritvtte^nfnddtetnmi mem'
fevfcfddgi, Hecejlvedcdd^hi, ^ed&e^
..» • - -^
CoroUatium IIL
CCLAIlt
j i
fUmis abycd,ef»gp
ki vifi&jufmim fhmdUmetri
mitdtf€froff^diU€T(^$dfMiit
fn ^fidKCiftdddidUbimm i 1 , f-
^MdUisiffiilfeceMtmrlvRjaxn, — ^^«r t
Ito &c. dMaisq; X^tat ^ ,OW«WtI
VLC&t.dtdiM&emfdtndlelis^ferfmnBd g,<^ f^&c&s.d^mt*
tmr/ecMtidtfldmdt.) JOictommidtfrmstdimterceftd dqmddidtefi
trnmimterfestmmetidmemcmtpfilidm-^VLl^ ^ \ . \ . . •
rMtethoCn NdmfrmmdiCMtdt/hiiddifmtvtdidOffgtwilid^Mtm&
imtlm;^nfMdtMm€ilik4fiMmfcmamtmr ^iit mttmtcrimi^Meii^ tk
v>titMtfrtgrtJiiiitet,etirii»Mia<ifiliJJ $ap,eu{, cudrf».
ia cAdrm Mimctitl tttitnt tmtu . Ergl tmntt txtljpltjitm-
fe^ctimiAffnSttqiuiittniitMiituirJi^iumitiMt^tittifi-
iiHt ^uf.vterJltfriftJitim&t.
SehiUimi.
Potent ttiam proponihocniodo. Sifiieritfolidum acutD
feaum plano g f vbicunque. Sumaturq. b f fcmiflis axis
*».t>eindefumaturjrier.parsaiusf»iiteruniqiaccipiaiurr/
quar.t>arsaxisr/:pofteaaccipiatur quintaparsrcliquJaxis. &
hocfcinperi&petpunaaftr&onumplanaaganturietuftt ead,
luiupm&c.
Corollarium IV.
AeiiiitiiifiUibmkyf^iiUeimtifiiftiimfliiwdnMirt
Itt^tlqluditHtjliiidrlfii'^'^!- , '
EftifiUdnmtciiimt abc tifciJfmBfUiu ac tddxtm irt-
iti(hic nim midi iniiiigemm fcmftrflMaftcJMU, Jiud
ctirtttmeminiffiX^miiumfilidiimiiifmtifridMamiidd
flt,tlt\,.D«lftiidtlinsAc,ijiitlttJfityUmlnfmtUfiimmi
ffA^ce: V ■ ' ■ '
rititiiimeyUiulriu fei%vi inTlitirt—
mtttt^fdg- 1 1 s.EntptitmiijiUdim d a bc e,
txdtminpdaitfqiuleefUiidrt !i. iMly.
Undrns i'\ , tdcyUndrnm & c , tiuimtm hd-
hettimficfitmitxrdlilnieimulrttiittdd {e
tS- ixruilntrtllt {cddcci Jnt ijlliduti
{c ndrianngmlnm (cc. CyUndrni ittqi {i
tdcyUndrnm dc, tSvlqiudrtum fh td
natngidnm fc , mimfidnfUs. pnflent
fiUdmmVmiutrftm iibct (imm tqmtU fil
tyUmdn {i)JmfUimttittyUmJri Ac.Btdi-
Mifim,iru/ i6 iU imMm» ibctftmUfmthtlifiyUMirtitct.
iigttl&t. .,/.».,.. .. ■ _ ■, "
Corok
ito
HyfeiMkk
Coroilariain V*
\AMfmfim htmUffhdrimm f b e , Mk
tfdfitldum dCMium infcriptibile ex d
€enm hyferb^Uy fubjifquidlterum efi
vuiuerji/olidi fh a c c ipfum hemiffhd^
rium dmbieutis . S$lidum.4u$em f h a c e
€0uSdiexacutoJolidoinfmitelfinio ha
c^(jrexcylindrobdJishemiffhdri$imtdM
gente fhcc.
FdSto enim eylindro ie vtin Theore^
mdte fdg.t is^ erit hemiffhfrium f b e
fubjtfquidlterum cylindri i c i Cum edn^
dem dltitudinem hdheaiy dr bt^fim edndem , nemfe tircnlum cn^
iusrddius eBfemidxis d b . Subfefquidlterum ergo erit ifjum
hdmijfharium etidmjolidi fhace, quod fqudU dtmm^rdtum
eficylindro ic^d^.
^ CoroUariam VL
XJloJoiidumdcutum cninsdxis Sib, (wfgmdfdg. tit.)fe.
0umvhicnnqifldno d e . Secetnrvno&dlterofldno hUquod
Cdfidtfortionem dxis dufUm . DicofruJtumfoUdum dh 1 Ct i
fecdntibifSfldnisiMerceftumsqudle(pfoiid«dcnt0 hbl//*i
fuferimfojito. ,
Citm enimrefidnptld c c , g I fntsqndlid^.&ldterd arum
recifrocd, eritreftu d e dufUiffws hl , &idiofolidnm dduti
^bcdufUtheritdcutifoHdihhl^&^disiidtndo^finfinm diilc
tqudlc ertt dcmofokdd hb 1 * J^^^a
- 1 \
« t
» •■ ^
. • t \
i • »
Hinc manifeftum efl^ qu6d fi acutam
dum cft , fruftum interceptum d6 U ^quod duas bafe$ haiK^
bit; a^qualerempercritcylindfo minoriibafe ^iJ//. Subdu-
pluffl Qero erit cylindri maions bafis t def.
Koblema Secundam t%i
CoroUarium VIL
tt/jfUtM/ ab> cdy eU fecdmti-
bus MxemfiUdifrtftrtitmiUtefihoc
eSttJtivt gh A/gi, itd gi dd
gl.DifgfiitJfiim zcdb adfrmfim
cefd effevt Wdd ih. nemfei» *
r€C$fr9C4 fdtione dUitnMnMm,
CmmtnimttSidnrMU gf, gd,
g b . fint fqmdUd , & latetd eormm rtcifncit , trmttt trts^eBm
hb, id, \ii,.inesdemc^ntinmdfr»fortMneim^nifmnt%\^
gi, gh. SedfeUddiantd aLoh^codt eQ( fmmtvtbdffmm/e*
mietidmetri hb> id, If, fimevt gl, gi, gh, ergo exceffms
foUdermm interfe ermnt vt exceffms Unearmpt . NemfefrmBmm
folxdmm icdbtddJrmSfmmcefd eritvt \idd ih. ^mtd&e,
SeheUKm^
Ex demonflratis patet prini6 , quomodo datum fivflum ^ f/^M^Fj^ij
t fecaripoflitplanocj/jitavtfa^ponionesinterfeiint vtal- «^
utudines,reciproceta[nenfumptz. Quodquidemfitfumendo
^i mediamproportionaleminter r/,^iS.
Maoifeflium etiam eft, qaod fi wma
turquodlibet {egmctumaxi$,puta di,
&|fecetur bifariam in c . deinde .« f fc-
cetur biiariam in d-, reliquum autem
4<^ bilccecurin f^&ficfempcr. Erunt
fi-uflafolidaintercepta^planisper t,
Cfd,ej du£tis,incontinuaproportio
ne in qua axes , fiue aidum d^erenti;.
£ritq;primum,&fubtilifliaiu fcuRu/i
a»]uale acuto folido fibi fuperimpofito . At fecuodum fruflu du
plum crit primij tcttiiiquadrupUim primi^^. verd o^[ddm,quiQ
1%% DeSbUdoHypedJoIito^
mm fedeeupluin : & (ic ieniper i quo magis ad centrum ^ acce
demus^maiora praxedcntibus eruatfru^» & multiplicxa feciio-
dum numeros in proportione dupta progredientes ab vtiitate«
Siverofamaturquodlibetfeginentumaxis 4^^ cuiusilup^
lumponatur dd; &:ipfius dd duplutn fecetur 4c^6cGcde^
inceps s eadem euenient ^ vt fuprii di£)mi cft •
QB^cunq; autem diximus cxdBpio allato de ratione dvtpla »
verum etiam eft detripla > quadrupla ; fefquialcera « & de qua-
cunq;aliaratione«
Corollarium VIII.
iifoMumdcMtmnfti^imfut^
ruflMifSibjcdt ef, gh^c^r.
iidvtdxisf^ftiM€S icctrc i m^
cifieMts^nimpclXy Im,^ mn»
n o ^c. dqmdlesjint i tritprimik
fruJlMm a d , /d ficnndum c f
vt^. ddvnum : fecuntbtm wro
Jfrujfum dd tertiu erit vt^ddj ;
Tertium ddqudrtum erit vt s^dd
S • qudrtum d^fuintum vt d. dd 4^ ; Bt sicfemfcr vt numeri bi^
mdrio differentes ; ddditdfiilicetfemfer vnitdtevtrique termi^
mordtionis.
Ndmfolidumdtutum a u b ddfotidum dtutum CMd^^eHvt
al dd cxvi^nemfevt miydd iXyboceJiduplum^ Etdiuidem^
da , eritfruBum a d fcfudle folido dcuta c u d . fue vt 3 . ddj .
Solidum vero c ud ddfoUdum cuf ejfvt cm dd e n yfutvt
nidd imy nempe vti^ddz. Btfer conuerfont rdtionis tritfo^
UdumcwA ddfrujium ci vt i.ddvnum • Ergo tx fquotrit
frufium ad ddfrufium civt i.ddunum . ^oddrc.
Eodem modopenitus rdtio reliquorumjruftorum conftqutmi^
$ium ofiendiiut efc tdlis qudlis propofitd eSt ^
SchoUtm ^
Patci in progrefTtt demoaftraxionisprimutn fiuihioi di a»^
ouaJe
ProbkmaSecundum. xx^
qualeeflefolidoacutonbiimpoficoriri/. i^iecundumfruftu
r/*<iu|$[iimeftiolidi r«/iibiim|>ofici;TciiUKa ver6 tripluau
quanuin quadmplum . & fic in iafiaituin .
CorolUrium IX.
Siftlidum acntim i eyUmdruisfmftrfieitbms dimifmmfiitrh l
tntntfeUdd MnnmtmMimter eylimdrieds fmftrfeies imttretfttd «
mter fe , vtfmnt f<irtioatf djymftmmh iffis cjlimttrieis/mforfi-
eiehms abfci£f .
Sitbypth^U^hCj t^ timem qmttcmmqi ad> bc> cf.fd-
rmllcU afymftm hii^efmmtrtdtmrjtgmrdcireamfymptot» bi.
DicafoUdmmdefiriftmm i ^madriUttto ebcf, adfoiidmm dt»
fcriftumiqmmdriUneo dabe, tffivtreHd £e dd cd,
Fidtenimeytindrms \i ■, itt inT heo^
rtmatefdg.i I j.eritq;foUditm nmicf
m^mdefyUndro I i.EtfiUdmm poibe»
mqmale cyUndro 1 e . abUtis trgo tqmaU
bms fremanebit cyUndrms i£ fqmaUsfi-
Udofibi reffondenti/aiio a qmadrilint»
e bc f. ParirationeeyUndrms ce (qmO'
lisojitndttur feUdo fibi re/fondentifd'
Ho i qmadriUneo dabej eritigititrob
mquaUtatem ifiUdmmqmadriUnei ebcf
adfoUdmm quadriUnei d a b e vtcyUn
drms {£ adcyUndrmm xz^nemfevtrt-
^a£eaded* £tmod&c,
CoroUarium X.
AcmtafiUda abc, At£. fmftr bafibmtaqmaUbmt ac, df
comfittmta , ^ a conmerfione indqmalimm byferboUrum defcrip-
tayfmntinterfeiudmfUcataratiome aximmfmarmm hyferbola-
rmm,
IntelUgatotmr «nimfmb baftbHs fiUdtrmm cyUndri bc, I(
.^ g^ % ffit
X %4 De Solido Hyperbolico
eruq fiUdum
zhc dquMlecj
lindro hc; &
foUdum def.
Squale cylindn
If. Profterek
/olidu ^bc ud ^
folidum def»
urif vf cjfliud,
hc ud oyliud.
\i^fiue(cumuqff^l^shdf€s"habeunt)vtdntudo h^adulritu^
dinem I d . fi^^ ^/ re&dnptlum ho4d reffdngulum 1 f . Soc
^fiif^^^pisi^ndihus^vtquddrdtumdxis ln ddquddtdtstm
^xis^mo. ^9d^. *
CoroUarhim XL
^CMtdfiiidA 3.\>c, def
fiffd 4b inaqMdibiis hyfer-
b9lisy&feif4fUms ac,df
itdvt fmionesAxis Ih, oi
fqttalesjtffti erunt inttr fe
vt bafes , nempevt circuUts
ac adcircMltmdif.
Hccdutemfdtet. Ndm
filitium a b c dqudle eB cy
Hndto cMitts bdftsftt a c dUitttdit t)^^ 1 h . &foltditm d c f ^-
f *4/^ tfl tyUndro cttius baflsjf ^ f ^titiido ^ero o i . Brgofo-
Itditm a b c difoUium d e r <fr// v/ frddiitus cyUndrus ud di
iiuiH cyUndrum ^nemfe ( cum squdUs dltitudines hdkedttt ) vt
hdflszzddbdflrh^i. ^oderdt&c.
•' . Gorollarium XIL '*^ •
'dciUdftUddquscunqiflnt ab c, d e f i inf-fs- iidusfdgjii^
tfrflef^t nttf4UU rj0htng^dflquddrdto Axium ikjferbotarumi
"^ " dlti'
ProbreinaSec«ihtIuin.i-- ^ij
•jtUitudinevttti duimttn idJimAnmdtmfolidttm . Htc tjl,
fiUdMm3\>t\tdfitidim Mtru vtfilidum fMMdififtdum
tilJiqKjdrMHlxitinijUtitmUlH a,c.fdf<trtUtltfifldiimhjlJi
qMadrataavJt mo, dliitiidiiu H.
faliii tnim dt mtrt lylindrit h c , 1 f i rttil tyliiiiri tlcnJ
cjliMdrum \i camfcnttllr tx hit tribnt rdtitliiliut . ittmfttx
ratientMludiiiiihi 4dli.& ex rdtiint tMfiS,/iiie txrdtit-
Mir rtilf zcdd A(, iterumq; tx rdtimtrtiif zcdidf. Ergi
rittiotylindri h c dd\i,amftnitiirexrdtiiLntTtltdnguli hac
*d Tiadngulum Idf, tiut quddrdti i IV. dd ijuddrdtum
mo,&tx rdtime rtSd ac ddrtlldm df. Prifttrtd ttidm
rdtiejilididcutiibc ddfelidum dctltupi itTcemfiJiideritex
rMiinequddrdti iaddmo, &.iicx0ui>cttlte ^yditelfdm
d£. £r^lfdtetfrifij!tum . " , ' _
Corollarjum XI II, "i^
Ddtldcutiji
lidifrujil qui-
cunq; adcb,
dqudlem ifficy-
lindr» exhibere
fufer dlterdfui
hdfe qudcr.nque
sit , futd ab. *
ridtvtreBd ab dd Ac imefddl^. Sici eytindmm hb
cuiusdltituditi, (g^idpviri ab dqudltmtji fiufie ac.
Di.tdiur dk fdrellelddd c(. Iritq; fc,«/pe,r/ de,-
fue Kf */ fa . prtftered o(dd (e erit vt fl( dJ^Li.Sed
ct dd(e eg^tafdd f K , ergoferfertiiridtdm eritof dd
fg vt fa ddiK. Sjudmemente.
Idm dcutumfelidum amb dddeutumfoUduniitfCiSvl
ab rilid dd icutlut l(ddAe, heiljlut i(dt{U, Xrg»
eritfilidumdtutnm itah, fiui eylindmt \h iffi uqudlit , dd
frnftum adcb utliddiK ,heeefto{dd(%,hee efuej.
" ' ' , Uiidtui
i 1(5 tk SoUdo Hyperbolico
lifubrMs Ib AdcjUndnm bhv ComS^ipiwcylindrm» \h^u
dem habiTe ramnem &4idfruUMm a dc b,<f adcjUndrmm bh.
^MTf cylindrns h h ^tqu^smtddi^fiMfie^dcntiJ^Udi^ ^ /i-
jtcrdlterdein/dembjtfi^ ^iu^di^c.
CCoroUarium XIV,
r Chcumfcriftus: cyUndrus a e f b ^^
, fiufiumacutifoUdi<z d c b . ' eHuidiu^
j»i^/!r . a b mmrisbasis dd diumetrum
dcminmstdfis.ijFiut enimut zhdd
dc //ii gh 4d hi, i (jr erit cytindrut
. amlb fqudUsfiufidfiUdQipjer Cer.fr f
i eedens . ^ CyUndrus^dutem . a f ^^ r//^;i.
' 4iv«i. a 1 rJf nr/' gh i^^hii )&^ri/?
ut ahud dc, ^^urecyUndruscircumfiriftus acfhedi
.4dfiufium.^Cieritutreff4..^h.ad dc./^od&c.
CCoroUarium XV^
_>
l^rufiumquedUhet dcutifilidi adcb
. iii infiriftumfihi clyndrum c dc fytfi ut
didmeterhdfismdieris^ ahydd didmetrum
minoris bdfis d c •- ^idt enim wahdddc^
t QpT^lzi itd g hdd hii eritqicyUndrus al dqud^
- Usfiufio z.c:iEritinfifcrcyUndrus iA ifo^
^•-i^i ferimcfer cyUmko cCt^udsidoquidemU^
^^*4fr ^^^ eorumfi£fdfintrecifrocd , & ideefre^
' ifdngiildferdxemdqudlid . Erit ergo (fer
: lemmd j. huius)cy Undrus a I fiucfiukum • a d c b ^ A/ cyUu^
drum infiriftum e c vtiidmetribdfium;fiutvt re^d ^h di
^cf, hocefivt 9.h dddc..^ol(Jrc.
AEHFB
Corol*
Froblena Sticttttdum* i ^7
CoroUarium XVI.
Truflum qM{liittiie*tifoUii adcb.wf-
iimmfnfmiondtt efliitttriiifmftilm^drcir-
tmmfcriftHmfiUtjltsiritm.
XlimoiiflrMimtmmtflilidlioiluptctdtlt ,
tihttsCoroU.qHidcireumfcriftus ejUtitbrittji
e /uifiiiHimi 3.ich tftvtrtUd :i\> jidiki{.
fruflitmvtro adcb tldmfcriftum tjUiuk^
tH-ut zhndAi. ErgoconStitqiiidfiilflltm
rSi mediafrtfortioiute interdiui cyUndrBS,
SiMoitritt^c. .:. .
. CorollMium XVlI.
AF 3
Ddtnm dcuttm/fiUdMm a e b iadd^
ja ratiBne fccare vt fdd g. Fidt vt
g dd iitd.d*tA\i\. Mdi\ .&ftr\ dg4-
tKrfUBttmcA.£rit^ieoniiertend»t&
chfitnenia f ^ g. simul ai^vtWydi
hi#/«^wab ai cdyvel MtfoUiMm
acb difeitdum ccdi ^Attidend»
fdtet frofpfittim*
Siverhbafis deuti folidi fit c^y <^tpmedttltud/ee4re ite-
rum inferius vtrfushfperbolf centrum fldns a b » itd vtfrufiS
acdb ddreliqnumfoUdumct^ qudmlihet datdm rationem
iabedtut l dd^^^Ita imferatdexequemur, Fidtuti&ofi^
mul dd g, itd ddtd 1 h rf<J( h i ,■ ^per i ducaturplanitm a b . «•«
queut U&%fimul ad %,ita 3ih dd cdifiuefeUdum z.Qh dd
c e d j d" diuidendofdtetfrofofitum . ^id erdt <^e.
CoroIIarium XVIII.
Ddt9foliie4cutofe£itfUn» z\} . fruBnmdfcifeft cabd
Kr/Sr-f n centrttm hyferhoU , quodfit d^ttdU cuicttmqi ddto cy^
Madrg g h mttis etidm imme^a . *
ridt
a
12^ JHSiiS^^^ypeAo&A
fi*ttiteylmdrju Alddfjr
Undr0m g h itdrei^d nl W>-
ta Mdrtiidm \ f , ^ a'/^^ f d
duSieq;fidM9 d c . 2>ie»/rM-
^^MmchdqifdUe^^ecyl^^dt»
A'<«» cyUti^us d 1 W g h,
efi.Mtre£ld nl diliyt^etn-
mertenioyComfoneniotiterM' -£ •NJ' * *•
^MtcanMertendoyeritcylin-
drMs zi dd cyUddres a/, gh>v/ln ddxxiyfiMe Mt ofa 4/
m d ; ^; MtfeUiMm dcMtMM» a u b ddf»U^m dcutMm c u d ,-
fiMeMtcyUnirns al ddJiUdMmdeMtMm cud. AeqMdles erg$
fMMtdM9fimnlcyUairit\^^\\^dCMt6feUd» cud. Hemftiff.
dqMdUhMSfMempeeyUndr» al &/eUdodc'Mtoz\3i.h,remdMet^~
Unirns g h ^qMdUsJrmfle c a b d . S^i&c-
VerfMSMerticemmerotimitdtiene ofns efl . EB» HdtmnfeU-
inm dCMtMmftffMmfldnec d , iehedtqifMmifrMSnm c a b d «<r
fttsMerticem^dqndlecyUhirp^idte gh ( inmmoie cyUnirMs gh
minerfit tyUniro c c d f . )
Hdt^MtcyUndrMs ed di^hyitdreSfdnfddtdy di fl,c?'
«r^^4 1 b , iicefrHBum c a b d ^e^iir^^ <f^ cyUndre idte g ji .
Ndmre0alii di n\f eflnt dn:idibo,fiMCMtdCMtMmfe'
Uium cuddidcMtMm ZKihi&perconMerfimemrdtieMis u
i di i\t erit nt 'deutMmfoUiMm c u d , ^mt^ «/ cylinirMs ed dd
/ruJfum c a b d . J^/«/ nfdifi^itdefi etidm cylinirMS tdem
c d <(</ g h , dqudntur ergefrufiMm c a b d ^ «/ ryUnirMs g h. .
^ei&c,
' ■ ■ . SchoUum .
* Ex priori parte hnius dcmonftrationis patet folidum hyper-
'bolicumverfusinfinitamflanitiem ^/'magnitudinc infinitum
'^cfle.poteftenimexipfofumiparsipfius qux xqualis iitcuicit;
quc lAtigaitudiai datfe :
Coiol
ProbleniaSeetindunt» ^ tx$
Ck)rolIa(Juia XIX.
•
XjltftUdimiuuiiimfiSimfU.
m ab. Ofirtit illiidfenre ittri
lUieftiuie pj> itsvtfiitfiiim api
b ndfyUiidrHmfiticirciim/iriftBg
fitvl c nd Ai dumuudc rdtii c |
Mt A, Jitminmt imijiiMlitAtii . c' D
riiit,vt c ad i, ittdM* ef
^d f g ; &fer g dncdtifffUniim p
hl. Eritfi c nd i, vt el dd{
%,iimfi(fh(qiidlidreClMifiiU)vt ig td be, hKeBvtfrn
ami ai ddcjUmdrtm al. Sgoddrc. ,
Si veri ddtim fUmmfecMiJit pi, li- fiUdimfeciimlmm
Jitiiifaiiitverfiis f iterumeddemlege ,itifncedtmiu . fiia
■vt c td i, itt tttdddttm l^.&ftr e dtKdtur fUmim
ab. Sritfifinaim ai ddcjUndnm al,i»» gi «< eb.jK-
•<w cf *< fg, bicifivt c dd i. Sgidirdt&c.
CoroBarium XX.
SfilfiUdnm dcntimfilttmfUnt
ab. ^flrtetillnd iterimfiecdrever-
fu l.ttdvtfinBimiiiierfeaiiiut
ciiiifrdkinfim,ddiiifcriftimfiticy.
Undrnm qndmUiit ddtdm rdtimtm
mdiiris indfUdUtdtis^^iAedt, vt c <\
dd i.
ridt,vt c dd i, itdddtd eldd ■ f
fgi ddffiaifer ^fUm ib. rrit . ^
finffnm ib dd cjUndrnm infcriftim ob, vl gb 4^ eb^
/wv/ ef dd fg, /«« c */ d. Sgtd&e.
SiverifUnnmfecdntddttmfit, ih, &fecdmd»m fitftUdi
u<rimiiidtmlegivirfiuinfiiUdmUiiiiiiidi»im.fidivt cdi
i ' dit*
d iu ti dddtttm fg. £ruq,fn(fitim ib ddcjUninim
h vt ei M fg. "'TfVt « M i- atidd&c.
Corollaita». XXL .
Efiefhi!himJiciitif0lidi3Lhci^ v
fotntttnrqicircHlnt.ci mediiitfr»
fgrtiattdUi intrr hi^et ad>bc,^
criiMtir cylinirils eg ctliufctotqi
Mttliiiiii . BictfrHftum ac ild
cjUndrtm egefcvtrcat i\dd
Fimemimt/trcSjt ad jd bc
it* il iT./ lo, d- dJ Mtittidiiic
lo erigiaiircyUmiriu in,qtiifi}»^ii, mffmftt ic {fcric-
rtU.i). } Jdm cylmdrjit an W eyliiidrmi i%, rittiewem
/MketcemfcfitMtexrMietiehit^tim^nemfe qutdrAti^lxA ndeii
iKeSlexrttitiuKfit ad 4i\>C; fniifiitiian^f il *< lo
&exrMaiieidtilttti$itlim,*lmfe !<, td'^l^.: f)r^cyli*Jtmi.
an ^^ eg, eritvtreifd il rf^ fg,- profterea etitmfrxfii
ac ndcyliiidriiiH eg <!•»»« ij */ fg'; Snpd&c
Settlinmi^'' * .
Ergo fialtitado J^ fiataiqaalisiiiift >/ «litcylindnK 'f
xquaJisfiiiilo rfc, -'< . '
. Corollatium XXIP. . . '
''£IhfruStlmMiitifoUdk^t,\^6^^'^
4 , qmdbahejtdlterAmexfitifi^ .ii
fSAafijii£iii)i^iUafh)fiit4 .jdi^-^ '■
fqiialem bafi e idt^ndsi t^.Si '
ctfiiftum ac tdcyUitdmm c%ef ■
ftvtredf^iillimfiA ditttietrt inp .,
Profalema Secundam # i J i
q$idlis bdjis^ drfnb dtitudine frmHi ^ ddrecfangklMf fier Mxem
eylindri. Nemft^treBdngmlmH bc, hi jdreffdngttl^tm cg.
Fidtvt ad dd bc itd hi dd io;ere£foq-,cylimtro al
cnm dltitndine io, eritfrttfNtn ac ftjthdeeylindre zX.Iim
cylindrus al ^/ eg, ^^ stjmdles bdfes^eflnst oi 4^ gm,
Sedratio rectd o i 4« g m , comfonitftr iM rdttone reifm oi dd
ihj fiue hc dd ad,^^r ^ bc itt/ em; c^ ex rdtione h
i ^^ gm. Ergordtio oi 4»^ ^merittddemqudeftre^dng.
b c , h i ddreddngubtmfub e m , m g • Frtftered etidm cylin
drus al, ftuefrtthumzc dd^cyUndrum eg eritwre^f^
gulum bc, hi, ddreUdngulum em^. £iuod&c.
CoroUarium XXIII,
B L C . — -^
*
A V i>E
Sifrulium dcutifoUdi a b c d
&cylindrus t i dqudtes dkitu-
dines hdbuerint . EritfruHum
ac ddcyUndrum cfwreifdn-
gulumfub bc, ad, dd quddrd^
tum eg.
/'w/1// ad i<rf bc, //^ lu
4^ u o . eritq;fruftum a c 4 f/Vii*
lecytindro ai cuius dltitudo fit
u o . /i^w cyUndrus a i iiJ cyUndrum e f , rdtionem hdbet co^
fofitdm\ex rdtione dltitudinum uo dd ^f; fiue uo ii/ ul
fiue hc dd zd;nempeexrdticnereffdng. bc, ad, ddqus^
drdtum a d « f / ^at r^//tf;!rf ^^/iifXKi ^ /nm^^ quddrdti' zA dd
eg. frg^^ cyUndrus ai, fiuefruftum ac, ddcYlkuktmo c<i
eriiutre£tdng.fub bc, ad, ddquddrdtum cg. ^od&c.
CoroUarium XXIV-
Fruftum dcutifoUdi ihcAj dd eyUmkttm qumtihet e f ,
rdtionemhdbetcomfofitdmexfdtionere£ld»^tdi bc, li Wr^-
&dngutum a d , g d&exrdtione quddr. ^ddd fudirdtu e g.
X j X Oe Solido Hyperbolico
' FUt vt ad 4d bct iid li
qudUs fruHozc. Jdmre^M io
ddTiHdm g f , ry^ vtt4£ldHgmlmm
fub bc, li dd ft&dHgulum fuh
ad) gf« tndmTdtiorcHd \o dd
g f ) comftinitMT tx TMU(ue io dd
i\y Jiut bcddadsS^txfdtieut
il dd gf. ETgoTtiid io4^gf>
til^tTt^dngulum hCyiX ddTt-^
Bdngulum ad^ gf.^ SfdtyUndruj au ddcylindrum c£ rd-
tionemhdbetcompofitdmexTdiiene io ^^ gf» nemfeexTd-
tioMTtfidnguli b<:,.li, ddreSidngulum ^A^ ^U&exTd-^
tione quddrdti 3,dddcg. pTOpteTCd etidmfruftum a c ddcj-
hndrum e f Tdtionem hdbebit comfofitdm ex Tdtione reBdMguU
bc> li> ddreSfdngulum adygfi&exrMionequddrdti adjb/
cg* ^od&c^
BL C
/o \v
/
\
A 1
I>-B
Scholium^
Poterat etiam proponi fic . Friiftum ^ r ad cylinclrum r/,
Tationem habet compofitam eKrauone re<5tanguli ddy ily ad
rei^ngulumi^^/l^; & ex ratione quadrati ir> ad r^.
Corollarium XXV.
Simtduofruftd dcMOTumfoli-
dntm^^MdUdcunqm * Dicofru*
.Hum^hcitJidfruftum dfga»
hdb^re TMsontm €ompofttdm ex
rMi^me Tr£fdngulorum i^4^um%
^ ixrdtione dltitudinum\ nem^
•
rft exrdtiomtre&ditguU b c^ h e
-ddreffkf^jdum fgy da;^f4f
wdtionert&^ a«i dd .mi«
U li £D L A
Itdt
Problema Secnndum - 135
FiiU enimfiifer bdfiA^ cylintlrus do cmm dtltititdine 3^0^
^fMitJtt ^e^MAlis ipfi ni . Xritf, (ftt C$r9U.2^.)Jrufifimhcdd
^Undrmm d o > f// re^dngulMm b c * h e Md qMA<ir4tMm d a .
CylindrjtsdMtem do4d/rMffMm d^ efi {perCwU.22.)vtre-.
aangtUMm ^ a o ddreHafigMlMm f g, m I . N^mfjt MdilUidt rd'
tionem hdketMemfofitdm ex rdtione rt£i£ d 3.jU f g , fiMeexrd
tione qMAdrdii d a Mdre^dngMlum d a , fg . Et ex rdtitne re-
tTrf osLddmlj fiMe in dd m 1 . Jtatia itaqifrufii h e jidfrM-.
Jlum d^£i>mfonitMrexrdtionii>us,rc^aii^MU hc^ he,ddfMd
dratMm da; t^ exrdtione^uddrnti d 3i MdreifAngulMm da,fg:
f^ ex rdtime reHd ixi ddm\. Hemftoq. medio iUe termittofii-
ferflMontmfeqMddratod^. Eritrdtiofrustihc ddfrurtum d
g c9n7fofitaexratienere6fdngMli\>c,h,c, ddreSiangMhim d
a , i%i&ex rdtione re&a inAdmL Sspd erdt &c.
CoroUarium XXVL
EftofrMftMmfelidi dcstti a b c <1 feM^
flano h 1 ; dMCdtmrfib^fdrdlUld dd/txe. ^
Dico , totiimfnifiMm , a b c d <Mf fdrtem
hhciycjevt d.add\\i.
NamfoUdumdcvtum z^d tdifoUiu
bgc, eftvt 3.i'adhe,fiMer/t ii ad f
n ; (^ diuidendofruftum a b c d ddfoii-
dum acuium h^c^rtfvt znddnf,fi-
me vt an W io . Soiidum vero bgc ad
fruftum hc (ftmtUargumento) eftvt oi,adi]\.£rgo exdfuff,
/ruftamzc,dahC£ritvt3LQddhi. ^»d<^c.
Scholium .
Hinc jKitet^otTtodo dattim iruflnmacuu folidi in data ra-
tione lecari poiRr,(]Uod tamen ad finem Corullariorum elegan
tiori problemate cxequeoiur .
1 54 Dc Solido HypafcdRco
Corolfarium XXVH,
BfipfrMftnmfdlidi Maii abc d . ^ains
dxis m i . fttf.eemirMmhyperhtsfmnSfM
h • StctturdcindefmftHin a c flan^ qup^
i;$inq\ e f adaxem creifg . BicofrHSum a
f , ddfruftnm tc.effevt rf£fdngtilnmf$tb
il, hm, 4k^r^<f5Fi^/r^W/!r«iy3iri hi, Im.
NdmfrnHnm zi ddfruftnm ec,r^/i#*
jiim )&i^^^/ comfofttdm exrdtio^nefrufti a f
dddcueumfoUdum egf; & exrdtiBneftUdiUngi egf, dd/irm
ftum e c . Sediftndfolidufndcutum SL^d dd dcutum fplidmm e
^feftvtrecfa ai 4<^ cl;//!r^v/re^ii Ih ddhi^eritdimide»*
dofruftum ziddfolidum egfvtliddih.AmplimszSolidMm
cgfddjolidum hgc eJf vt el ddhm,ftuevt mh ddhU
(^perconuerftonemrdtionis, eritfolidum e g f ddfrmBum c c,
1// h m i^^ m 1 • P4/^/ ergoquod rdtiofrufti a f ddfruHmm e c ,
€omponitmrexrdtione lidd ih^ c^exrdtionehm ddpil Pr^f-
teredfrulimm ^idd ec, m/v/ reitdngmUtmfuh li^ hm, ^^
teifdngulumfub i h , 1 m . ^od(^c^
Schpbttm m
Ideo fi £at, vt ;^^ ad /(/, ita ^/, ad //• Bifariam fecabi*
turfruftum dci planoperpundiim / du<3:o# Aequalia enim
erout ipfa re^langula »
Corollarium X X V I IL
Si dxisfruHi a b c d bifdridmfe^
€etur}pldn0 e f . Eruntporttonesin^
terfeynemfc z,£. ddtc a/treifd ad
dd hc .fcilicet vt didmetri bdftmm
remotdrum »
\-^
S c
-h
V
/c
\
A
l
1
/"r*-
Problema Secundam 155
Trftfit/m emm a.i sd cc^ tStvt reCtdngulHmfMb h g» o i <*i/
re£iMngulmmfith\kOy '\ ^ ftr ff£ced: Sed'oi,^i^, Mltitudu
nes ri^fangMhtHmfknt tqudles^ ^rgefruBum a.idd cCt erit
•vt gh adliOyfMevt ad ad hc.^oddrc
ScheliMm^
Hinc pate^ quod fi in folido longo hy
perbolicDquotcunq;fumantur asispor-
cionesdeincepsarquales 4yh,e,d,e. vbi
cunqjfiatinitium. EritfruftMm^ ad^g'
i6 vtrcda/4 ad -^f . Frufti]lm ver6 gh
Ad fii ericutffij ad /^t^. &fhiftum hi
ad il uihsy adyr.&ficininfiniium.
CoroUarium XXIX.
Datum Aeuti fotidifruftum
a b c d /« ddtdratiene fec4re;
futdvt ead{.
Fiat , vt reSd a.d adhc,
itd e adalidmqudfit g. He-
indefat,vt zad i,it^]\i4d £ G FA
i i> &fer i dueaturtianu m n
lamfrufiam ntidd mcefi
•vtreifangultfm \'Oy ih^ddreffdngMlMm \i,oh. Ergirdtiefrt^^
sfi Sinad mc cemfemtur exratione Uttrumlo dd oh,fiue a
d ddhcfiuec adg. £t exratione laterum hi ddW^fiue g
adi.Ergoratio/rufti zn ddmc, cemfonitur ex ratiene e ad
%i&%^d i.Prepteredtrit znfruftum dd mc vt e dd i.
^d&c. ■ ■ ■
limifta fufficiat demonftrauifle, ex plurintis. TheQKmati--
busjQUxex^undiilimo hocfolido deriu^iripotcrant. Inte-
rimadpromiflamdemonftrationem accedamus, quanitamen
pricterire poterit quicunqi iainaUati coDtcneiu iiierit .
«5«
2>f DimenfoneAeutlfoUiiHyperMick
iuxfamefhQdum ^ntiquorum^
SVpereft niinc vt Theorema illud> quod poft lemma QoiiD.
tumoftendimu^ permethodunij&dodrinam Indiuifi-
bilium , demonftremus iterillm more Antiquorum , & prascipuc
Archimedfs « Impoflibilc enim quodammodo videtur » inHoi-
tamlonginidine nguraoifub folita figurarum inrcHptione,&
circumfcriptione poflfe comproehendi. Tamen id non folum a
nobis fadtum cft, verum etiam a Clarifltmo viro > & Geometra
prasftantifldmo Roberuallio^qur noftrum folidum hyperbolicii
inuetis arduis» fublimibUs, acuti(fimis,& vt breuiter dicam fuis ,
menfurauit, eiufq; fruftum in data ratione difTecuit. Abftineo
ab iliius demoftrationis editioneinuitus • comparuitenim eius
epiftola eo prorfus tempore > quo iam h^c pr^ lis fubijcerentur,
neque de voluntate Authoris (atis conftabat>neque iamper te-
pus Hcebat expe<^re, donec illius beneplacitum exX^allia Pa«
rifijq>fignificaremr. Veniamus itaq; ad lemmataopportunai
quorom primum fit .
LemmaPrimum*
Diffttentid^ qud eft intet iuos circuUs , dichrttdttm qmemli.
bettertittmieJtvtrectdnguLitm comfrdhenfttm/ttb JiJJirentiM^
& dgffregdtofemiiidmetrorttm eornni^m circnhrmtt^qMdird-
tnmfemiiidmetri tertq iUins circuls .
yoceti^ dntem tdlis iifftrentid ittornm c^tnlofmn^ qudnio
* €oncetttrtcifnerint , Armilld .
Efto Armilldjine Hfferentid ino^
TMmcircnlornm concentricornmyil^
Idcninstdtitnio ^hjCentrnmverh
C . Z>ico Armilldm a b , dicircnln
qnemlibet ddejfevtreiidngnlnm
abe^
Problema Secundum
ixp
abCt ddqMddtdimnftmidiMmetn df*
Ndmcirc$tlMS€xr4di0 ac, dd cprcMlum ex rddi^ ch, ejf ^J^^
WqHddrdt$m$ ac, ddquddrdtmn ch\ & diuidendc ArmiUd ^^l/^^'
ab, ddcirculumexrddh cb; eri/Mre^dugulum abe» ^i^ 9»uM
cb, dd circutum ex ^^udi.
AQEYO FiLH
qmddrdtmu ch. Cireulusverbexi
'rddie df» efi vt quddrdtum ch ^ddfUddrdPumAi. Ergpex
Mquh i erit /irmiUd ab, ddcirculum df» vtreifduguldm z.h
e> ddquddrdtum df. £iuod erdt (^c.
Lemtna IL
SiexeyliudrcreSfe ab, ^i^*
idtus fucrit cylihdrus cd» ^/r«
cdcommunem dxem ic conHi^
tuius\reliquumfolidum excdud-^
tum quodremdnetydqudte erit cy
lindro cuiddm reSfo fg, cuius
quidembdfis fh dqudUsfitAr^
milld » ^4rf rirr^ centrum e iW/#-
tudinem hoBet a c > dltitttdo vero 1 m uqud&sfit dltitudini e i.
Vocetufdutem tdlefolidum excdudtum^ tubus cjlindricns .
^oniamtres cylindri a b > c d > f g t dquedltifunt ; JSrit
cylindrus ab ^tfi^ cd, vtctrcnlns ao ddcirculum cu» c^
diuidendo erit tubus cylindricus dd cyUndrum cd, vtdrmiUd
ac ddcirculum cu ; fedcyUndrus cd ddcyUndrum fg^eJf
vtcircuUis cu ddctrcuUtm fh. JErgo ex dquo erit tubus cy -»
Undricus ab» ddcyUndrum fg, vt drmiUd ac dd circtOm,
Ufm fh. SeddrmilU ac ir/rr/ifi!^ ih fupponiturdaudUs;er^
^d^ttAuscyUndricus ab» fqudUseritcyUndro tg. ^fMf
erst&c.
Lemma II L
SuiUbet cyUndrus reCfus ab, dd quemUbet tubum cyUn^
dncumreifum cd^ rMionemhdbetcojnfofitdm exrdtione dl^
S titndi^
V
AH
156 Defi&UdoHypeHiGditeo
titudinHm j nemfe ch dJ f d) « '
. d^ vx Tdihni iajkm i nmfr
exratidnejdMlt^Mil Jih Mdre--
tik i : ^dngn/Mfh c i f . (^emefiftrjt^
tktn enim fft itd (tffe eirttUtm
a e addrmittam ci^irt qtta^
dtAtHm ah ad rettdngHlHm
cifO
PifadtHreytindrus ImjCH-
tHs dltitnde nmfit AqHalis dltitHdml f d > bdjis ^era 1 n » sqH4
lisjit drmilU ciy £t erit^ perprdcedens lemmdy tmbms cylin^
dric Hs cdi dqndlis cylindro 1 m ^
Idm cylindrHs a b , ddtHbnm cd kdndeni kdbrbk TMft^Me^
qHdm hdbet ddcylindrnm 1 m ; t^i^e van^afitHm ex rathne dl-
titndinis cb dd nm jjlne dd iA\dr exrdtione hafimm >,^hec efi
circHli a e adcircHlHm 1 n \ fiHeyfHddrdii a h ddfHttdtktwm 1 o>
VclqHddrd ti a h , ddreifdn^Hlwm c i f . ^iifitdtrm J?r;
Lemma IV.
p;.-.^ kno hypnbdd cHtHs ^yp^pmifiiH
ab, bt\»»gHlH7h reffkm cmfrfhi^^
denies ;fitqHe hyperb$U fcMdxi^s b d ,
(fe^iaicM dffem , qnia b pknifi»f9^ in
Wo "dfsi^ftati concHrrmt , Cdni^i^-
yerbolh eti . ) Inch qkddr)t(Hm Yeti^ 5 ^j
"jH^plHm epcUiufifHhlfkrreai^guii^^y
%terafy1nptotos , c^ hyperbotkk J^jf^t^imj^i^enfii
DVcantHr d c , d i kfyUptM^^^iMjime^ ,• ^i*f • /^^ *> i
^Cs^quTidfdtHm: cit)hahg}iti^ad bfelhii^i^^iftdifdcy^
dd i r^^/ , /^^^ quddrdtHm line^ b d , duflHm erit attddrdii
r^V *' ^ ^ ^ ^ ^^^^ reBdnguli a e , //^/^ dfymftotos , ^ hyferMdm if^
Lerrtfha V.
EHohjperbold ab , cHt:isdfymftoti^g^Hmre&Hm eonti-^
nen^
B E C
dMhusfmmSis a » b , vtcMmqi
imhypnboU » dmnuuw du4t r/*
iiuht^z\t^fmfm$ cd^ <*-
quidiftantts , <^ a n , b m dltt^
ri dfymftot0 d e fdrdllelf^ qUd
concurrdutin 1 ^ Tjrmi ctff^cr-'
tdtmvniuctfdfigUTdcifCd dx^
cd#
Dw cyUndrum quemddm i
epo (cuiusquidcm bdfis io
hdbcdtfcmididmetrum i t ^ j^«4
lcmfemidxihyperboU\dltitudoverp fit intofoeftd ie .J ^4^^-
remefietuboillocyUndrico^ quifitexconuerfioue re^4nguU i
b r/rrii ^x^/» c d ; Minorem vero tubo illo quifit i?t fOifltfrfiottf
reifdnguU i 1 , cfrcd eundem d^em reupltfti .
Infrimisiquid it eSdqudUsfemidxi hyferbpU % ifff ^^^r- Lemffg
drdtum i t dufUim reSfdnguU d b yfiue dqudle re04t$g^lf U b • ^^^ •
lam : cyUfulrus o e , ddtubumquifit exreifdtfguio i b (.^/^A
Ugefemfercircddxem c A)rdtipnem hdbet comfofit^m fx rd- ^ il
tione bdfittm ; nemfeex rdtione quddrdti i t ,fiue rpSfj0gufi U h%
ddreffdngu/um u i e . ffoc efi ( dbieffis reffdttguUs) exrdtf^^
ne Uteris ue dd ti\ & exrdtione Uteris eb d4 iu.. ff itrfit^
fer « rdtione dltitudinttm ; nemfe re£f( tiddth. Btgo r4tio
fjUndri o e ^dfukttm i b , comfotfitur ^ ptddi^fs mkfH ^^-
tiptfibus.fciifftt. exrdtionere&d uc 4Jci: & e^/jfffpgf ei
dd eb;^ exrdtfone eh ddiu. froftered cyUndrtfs ffCfdfl
^ fffb$m i b f^it^fffrimusterminusddvUimum; ue^fc vt re^
^diicddiiiihfc eft minor » ^goderdt oftetfdffidttno ftimk .
M4M verh tylin/iri o c , ddtiihm>iqt4ff f^J049gHlo i I ,
^f^m!^ y^> ^^^4»&tkfm fti ^vk^efi '(aa(mf*,efi4Mg/t'
U4>iit»f^.nej,^isii , V ic; & pii^rAfifipene^qtii ((ttjeris a i,
.44iii^.:^i>ifii/er^eicr4ififiMe4iiff(4iftfmh 44 ai • Mr-,
S 2 g»rd.
tit
1 ji, De Solido HypJerl
£9rdii0 cylindrioe, MdttAnmilyC^mfoMitiirexbistf^MS/rSr
JiaiffdtiottikMtinemfeexraiitmeiiiidi^y&tfi-^d au xf
zidd.iw. Frmerurjlitubrus oe, ddtidmm il, mt^vtfru
mttftermiittts htidvltimMmiu. & ide» tniiur , S^d er^
§ft£»tb»dttm&e.
Letnmia VL
^ \
DDCz;
%
OjSTV"
1
£fio hjferhoU culus Mfympto-
ii c d 9 d e Angulfim tfifum com^
frdtheiuldntyfMmftifq. in h^fer^
hoU^tcumqnedmobns funiHs a
^ b'yi/ucdntur ai, htJ^mfto^
to cdfuraMcU.
JbicoJoMum illud dnnuUrt
quod defcriiitur tx conuerfiont
quadriUnti mixti [iabe, cirtA
M^tm cd rtuolufiydqudttjftcui
ddmxyUndrottBo i <• po . Dthtt
duttmhuius cylindri altitudo tjft
\ e ; didmettrvero hafr i o , dtbtt
tffi Mqudtis int^4f Axi iffius hy-
ftrboU.
Sit inim (fipojfihHt tft) folidum tUud dnnutdrt fdSfum tx
* quddrHinto i a*b e ^^dfta dxtm c d rtuoUtOy minus xjlindro o
r ? (^rfendtur dtfc^ius aqudlis cuiddmfoiido K^
Stcttur bl bifaridmin f . deindtreliqud {\ftcttur hifdrii
in ^^Eth^cfdtftmftrdonectubuydliquiscylindrictts^ qmde^
fcrtbitur exrtuoUtione rtBdnguli alg,, minor fit foUio K.
'^umemmftH^tota hlMfdrttraqnaitsvltimf gl, ducan'
fur ^ finguVtsfunRis diuifionum ^ rtSta g h , f n jyi"^ dquidi*
fidnttsiffi de. £x funSii^^n^trh m, n r- w quibus prudiBf
fdraUtifhyftri^oUmftcanty iemitfdnturreBd^fiutfotiusfU
Md miynifXiX^ddd/ymftoton dxerjtffd. Dcniqut ex <on^
-■ ' ^ eterfio^
Pi^obleiiia Secundum « i jj
Mcrjione finguloTHm rtifdHgulormm ffudlinmj quwum vnumtfi
a g ytotid€mtub% cytindmi dtfcrituntur circadxem c d ^
Jiun: Jtubus quifif ireildngulo xh ( intellig^ femper circA
4tHem c d^ ob dqudlem dltitudinem , euttdemque bafim y aqua/is
erit tubo r f • Jtdditoq; conmunitubo r n . erunt dtto tubi b r>r n
fimulfumftiJtquMestubo ny^Jiue tttbo ng.Addit9q.commUr
ni nm. erunttrestubi b r n m , aquales tttbomf^fiue m 1 ; e^
Addito communi iHtimo m a , rriv^/ onmes tubifimul b r n ma ,
fquAlts tubo a g , nemfe minores folido K • obconSruifionem .
PrMptered vniuerfdfigtir/tfoUdd coniians ex tubie er , & n , z m
X a > ciHumfcriptdfolido annularifa£lo i quadrilineo i a ib e, mi»
nus AdditfupraipfumfeUdum annulare^qMamfitfoUdum K.£r.
go ipfdfigUTA circumfcripta adhucminor erit cyUndrars} c.^od
afi abfurdum . Ham tubus a x • fuperat cylindrum xo; Tubus lam. tl
item m Tfuparat cylindrum zi.drfic dereliquis pn lemmas.
P4>ndtMrdeinde(fipof^le efi)foiicCum annularegenitum ete
quadriUneo i a b e , matustjfe cyUndro o e .ponaturq. excefius
aquaUsJpadoiCuidam K •
PiragaturfimiUs conSruHia , vtfttpra\ ita vt onmes tubi cyr-
Undrici ht^^^j^it^eresite^um^BattdanturfoUdo Jc.. Xttn/c
^enimfi^rkiffcriptainfoUdoannuleiripra^iQo , confians ex^tft
i/> & b , z r , X n ^ i m , minus deficiet ab tpfofoUAo annuiari^qujt
fitfoUdum k • Proftereatddeminfcriptafigura adhttc maior erit
iCylind. o 6.^od cif abfurdum.Namtubtts]yi\i ndnoraficylin- u^m^
^dro X o \,&Jtbus x n minor oficyUndro x t ; Etfia dert Uqmis .
Pataergo^ , qtibd foUdum Aimulare gemtuhtf^ co^tttnfi.^Me
quadriUttei i a b e , circa axem cA , aqualeefi cyUmkos) t> J/-
quidtmoHenfum efi^ neqi minus , neq. maius effepojfe^
* Lemma VIL
Ifiohypnbold^ ^uius ajymptoti angutumre&Jtm.cmtdnen^
tesfiniz, b , b c ,* &^onuertdturfiguracircdaxem ih^itd utfi-
etfiUdut9t^kypefboUctnniCuitts.infi0iufitlangiiudo ^wtfus^ar^
tttx* SeffodeindeAuiu/modiJolidOyplatto de ad dxem ete-
cioy
1 54 I>e Solido HypcrboUco
gc, habins dmtuiiutm dS, IntMg**»'
ametUustyUtubmt b g \\ifiiius4titH4^fit
b g , bafitverhfemidiMUter b O feiutMr 4"
quaUsfemidxih^ferbeif , Di4& (yUudrum
b 1 duflum ejfeiyUudri U*
Ndmefiiftdrus b I Adtylindrum fe,.M-
/M0e» ^<^/ cemfcJitAm ex rAtiw* k4^.
eittm i uev^ tx rdtiotie quddrdti oh M
h%i&ex rdtione dUitudiuufi^ , Uemf* (PC
-Tdtitueredf b g -«a^ g c , siueptdtksti bg
ddreBdugultm b g e . Ergscyliuit.Uf ^ i *
4d<yliitdrum fe, efivtqudd3r4mt'&^*dd'f^*»g'^'*^^'
HfnfedufUis. Sliuderat^c,.., .
Efto hyperbola,cuius afy mpto-
^ Engnluni reda contkieQites iim
^iydc^ £t fumpco iQh.Xperbo-
la<]UolibecpuniS:D dA^s^mx d
^ parallela ad b d. Timi couerr
tfttor figura cif ca a^cein jUf\ix3L
Mt fiat folidum acuura byperbo^
iicum infiiiitqe longitudmis ver*
ibs partes ^, (intellige feoafier
pun£tum h ininfinitamdiftantiE
cflTe remotum. ) Conftabitq. pi»' ^
di Aum folidum hy perbolicum ex duobus foIidis,nempe ex cy-
lindrore<^o/^^r,&exfolidoacuto ebd^ cuiusquidem ba-
fis erit circulus edy altitodo ver6 fine finc .
Dico vQiu£rfutn.huiufnaQdi-&]fIidum/^^^^ cy-
lindrOiCuidamredto 4rif^«cuii2S.tIiitttdf>%^^Y<)^^.^^u-
diameter bafis acuti folidi) diameter «tr^ baifis ^...«^115 fit
integro axi hyperbol» .
Sit
Problema Secundum . -1^5
Sit emm fCtpDftA)ik ^d) folidikn hyperbobcum/<r^i/( ini-
nus cylindro 4i . Pon^uorqi cx cylindro di cylindrus alicjuis
ncil, quiaMjualis fit Iblido hypetboblico .• & producatur Inm
doncchyperbolae occurrat in m. (occurretenim,cuin aiyiD-
ptoto db fupponaturparallela.)
lam cylindrus H %r iequaUs o-it rolido aimulxiiquod defai*
biturdreuolutione^uadfilitieimjxti i$mdt\ &propterea nu-^*-*'
nus otnnin6 erit folido itircgro hypcrbolico/<f tdc. Non er-
go cidem eft xqualis . Quod eft contra fuppolitum .
Ponaturdeinde(fipoflibile eft^ folidum hypcrbolicum/«
bdc maiuscylindro rfi, Ql<«liam igitur folidum hyperbo-
licum/ifJ^i^f •(fiuefinitxmagnitudimsiit, (iucinfinitfjniaius
fupponiturqudmcylindtus .«i. Eritaliquod ipfius fegmenti],
puta /<*'»«<■, aequaletyhndro di. Q,uodcftabfurdu[ii. Na"
ioiidijniantuilanefiii^in^euokinonequadrilinei mm i/r» f- ^•f:
qualeeftcylindro ;!»»;CyIiadrusautem ^ » fubduplus cft cy-
lindri n h . Erg6 lota portio folidi hyperbolici/f omdc^ mi- ^■*'-
noreritcylindro di. '.
Pater crgo, qu6d vniucrfum folidum acutuni hyperbolicum
febde^ quamquaminiriitsidngitudinislit, «qualcramcnFft
prad jdo cy linoro d i .^Joandoquidem neque minuf» neq; na-
ius cficpoteft.QuodctMoftendendum&c.
APPEM-
?5*
• •
ATPENDIX
7^e Dinunfani CachU^ .
CV M adhuc i nemine, quod ego fciainyGeofxietrica con-
(ideradoneexamiaatum fic iolidum vulganim> & and-
quilfimum , meooi iudicio aliqua animaduerfione non indigpii
( Cochleam imelligo , ) noh aos re fore iudicaui iUud brcui co-
templationeprofequi. Non enim aliena erit apraecedemi li-
bello praefens fpeculatio , qua? per Indiuifibilia cunia»fuper&
ciefqi'cylindricasprocedit« Neq; ir^ratum Gcometr is opus
futurum exHlimOy fi demonftrauerocui figura? notas iam dimen
fionis» aequafe ficfolidum quiddam neque redam, neque rotun-
dum^fed fpiralireuolutione concortum,qualenullum adhuc in-
ter menfuratas figur^s poflidet Geometria* Pr^mifla itaq; defi-
nitione veniamus ad rcmmata, qua fieri poterit breuitat^espe-
dienda «
Definitwl
Sl eodem cempore moueanturduae
plan2figuras,qua?fen^er ineode
plano confiftant, nempe redagulum mS
€d. circa axem/^ i mom circulari a?qua«
bilif & figuraquaecunq; de motu pro«
creffiup fuper latere Jc . Solidum quod
afigura genitrice d / defcribitur , Cochleam appello •
LcmriuPrimum. ^—
SBofiUdtm qMdiibet rotMndmm a c b g ; r /r-
ius aicissit a b, fgwdgimttix a b c \fe£Hq . /// ^^
fUna dfc dqmdifldnterdYii^ dr dd figttrdm ge^
nitricem ereffa , qnod qmdemfdcidt infnferficie
plidiTotnn^femi/eitienemlinedmdit* Dic$
f^
. DeCochlea 14;^
€ircddxem <le> dqudrif$Hd$qM$ddefcribitfir k fgwd Act
€irc4dxem ab reu$lutd^
Inttlligdtur enimf$lidum retttndumfecdri dli$ fldn^^ftr c £
^du(l$ycrdddxem Abereff^^ eruntf^funffd cfg infemi*
circuli feriphdrid cuiur didmeter ejf co; (^ ideh quddrd$un$
if dquale erit reStdnguW c i g , &fr$pered (fer lemmd frimm
frfcedentis dem$nflrdti$nis ) circutus cuiusrddius if, dqud*
lis drmillf qudm reSid c i defcribit circd axem a b • JE/ hecfam
^er verum erit vbicunqifitfUnumfecdns c f g • Brg$ $mnesJU
mul clrculi » nemfefolidum r$tundumfA£tum i reuoYuti$ne jigu^
nf dfc circddxem d e, uqudles erunt omnibus drmittisfimul
fumftis } hoc eHfolidofdfto dfigurd d c e > reuelutd circd dXfum
ab.. ^$derdt(^c^
Lemma IL.
B
XI
C
£fi$cytindrusreffuxzbcdj dr «
teBd e A tdmqudmtermino duareitu
tineu infufirficic cylindricd aquales
iffi ed moiiedutur : qudrum dlterd
furo circutari motu Zonam e f a d ^^
fcribat , attcra vero quacunque motu:
^$nam e h g o d defignans^moueatur
d$nec amba advnumyidemque tatus
cylindriyfuta a b feruentrint^Hice huiufm$diz$nds;fiuetQ^
narumfortienes iuterft ejfe fquates..
Concifiaturenimtrigonus cjlindricusfiiferior bfe tranfr
firriydrfitfraii^eriorem gad cdlocari^itavtferifhdrid fc
iffi a d /uferfonatUTf qua necefiariocongruent i cumfint areusf
aqudtium circul$rum & reClffiue ch$rdd, f e, tkd (fi ducantur);
dqualesfintferPr$f$fiti$nem j 3 .Primi elementorumEuctidis;.
Iffd etidm ttSd fli congruet cum reildfibi fqudu a g , dllas
iud reddfe interfecdrent infuferficieicylindrica, quod cffi n$ni
ptefi . Iffdtdndemcurud h n e> qudtfcu»q^fit^$ugruet^umi
X cuapuMi
r^^4 g^<J -^ Kifienim congrMdli cBo : Effif g VdA tf^stMt^
€9fttt4k hn c , quA non congtuit cnmg o d ^duifJrq. i n infmper^
fcic cylindri , trit m i inf(jnalis ipfi i<Xy crgo etidm n 1 ,
qualiffit miyeritinaqualisiffi io ^quodefienonpotefii
tnimferfuffofitioncm fqualcsfint i 1 » o n ^ ddditaq\fiuc ^Ia^
tacommuni lo, erittota io ^squalistoti ViX^ProftcrcatQtmm
tfiangulum cylindricum h fe ffualeelitriangub cylindricu g
ad .dridco ^fcrfrofirafhfrcfim^^na ci^d^Mnf chgd rjf
ffualis. ^odf^c.
Lemma III.
SircBangulum a b > ^figura quacum-
quegenitrix b c d moMcantur^^vit in dc^
finitione fofitum efidontc firaila inte^
gra reuoiutionc adidcmflanum redeant
vttdc cefcrant moucri . DicofaStam co^
chleafrimarcuolutionis d g h , aqualent
tjfc annuto circulariy qui ah eadcmfigura
gcnitricedcfcriheturcircaaxem ae.
Concifiaturcnimfigura b cd defcri^
hcrcfrimum cochlcam frima reuottitio^
ir/x d g h , quf initium habcat ifigura b
c d , &fin€m infigura 1 f h .. Dcindc intclligatiurdefcrihere in
nuUtmcircularem inferedeuntcmy quthattu initium^&fi-
nem infiguracadem bcA^
Accffiaturinfigura b cd quaUbitrclia \o farallela axi t
C , qufquidcmreSfa^ i o in reuolutionc duas zmas cylindricas^
(^ £qua/rs{ferlemmafrfcedcns) dcfcribetj invna^eadcmji cj-
UndrtcaJuferficiCy alteram quidcmincochtea, attcra^ vcnin
dnnuU • Btfqualesfemfer erunt^ vbicunq^fumatur rct^d i o .
€rga omncrfimul^nfcjfiindricf quffuM incochtea^ fqndes
crunt amnibusfimul \onis cflindricis quf funt imannftU , fro^
ftcrca & iffa cochlca fquaUs erit iffiannul^ . ^jtcd&c^
Corollarium .
I
HisurnMiufcftumeftoauicscocbleasprimas reuoludonis e£-
fein-
£ B 0]>
DeCpcIilea« 147
§e itiKt fe «quales ^^uandoquklem Gngdi^ ^dim ailaulo cic^
culari «quales fuurt
Lemma IV«
MJinintHtMs f/s qitd AfMamusfiiff^^
nhin X ly X 1 1 /& X 1 1 1 ^ ^imiC$^
nic^rmm^ EHoc$$ms a b c yftSlHs pl4n$
nonvnticdliper inVyfaciente in/ufer^
fcie conifeUionem f n r , qudecnnqy illd
\fit\cutusdidmetertSl$ fe« JDttC4tttrq\
fi dequidifiansiffi^c. TumfiatyVt i
t ttd tz (pdrtem bdfis tridngulifer dxc
Hvtrtice c$ni auuerfkm) itd if dd fl.
Dic$ f\ effeldtus re&umfeiiionis .
Pondtur f 1 ddfuniium f wcumque^
^ducdtur dl db extremitdte ^is^ Actefto ^leinde qu$litit
funHo n ittfeCHotteydffUcetitr nOt^fer o dgdtur qp dc^
quidifidns iffi ^ydtom dt^dtiurfdrdlUtd ^d f 1 • Erit idm
fo dd oqj vt fe dd cz^ fiue^t i£ dd iU nemfentt po ddo
m > $bfdrdUelds ; ErgoreiidnguU f o m ^ p o q funt ^qudlidi
qudmobrem reiidngulum f o m nqudle trit quddrdt$ otkptJF
froftercdil reifttmfigursldtus . .^$d^.
Licet h$c ver$tmfitin$mnife^i$ne c$ni jf$ltnn JtyfcA^
d€fiximHSpqtt$tddm^f$ldhjfefb$Ufd$$t ddrcmmSrdm^
Lemma V.
* Sire&dnguUtm zc^ in eedemexU
• SensfUno cum tridngulo $rth$g$ni§
c b f . c$nuertdtur circa mdnetts idtus
a d d$tuc dd locum rededt vnde tdfit
moueri. DicodnnttUtmcircutdremde^
ftriftumdtrUngule e b {squdUm ^
r.
5<;
G JVL A B ;
ftn*
148
/r conoidicmidm ijffirhoiico « fui^s dltitn^fit b$ s
^MteSfMmJti qmdrtd profomondlium fifidt w eh dd \> f iid
Jnfld b a ddmidm . Verjnm verb Idtns qudrtd sis ffOfirtUm^o^
iinmysifidtvt f b 4^ b e , itdddfld b a ddaUdm »
Connertdtur figstrd vti di^um efi ^ ^re^idngMlMm zc de^
fcribdt cylindrum xuius feUU fer nxem c m > onttUigdSoerque
fraduUdm<(fertEidm ft> donec oum^x^comicnidsiMh^ &
€um m\ in i. Mdmfefium efi tridngulHm baf defirikere
€onum ghf> cuiusdxiseH ah. CoMtfidtut iam pecdori co*
mum ghf djuidiffdnterdxifldnofer ch^ siueferinm^u^
Ro , quod quidemfldrmm ereifum stt ddfigurdmgenitricemco*
ni ^uemfe ddfUnum g h f • EritqfeStio in cono g h fbyperio^
idi EtfrofteredfoUdumquod defiribitur k tridnguh mn g>
siue e b f , circd axem a d , dqudk trit (ftr lemmdfrimurn) co^
midihyferbolicodfr^dicsahyferhalddefcrifto . Hsuusdutem
cosioidis , siue huius hyferbold Idtus rectum hdbetur (fer lemm.
Oir4'Ax ^^'^^'J^ifi^^^t nm, ddmg^ita cujsiuedufld bdLdddUdi
^ . yerfum "uero^ quod efi n iphdbebitury si/ids vt ^mddmt^itd
txkyjiueduftd ba dddUdmquu erit nu ^od erdtf^c.
Tbeoremd^
Cochlea prlma!rc!uolutionis , qiue Jefcribitur d triangulo e
if inprascedenti figura, asqualis eft conoidi cuidam hyperbo-
licOfCUiusaltltudolit ir^ilatusredumfitquartaproportiooa*
lium»fi£atvt ^i ad bfj ita<dupla ^^ adaiiam. Verfom
verolatusfitquartaproportionalmmyfifiatvt/l^ ad ^^>ita
dupla iiiadalianu
Hoc enim p^ltet ex iam demonft ratis • Praedi^cfitifi cochlea
af^qualis eft (^per lem. prknum ) amiiillo fa6o atdanguio e bf.
Sed annulus circularis trianguli ri/praedi^ conoidi eft ai-
qualis ( per kmma pricedens .) £rgo patet quod propofii
erat«
»•
Scho»
, rpeCocblea. 149
Scholtum .
CocbUd verh cMiMsjtgufdgenitriXfdtdlUlogt^mnmm rcStMm
y^MlMmJiiyfqudUscB cyUndfocMtMs dtitMdofit e b, cddtmcMm
^UtittidinefgMrMgeMtrUiSyfemidiMmtter vero hafis mediapro^
fertiondisfit inter f b , t^rt04m comfofitMm eie ex f a , a o •
Si verofigMrdgemtrix eircMUsfMerit ^ eritfe^fd cochUa fri^
ma reMolMtionis ad ffharam circMU gemtcrisyVt ferifharia qMa
defcribitMT 4 radio , ^iMtfit aqMaUs vtrujMe^ nemfc re{if a b m
fracfdenti fignra^ femidtdmetroqi^ citcttU genitoris ^ oddMas
ter ias diometri eistfdem circttUgenitoris p
REliijMMm ejfet vt Mtchdnica etiam Theoremata horMmfi^
Udornm neqMtfemMr yfrafertim qttando CochUagigtti^
tMratriangMU:CentrMmenimgraMitatisinaxetfiy diMiditq;
fortinncMlam qnandam iffitts axis (aqttalem atfcittdendam U-^
teri e b , c^ circa If^nCfMm mfdittm iffiMs axis colUcamdam)
veUtti conoidis CMtMfdam hjftrtolici centrttm fecas frofriam
diametrnm \fiMefradi{lafortiM»tcttlffemiJfem itadiMidit , vti
tattdemfecaret ctnttMm grastitasis cttittfdamfegmentiffharici
dttfUtm habtntis aUitMdineyiafitnq^ dato cttitlam circMlo aqttd^
. Itm • Sedtanti non eHfingttUs ifias nngas Ungiits frotrabert^
ott ie ieneMoUtm LeSForem vUtrins adhttc torqneamMs . Fot^r
tafif etiamfiet , nifivniMtrfa hacy qnain iBU liieUis contineto
tMT^ ^ibi difflicttifie comferiam , vt ta qna hic defiderantttr , ^
mMltoflura circagraMitaftm , ifSnfqi centrnm yfecMliariUieU
U Geotnetrice comfrthettdam . Inttrimfcto mt fatrocinitmt dt^
itrt Ungijfma tot mtnfinm dtfidia : cMm iamfMfra annttm , tx
qMo^f^cuU hac ptanimis Gtomttrisfromifsa fMnt^frodMcatMr
ioftti^md tdrttm itnfreffto . qModqMtdtmflsat^Ms ^e coMfisfa-
iiMm efi ; neq\ hoc tam negVtgentit meain^MPtttdtnn efi , qMom
fortMitisqMiiMfdamcafiiMs^infferatifqttc. Acctdit enim in^
termedio hoc timfore y vtflMrinm ttttttfittm HMdio atq; labort
infoUttionem ^tici iWms frobUmdtis tamdiitfa^
qMiJsti^€$iitis vldelicetf^wtAeffe debejmffitpirfciei 'uitr^rmm,
qus ddnjifim Tetefcofy eUbnrdntur . Exitus demenHrMi^nem
cenftmduit .qtutmqttAm^enim neqtu oftAtAmfigurjtm (vtcre'
dib,il€ €fi)feifeCiy habefent , nequt "undequJtqke dbfdmtM ytjr
ferfoUtd i Tirone ddhuc inexfetto , idr inexttcitMo^ider»^
iur i4ife^dmen^ (^ vifgurdJlliusddqujmfre^fne tMntnm uc^
'€edtbdntydd.eumafq\perfe£iionisffrdd$mftruenerunfy f%rsTe*
lefcopid oftimi cuiufq; dTtificis^ususddhunediemfamnin hdc
Vrbe innotturit fup^rduerint . Neque iudicium hocperperim
proldtum efi ;fed repetitisfepius fiemmdq\cum diUgentia mt-
rqs experitnentis , no£le , dieque^ (^^dhibitis eruditfjfimis te^
Mibusyquorumiudicium^nemoiurzddmndutrit . ^Certe^qudk-
€unq;fiietit inuentumynefcio plufne gdudq^ldudifq^ mihi dt^
iulerit.dnpt^mq xquandoquidem S^enijfimi Mdghi Ducis ejfio^
fd , (^vtte H egid UbetdUtds mdgno duti pondere dondtstm mm
nonfemelHSoluit . Mitum itdq; videti^non debtt quhd omifsi
pet integtumfemefire UbeUorumjcuri^ tttdmoperdtknomoinue^
tOy mihiq; in primis exoptdtsjfiiho yne dicdmi/tilijfimoy impem*
derim . FdHumetidm efl vt hac decdufd iibells minus cdfii^
gati eudferintjduthoreniinirnmdiflrdiioy drdddlidy tdq; eUuer
fffimd yconuerfo . ^ludpropterwatidus etidm dtq\ eiiam es be^
neuole leifor , tit hac qudUatunqvdqui , boniq;fiUrids , e^ etrd-
tdvel toleres y velcottigds . ptffettim cum tammidnifeftdpU^
^runq.fint , v/ neminemfifgete t/Mednt yfedvttrofefe i^ offe^
tdnt ^nst videreefi inprin^fidtimrrp^^d:ntmc$epdt9ridy ^fa
hindefdtisfrequenter in qsquafequitntttr . ^Coinrefiioi^ex non
^dddMmsinfineifferisyVtpleriq^fole^ vdca^
m^ temporis ddmendofd omnid ddnotdttdd . . neq. %^Utimus
Mutili breuiq^rtcetifionedtiquotdrrdtorumyiomnem ideindeex^
\tufdtioni mef locum etripete ; dtim idcitdptftermiffio eorum^
qufctnfum^ffi^jfeuty tdmqttdmdpprobdtionisquodddnijgemm
mihipotitiffetimputdru
A
r i^ 1 ^.
\ \
CBe-
115
EReu, M. OltIo Manottiveda fe nella prefente Opera R con-
tenga^cofa che repugni alla Pieta Criftiana» e buonl coilu«
mi ^c rifcri^a ^ £>• ii di 3 o. di Marzo 1 644:
Vif$c€i$XioRdbdtii4L VicGef^. di Fir^
l^oP.CafolusdeMariottisnultaniin hoc opere contra pie«^
tatemac bonos mores inueni labem >immo maximamin ip-
fo mathematicx ftudentibus» ac huiufcemodi incumbenti*
busartiinlegendo fum expertus vtilitatem : in quorum fi*
dcmfcripfi
ldeinE^$ qkifufrAmAHHprofrid •.
Attentaprasfemirelationein^matur opus feruatis/eruaflu
D»die 9*. Aprilis i (544.
Vimcntins RdbdtuVic.JS€n.Jilori
Sipuo ftampare in Fiorenza li 1 5. Aprile 1 544..
JFr.Idc$moJd CdSiigUone Canc Ml S .OffJemdnd.
Meffdndro Vtttm Sendtore And.diS.A. Serenifs.
«« *